Tôi là Watanabe Fumina, học sinh lớp 11 Trường Konko Gakuen. Trong lúc tìm hiểu về “thủy tinh Kurashiki”, một món đồ thủ công dân gian của Kurashiki, tôi đã bị cuốn hút bởi nó.
Trường Konko Gakuen có tiết học nghiên cứu chuyên sâu, nơi học sinh có thể tìm hiểu về chủ đề mình muốn khám phá. Trong lĩnh vực nghiên cứu địa phương, nhóm 4 người chúng tôi đang nghiên cứu và quảng bá “thủy tinh Kurashiki”.
Trong bài viết này, tôi, Watanabe, đại diện nhóm đã bị cuốn hút bởi đồ thủ công dân gian qua hoạt động nghiên cứu chuyên sâu, sẽ giới thiệu về “thủy tinh Kurashiki”!
Đây là bài viết do nhóm Di sản Nhật Bản, lớp chuyên ban xã hội, Trường Konko Gakuen thực hiện. Ban biên tập Hiệp hội pháp nhân phổ thông Haretoco đã biên tập lại và đăng tải.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 3 năm 2021. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
“Thủy tinh Kurashiki” là gì?
Bạn đã biết đến “thủy tinh Kurashiki” chưa?
“Thủy tinh Kurashiki” là món đồ thủ công dân gian có nguồn gốc từ Thành phố Kurashiki, đồng thời cũng là Di sản Nhật Bản. Đây là tên gọi chung của các sản phẩm thủy tinh thổi do người sáng lập Kotani Shinzo và con trai ông, Eiji, làm ra.
Đặc trưng của sản phẩm là “hoa văn gân xoắn” mềm mại và “màu xanh Kotani”.
Gân xoắn
Hoa văn sọc gợi cảm giác những con sóng nhấp nhô
Màu xanh Kotani
Màu sắc như sự hòa quyện nhẹ nhàng giữa xanh lá và xanh dương, một sắc màu đặc biệt chỉ có ở “thủy tinh Kurashiki” (không phải do ông Kotani đặt tên)
“Thủy tinh Kurashiki” cũng là sản phẩm thủy tinh thổi theo đuổi vẻ đẹp tinh tế dần qua quá trình sử dụng trong đời sống, tức “vẻ đẹp của công năng”. Suốt 50 năm qua, sản phẩm được nhiều người yêu thích.
Tôi và “thủy tinh Kurashiki”
Tôi lần đầu biết đến “thủy tinh Kurashiki” khi còn nhỏ.
Ở nhà, tôi vẫn dùng nó một cách tự nhiên mà không biết đó là “thủy tinh Kurashiki”.
Tôi nhớ bố mẹ thường dặn: “Đừng làm vỡ nhé”, có lẽ vì cả nhà rất trân trọng món đồ ấy.
Và lý do tôi biết đến “thủy tinh Kurashiki” là vì anh trai tôi trở thành nghệ nhân thủy tinh thổi.
Ban đầu, anh tôi có vẻ muốn trở thành nhà thiết kế giày.
Khi tôi hỏi: “Sao anh lại bắt đầu làm thủy tinh thổi?”, anh trả lời: “Vì anh thấy loại thủy tinh mình vẫn dùng (thủy tinh Kurashiki) rất hay”.
Tôi ngạc nhiên vì “thủy tinh Kurashiki” có sức hấp dẫn khiến anh thay đổi dự định nghề nghiệp, và cũng bắt đầu quan tâm đến nó.
Đúng lúc ấy, tôi có cơ hội thực hiện một đề tài trong tiết nghiên cứu chuyên sâu, nên quyết định tìm hiểu về “thủy tinh Kurashiki”.
Quá trình nghiên cứu chuyên sâu
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu chuyên sâu theo các bước sau:
- Tìm hiểu kỹ về “thủy tinh Kurashiki”
- Thăm xưởng của Kotani Eiji
- Hoạt động quảng bá
Sau đây, tôi xin giới thiệu những hoạt động chúng tôi thực hiện ở từng bước.
Tìm hiểu kỹ về “thủy tinh Kurashiki”
Trước tiên, chúng tôi quyết định tìm hiểu kỹ về “thủy tinh Kurashiki”.
“Thủy tinh Kurashiki” là gì?
“Thủy tinh Kurashiki” có sức hấp dẫn riêng mà sản phẩm sản xuất bằng máy không có, đồng thời sở hữu tính năng phù hợp làm vật dụng sinh hoạt. Đặc trưng của sản phẩm là tính thiết thực, được tạo ra như “vật dụng phục vụ đời sống” chứ không phải tác phẩm nghệ thuật.
“Thủy tinh Kurashiki”, một món đồ thủ công dân gian, thể hiện tinh thần thủ công dân gian “lành mạnh, không lãng phí, nghiêm túc và không phô trương” mà Tonomura Kichinosuke, giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki, nằm ở trung tâm Khu phố Lịch sử Bikan của Thành phố Kurashiki, từng giảng giải.
“Thủ công dân gian” là từ do Yanagi Muneyoshi, người được gọi là “cha đẻ của phong trào thủ công dân gian”, sáng tạo ra.
Những người tham gia phong trào thủ công dân gian do Yanagi Muneyoshi dẫn dắt đã phát hiện vẻ đẹp của nhiều vật dụng thường ngày được sử dụng trong đời sống, từ đó xác lập một tiêu chuẩn mới về cái đẹp chưa từng có trước đây.
“Thủy tinh Kurashiki” theo đuổi công năng và tôn vinh vẻ đẹp giản dị tự nhiên, đã được nhiều người yêu thích suốt 50 năm qua.
Nguồn gốc ra đời của “thủy tinh Kurashiki”
Người sáng lập “thủy tinh Kurashiki”, Kotani Shinzo, ban đầu làm đồ trang trí cây thông Noel.
Tonomura Kichinosuke, giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki, đã đến thăm Shinzo. Ông mang theo một món đồ thủy tinh Mexico và nhờ Shinzo “làm thứ như thế này”, mở đầu cho sự ra đời của “thủy tinh Kurashiki”.
Màu xanh Kotani
“Thủy tinh Kurashiki” có màu thương hiệu được gọi là “màu xanh Kotani”.
Màu xanh Kotani là sắc màu như sự hòa quyện nhẹ nhàng giữa xanh lá và xanh dương, một màu đặc biệt chỉ có ở “thủy tinh Kurashiki”.
Nghe nói khi ấy, Shinzo đã nghiền nhỏ thủy tinh màu xanh dương mua với giá rẻ cùng chai whisky màu xanh rêu của Suntory rồi trộn chúng lại.
Ngày nay, màu xanh Kotani được tạo ra bằng cách kết hợp thủy tinh màu xanh lá với thủy tinh màu xanh dương có tên “asagi”.
Thăm xưởng của Kotani Eiji
Muốn tận mắt xem ông Kotani làm “thủy tinh Kurashiki”, vào tháng 7 năm 2020, chúng tôi đã đến tham quan xưởng của Kotani Eiji.
Đã là giữa mùa hè, lại thêm sức nóng từ lò nung thủy tinh trên 1,000 độ, khiến bên trong xưởng nóng hầm hập.
Mồ hôi lấm tấm trên trán, ông Kotani chăm chú lấy thủy tinh bằng ống thổi.
“Trước tiên, tôi sẽ làm món đầu tiên”, ông Kotani nói.
Ông thổi vào ống để tạo thành một viên thủy tinh nhỏ.
“Làm món gì sẽ tùy vào hình dáng và kích thước của viên thủy tinh này.”
Khi tạo những đường gân xoắn mềm mại đặc trưng của “thủy tinh Kurashiki”, ông tập trung đến mức khiến người xem nín thở.
Ông còn nhỏ thủy tinh lên bình hoa để tạo hoa văn, hoặc xoay thanh thủy tinh để làm đĩa phẳng.
Quá trình ấy diễn ra như thể một bông hoa đang nở. Tôi chăm chú xem đến mức quên cả cái nóng.
Trước khi đến tham quan, tôi chỉ nghĩ “thủy tinh Kurashiki” là thứ gì đó tuyệt vời nhưng xa vời, mơ hồ.
Khi tận mắt chứng kiến quá trình chế tác của ông Kotani và nghe ông chia sẻ suy nghĩ, hình dung của tôi về “thủy tinh Kurashiki” đã thay đổi.
Tôi cảm nhận được sản phẩm hấp dẫn hơn và gần gũi hơn với cuộc sống của chúng tôi.
Tôi cũng xúc động khi hiểu thêm rằng những vật dụng thường ngày mình đã dùng từ nhỏ được làm ra theo cách này.
Từ đó, tôi càng mong muốn các bạn trẻ nhận ra một lần nữa giá trị của những sản phẩm địa phương, đồ thủ công dân gian và Di sản Nhật Bản.
Hoạt động quảng bá
Làm thế nào để mọi người biết đến giá trị của các sản phẩm địa phương, đồ thủ công dân gian và Di sản Nhật Bản thông qua “thủy tinh Kurashiki”?
Trước tiên, tôi thử nghĩ ra khẩu hiệu “Thêm vào cuộc sống, thủy tinh Kurashiki” và thiết kế logo.
Logo thể hiện chữ “kura” trong tên “thủy tinh Kurashiki”, cùng màu xanh “xanh Kotani” và họa tiết sọc đặc trưng của các sản phẩm “thủy tinh Kurashiki”.
Khẩu hiệu “Thêm vào cuộc sống, thủy tinh Kurashiki” gửi gắm ý nghĩa rằng chỉ cần đưa một món “thủy tinh Kurashiki” vào cuộc sống, bạn có thể cảm nhận vẻ đẹp hữu dụng và sự ấm áp của món đồ thủ công.
Đặc biệt, tôi muốn giới thiệu “thủy tinh Kurashiki” đến những người trẻ cùng thế hệ với mình, ở độ tuổi 10 và 20.
Tôi nghĩ video là phương tiện hữu ích để quảng bá đến giới trẻ vì dễ được chia sẻ, nên đã nảy ra ý tưởng làm ba loại video.
- Quảng cáo dài 30 giây
- Video lưu trữ kỹ thuật số ghi lại quá trình làm tác phẩm và những chia sẻ chân thực của ông Kotani Eiji
- Video dài 3 phút tổng hợp về “thủy tinh Kurashiki” và hoạt động của chúng tôi
Đầu tiên, tôi làm một quảng cáo dài 30 giây. Qua lần đầu tiên thử biên tập video, tôi hiểu được việc tạo ra một tác phẩm hình ảnh khó khăn đến mức nào.
Tiếp theo, tôi sản xuất video lưu trữ kỹ thuật số giúp người xem tìm hiểu chi tiết về “thủy tinh Kurashiki”, từ nguồn gốc, mối liên hệ với Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki đến các công đoạn làm tác phẩm.
Cuối cùng, tôi sản xuất video dài 3 phút giới thiệu về “thủy tinh Kurashiki” qua những hoạt động của chúng tôi.
Để khán giả nói tiếng Anh cũng có thể xem, tôi nghĩ ra phiên bản tiếng Anh của “Thêm vào cuộc sống, thủy tinh Kurashiki”: “CHOOSE IT YOURSELF CHANGE YOUR LIFE”. Tất cả lời thuyết minh đều có phụ đề tiếng Anh và tiếng Trung.
Video này là thành quả tổng kết hoạt động của tôi trong suốt một năm.
Video còn được chiếu trên màn hình lớn tại Mirai Square, tầng 1 AEON MALL Okayama.
Hình bóng trắng có họa tiết sọc xuất hiện trong video tượng trưng cho các tác phẩm “thủy tinh Kurashiki” nổi tiếng với họa tiết này. Tôi cũng dùng hình ảnh đó để làm bưu thiếp.
Từ nay, tôi muốn tiếp tục làm thêm nhiều video và sản phẩm lưu niệm về “thủy tinh Kurashiki”.
Tôi đang tìm địa điểm để bán, trưng bày và phát sóng các sản phẩm này. Nếu quan tâm, tôi rất vui khi được mọi người liên hệ.
Tôi sẽ cập nhật tình hình hoạt động mới nhất trên mạng xã hội.
- Kênh YouTube
Tổng kết
Hoạt động tìm hiểu về đồ thủ công dân gian “thủy tinh Kurashiki” đã trở thành trải nghiệm thú vị và đáng nhớ nhất trong những năm tháng trung học của tôi.
Từ câu hỏi nhỏ “thủy tinh Kurashiki” mà tôi vẫn vô tư sử dụng trong cuộc sống hằng ngày là gì, tôi đã có thêm nhiều góc nhìn mới.
Điều đầu tiên là vẻ đẹp của đồ thủ công dân gian được tạo nên từ việc tìm tòi cách sử dụng trong đời sống hằng ngày, cùng dòng chảy truyền thống phản ánh bối cảnh lịch sử của Kurashiki.
Từ đó, tôi cảm nhận được tầm quan trọng của các sản phẩm địa phương, đồ thủ công và Di sản Nhật Bản, cũng như sự cần thiết phải truyền lại những giá trị ấy cho thế hệ sau, nên đã bắt đầu hoạt động quảng bá.
Điều thứ hai là tầm quan trọng của việc suy nghĩ và tạo ra những phương thức hiệu quả để quảng bá.
Qua trải nghiệm số hóa và lưu giữ những nét văn hóa truyền thống như “thủy tinh Kurashiki”, rồi giới thiệu và lan tỏa chúng, tôi một lần nữa nhận ra đây là phương thức quan trọng trong thời đại mà mạng xã hội ngày càng trở nên phổ biến.
Cuối cùng, nhờ hoạt động này, tôi đã xác định được ước mơ tương lai của mình.
Tôi có cơ hội trò chuyện với nhiều người thuộc các ngành nghề khác nhau, có những suy nghĩ và ý tưởng đa dạng, đồng thời được trải nghiệm những điều mà một học sinh trung học bình thường khó có cơ hội thực hiện.
Tôi muốn tiếp tục hoạt động này trong thời gian tới, và mong ngày càng có nhiều người, giống như tôi, nhận ra một lần nữa tầm quan trọng của các sản phẩm địa phương, đồ thủ công và Di sản Nhật Bản.
Tôi hy vọng bài giới thiệu này sẽ giúp mọi người biết đến sức hấp dẫn của “thủy tinh Kurashiki” và quan tâm đến những món đồ thủ công dân gian khác, bên cạnh “thủy tinh Kurashiki”.
Vậy bạn có muốn đến Kurashiki, thành phố khai sinh ra “thủy tinh Kurashiki”, và thử thêm món đồ này vào cuộc sống hằng ngày không?
Video đã thực hiện và giải thưởng
- Giải Grand Prix hạng mục video, Cuộc thi quảng cáo truyền hình dành cho học sinh trung học lần thứ 15 năm 2020 (do Đại học Fukuyama tổ chức)
- Giải cao nhất hạng mục lưu trữ kỹ thuật số địa phương, Cuộc thi tác phẩm kỹ thuật số sáng tạo văn hóa (do Đại học Nữ Gifu tổ chức)
- Vào vòng chung kết hạng mục Di sản Nhật Bản, Cuộc thi Koshien Du lịch 2020
Những địa điểm chính có bán thủy tinh Kurashiki
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
