Dân số giảm do tỷ lệ sinh thấp và già hóa dân số (người dân rời khỏi địa phương), lượng khách du lịch giảm, vấn đề học sinh không đến trường, sản vật địa phương suy giảm… Những vấn đề này cũng là nỗi trăn trở chung của các địa phương trên khắp Nhật Bản, và Okayama tất nhiên cũng không ngoại lệ.
Thành phố Kurashiki triển khai “Chương trình đào tạo nhân lực tương lai Lưu vực sông Takahashi”, hỗ trợ các hoạt động trong đó học sinh trung học phổ thông và sinh viên phối hợp với doanh nghiệp địa phương cùng các bên khác để giải quyết những vấn đề của Lưu vực sông Takahashi.
Dự án được thực hiện trong suốt nửa năm đã dẫn đến những khám phá nào?
Buổi báo cáo kết quả dự án, đánh dấu chặng đường tổng kết, đã được tổ chức. Chúng tôi đã đến đưa tin về sự kiện.
Nội dung được ghi trong bài là thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 2 năm 2026. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Giới thiệu về “Buổi báo cáo kết quả dự án” thuộc Chương trình đào tạo nhân lực tương lai Lưu vực sông Takahashi
Chương trình đào tạo nhân lực tương lai Lưu vực sông Takahashi là chương trình do Phòng Chính sách Việc làm và Lao động Thành phố Kurashiki thực hiện, nhằm đào tạo thế hệ nhân lực tiếp theo gánh vác tương lai địa phương và thúc đẩy việc làm tại địa phương.
Chương trình chủ yếu hỗ trợ PBL (học tập theo hướng giải quyết vấn đề), trong đó các trường trung học phổ thông thuộc 7 thành phố và 3 thị trấn trong khu vực Lưu vực sông Takahashi, các trường đại học trong tỉnh Okayama cùng doanh nghiệp địa phương và các tổ chức thương mại phối hợp giải quyết vấn đề của địa phương. Ngoài ra, thông qua giao lưu với doanh nghiệp địa phương, chương trình tạo cơ hội để học sinh trung học phổ thông và sinh viên suy nghĩ về việc xây dựng sự nghiệp, đồng thời hỗ trợ các em phát triển sự nghiệp.
Năm tài khóa 2025 có số trường tham gia cao nhất từ trước đến nay, với 17 trường. Hãy xem hình ảnh dưới đây để biết các dự án mà từng trường đã thực hiện.
Tại “Buổi báo cáo kết quả dự án” diễn ra vào thứ Bảy, ngày 24 tháng 1 năm 2026, học sinh trung học phổ thông và sinh viên đã trình bày về các dự án mà họ dành khoảng nửa năm thực hiện.
Điểm đáng chú ý là những vấn đề và sức hấp dẫn của từng địa phương mà học sinh trung học phổ thông và sinh viên đã khám phá, cũng như cách họ tận dụng những điều đó để thúc đẩy địa phương phát triển và đóng góp cho xã hội.
Theo dõi phần 2 của buổi báo cáo kết quả dự án
Người viết đã theo dõi phần 2. Sau đây là những diễn biến trong ngày hôm đó.
Trường Trung học Thương mại Tamashima tỉnh Okayama “Dự án mở rộng tiêu thụ cá tráp đen địa phương Okayama với sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và trường học”
Mở đầu phần 2 là nhóm nghiên cứu của Trường Trung học Thương mại Tamashima tỉnh Okayama (sau đây gọi là “Trường Thương mại Tamashima”).
Với chủ đề mở rộng tiêu thụ cá tráp đen, một loại cá địa phương của Okayama, nhóm đã thực hiện dự án phát triển sản phẩm phối hợp với chính quyền tỉnh Okayama và doanh nghiệp địa phương.
Okayama có sản lượng đánh bắt cá tráp đen đứng thứ 4 toàn quốc. Tuy nhiên, những người làm nghề cá vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, như cá tráp đen gây hại cho hàu và rong biển, cũng như giá trị trên thị trường giảm sút.
Với sự hợp tác của chính quyền tỉnh Okayama, Trường Thương mại Tamashima đã phát triển các món ăn sử dụng cá tráp đen và phục vụ tại căng tin của chính quyền tỉnh, nhưng hoạt động này kết thúc sau một thời gian ngắn.
Thế nhưng, thử thách thực sự của các nữ sinh chỉ bắt đầu từ đây. Xuất phát từ suy nghĩ “Chỉ cần làm ra món ngon là được!”, các em bắt đầu nghiêm túc cân nhắc những câu hỏi như “Bán cho ai?” và “Giá vốn là bao nhiêu?”, rồi bắt tay vào hành động để đưa dự án đến thành công.
Trong khi học sinh trung học phổ thông giữ vai trò trung tâm thúc đẩy dự án, chính quyền tỉnh Okayama cung cấp thông tin và tư vấn cho các em về cá tráp đen, còn doanh nghiệp phụ trách phát triển, sản xuất và bán sản phẩm chế biến.
Cuối cùng, sản phẩm đã thành hình là gói gia vị nấu cơm trộn cá tráp đen, giúp mọi người thưởng thức cá tráp đen thật ngon. Sản phẩm dự kiến được bán trên các trang thương mại điện tử và tại cửa hàng giới thiệu sản phẩm của tỉnh Okayama.
Lợi nhuận cũng là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp.
Vì vậy, đôi khi các doanh nghiệp đưa ra những điều kiện khắt khe, nhưng các em nhớ lại: “Chúng em đã trực tiếp đến gặp, nhìn vào mắt họ và truyền đạt tâm huyết của mình. Tôi nghĩ chính sức mạnh mộc mạc từ nhiệt huyết của học sinh trung học phổ thông đã thúc đẩy dự án tiến lên”.
Đó là phần thuyết trình xuất sắc, thể hiện rõ nhiệt huyết của các em học sinh. Nếu bắt gặp “gói gia vị nấu cơm trộn cá tráp đen”, tôi nhất định muốn thử.
Trường Trung học phổ thông Kurashiki Suisho “Cùng tụ họp nào! Tamashima!”
Tiếp theo là phần trình bày của nhóm kết hợp học sinh Trường Trung học phổ thông Kurashiki Suisho và Trường Trung học Thương mại Tamashima.
Hai trường cùng thực hiện dự án phát triển địa phương bằng cách tận dụng văn hóa truyền thống của Tamashima.
Khi khảo sát những vấn đề hiện tại ở Tamashima, khoảng 20% học sinh của hai trường trả lời rằng “các em xem Tamashima là vùng quê”, còn khoảng 85% tổng số học sinh cho rằng “Tamashima không có địa điểm du lịch nổi tiếng”.
Điều khiến các em chú ý là “thế mạnh của vùng quê”. Với sứ mệnh “định nghĩa lại thế mạnh vùng quê của Tamashima và góp phần phát triển địa phương”, các em tiếp tục phân tích sâu hơn tình hình hiện tại.
Qua đó, các em phát hiện Tamashima có nhiều doanh nghiệp lâu đời đã hoạt động hơn 100 năm. Hơn nữa, vì những nét văn hóa truyền thống như thiền tọa và trà đạo đã ăn sâu vào đời sống nơi đây, các em chú ý đến sự tương đồng giữa trà đạo và tư duy được coi trọng trong khởi nghiệp.
Từ đó, các em xây dựng chuyến tham quan học tập kinh doanh dành cho những người muốn khởi nghiệp. Bên cạnh việc thăm doanh nghiệp và khảo sát thực địa, chương trình còn lồng ghép những trải nghiệm đặc trưng của Tamashima như thiền tọa và trà đạo.
Phí tham gia là 3,000 yên, bao gồm cả bữa trưa và quà lưu niệm. Có vẻ như chương trình sử dụng khoản trợ cấp của Chương trình đào tạo nhân lực tương lai Lưu vực sông Takahashi.
Các em cho biết thử thách sắp tới là “tạo doanh thu để không phụ thuộc vào trợ cấp và tổ chức các chuyến tham quan thường xuyên”. Tuy nhiên, khi chứng kiến các em học sinh nghiêm túc nỗ lực phát triển địa phương, tôi nghĩ sẽ có nhiều người lớn sẵn lòng hợp tác.
Đại học Kurashiki Sakuyo “Hoạt động phổ biến bạc hà”
Phần trình bày thứ ba là về hoạt động phổ biến bạc hà của Khoa Văn hóa Ẩm thực, Đại học Kurashiki Sakuyo.
Với sự hợp tác của Công ty TNHH Kế hoạch Tương lai Kibi no Kuni, nhóm đã thử phát triển sản phẩm và công thức nấu ăn sử dụng giống bạc hà “Shubi”, một đặc sản của Kurashiki.
Shubi có cảm giác the mát đặc trưng của bạc hà, đồng thời tỏa ra hương thơm ngọt ngào thoang thoảng.
Phát huy vẻ đẹp ấy, nhóm đã thử phát triển các loại bánh như bánh quy, bánh chiffon và kem. Nhìn lại quá trình sản xuất, họ cho biết điều khó nhất là cân bằng giữa hương vị bạc hà đặc trưng và độ dễ ăn.
Một số món bánh được làm ra đã được mời người sử dụng tại nhà nhóm dành cho người mắc chứng sa sút trí tuệ dùng thử. Nhóm cũng khảo sát về hương vị bạc hà và độ dễ ăn. Có vẻ như kích thích từ hương thơm cũng có thể góp phần vào việc chăm sóc phòng ngừa chứng sa sút trí tuệ. Một thành viên chia sẻ: “Chúng tôi muốn tìm cách tiếp cận phù hợp với người thưởng thức”.
Ngoài ra, nhiều công thức trông ngon miệng lần lượt được giới thiệu. Nội dung đậm chất Khoa Văn hóa Ẩm thực khiến tôi cũng thấy đói bụng.
Bạc hà thường không phải là thứ chúng ta có dịp ăn, nhưng các công thức do sinh viên đại học phát triển đều là những món có thể ăn thường xuyên trong cuộc sống hằng ngày. Tôi hy vọng qua hoạt động này, bạc hà sẽ trở nên gần gũi hơn với mọi người.
Trường Trung học Kurashiki: Dự án “Truyền tải Kurashiki”
Tiếp theo là phần trình bày của khoa Thương mại, Trường Trung học Kurashiki.
Khoa Thương mại chú ý đến mục tiêu số 11 trong SDGs, “Xây dựng đô thị bền vững”, và tiếp nối hoạt động riêng mang tên “Dạo quanh Kurashiki” từ các thế hệ đi trước. Đáng chú ý, trong năm 2025, trường đã hướng dẫn 314 học sinh trung học phổ thông từ ngoài tỉnh.
Trong quá trình hướng dẫn khách tham quan Khu phố Lịch sử Bikan, các em nhận thấy có nhiều nhà bỏ trống. Sau khi suy nghĩ “Liệu mình có thể làm gì?”, các em đã thử sức với việc lập kế hoạch kinh doanh.
Đơn vị phối hợp là Công ty Cổ phần Uncloud, doanh nghiệp hoạt động tại Khu phố Lịch sử Bikan.
Qua các buổi diễn thuyết về cách làm việc và quan niệm sống, các kỳ thực tập tại nhà hàng và cửa hàng bánh ngọt, cùng những buổi học về kế hoạch kinh doanh, có thể thấy các em đã giao lưu sâu sắc với doanh nghiệp.
Cuối cùng, 36 học sinh đã xây dựng “kế hoạch kinh doanh góp phần phát triển khu vực quanh Khu phố Lịch sử Bikan”. Các em cho biết quá trình này đã nảy sinh nhiều ý tưởng, chẳng hạn như vận hành khách sạn và nhà hàng trong những ngôi nhà cổ, tổ chức hội thảo trải nghiệm.
Đặc biệt, giám đốc đại diện Công ty Cổ phần Uncloud đánh giá cao kế hoạch tự làm đèn lồng Ueshima rồi tổ chức chuyến đi bộ ban đêm.
Học sinh khoa Thương mại nhìn lại: “Chúng em đã học được rằng điều quan trọng khi nghĩ ra một kế hoạch là hiểu con người và xã hội”. Tôi nghĩ đây là một trải nghiệm quý giá, giúp các em suy ngẫm về chính thành phố nơi mình vẫn sống hằng ngày.
Trường Trung học Takahashi tỉnh Okayama: “Câu lạc bộ Nghiên cứu Xã hội Trường Trung học Takahashi thử làm nến thơm để mọi người biết đến Thành phố Takahashi!”
Tiếp theo là phần trình bày của Câu lạc bộ Nghiên cứu Vấn đề Xã hội, Trường Trung học Takahashi tỉnh Okayama.
Để tiếp thêm sức sống cho Thành phố Takahashi đang đối mặt với tình trạng suy giảm dân số, các em đã làm đồ thủ công từ bengara, một đặc sản địa phương, qua đó quảng bá sức hấp dẫn của thành phố.
Sản phẩm thủ công mà Câu lạc bộ Nghiên cứu Vấn đề Xã hội thử sức là nến được tạo màu bằng bengara. Các em tham gia tập huấn tại cửa hàng bán nến và doanh nghiệp nhuộm bengara, rồi làm nhiều mẫu thử.
Các em còn dùng vải thừa do “Kihou – Búp bê Hina” của Công ty Cổ phần Nihon Boeki Sangyo, đơn vị phối hợp, cung cấp để làm đệm ngồi. Những chiếc nến và đệm ngồi xinh xắn này trông cũng rất vui mắt.
Ở giai đoạn làm mẫu thử, bengara bị lắng xuống và ngọn lửa nhỏ dần, khiến mọi việc không suôn sẻ. Tuy nhiên, sau nhiều lần cải tiến, cuối cùng các em cũng hoàn thành những chiếc nến ưng ý.
Các em cho biết trong thời gian tới sẽ tham gia các sự kiện trong thành phố, phát nến thơm và tích cực giới thiệu những điều hay của Thành phố Takahashi.
Các em cũng báo cáo về hoạt động giao lưu với thành viên câu lạc bộ “Bưu cục Mirioku” của Trường Trung học Osaki Kaisei tỉnh Hiroshima. Có vẻ như hoạt động này cũng giúp các em một lần nữa suy nghĩ rằng “chúng em muốn coi trọng mối gắn kết với cộng đồng địa phương”.
Đây là phần trình bày rất cẩn thận, dễ hiểu về những câu hỏi như “Thành phố Takahashi là nơi như thế nào?”, “Nơi đây nổi tiếng về điều gì?” và “Bengara là gì?”. Tôi mới chỉ đến Thành phố Takahashi một lần, nhưng sau khi nghe giải thích, tôi lại muốn ghé thăm nơi này.
Đại học Quốc tế Thái Bình Dương: “Dự án Ước mơ kết nối qua hỗ trợ học sinh không đến trường”
Phần trình bày cuối cùng là về dự án giải quyết các vấn đề trong hỗ trợ học sinh không đến trường của Đại học Quốc tế Thái Bình Dương.
Tại Đại học Quốc tế Thái Bình Dương có một tổ chức sinh viên mang tên Our Universe, chủ yếu gồm thành viên đội bóng đá và sinh viên muốn trở thành giáo viên. Tổ chức này đang hỗ trợ học sinh không đến trường và góp phần phát triển cộng đồng địa phương.
Our Universe phối hợp với Công ty Cổ phần Hagiwara Kogyo, đơn vị sản xuất các sản phẩm nhựa tổng hợp như bạt xanh, để thử sức với việc làm những chiếc túi độc đáo có thiết kế từ ước mơ và tâm tư của trẻ em.
Các em thu thập tác phẩm từ học sinh theo học tại trường học tự do và những nơi tương tự, sau đó tận dụng công nghệ sản xuất tấm in của Hagiwara Kogyo. Sinh viên đại học dùng máy may để may hoàn thiện những chiếc túi.
Cùng với lời giới thiệu: “Đây là sản phẩm thủ công chứa đựng tâm tư của trẻ em, kỹ thuật của Hagiwara Kogyo và tuổi trẻ của sinh viên đại học”, những chiếc túi thành phẩm đã được phát cho mọi người. Vải dày dặn, đường may chắc chắn và màu sắc lên rất đẹp.
Nghe nói, việc thu thập tác phẩm và bài dự thi để đưa túi thiết kế riêng ra thị trường gặp rất nhiều khó khăn, nhưng họ đã kiên trì liên lạc và đến thăm, không bỏ cuộc, đồng thời mở rộng các mối quan hệ.
Thông qua dự án lần này, các sinh viên chia sẻ rằng “công nghệ của doanh nghiệp có tiềm năng to lớn, kết nối con người với xã hội”.
Tôi mong rằng trong thời gian tới, các bạn sẽ tiếp tục hợp tác với doanh nghiệp và thực hiện những hoạt động kết nối trẻ em với xã hội.
Buổi giao lưu
Sau khi phần thuyết trình kết thúc, các học sinh trung học phổ thông và sinh viên đại học tham gia phần 2 tập trung lại, rồi buổi giao lưu được tổ chức tại một phòng riêng.
Học sinh các trường trò chuyện, chia sẻ cảm nghĩ về dự án của nhau. Thời gian trôi qua trong bầu không khí vô cùng thân tình. Đó là buổi giao lưu ngập tràn tiếng cười, nơi các bạn có thêm những người bạn cùng suy nghĩ về tương lai của địa phương.
Trong phòng, những tờ giấy ghi chú với cảm nghĩ và thắc mắc của người tham dự được trưng bày theo từng trường. Sau buổi giao lưu, các học sinh đọc kỹ những góp ý nhận được rồi mới ra về.
Trên các tờ giấy ghi chú có rất nhiều lời động viên.
Nguồn năng lượng vô tận của học sinh trung học phổ thông và sinh viên đại học, cùng những kiến thức và kinh nghiệm thu được từ Dự án phát triển nhân tài tương lai Lưu vực sông Takahashi, sẽ được phát huy như thế nào trong tương lai? Tôi sẽ tiếp tục ủng hộ các hoạt động của mọi người.
Lời của tác giả
Tôi thử nhớ lại thời còn học trung học phổ thông, nhưng khi ấy tôi thậm chí còn chưa biết đến thuật ngữ phân tích SWOT (khuôn khổ giúp nắm bắt tình hình hiện tại của doanh nghiệp hoặc dự án và đưa ra quyết định chiến lược), cũng chưa từng có cơ hội áp dụng phương pháp này. Có lẽ vì vậy mà tôi rất bất ngờ trước trình độ cao của các bạn.
Những kỹ năng như khảo sát thực địa đầy nhiệt huyết, phân tích từ nhiều góc độ và đưa ra ý tưởng từ lối suy nghĩ tự do chắc chắn sẽ hữu ích cả khi các bạn đi làm.
Không có đội nào thành công với dự án mà chưa từng gặp trở ngại. Tôi nhận ra rằng để dự án thành công, điều quan trọng là phải nhiều lần đối mặt với vấn đề và trải qua quá trình tìm kiếm giải pháp.
Chuyến đi đưa tin này khiến không chỉ các bạn học sinh trung học phổ thông và sinh viên đại học mà cả bản thân tôi cũng muốn suy nghĩ lại về những vấn đề của địa phương.
Thông tin cơ bản về Buổi báo cáo kết quả Dự án phát triển nhân tài tương lai Lưu vực sông Takahashi
| Tên | Buổi báo cáo kết quả Dự án phát triển nhân tài tương lai Lưu vực sông Takahashi |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Bảy, ngày 24 tháng 1 năm 2026 Từ 10 giờ sáng đến khoảng 5 giờ chiều |
| Địa điểm | 2-6-1 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Trang web | Trang web Dự án phát triển nhân tài tương lai Lưu vực sông Takahashi |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang này
