Hồi còn học trung học phổ thông, các tiết học thường chủ yếu là chép bài giáo viên viết trên bảng và nghe giảng.
Có lẽ cũng có người từng gà gật trong giờ học rồi bị giáo viên nhắc nhở.
Trong môi trường giáo dục hiện nay, Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ đang thúc đẩy phương pháp học tập mang tên học tập chủ động. Các tiết học đang chuyển từ hình thức thụ động nghe giáo viên giảng sang hình thức chủ động, có sự tham gia của học sinh.
Sự kiện “Tập huấn Project Based Learning (Học tập dựa trên dự án) phiên bản Okayama” diễn ra vào thứ Sáu, ngày 22 tháng 11, là sự kiện thực hành “PBL”, một hình thức học tập chủ động. Người tham gia có thể trải nghiệm toàn bộ quy trình PBL: giáo viên trung học phổ thông và doanh nghiệp địa phương cùng thảo luận về các vấn đề của địa phương, rồi tìm kiếm giải pháp.
Chúng tôi đã tìm hiểu về tâm huyết đằng sau việc tổ chức “Tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama”.
Thông tin trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 11 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
“Tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama” là gì?

“Tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama” là sự kiện giao lưu giữa doanh nghiệp địa phương và những người làm việc trong ngành giáo dục, được tổ chức vào thứ Sáu, ngày 22 tháng 11 năm 2024.
Sự kiện do Thành phố Kurashiki tổ chức trong khuôn khổ Chương trình đào tạo người hướng dẫn giáo dục nghề nghiệp Thành phố Kurashiki năm tài khóa 2024.
“Project Based Learning (sau đây gọi tắt là “PBL”)” trong tên chương trình còn được gọi là học tập giải quyết vấn đề. Người tham gia thảo luận theo nhóm về vấn đề đã phát hiện và tìm kiếm giải pháp, nhưng mục tiêu không phải là tìm ra đáp án đúng. Đặc điểm của PBL là trong quá trình tìm giải pháp, người học có thể tiếp thu kiến thức và ý tưởng; đồng thời, thảo luận nhóm giúp nâng cao tinh thần hợp tác và tính chủ động.
Trong “Tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama”, giáo viên trung học phổ thông và nhân viên doanh nghiệp địa phương cùng thực hành PBL.
Người tham gia sẽ thảo luận về cùng một chủ đề tìm hiểu, tham khảo ví dụ của Trường Trung học phổ thông Kurashiki Kojoike tỉnh Okayama, trường từng giành giải cao nhất tại sự kiện thuyết trình BeLive. Chủ đề tìm hiểu của buổi thứ ba là “vấn đề lãng phí thực phẩm”.
Đây là buổi tập huấn giúp người tham gia trải nghiệm toàn bộ quy trình PBL, qua đó nắm được bí quyết tư duy và những gợi ý khi hướng dẫn PBL.

Nội dung này rất phù hợp với những giáo viên đang băn khoăn không biết nên dạy PBL như thế nào, cũng như các trường muốn triển khai PBL phối hợp với doanh nghiệp địa phương.
Phỏng vấn người phụ trách
Những người trả lời phỏng vấn là Okamoto Kana và Tanabe Kumiko, thuộc Phòng Chính sách Việc làm Thành phố Kurashiki, phụ trách lên kế hoạch và tổ chức chương trình.
Chúng tôi cũng lắng nghe chia sẻ từ góc nhìn người tham gia của Hongo Kenta, sinh viên năm ba Đại học Okayama, từng tham gia buổi tập huấn PBL lần thứ hai.

Xin hãy chia sẻ mục đích và quá trình lên kế hoạch cho sự kiện lần này.
Okamoto (lược bỏ kính ngữ)
Hiện nay, các trường trung học phổ thông trên khắp Nhật Bản đều đưa vào chương trình môn học mang tên “Thời gian học tập tìm hiểu tổng hợp”. Trong môn học này, học sinh tự tìm hiểu và nghiên cứu các vấn đề của địa phương hoặc xã hội, rồi trình bày giải pháp.
Thông qua những tiết học như vậy, khi học sinh nghĩ rằng “Mình muốn thực hiện dự án như thế này” hay “Mình muốn giải quyết vấn đề này”, sẽ thật lý tưởng nếu các em có thể hợp tác với doanh nghiệp sẵn sàng hỗ trợ. Tuy nhiên, trên thực tế, việc xây dựng mối liên kết giữa doanh nghiệp địa phương và nhà trường vẫn còn khó khăn.
Vì vậy, chương trình Tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama được tổ chức nhằm tạo cơ hội giao lưu giữa doanh nghiệp địa phương và giáo viên.

Tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama là một phần của Chương trình đào tạo người hướng dẫn giáo dục nghề nghiệp Thành phố Kurashiki năm tài khóa 2024. Mục tiêu của chương trình là “hỗ trợ việc học tập chủ động và giáo dục nghề nghiệp cho học sinh trung học phổ thông”. Thành phố Kurashiki cũng mong muốn toàn thể cộng đồng địa phương cùng hỗ trợ để tạo điều kiện cho học sinh trung học phổ thông tham gia các hoạt động.
Nghe nói mọi người cũng tham gia buổi tập huấn PBL lần thứ hai. Cảm nhận của mọi người thế nào?
Hongo (lược bỏ kính ngữ)
Trong buổi tập huấn PBL lần thứ hai, chúng tôi thảo luận về “Kế hoạch hồi sinh hoạt động địa phương và văn hóa ẩm thực thông qua việc tận dụng cá tráp đen”.
Những ý tưởng được đưa ra trong nhóm của tôi phần lớn là những cách nghĩ rất đặc trưng của người đi làm. Thay vì tìm giá trị thương mại ở chính con cá tráp đen, mọi người nghĩ đến những thứ xoay quanh nó… Chẳng hạn như “dùng phế phẩm từ cá tráp đen để phát điện” hay “khai thác cá tráp đen như một tài nguyên du lịch”.
Có người tham gia đến từ nhiều ngành nghề và lĩnh vực khác nhau, nên được nghe những ý tưởng từ nhiều góc nhìn rất thú vị.

Tanabe (lược bỏ kính ngữ)
Trong nhóm của tôi, thay vì cùng đưa ra ý tưởng về chủ đề tìm hiểu, chúng tôi thảo luận về việc “nên hướng dẫn học sinh trung học phổ thông như thế nào để các em chủ động tham gia”.
Chẳng hạn, có những trường để học sinh khóa dưới tiếp tục chủ đề tìm hiểu mà các anh chị khóa trên đã thực hiện.
Để học sinh chủ động quan tâm đến một chủ đề tìm hiểu đã được định sẵn, tôi học được rằng giáo viên cũng cần đưa ra lời khuyên và định hướng, chẳng hạn như khuyến khích các em đến nghe những người làm nghề cá chia sẻ hoặc đến tận nơi có sử dụng cá tráp đen.
Công việc của chúng tôi không trực tiếp liên quan đến môi trường giáo dục, nhưng buổi tập huấn vẫn mang lại rất nhiều điều bổ ích. Cá nhân tôi cũng học được cách điều phối hoạt động nhóm.
Okamoto
Lần đầu trải nghiệm PBL, tôi rất bất ngờ khi nghĩ rằng “Học sinh trung học phổ thông ngày nay đang làm những việc có trình độ cao đến thế”. Khi hình dung những người được giáo dục theo cách hiện nay sẽ bước vào xã hội sau vài năm nữa, tôi cảm thấy lạc quan và nghĩ rằng người lớn chúng ta cũng cần nỗ lực hơn nữa.

Nghe có vẻ là buổi tập huấn chuyên sâu. Không khí chương trình diễn ra như thế nào?
Tanabe
Lần trước, số lượng người tham gia không nhiều, nên mọi người dễ trò chuyện và trao đổi ý kiến với nhau. Mỗi nhóm chỉ có vài người, vì vậy tôi nghĩ mọi người có thể vừa thảo luận vừa phần nào hiểu được đặc điểm của nhau.
Các giáo viên và giảng viên điều phối chương trình cũng hỗ trợ, nên mọi người có thể trao đổi rất thoải mái.
Okamoto
Không khí không bắt buộc từng người phải lần lượt đưa ra ý tưởng, nên tôi chủ yếu lắng nghe ý kiến của mọi người. Dù bản thân không nghĩ ra được ý tưởng nào, chỉ cần nghe những ý kiến được đưa ra cũng giúp tôi học hỏi và nghĩ rằng “À, cũng có những ý tưởng như vậy”.

Tham gia chương trình sẽ mang lại những lợi ích gì?
Tanabe
Với những giáo viên chưa biết nên tổ chức tiết học PBL như thế nào, đây sẽ là cơ hội để tìm hiểu cách triển khai và tư duy về PBL ở các trường khác.
Trong buổi tập huấn lần thứ hai, mọi người có nhắc đến việc “giáo viên cần có kỹ thuật định hướng học sinh đưa ra ý tưởng và giải pháp”. Tôi hy vọng rằng qua trải nghiệm PBL thực tế, người tham gia sẽ có những khám phá mới và học được các kỹ thuật hữu ích.
Thông qua sự kiện này, mọi người muốn tạo ra ảnh hưởng như thế nào đối với Thành phố Kurashiki và khu vực Lưu vực sông Takahashi?
Okamoto
Tôi hy vọng việc nhà trường kết nối với doanh nghiệp địa phương sẽ trở thành cơ hội để học sinh trung học phổ thông biết đến sức hấp dẫn của các doanh nghiệp trong vùng.
Ngày nay, ngày càng nhiều người trẻ chuyển lên các thành phố lớn. Tôi hy vọng rằng thông qua các tiết học PBL, học sinh trung học phổ thông sẽ có thêm lựa chọn “làm việc tại nơi mình sinh ra và lớn lên”.
Tanabe
Tôi nghĩ rằng khi tham gia các hoạt động tìm hiểu như PBL, mọi người sẽ biết nhìn nhận các vấn đề của địa phương như vấn đề của chính mình.
Nhiều bạn trẻ ở địa phương lên thành phố lớn học đại học rồi ở lại đó làm việc. Dĩ nhiên, đây cũng là một lựa chọn tốt, nhưng tôi thấy hơi đáng tiếc nếu các bạn rời quê nhà mà chưa hiểu rõ về nơi mình sống.
Vì vậy, tôi sẽ rất vui nếu các bạn có thêm cơ hội hướng sự quan tâm đến địa phương thông qua PBL, dù chỉ trong thời gian còn ở quê nhà.

Chương trình phù hợp với những ai?
Okamoto
Chúng tôi rất mong các giáo viên đang băn khoăn về cách triển khai PBL hoặc quan tâm đến việc xây dựng mạng lưới với doanh nghiệp địa phương tham gia. Đồng thời, chúng tôi cũng mong các doanh nghiệp địa phương muốn hỗ trợ những giáo viên như vậy đến tham dự.
Tôi nghĩ rằng với các doanh nghiệp địa phương, đây cũng có thể là cơ hội tạo dựng những mối quan hệ hữu ích cho việc tuyển dụng và các hoạt động khác trong tương lai.
Tanabe
Chúng tôi cũng muốn giới thiệu chương trình này đến những người quan tâm đến các vấn đề của địa phương. Ngay cả những người không trực tiếp làm việc trong lĩnh vực giáo dục cũng có thể tìm thấy góc nhìn mới tại đây.
Ngoài ra, các giáo viên của Trường Trung học phổ thông Kojoike, nơi tổ chức chương trình lần này, có thể dễ dàng tham gia. Nếu sắp xếp được thời gian, chúng tôi rất mong các thầy cô tận dụng cơ hội này để đến dự.
Hongo
Tôi nghĩ đây cũng là một dịp bổ ích cho sinh viên ngành giáo dục.
Cơ hội thảo luận về giải pháp cho một vấn đề trong thời gian ngắn với những người mới gặp lần đầu không nhiều, nên đây là dịp quý giá để tiếp xúc với nhiều góc nhìn.
Tiếp thu ý tưởng của người khác rồi đề xuất giải pháp tốt hơn. Dù không dễ diễn đạt thành lời ngay tại chỗ, tôi nghĩ đây vẫn là một cơ hội học hỏi bổ ích.

Xin gửi lời nhắn đến độc giả.
Okamoto
Tôi cảm thấy môi trường làm việc ở trường học rất bận rộn. Không chỉ phải dạy học hằng ngày, các thầy cô còn phải triển khai những phương pháp giáo dục mới như PBL theo tài liệu hướng dẫn, nên chắc hẳn cũng có lúc gặp nhiều khó khăn.
Chúng tôi muốn cùng cả cộng đồng hỗ trợ hoạt động giáo dục, để giảm bớt dù chỉ một chút gánh nặng và nỗi lo của các thầy cô.
Đây cũng sẽ là nơi để mọi người trao đổi và giao lưu, nên nếu quan tâm, bạn hãy ghé qua nhé.
Tanabe
Khi giải quyết một vấn đề nào đó, đôi khi giải pháp sẽ nảy sinh từ những mối liên kết giữa mọi người và trong cộng đồng.
Có thể sau này bạn sẽ gặp được những người hữu ích vào lúc không ngờ tới, vì vậy nếu muốn kết nối với mọi người trong cộng đồng, hãy đến tham gia nhé.
Lời của tác giả
Thật ngại khi phải thừa nhận rằng trước buổi phỏng vấn lần này, tôi chưa biết nhiều về nội dung cụ thể của PBL.
Tôi từng nghĩ rằng khóa tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama sẽ đòi hỏi những cuộc thảo luận ở trình độ cao, nhưng vì không có đáp án đúng nên mọi người có thể thoải mái nêu ý kiến nảy ra trong đầu. Trải nghiệm học tập chủ động này có vẻ rất thú vị.
Ngoài những người làm trong ngành giáo dục, khóa tập huấn còn có người tham gia thuộc nhiều ngành nghề và lĩnh vực khác nhau, nên chỉ cần lắng nghe những ý tưởng từ nhiều góc nhìn cũng đã là một trải nghiệm bổ ích.
Nếu bạn là doanh nghiệp địa phương muốn hỗ trợ việc học của học sinh trung học phổ thông thông qua giao lưu với nhà trường, hãy ghé tham gia nhé.
Tôi hy vọng khóa tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama sẽ giúp các thầy cô có thêm dù chỉ một chút gợi ý cho bài giảng.
Thông tin cơ bản về khóa tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama

| Tên | Khóa tập huấn Project Based Learning phiên bản Okayama |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Sáu, ngày 22 tháng 11 năm 2024 Từ 4:30 chiều đến 6:30 chiều ※ Bắt đầu đón khách từ 4 giờ chiều |
| Địa điểm | 116−1 Koshinden, Fukuda-cho, Thành phố Kurashiki |
| Phí tham gia (đã gồm thuế) | Miễn phí |
| Trang web | Phòng Chính sách Lao động và Việc làm, Thành phố Kurashiki |







































