Phỏng vấn đại diện Ando Kiyoko
Chúng tôi đã trò chuyện với Ando Kiyoko, đại diện của tổ chức NPO được chứng nhận Step, đơn vị điều hành quán cà phê Usagi.
Hướng đến một nơi có thể tìm đến ngay khi gặp khó khăn
Xin hãy cho biết ý tưởng của quán cà phê Usagi.
Ando (lược bỏ kính ngữ)
Đây là nơi tư vấn theo hình thức quán cà phê, dành cho phụ huynh và gia đình có con khuyết tật hoặc trẻ em khiến phụ huynh lo lắng về sự phát triển.
Quán mở cửa hai ngày mỗi tuần, vào thứ Ba và thứ Năm, từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều; mỗi tháng chỉ mở thêm một ngày Chủ nhật hoặc ngày lễ.
Trước khi mở quán cà phê Usagi, chúng tôi tổ chức các buổi tư vấn khoảng một đến ba lần mỗi tháng. Nhưng nếu chỉ có ít ngày như vậy thì khi không tiện đến vào đúng ngày đó, mọi người sẽ không thể trao đổi, phải không?
Ngoài ra, có những ngày mọi người đến đó nhưng lại không thể nói ra nỗi lo của mình rồi ra về. Nếu phải chờ lâu đến buổi tư vấn tiếp theo, họ có thể gặp thêm vấn đề khác và quên mất điều mình muốn hỏi trong lần đầu.
Nếu nỗi lo căn bản không được giải quyết, nó có thể gây ra những ảnh hưởng xấu về sau, giống như mủ tích tụ trong vết thương.
Vì vậy, tôi muốn tạo ra một nơi mà phụ huynh có thể tìm đến ngay khi gặp khó khăn, và đó là lý do chúng tôi mở quán cà phê Usagi.
Có nhiều hình thức tổ chức tư vấn. Vì sao chị chọn hình thức quán cà phê?
Ando
Có khi câu chuyện của người đến tư vấn vào buổi sáng rất sôi nổi, khiến họ nghĩ “Mình muốn nói chuyện thêm nữa!”, nhưng đến trưa, bụng đói nên phải tạm rời đi. Tôi thấy khoảng thời gian đó thật lãng phí. Vì vậy, tôi nghĩ nếu mọi người có thể ăn uống ngay tại đây thì câu chuyện sẽ tiếp tục được, nên đã bắt đầu theo hình thức này.
Hồi mới thành lập Step, chúng tôi cũng từng vừa làm việc vừa nghỉ ăn trưa. Khi đó, tôi làm cơm hộp cho mọi người rồi mang đến. Nhờ vậy, không khí trở nên rất thoải mái.
Thực tế, tôi cảm thấy việc phục vụ đồ ăn tại quán cà phê cũng giúp không khí nơi đây trở nên dễ chịu hơn.
Mọi người vừa ăn bữa trưa theo ngày vừa bắt gặp ánh mắt của một người hoàn toàn xa lạ rồi trò chuyện “Món này ngon nhỉ”. Nhìn các phụ huynh trò chuyện rôm rả với nhau, tôi nhận ra rằng ăn uống thực sự có vai trò kết nối mọi người.
Chúng tôi cũng chuẩn bị từng món trong thực đơn quán cà phê thật chu đáo dành cho các bậc phụ huynh.
Bởi vì bữa trưa của phụ huynh thường chỉ là thức ăn thừa từ bữa tối hoặc đồ ăn còn lại trong hộp cơm.
Vì thường ngày phụ huynh luôn đặt con cái lên hàng đầu, nên vào ngày họ đến quán cà phê Usagi, chúng tôi muốn dành cho họ sự tiếp đón chu đáo nhất với tư cách những người đồng hành.
Người đồng hành luôn ở bên các bậc phụ huynh
Xin hãy cho biết lợi ích của việc hỗ trợ tư vấn do phụ huynh có con cùng khuyết tật thực hiện, thay vì chuyên gia.
Ando
Khi trao đổi với chuyên gia giáo dục hoặc phúc lợi, đôi khi mọi người khó tránh khỏi cảm giác căng thẳng.
Ngoài ra, nhiều chuyên gia thường lấy trẻ em hoặc người khuyết tật, hay trẻ khiến phụ huynh lo lắng về sự phát triển, làm trọng tâm khi trò chuyện. Còn chúng tôi thì lấy “phụ huynh” làm trọng tâm.
“Bạn muốn làm gì?” “Bạn đang lo lắng điều gì?” Khi lấy phụ huynh làm trọng tâm, chúng tôi có thể trở thành người đồng hành của họ. Đó là thế mạnh của chúng tôi.
Ngoài ra, vì các nhân viên cũng là những người đồng hành từng trải qua hoàn cảnh tương tự, nên phụ huynh thường có thể thoải mái chia sẻ cả những điểm yếu của mình.
Chúng tôi cho rằng hạnh phúc của phụ huynh ảnh hưởng lớn đến hạnh phúc và lòng tự trọng của con cái. Vì vậy, trước hết chúng tôi lấy phụ huynh làm trọng tâm, đồng hành với họ như một người để tâm sự chứ không phải người đưa ra lời khuyên.
Có nhiều người đến ngay lần đầu đã có chủ đề muốn trao đổi không?
Ando
Đã hơn 10 năm kể từ khi quán cà phê Usagi bắt đầu hoạt động. Step cũng đã tổ chức nhiều sự kiện khác nhau, nên ngày càng có nhiều người tìm đến sau khi biết chúng tôi là tổ chức như thế nào. Vì vậy, nhiều người chia sẻ vấn đề của mình với nhân viên ngay từ lần đầu.
Từ lần thứ hai trở đi, họ đến để trò chuyện vui vẻ hoặc tận hưởng thời gian bên những phụ huynh khác cũng có con khuyết tật. Khi có nỗi lo hay băn khoăn, họ sẽ chia sẻ với chúng tôi.
Dĩ nhiên, cũng có người không nói gì đặc biệt mà chỉ lắng nghe câu chuyện của những người khác đến quán. Tuy nhiên, hầu hết những người cất công đến quán cà phê Usagi đều có mục đích nào đó, phải không?
Vì vậy, chúng tôi thường hỏi han với tư cách người đồng hành, chẳng hạn như “Dạo này bạn thế nào?”. Khi đó, nhiều người bắt đầu kể: “Thật ra, tôi đang lo lắng về chuyện này…”
Mọi người có thể đến để tư vấn, tận hưởng bữa trưa dành riêng cho mình hoặc gặp gỡ các phụ huynh có con khuyết tật.
Chúng tôi mong mọi người có thể tận hưởng khoảng thời gian ở đây một cách thoải mái.
Sau hơn 10 năm hoạt động, có nhiều người vẫn tiếp tục đến quán không?
Ando
Khi quán cà phê Usagi mới mở, hầu hết con của những người đến quán đều là “trẻ em khuyết tật”. Nhưng các em đã lớn lên, nên hiện nay ngày càng có nhiều phụ huynh có con là “người khuyết tật” đến đây.
Tuy nhiên, họ cũng không đến đây mỗi tuần.
Có người quay lại sau khi trải qua giai đoạn không còn đủ thời gian để đến quán cà phê Usagi. Cũng có người từng không cần đến quán, nhưng khi con chuyển cấp hoặc bắt đầu đi làm thì lại có chuyện muốn trao đổi. Mỗi người sử dụng quán theo cách khác nhau.
Tuy nhiên, chính vì quán cà phê Usagi vẫn luôn ở đây nên ngày càng có nhiều người cảm thấy rằng khi cần đến, họ có thể nghĩ “Mình thử đến đó lần nữa xem sao”. Tôi nhận ra quán đang thực sự hoạt động như một nơi chốn thân thuộc đúng nghĩa.
Chúng tôi đã hướng đến mục tiêu trở thành “nơi có thể tìm đến ngay khi gặp khó khăn”, nên điều đó khiến tôi rất vui.
Nơi có những người bạn đồng hành và bạn bè
Trong quá trình hỗ trợ tư vấn, có khi nào nhân viên cảm thấy nặng lòng không?
Ando
Tôi và chị Ishikawa, trưởng ban thư ký, thuộc kiểu người không bị ảnh hưởng quá nhiều. Sau giờ mở cửa, chúng tôi cũng chia sẻ với các nhân viên khác về những buổi tư vấn trong ngày. Nhờ có dịp chia sẻ, chúng tôi có thể cùng nhau nói ra cả những cảm xúc nặng nề.
À đúng rồi. Nhân viên quán cà phê Usagi nói chuyện riêng rất nhiều.
Đó là vì chúng tôi cũng là những người đồng hành, cùng nuôi dạy con khuyết tật. Không chỉ chuyện tư vấn, chúng tôi còn thoải mái chia sẻ ngay với nhau về việc nuôi dạy con, chăm sóc người thân, thú cưng đang nuôi…
Chúng tôi làm việc ở đây với tư cách những người đồng hành, bạn bè cùng độ tuổi và cùng nuôi dạy con có khuyết tật, nên tôi nghĩ không ai phải một mình chịu đựng cảm giác nặng nề.
Sau 10 năm hoạt động, một lần nữa mong muốn đưa nơi này đến với những người cần
Sau hơn 10 năm duy trì quán cà phê Usagi, chị có gặp khó khăn gì không?
Ando
Năm ngoái, số người đến quán đã giảm.
Dĩ nhiên, nếu phụ huynh có con khuyết tật hoặc trẻ khiến họ lo lắng về sự phát triển đã có thể tìm được nơi tư vấn riêng mà không cần chúng tôi tổ chức, thì đó là điều tốt nhất. Việc một nơi hỗ trợ hoàn thành sứ mệnh của mình là điều đáng mừng.
Tuy nhiên, thực tế là tỷ lệ phụ huynh có con chưa đến tuổi đi học sử dụng dịch vụ đang giảm. Điều đó có nghĩa là vẫn có những phụ huynh tiếp tục đến đây, nhưng có khả năng hoạt động của chúng tôi vẫn chưa được nhiều phụ huynh biết đến, nhất là những người vừa được cơ sở y tế thông báo rằng con mình bị khuyết tật hoặc chậm phát triển.
Vì vậy, tôi nghĩ chúng tôi cần tự mình khởi động những kế hoạch mới như sự kiện, lớp học, đồng thời xem xét lại cách thức tư vấn.
Hiện nay, tại “☆Thứ Tư là ngày hội chợ ở Hayashima☆” được tổ chức ở Trung tâm Du lịch Thị trấn Hayashima, chúng tôi cũng tổ chức buổi tư vấn vào thứ Tư đầu tiên mỗi tháng. Tôi cảm thấy nơi đây có nhu cầu, vì một số người thấy đến Thị trấn Hayashima thuận tiện hơn về mặt địa lý so với quán cà phê Usagi, hoặc ghé trò chuyện, tư vấn nhân tiện đến xem các sản phẩm thủ công được bày bán cùng lúc.
Hiện chúng tôi đang cân nhắc xây dựng cơ chế để mọi người có thể tư vấn dù ở bất cứ đâu, chẳng hạn như qua mạng hoặc điện thoại.
Chúng tôi muốn giảm bớt rào cản để mọi người đến tư vấn, và trở thành nơi có thể phục vụ nhiều người cần đến hơn.
Cuối cùng, chị có lời nhắn nào dành cho độc giả không?
Ando
Tôi nghĩ đến một nơi xa lạ có thể khiến mọi người lo lắng. Mọi người có thể trao đổi đôi chút qua LINE chính thức trước cũng được.
Chúng tôi sẽ trân trọng chào đón những ai đến đây, nên mong mọi người hãy lấy hết can đảm để ghé thăm.
Ngoài ra, dù đây là “quán cà phê”, mọi người không bắt buộc phải gọi đồ ăn, thức uống.
Mọi người có thể chỉ đến tư vấn hoặc ghé trong thời gian ngắn, nên cứ thoải mái đến nhé.
Chúng tôi chân thành mong được đón tiếp những người bạn đồng hành.
Lời của tác giả
Trước đây, tôi từng là giáo viên ở khối mẫu giáo của một trường giáo dục đặc biệt.
Lớp trẻ 3 tuổi học cùng mẹ; trong trường cũng có phòng chờ dành cho phụ huynh của khối mẫu giáo.
Lý do bố trí phòng là vì cần có nơi để phụ huynh tụ họp và trao đổi với nhau.
Giống như ở quán cà phê Usagi, giáo viên không tham gia vào không gian nơi phụ huynh chỉ ở cùng nhau. Họ gọi nhau bằng tên riêng, chia sẻ sở thích và tất nhiên cũng tâm sự về những khó khăn trong việc hỗ trợ con phát triển.
Có những phụ huynh lúc đưa con đến trường trông không vui vẻ, nhưng sau khi dành thời gian ở phòng chờ, đến lúc ra về họ lại vui vẻ trở lại lớp học. Tôi luôn cảm nhận được tầm quan trọng của khoảng thời gian bên những người đồng hành.
Khi con mình bị khuyết tật hoặc khiến cha mẹ lo lắng về sự phát triển đang học ở trường mẫu giáo, nhà trẻ hay lớp học phổ thông tại trường tiểu học, phụ huynh thường khó tìm được nơi để trò chuyện với nhau. Vì vậy, tôi nghĩ những nơi như quán cà phê Usagi rất quý giá.
Nghe nói nhiều nhân viên có con bị khuyết tật trí tuệ hoặc khuyết tật phát triển, nên nhiều phụ huynh có hoàn cảnh tương tự thường tụ họp ở đây. Tuy nhiên, phụ huynh có con khuyết tật thể chất như khiếm thị hoặc khiếm thính cũng luôn được chào đón.
Đây có lẽ là nơi mà phụ huynh có con khuyết tật hoặc trẻ khiến họ lo lắng về sự phát triển, cũng như những người xung quanh có phụ huynh như vậy hoặc có thể trở thành người trong cuộc trong tương lai, nên biết đến như một điểm tựa tinh thần.
Thông tin cơ bản về quán cà phê Usagi
| Tên | Quán cà phê Usagi |
|---|---|
| Địa chỉ | 2463-6 Shinden, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-431-1651 |
| Bãi đỗ xe | Không có |
| Giờ mở cửa | 10 giờ sáng–3 giờ chiều |
| Ngày nghỉ | Thứ Ba, thứ Năm, Chủ nhật Chỉ nghỉ một ngày Chủ nhật mỗi tháng |
| Phương thức thanh toán |
|
| Trang web | Tổ chức NPO được chứng nhận Parent Support Step |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
