Gakumabi ~ Phát huy sự gắn kết trong công tác phòng chống thiên tai thông qua việc tạo dựng không gian sinh hoạt cho trẻ em

Anh Matsumoto Tatsumi

Phỏng vấn Matsumoto Tatsumi, đại diện Gakumabi

Chúng tôi đã trò chuyện với Matsumoto Tatsumi, người gắn bó với Gakumabi từ những ngày đầu thành lập vào năm 2019 cho đến nay.

Mong muốn tạo nên không gian giao tiếp nơi mọi người tôn trọng lẫn nhau

Ảnh do Gakumabi cung cấp
Ảnh do Gakumabi cung cấp

Đã 7 năm trôi qua kể từ trận mưa lớn tháng 7 năm 2018. Hoạt động có thay đổi gì so với thời điểm mới thành lập không?

Matsumoto (lược bỏ kính ngữ)

Ban đầu, nhu cầu thực sự là vì không có nơi nào để đến, nên mọi người chỉ mong có “một không gian thực tế để có thể ở lại”.

Giờ đây, khi cuộc sống đã ổn định, Gakumabi ngày càng có ý nghĩa như một nơi trẻ em tự nhiên học cách giao tiếp thông qua việc thử tìm hiểu những điều có vẻ thú vị và tiếp xúc với người dân địa phương.

Khi trẻ em tụ tập, có em chơi một mình, cũng có em ở cùng nhiều bạn khác. Trước đây, đôi khi tôi nghĩ “có lẽ các em nên chơi cùng nhau nhiều hơn”, nhưng giờ tôi nghĩ rằng điều quan trọng là các em có thể ở bên nhau theo cách khiến mình thoải mái, đồng thời vẫn biết đến sự hiện diện của nhau. Đây cũng nên là nơi tạo cơ hội để các em kết nối với nhau khi nảy sinh hứng thú hoặc có nhu cầu, dù khác trường hay khác khối lớp.

Không ép buộc, mà cùng nhau tạo nên một nơi chốn bằng cách tôn trọng lẫn nhau. Đó là cách Gakumabi xây dựng sự giao tiếp.

Các em vui chơi

Mong các bạn sinh viên mạnh dạn thử sức

Hoạt động được tổ chức như thế nào?

Matsumoto

Các bạn sinh viên là lực lượng nòng cốt, phụ trách lên kế hoạch và vận hành. Với sinh viên, Gakumabi không phải là nơi học chuyên sâu như trường học hay lớp luyện thi, mà là nơi các bạn có thể thử từng chút một nhiều điều khác nhau và tích lũy trải nghiệm, dù thất bại cũng có thể thấy vui hoặc khiến người khác vui.

Những trải nghiệm có được ở Gakumabi sẽ trở thành “chất dinh dưỡng” giúp các bạn suy nghĩ về điều mình muốn làm trong tương lai. Điều tôi có thể làm là tạo cơ hội để sinh viên thử những hoạt động họ muốn tổ chức và cách tương tác với trẻ em.

Vì vậy, tôi thường nói với các bạn sinh viên: “Hãy thử sức với những điều mà chính các bạn thấy thú vị”. Các bạn cần cùng người lớn nhận ra những chỗ nguy hiểm, nhưng nếu có thể phòng tránh rủi ro thì kế hoạch có thất bại cũng không sao. Nếu các em tiểu học tham gia nói “chán quá”, thì hãy thử đổi cách làm.

Thay vì chỉ cho các em thấy thành công, tôi muốn đây là nơi các em có thể thử sức với những điều mình muốn làm. Tôi nghĩ điều đó cũng rất quan trọng đối với sinh viên.

Tâm huyết với công tác phòng chống thiên tai

Ảnh do Gakumabi cung cấp
Ảnh do Gakumabi cung cấp

Tôi nghe nói hoạt động của Gakumabi cũng góp phần vào công tác phòng chống thiên tai.

Matsumoto

Tôi không định nói trực tiếp với các em tiểu học về chuyện này, nhưng mong các em tiếp xúc với thông tin phòng chống thiên tai trong quá trình tham gia hoạt động. Bởi vì, dù là nuôi dạy con cái hay phòng chống thiên tai, cuối cùng thì “mối liên kết giữa con người với nhau” vẫn rất quan trọng.

Dù có giải thích bằng lý lẽ, ngay cả người lớn cũng khó biến điều đó thành hành động của chính mình.
Tôi tin rằng khi cảm nhận được qua hoạt động rằng những mối liên kết có thể giúp bảo vệ chúng ta, các em sẽ có thêm sức mạnh để sống sót khi thiên tai xảy ra.

Hiện nay, tôi cảm thấy có ít nơi để phụ huynh kết nối với nhau và trẻ em kết nối với nhau.
Tôi sẽ rất vui nếu thông qua hoạt động của Gakumabi, phụ huynh và trẻ em có thể dần kết nối với nhau.

Nghe nói Gakumabi đã đến hỗ trợ khu vực Noto.

Matsumoto

Tháng 8 năm 2025, chúng tôi cùng một nhóm sinh viên tình nguyện đến khu vực Noto (Thành phố Suzu).
Lấy Thành phố Suzu làm căn cứ, chúng tôi cùng các tổ chức tình nguyện địa phương tạo không gian vui chơi cho trẻ em sống ở Noto.

Một sinh viên đi cùng đã hỏi tôi: “Tại sao phải làm đến mức đó?”.
Có thể các bạn ấy vẫn chưa cảm nhận rõ về công tác phòng chống thiên tai, nhưng như vậy cũng không sao. Chỉ cần những cuộc trò chuyện thường ngày trong lúc hoạt động tạo ra cơ hội để các bạn hiểu thêm là được.

Tôi muốn truyền đạt để mọi người không chỉ dừng lại ở câu “Thật vất vả quá” khi nghe về trải nghiệm của người bị thiên tai, mà còn bắt đầu tự suy nghĩ: “Mình cần làm gì ngay bây giờ để không rơi vào hoàn cảnh đó?”

Ảnh do Gakumabi cung cấp
Ảnh do Gakumabi cung cấp

Tìm thành viên vận hành để hoạt động tự chủ

Có khó khăn nào trong quá trình hoạt động không?

Matsumoto

Thách thức lớn nhất để duy trì hoạt động là tìm đủ thành viên, bao gồm cả sinh viên đảm nhận vai trò nòng cốt trong khâu vận hành. Việc tuyển thành viên chủ yếu dựa vào truyền miệng và phát tờ rơi tại một số trường đại học, trung học phổ thông lân cận. Mỗi khi trưởng nhóm tốt nghiệp, việc tìm người kế nhiệm lại trở thành tình thế bấp bênh hằng năm.
Ngoài sinh viên, chúng tôi cũng muốn có thêm người lớn trong khu vực tham gia.

Đã có lúc số lượng thành viên giảm khiến chúng tôi nghĩ đến việc chấm dứt hoạt động, nhưng khoảng năm 2022, chúng tôi đã thay đổi cách nhìn. Thay vì chỉ phó mặc cho tinh thần tự chủ của sinh viên, chúng tôi ân cần hỏi từng người: “Bạn muốn làm gì ở Gakumabi?”, rồi bắt đầu xây dựng môi trường để các bạn có thể đưa việc học hỏi và sở thích của mình vào hoạt động. Nhờ vậy, đã có sinh viên sắp xếp thời gian để tham gia.

Tôi nói với sinh viên rằng: “Nếu muốn thì cứ tiếp tục, còn nếu thấy quá sức thì nghỉ cũng được”. Tình nguyện không phải là nghĩa vụ. Tuy nhiên, nếu cho rằng những hoạt động như thế này cần thiết cho trẻ em, thì tôi nghĩ người lớn có trách nhiệm tạo dựng môi trường để duy trì hoạt động, dù dưới hình thức nào.

Chúng tôi đang tìm cách xây dựng một nơi nuôi dưỡng tinh thần chủ động, nơi sinh viên tự nhiên nghĩ rằng “mình phải tham gia”.

Dành 10 năm xây dựng “vòng tuần hoàn kết nối”

Ông có thể chia sẻ về định hướng sắp tới không?

Matsumoto

Không nhất thiết phải mang tên “Gakumabi”, nhưng tôi muốn trao lại cho thế hệ tiếp theo để họ có thể tiếp tục tạo dựng những nơi mọi người tụ họp.

Tôi sẽ rất vui nếu các em tiểu học đang tham gia sau này trưởng thành và gắn bó với Gakumabi. Tôi nghĩ ý nghĩa hoạt động của Gakumabi sẽ càng sâu sắc hơn khi điều đó thành hiện thực, nên mong muốn biến điều này thành hiện thực trong khoảng 10 năm tới.
Tôi hy vọng những mối liên kết được hình thành khi mọi người chủ động tương tác với nhau tại nơi tụ họp sẽ trở thành nền tảng giúp mọi người phát huy sức mạnh khi thiên tai xảy ra.

Ngoài ra, tôi mong các em học sinh trung học cơ sở tham gia Dự án Tương lai Mabi có thể tự mình nảy ra ý tưởng và hành động. Các em tập hợp lại vì mong muốn hoạt động vì tương lai của Mabi, nên tôi kỳ vọng rằng nếu rèn luyện được khả năng tự do suy nghĩ và hành động, các em sẽ trở thành những người có thể đóng góp dù ở Mabi hay những khu vực khác.

Ảnh do Gakumabi cung cấp
Ảnh do Gakumabi cung cấp

Lời của tác giả

Ông Matsumoto chia sẻ rằng trong công tác phòng chống thiên tai, điều quan trọng nhất không chỉ là kiến thức hay chuẩn bị vật dụng phòng chống thiên tai, mà còn là “mối liên kết giữa con người với nhau”.

Ngày trước, một sinh viên đã từ nơi xa đến Mabi vì trẻ em nơi đây.
Ông Matsumoto cùng các sinh viên đã tiếp nhận ngọn đuốc ấy và đang cố gắng trao lại cho thế hệ tiếp theo.

Những tương tác nhỏ trong cuộc sống thường ngày sẽ dần trở thành năng lực phòng chống thiên tai, giúp mọi người hỗ trợ lẫn nhau khi có sự cố.
Chúng tôi hy vọng hoạt động của Gakumabi, nơi mở rộng kết nối từ trẻ em đến trẻ em, từ trẻ em đến người lớn, sẽ được nhiều người biết đến.

Thông tin cơ bản về Gakumabi

Gakumabi – Tận dụng sự kết nối cho công tác phòng chống thiên tai thông qua việc tạo dựng nơi chốn cho trẻ em
Tên tổ chứcGakumabi
Người đại diệnMatsumoto Tatsumi
Năm thành lập2019
Địa chỉTỉnh Okayama, Mabi, Thành phố Kurashiki
Trang webGakumabi

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE
Cây bút công dân viết bài này
Sakamoto Taishi
Motonta

Sống tại Thành phố Kurashiki. Tôi muốn tiếp tục ủng hộ những cửa hàng và con người thú vị ở Lưu vực sông Takahashi với tư cách là cây bút công dân.

Xem các cây bút công dân khác →

Thỏa thuận hợp tác

Tìm hiểu về khu vực

Tìm hiểu về Lưu vực sông Takahashi

Dành cho những ai muốn viết bài cho Haretoco

Hiệp hội pháp nhân phổ thông Haretoco tổ chức các hoạt động như đào tạo “cây bút công dân”, những người phụ trách truyền tải thông tin địa phương.

Lớp học phóng viên công dân Thành phố Kurashiki
Lớp học viết về Lưu vực sông Takahashi

Từ “trải nghiệm” đến “hoạt động chuyên sâu” và “nâng cao kỹ năng”, chúng tôi hỗ trợ cây bút công dân phát triển qua 3 bước. Vui lòng xem trang khóa học và hội thảo để biết thêm chi tiết.