Thư viện trường học là một trong những cơ sở bắt buộc phải có tại tất cả các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường giáo dục đặc biệt theo Luật Thư viện trường học. Ngoài chức năng là trung tâm đọc sách, thư viện trường học còn được yêu cầu đảm nhiệm chức năng của trung tâm học tập và trung tâm thông tin. Tại các trường tiểu học ở Thành phố Kurashiki, những thủ thư trường học chuyên nghiệp phụ trách vận hành thư viện.
Vào kỳ nghỉ hè, khi học sinh không đến trường, các nhân viên trong ngành giáo dục, bao gồm thủ thư trường học, dành thời gian tập huấn và sắp xếp trang thiết bị, chuẩn bị để công việc thường ngày ở trường diễn ra suôn sẻ.
Mỗi mùa hè, Thành phố Kurashiki tổ chức “Triển lãm sách chất lượng dành cho thư viện trường học”, nơi quy tụ số lượng nhà xuất bản nhiều nhất Nhật Bản. Trước đây tôi từng làm giáo viên kiêm thủ thư trường học, nên đã tham dự sự kiện và xin chia sẻ lại những gì diễn ra tại đây.
Thông tin trong bài được cập nhật tại thời điểm đăng vào tháng 9 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Triển lãm sách chất lượng lần thứ 12 dành cho thư viện trường học là gì?
Triển lãm sách chất lượng lần thứ 12 dành cho thư viện trường học được tổ chức nhằm tạo cơ hội giao lưu giữa thủ thư trường học, nhân viên ngành giáo dục và các nhà xuất bản trong tỉnh Okayama, đồng thời giới thiệu những đầu sách cần thiết cho trường học và thư viện, qua đó thúc đẩy văn hóa đọc và đóng góp cho văn hóa địa phương.

Đơn vị tổ chức là Hiệp hội Hợp tác Kinh doanh Nhà sách Thành phố Kurashiki. Hiệp hội có sự hợp tác của một nhà sách đã hỗ trợ các trường học tại Thành phố Kurashiki trong nhiều năm, cùng thực hiện nhiều hoạt động và phối hợp với các bên khác theo sứ mệnh “tiếp tục mang những cuốn sách hay đến với trẻ em”.
Nhờ mạng lưới đặc trưng của ngành nhà sách, năm tài khóa 2024 có 45 nhà xuất bản tham gia. Sự kiện được tổ chức tại Hội trường Cộng đồng, Tòa Đông, Mizushima Ai-ai Salon, Quảng trường Giao lưu Du lịch Thành phố Kurashiki, trở thành triển lãm có số lượng nhà xuất bản tham gia nhiều nhất Nhật Bản.

Khung cảnh tại địa điểm tổ chức
Khi tôi đến nơi vào khoảng 1 giờ chiều, các gian hàng đã được dựng khắp hội trường, trưng bày rất nhiều sách tranh và sách thiếu nhi.
Gian hàng nào cũng có đại diện nhà xuất bản túc trực, nên thủ thư trường học có thể trao đổi trực tiếp với họ tại gian hàng mình quan tâm.
Theo lời đại diện, lần này đã có người xếp hàng từ trước giờ mở cửa lúc 10 giờ.

Sự kiện chỉ dành cho thủ thư trường học và những người làm việc trong ngành giáo dục, nhưng cũng có người tham dự từ các tỉnh khác, cho thấy đây là một sự kiện thu hút nhiều sự chú ý.
Tôi cũng bắt đầu đi tham quan từng gian hàng.
Nơi nâng cao kỹ năng và cập nhật thông tin cho thủ thư trường học
Ở Thành phố Kurashiki, mỗi trường có một thủ thư. Tại các địa phương khác, không ít người phải kiêm nhiệm thư viện trường học ở nhiều trường. Vì vậy, môi trường để nhân viên ngành giáo dục liên quan đến thư viện trường học chia sẻ thông tin với nhau vô cùng quý giá.
Khi tôi đến hội trường, nhà xuất bản Doshinsha, nổi tiếng với kamishibai (kịch kể chuyện bằng tranh), đang tổ chức buổi hướng dẫn về kamishibai. Sức hấp dẫn của kamishibai có thể thay đổi đáng kể chỉ tùy vào cách sử dụng khung gỗ gọi là sân khấu, nơi đặt các tấm tranh.
Tại hội trường, nhân viên nhà xuất bản trực tiếp hướng dẫn cách sử dụng sân khấu và lật từng tấm tranh. Những người tham dự đều ghi chép hoặc tự tay thử sử dụng sân khấu.

Nơi nhà xuất bản có thể trao đổi trực tiếp với thủ thư và nhân viên ngành giáo dục
Tôi cũng ngạc nhiên khi thấy phần lớn sách được trưng bày tại các gian hàng là sách đọc, chẳng hạn như tiểu thuyết.

Ở trường nơi tôi từng làm việc, chúng tôi chọn sách mới để mua vào kỳ nghỉ hè và trước kỳ nghỉ đông. Tôi nghe nói nhiều trường khác cũng chọn sách trong kỳ nghỉ hè.
Dù gọi là chọn sách, nhưng hầu hết các trường không đến tận nơi mua mà đặt sách từ danh mục gửi đến trường. Những tài liệu chúng tôi tham khảo là sách được giới thiệu trong sách giáo khoa và sách tham khảo.
Sách giáo khoa được Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ phê duyệt, chứa những thông tin cần thiết cho học sinh ở từng khối lớp. Sách liên quan đến nội dung học tập là tài liệu không thể thiếu cho thư viện trường học với vai trò trung tâm học tập; còn những sách giúp tra cứu, như sách bách khoa, đảm nhiệm vai trò trung tâm thông tin.

Ngoài ra, nhiều sách được đưa vào sách giáo khoa là những cuốn kinh điển đã được đọc qua nhiều năm hoặc những cuốn đắt tiền như sách bách khoa, khó mua để dùng trong gia đình. Vì vậy, tôi có cảm giác các trường dễ quyết định mua những cuốn này cho thư viện hơn.
Mặt khác, năm nào tôi cũng đau đầu khi chọn sách đọc phù hợp với sở thích của trẻ em ngày nay.
Tuy nhiên, triển lãm lần này trưng bày nhiều sách đọc được xuất bản trong những năm tương đối gần đây.

Khi tôi cầm sách lên xem, nhân viên nhà xuất bản giải thích cụ thể: “Chúng tôi xuất bản cuốn này vì muốn các em hào hứng hơn với hoạt động của các ban trong trường. Sách giới thiệu về công việc nhưng cũng có cốt truyện, nên rất đáng đọc”.
Khi tôi kể về các ban có ở trường mình, họ lần lượt giới thiệu cả những sách tra cứu có thể dùng trong hoạt động. Nhờ vậy, tôi có thể chọn sách trong khi hình dung các em sẽ sử dụng sách như thế nào.
Một số sách được mua cho thư viện trường học thuộc loại ít thấy ở các nhà sách thông thường, nên tôi rất mừng khi được nhà xuất bản trực tiếp giới thiệu thông tin về sách mới.

Hình thức triển lãm như lần này dường như cũng có lợi cho các nhà xuất bản. Công việc của họ là làm sách rồi bán cho các nhà phân phối sách (đầu mối bán buôn). Vì thế, họ hầu như không có cơ hội tận mắt thấy sách được sử dụng ra sao tại trường học hay trẻ em yêu thích những loại sách nào.
Tuy nhiên, khi giáo viên kiêm thủ thư và nhân viên ngành giáo dục trực tiếp ghé thăm gian hàng như lần này, họ có cơ hội lắng nghe ý kiến thực tế từ những người làm việc tại trường, chẳng hạn như “Ở trường chúng tôi, cuốn này rất được yêu thích” hay “Chúng tôi đã dùng cuốn này để tổ chức một buổi học như thế này”.
Những sự kiện giúp trường học và nhà xuất bản trao đổi trực tiếp như thế này rất hiếm trên toàn Nhật Bản. Nghe nói nhiều nhà xuất bản còn cử đại diện đến từ vùng thủ đô để tham gia sự kiện.
Nơi kết nối chính quyền với người tham dự
Thị trưởng Thành phố Kurashiki Kaori Ito cũng đến thăm hội trường.

Trong lời chào gửi đến người tham dự, bà bày tỏ lòng biết ơn vì các nhà xuất bản tham gia sự kiện đã tự nguyện quyên góp sách trị giá tổng cộng 6.500.000 yên cho tất cả các trường thuộc Thành phố Kurashiki ở Mabi, trong đó có Trường Tiểu học Yata thuộc Thành phố Kurashiki, nơi thư viện trường bị phá hủy hoàn toàn trong trận mưa lớn tháng 7 năm 2018.

Bà cũng giới thiệu “Thư viện sách háo hức dành cho học sinh lớp 1”, một góc sách riêng cho học sinh lớp 1 mới vào trường tại thư viện tiểu học.
Thị trưởng Ito là một người rất yêu đọc sách và cũng hiểu biết sâu sắc về “Thư viện sách háo hức dành cho học sinh lớp 1”.
Sau bài phát biểu, bà thong thả ghé thăm từng gian hàng và tích cực giao lưu với các nhà xuất bản.
Lời của tác giả
Việc triển lãm như thế này được duy trì trong thời gian dài và Thành phố Kurashiki triển khai các chương trình khuyến đọc riêng có lẽ cũng nhờ chính quyền tích cực thúc đẩy giáo dục đọc sách cho trẻ em.
Năm tài khóa 2024, Book Marche đã khép lại thành công rực rỡ với 132 người tham dự đến từ 107 trường.
Thư viện trường học là một yếu tố quan trọng trong giáo dục, bắt buộc phải có ở mọi trường. Mong rằng sự kiện này sẽ tiếp tục được tổ chức để nâng cao chất lượng thư viện trường học và giúp trẻ em có những hoạt động đọc sách phong phú.
Thông tin cơ bản về Triển lãm sách chất lượng lần thứ 12 dành cho thư viện trường học Kurashiki Book Marche Uki Seiko

| Tên | Triển lãm sách chất lượng lần thứ 12 dành cho thư viện trường học Kurashiki Book Marche Uki Seiko |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Ngày 1 tháng 8 năm 2024, từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều |
| Địa điểm | 1−50 Mizushima Higashichidoricho, Thành phố Kurashiki |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Miễn phí |










































