Ở Thị trấn Satosho, mỗi mùa hè đều tổ chức cuộc thi để học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tranh tài bằng những robot do mình sáng tạo. Cuộc thi bắt đầu vào năm 1993, như một hoạt động tôn vinh những đóng góp của nhà vật lý học Tiến sĩ Nishina Yoshio, người sinh ra tại Thị trấn Satosho và được mệnh danh là “cha đẻ của vật lý hiện đại và vật lý nguyên tử Nhật Bản”. Năm 2026 là lần tổ chức thứ 34.
Các đội sử dụng những vật liệu quen thuộc để thử sức với chủ đề thay đổi mỗi năm.
Chủ đề năm nay là “Bày biện bàn ăn thật đẹp”. Các đội sắp xếp lên bàn những vật dụng tượng trưng cho nến, chảo, đĩa, thịt, bánh mì và nhiều thứ khác.
Cùng nhìn lại cuộc thi diễn ra ngày 30 tháng 8 và lắng nghe chia sẻ về cuộc thi từ ông Tanushi Yuichiro, giám đốc kiêm trưởng ban thư ký của Quỹ Khoa học Nishina, đơn vị tổ chức cuộc thi (Nhà tưởng niệm Nishina).
Thông tin trong bài được cập nhật tại thời điểm đăng vào tháng 9 năm 2026. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Cuộc thi robot lần thứ 34

Tác phẩm đoạt giải cao nhất là của Kato Ayano, Trường Trung học phổ thông Takahashi Jonan.
“Cuộc thi robot” bắt đầu vào năm 1993, là một trong những hoạt động tôn vinh nhằm giới thiệu những đóng góp của Tiến sĩ Nishina Yoshio, người sinh ra tại Thị trấn Satosho. Người tham gia là học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông từ khắp tỉnh, gồm Thị trấn Satosho, Thành phố Kasaoka, Thành phố Kurashiki, Thành phố Okayama, Thành phố Soja và cả Thành phố Maniwa ở xa. Cuộc thi khởi đầu từ ý tưởng của một giáo viên: “Giá mà có thể tổ chức một cuộc thi như thế này”.
Ban đầu, cuộc thi được tổ chức tại Nhà tưởng niệm Nishina ở Thị trấn Satosho (cơ sở tưởng niệm và trưng bày về Tiến sĩ Nishina), nhưng sau đó chuyển địa điểm đến Trường Trung học cơ sở Satosho vì số người tham gia tăng lên. Có năm số robot tham gia vượt quá 120 chiếc; những năm gần đây, con số này vào khoảng 60 chiếc.
Năm nay (2026), nhà thi đấu của Trường Trung học cơ sở Satosho không thể sử dụng do đang được cải tạo, nên cuộc thi được tổ chức tại nhà thi đấu của Trường Tiểu học Satosho Higashi. Vì địa điểm hơi chật, ban tổ chức giới hạn số robot tham gia; tổng cộng có 46 chiếc, ít hơn thường lệ khoảng 10 chiếc.
Trong thời gian dịch COVID-19, có năm cuộc thi bị hủy, cũng có năm không thể tập trung nên cuộc thi được duy trì bằng cách chấm qua video. Chủ đề được công bố vào ngày 1 tháng 4 hằng năm, sau đó các đội bắt tay chế tạo robot để chuẩn bị cho ngày thi.
Thể thức và giải thưởng
Ở vòng loại, tất cả các đội thi đấu để giành điểm; những đội có điểm cao nhất sẽ vào vòng đấu loại trực tiếp. Ở bảng trung học cơ sở, 12 đội đứng đầu vào vòng đấu loại trực tiếp; ở bảng trung học phổ thông là 6 đội.
Ngoài các giải xếp hạng dựa trên điểm số, còn có Giải Sáng tạo Nishina, Giải Ý tưởng và Giải Thử thách. Những giải này đôi khi được trao cho robot có ý tưởng nổi bật, ngay cả khi robot không hoạt động tốt trong ngày thi.
Chủ đề năm 2026: “Bày biện bàn ăn thật đẹp”
Chủ đề của “Robocon 2026” là “Bày biện bàn ăn thật đẹp”.
Tình huống giả định là “mời những người bạn thân đến nhà dùng bữa vào cuối mùa hè”; các đội dùng robot vận chuyển và sắp xếp những vật dụng trang trí bàn ăn cùng các món ăn.
Thời gian thi đấu là 3 phút.

Chủ đề năm 2024 và 2025 là “Thu hoạch”.
Tiếp nối chủ đề đó, năm nay các đội sẽ chế biến nông sản và những nguyên liệu thu hoạch được, rồi bày món ăn lên bàn để tiếp đãi khách.

Nếu thực hiện được những động tác khó, chẳng hạn đặt vật hình tam giác lên trên cùng của chồng vật dụng để hoàn thành “cây nến”, đội sẽ được cộng điểm thưởng. Với bộ dụng cụ nấu ăn, đội phải đặt chiếc đĩa tượng trưng cho chảo lên trên chồng vật dụng, rồi đặt miếng bọt biển tượng trưng cho nguyên liệu lên trên chiếc đĩa.
Ngoài ra, ở bảng trung học phổ thông có hàng rào chắn trước khu vực mục tiêu, nên robot phải nhấc vật dụng lên để sắp xếp. Vì vậy, phần thi này khó hơn bảng trung học cơ sở.



Cuộc thi Robocon 2026 trong ngày diễn ra

Tôi được nghe kể rằng “không khí ở đó vô cùng sôi động”, nhưng thực tế còn náo nhiệt hơn cả tưởng tượng.
Cuộc thi bắt đầu với vòng loại. Trong 3 phút, các đội cố gắng vận chuyển và sắp xếp càng nhiều vật dụng càng tốt. Ai nấy đều căng thẳng.
Có đội vừa bắt đầu thì bánh xe đã rơi ra, hoặc robot hoạt động không như ý khiến 3 phút trôi qua trong chớp mắt; cũng có đội liên tục ghi điểm ngay từ đầu.

Nhiều đội tiếp tục thử nghiệm và điều chỉnh ngay tại sân thi. Sự cố liên tiếp xảy ra, chẳng hạn như bộ phận cánh tay dùng để vận chuyển vật dụng bất ngờ rơi ra. Các đội vừa điều chỉnh robot tại chỗ vừa tiếp tục thi đấu.
Có robot di chuyển nhanh, có robot kiên trì ghi điểm từng chút một, cũng có robot dùng sức mạnh để đẩy. Kích thước của chúng cũng rất đa dạng. Một số robot dùng sức mạnh để đẩy mọi thứ đi, trong khi số khác nhẹ nhàng gắp từng món một để sắp xếp; mỗi đội có cách thi đấu riêng.

Các học sinh điều khiển robot vừa vận chuyển vật dụng vừa nhắc nhau trong đội: “Sang phải một chút, lên trên”, “Chở từ phía này đi”, “Còn mấy phút nữa?”.



Có những tiếng tiếc nuối như “Lúc luyện tập thì mọi thứ đang rất ổn” hay “Thời gian luyện tập trong kỳ nghỉ hè của bọn mình thế là mất toi”, và sau khi thi đấu xong, các em cũng cùng nhau bàn luận rằng “Lẽ ra nên làm thế này”. Robot hoạt động hết công suất, tiếng động cơ vang lên khắp nơi.


Các em học sinh cũng quan sát robot của trường khác và phân tích: “Chỗ này khác với đội mình”. Dù chỉ còn chưa đầy 10 giây, các em vẫn không bỏ cuộc, cố gắng vận chuyển càng nhiều vật phẩm càng tốt. Tôi ấn tượng với lời một học sinh nói: “Chỉ có lý thuyết thôi thì không đủ đâu”.

Trường Trung học cơ sở Satosho và Trường Trung học Okayama Sanyo giành chức vô địch
Sau vòng loại và vòng loại thứ hai, mỗi bảng trung học cơ sở và trung học phổ thông đều có vòng đấu loại trực tiếp để tranh chức vô địch.
Ở bảng trung học cơ sở, trận chung kết là cuộc đối đầu giữa hai đội của Trường Trung học cơ sở Satosho: “Taker” và “EGOIST”. Sau khi vòng loại kết thúc, tôi nghe nói “Taker” và “EGOIST” rất xuất sắc nên rất mong chờ trận chung kết.
Và đội vô địch là “Taker”.
Á quân là “EGOIST”. “Taker” giành chiến thắng với cách biệt sít sao, nhưng kỹ thuật của “EGOIST” cũng không hề kém cạnh.

Đội “Taker” vô địch cho biết, ngay cả trong trận chung kết căng thẳng, các thành viên vẫn nắm chắc luật thi đấu và cùng nhau kiểm tra lại.
Cả hai đội đều thể hiện được “cách sắp xếp bàn ăn đẹp mắt”, với cách bày biện tinh tế, quả đúng là rất ấn tượng.

Ở bảng trung học phổ thông, đội “Sanyo Kikai-ka số 1” của Trường Trung học Okayama Sanyo giành chức vô địch.
Đội thể hiện những chuyển động ổn định và bền bỉ. Á quân là “Sanyo Kikai-ka số 2” của Trường Trung học Okayama Sanyo.
Đội “Sanyo Kikai-ka số 1” vô địch cho biết, ban đầu các thành viên có định hướng khác nhau, nhưng qua nhiều buổi luyện tập và thi đấu, cả đội dần đoàn kết một lòng. Bảng trung học phổ thông khó hơn vì có hàng rào chắn giữa robot và chiếc bàn, nhưng tôi cảm thấy cả hai đội đều chế tạo được những robot mạnh, di chuyển trơn tru và ghi điểm chắc chắn.
Thông tin cơ bản về Cuộc thi Robot lần thứ 34 năm 2026

| Tên | Cuộc thi Robot lần thứ 34 năm 2026 |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Chủ nhật, ngày 30 tháng 8 năm 2026 Từ 9 giờ sáng |
| Địa điểm | 6610 Satomi, Thị trấn Satosho, Huyện Asakuchi, Tỉnh Okayama |
| Phí tham gia (đã bao gồm thuế) | Miễn phí |
| Trang web | Robocon |







































