Tìm hiểuThành phố Kasaoka2022.02.01

Mutsu-shima ～ Hòn đảo cực nam tỉnh Okayama ngát hương thủy tiên do người dân trên đảo trồng

Trò chuyện với người dân trên đảo: Nhà máy bia Mutsushima Hama, anh Iseki Ryuhei

Anh Iseki, anh hãy kể về cơ duyên chuyển đến sống trên đảo Mutsushima.

Iseki (lược bỏ kính ngữ)

Tôi sinh ra và lớn lên ở Osaka, nhưng ông bà tôi vốn sống trên đảo Mutsushima. Từ nhỏ, năm nào tôi cũng về đảo vào dịp lễ Obon.

Tôi chơi đùa trên biển, ghé thăm nhà họ hàng và đi khắp nơi chào hỏi: “Cháu về rồi đây”, “Mừng cháu về”.

Ở Osaka đâu có những điều như vậy. Vì thế, năm nào tôi cũng mong đến mùa hè được ở Mutsushima.

Từ năm lớp 11, tôi không về đảo nữa. Nhưng sau khi đi làm, tôi được gọi về vì “lễ hội ở đền thờ Otori-jinja đang thiếu người khiêng mikoshi rước quanh đảo”, nên từ đó năm nào tôi cũng đến Mutsushima vào Tuần lễ Vàng.

Trước đó, tôi chỉ biết Mutsushima nhộn nhịp vào mùa hè, nên đã ngạc nhiên: “À, ngoài mùa hè ra thì trên đảo lại ít người đến thế này sao”.

Điều khiến tôi ấn tượng là lần đầu tiên trở về đảo để phụ giúp lễ hội.

Mấy chú trên đảo đang quây quanh chiếc thùng phuy ngay gần đó uống rượu.

Khi tôi đi ngang qua, họ hỏi: “Cháu là con nhà ai?”. Tôi nói tên bà mình rồi đáp: “Cháu là Ryuhei, cháu của bà Harue”. Họ liền nói: “Mừng cháu về!”.

Tình người mà tôi gần như đã quên bỗng ùa về như bị sét đánh. Tôi nghĩ: “À, Mutsushima thật tuyệt!”.

Khi ấy, tôi là nhân viên kinh doanh làm việc ở Osaka. Công việc đòi hỏi tôi trò chuyện với rất nhiều người, nhưng đó không phải những cuộc trao đổi chân thành, nên ngày tháng trôi qua chẳng mấy vui vẻ.

Giữa những ngày như vậy, cuộc trò chuyện bên thùng phuy với mấy chú vui vô cùng. Đó là những cuộc trò chuyện chân tình, cảm nhận được hơi ấm của con người.

Đến giờ tôi vẫn không quên vị lon bia mình uống hôm ấy. Dù là loại rượu rẻ tiền, nó vẫn ngon vô cùng.

Khi hỏi Mutsushima là nơi thế nào, người ta thường chỉ kể về những vấn đề như “người dân gặp khó khăn” hay “tỷ lệ sinh thấp và dân số già hóa”. Tôi thấy những điều đó không thuyết phục.

Đây là một nơi tuyệt vời, và tôi rất yêu nơi này.

Tôi muốn tự mình tìm câu trả lời, hay nói cách khác là thể hiện điều đó, và muốn làm điều ấy trong khi sống trên đảo Mutsushima.

Ước mơ chuyển đến đảo mãi chưa thành hiện thực, nhưng tôi từng nghỉ việc văn phòng và theo học trường chuyên môn về chăm sóc người cao tuổi trong hai năm, để có thể làm việc trong một xã hội già hóa, với dự định một ngày nào đó sẽ sống ở Mutsushima.

Dù sống ở Osaka, tôi vẫn thường xuyên về Mutsushima. Tôi cũng tham gia các hoạt động thực tập của sinh viên.

Sau đó, nhờ cơ duyên, tôi được bổ nhiệm vào Đội hợp tác phục hưng địa phương và chuyển đến sống trên đảo Mutsushima khi 32 tuổi (năm 2016). Đó là khoảng 10 năm sau khi tôi bắt đầu muốn chuyển đến đây.

Cơ duyên nào khiến anh bắt đầu làm bia?

Khi chuyển đến Mutsushima, tôi chưa quyết định sẽ làm gì. Tôi muốn lắng nghe người dân trên đảo trong cuộc sống thường ngày rồi mới quyết định.

Tôi tự hỏi những người từng nói “Mừng cháu về” ngày xưa đã sống như thế nào.

Qua những cuộc trò chuyện với nhiều người, tôi được kể rằng: “Vài chục năm trước, trên Mutsushima người ta trồng rất nhiều lúa mạch, đậu và khoai, những cánh đồng lúa mạch trải dài khắp nơi”.

Tưởng tượng cảnh những bông lúa mạch vàng óng lay động trên nền biển Seto xanh biếc, tôi nghĩ: “Chắc hẳn đẹp lắm, mình muốn khôi phục lại”.

Cánh đồng lúa mạch được khôi phục năm 2017, ảnh do anh Iseki Ryuhei cung cấp

Khi nghĩ xem nên làm gì với số lúa mạch ấy, điều đầu tiên tôi nghĩ đến là bia, thức uống mà chính tôi cũng rất yêu thích.

Nhờ người quen giới thiệu, tôi vừa học vừa làm bia tại Nhà máy bia Kibi Dote Shita ở tỉnh Okayama, rồi được cấp giấy phép nấu bia trên đảo Mutsushima vào tháng 3 năm 2019.

Tự làm bia từ đầu không hề dễ dàng, nhưng Chủ tịch Nagahara của Nhà máy bia Kibi Dote Shita đã làm người thầy và đồng hành cùng tôi cho đến ngày khai trương.

Tôi nghĩ thầy không chỉ dạy cách làm bia mà còn chỉ cho tôi điều cốt lõi ẩn chứa trong sản phẩm: “Sản phẩm này thực sự làm ai vui?”.

Từ tháng 8 năm 2019, năm đầu tiên của triều đại Reiwa, chúng tôi bắt đầu hoạt động nhà máy bia kiêm quán bar này. Khách du lịch và những người về thăm quê thường ghé qua.

Ngoài các loại bia thường có, nếu được yêu cầu, chúng tôi cũng làm bia thủ công mang dấu ấn riêng của địa phương.

Chúng tôi vừa làm ra những chiếc ly mang thiết kế riêng, có hình chú mèo đen “Jamu” thường đi ngang qua khung cảnh ngay trước mắt.

Khung cảnh giống hệt ngoài đời phải không? Nếu may mắn, bạn sẽ thấy Jamu thật sự đi ngang qua đây.

Ước mơ của tôi là một ngày nào đó làm ra loại bia “hoàn toàn từ Kasaoka”, sử dụng lúa mạch trên đảo Mutsushima, hoa bia của Imai ở Kasaoka và men lấy từ hoa thủy tiên trên đảo.

Điều gì khiến anh cảm thấy Mutsushima đặc biệt?

Iseki

Dù dân số trên đảo ít, tôi lại có cảm giác “đang thực sự trò chuyện” nhiều hơn cả khi ở Osaka.

Tôi rất thích nơi đây vì trong giao tiếp, tôi cảm nhận được hơi ấm rất đỗi con người.

Khung cảnh nhìn từ Nhà máy bia Mutsushima Hama

Ngay từ khi còn sống ở Osaka, tôi đã nghĩ Mutsushima là “một kho báu”.

Thiên nhiên vắng bóng người, nếp sống xưa, sự tương trợ giữa người với người và những cuộc trò chuyện.

Những điều ấy luôn đi kèm với chút phiền toái, nhưng tôi tin rằng không chỉ riêng mình khao khát chúng.

Khi muốn ở một mình, tôi thường đến ngọn hải đăng. Tôi uống một mình lon bia giấu trong ba lô. Khi quay về, nhiều người lại bắt chuyện với tôi. Sự tương phản ấy thật khó cưỡng.

Anh mong du khách sẽ có những trải nghiệm như thế nào trên đảo Mutsushima?

Iseki

Với tôi, Mutsushima không hẳn là điểm du lịch mà là nơi mọi người đang sinh sống.

Thay vì đến đông người để vui chơi náo nhiệt, có lẽ sẽ hợp hơn với những ai đang nghĩ “Dạo này chán quá” và một mình ghé qua, hòa mình vào thiên nhiên vắng bóng người; hoặc nếu may mắn gặp buổi trò chuyện bên thùng phuy, họ có thể được mấy chú trên đảo bắt chuyện.

Qua những cuộc trò chuyện như vậy, bạn có thể trải qua khoảng thời gian thoáng thấy được bản chất của sự ấm áp giữa người với người.

Ngày trước tôi cũng vậy, khi đi làm được 2–3 năm, ai chẳng từng băn khoăn: “Cứ sống thế này thì cuộc đời mình có ổn không?”.

Đây giống như một nơi để những người như vậy trò chuyện với mấy chú trên đảo, rồi tự nhủ: “À, cuộc sống hiện tại thật vô nghĩa, mình sẽ làm điều gì đó khác đi”, như thể có ai đó bật công tắc khiến mình dám thay đổi vậy (cười).

Tôi nghĩ đây là hòn đảo giúp bạn nhận ra “giá trị thực sự” của cuộc sống.