“Ohara House Katalyzer”, một công trình được công nhận là Di sản Văn hóa Quan trọng cấp quốc gia, nằm trong Khu phố Lịch sử Bikan.
Nơi đây cũng chú trọng các chương trình giáo dục, với vai trò là “không gian để cùng trò chuyện về hiện tại và tương lai”.
Một trong những chương trình do Ohara House Katalyzer tổ chức là “Kurashiki Mirai K-juku”.
Chương trình lần thứ 10 được tổ chức dưới hình thức hợp tác với “Trường Lưu vực sông Takahashi”.
Chủ đề là “‘Hãy dùng tri thức để phụng sự cộng đồng’ — Mối quan hệ tương hỗ giữa các cơ sở giáo dục và cộng đồng”.
Đây là buổi gặp gỡ giúp người tham dự hiểu sâu hơn về quan niệm “giáo dục là gì?”, qua những chủ đề như nền giáo dục chỉ có thể thực hiện tại địa phương và nền giáo dục tiên tiến ở trường học tại “thành phố đáng sống nhất nước Mỹ”.
Sau đây là bài tường thuật về hội thảo “Kurashiki Mirai K-juku lần thứ 10 — ‘Hãy dùng tri thức để phụng sự cộng đồng’ — Mối quan hệ tương hỗ giữa các cơ sở giáo dục và cộng đồng”, diễn ra vào thứ Bảy, ngày 22 tháng 2 năm 2020.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 2 năm 2020. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Kurashiki Mirai K-juku là gì?
“Kurashiki Mirai K-juku” là buổi hội thảo tổ chức mỗi tháng một lần tại Ohara House Katalyzer, với mục tiêu cải cách toàn diện giáo dục trong nhà trường và xã hội, đồng thời hỗ trợ những giáo viên có hoài bão.
Chương trình bắt đầu vào tháng 12 năm 2018 với tên “Kurashiki Mirai Kyoshi-juku”, rồi đổi tên thành “Kurashiki Mirai K-juku” từ tháng 12 năm 2019.
Từ tháng 12 năm 2019, chương trình có các chủ đề như sau:
- Cộng đồng ✕ Giáo dục ✕ Cách làm việc
- Văn hóa ✕ Sản xuất thủ công
- Cộng đồng ✕ SDGs ✕ Cải cách giáo dục
- Cách làm việc đang thay đổi ✕ Cộng đồng
▼ Xem bài tường thuật tháng 1 năm 2020 tại đây.
Khái quát về Kurashiki Mirai K-juku lần thứ 10 — “Hãy dùng tri thức để phụng sự cộng đồng” — Mối quan hệ tương hỗ giữa các cơ sở giáo dục và cộng đồng
Chủ đề của Kurashiki Mirai K-juku lần thứ 10 là “‘Hãy dùng tri thức để phụng sự cộng đồng’ — Mối quan hệ tương hỗ giữa các cơ sở giáo dục và cộng đồng”.
| Thời gian | Thứ Bảy, ngày 22 tháng 2 năm 2020, từ 1 giờ chiều đến 4 giờ chiều |
|---|---|
| Địa điểm | Ohara House Katalyzer |
Chương trình hội thảo diễn ra như sau:
| Hình thức | Chủ đề | Diễn giả |
|---|---|---|
| Chia sẻ | Cuộc sống ở địa phương năm 2030 sẽ ra sao? — Học tập và sinh kế | Shibusawa Juichi |
| Diễn thuyết | Nền giáo dục khuyến khích tham gia xã hội tại “thành phố đáng sống nhất nước Mỹ” | Yoshikawa Yuki |
| Tổng kết | Tổng kết | Okubo Kensaku, Yamashita Yoko, Sakanoue Hiroshi |
Cuộc sống ở địa phương năm 2030 sẽ ra sao? — Học tập và sinh kế — Shibusawa Juichi
Shibusawa Juichi là người đã hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Trường Sau đại học Đại học Nông nghiệp Tokyo và hiện hoạt động với tư cách tiến sĩ nông học.
Ông từng làm việc tại công viên chủ đề “Nagasaki Holland Village” và giữ chức giám đốc tại thành phố tuần hoàn “Huis Ten Bosch”. Hiện ông là chủ tịch hội đồng quản trị của tổ chức phi lợi nhuận Kyoson no Mori Network, tham gia phát triển cộng đồng và con người ở Nhật Bản cũng như nhiều quốc gia khác.
Ông cũng là chắt của Shibusawa Eiichi, người sẽ xuất hiện trên tờ 10.000 yên từ nửa đầu năm tài khóa 2024.
Trong buổi chia sẻ, lấy một ngôi làng nhỏ ở tỉnh Akita — nơi khơi nguồn cho những hoạt động hiện nay của ông — làm ví dụ, ông Shibusawa đã nói về “giáo dục xã hội” và câu hỏi “học tập tại địa phương có nghĩa là gì?”.
Mời bạn đọc tiếp như đang thưởng thức một câu chuyện.
“Giáo dục xã hội” học được từ một ngôi làng nhỏ ở tỉnh Akita
Nghe kể rằng gần ngôi đền thờ vị thần bảo hộ của làng, nằm sâu trong làng, có ba gốc cây lớn.
Nhìn vào vòng tuổi của cây, đó là những cây đại thụ đã sinh trưởng hơn 280 năm.
Khi ông hỏi dân làng “cây bị đốn khi nào?”, họ cho biết cây bị đốn vào tháng 4 năm 1946.
Đó là những cây đại thụ bị đốn vào năm sau khi chiến tranh kết thúc.
Khi ấy, chiến tranh đã biến đất nước thành một vùng đất cháy trụi, Nhật Bản chìm trong hỗn loạn.
Nghe nói người dân trên khắp Nhật Bản đã mất đi hy vọng sống.
Ngay cả ở ngôi làng nhỏ tại tỉnh Akita, để tìm cách khôi phục tinh thần lạc quan, dân làng đã bàn chuyện bán ba cây tuyết tùng tự nhiên ở tận cùng làng để “thắp sáng bằng thủy điện”.
Thế nhưng, những cây đại thụ ấy là tuyết tùng Akita tự nhiên, được gìn giữ qua hơn tám thế hệ tổ tiên.
“Thế hệ chúng ta có nên đốn cây không?”
“Có nên giữ lại để con cháu có cái ăn không?”
Dân làng đã tranh luận đủ điều.
Khi mọi người vẫn chưa thể quyết định, trưởng làng nói: “Đằng nào thì cũng cứ đốn đi rồi hối hận sau”, và cuối cùng họ đốn những cây tuyết tùng Akita mà tổ tiên đã dày công chăm sóc qua nhiều thế hệ.
Sau đó, họ đem tuyết tùng Akita ra thị trấn bán, dùng số tiền thu được để đưa thủy điện về làng, thắp sáng nhà cửa của dân làng.
Khi mỗi gia đình đều có một bóng đèn sợi đốt, cảm giác đầu tiên không phải là “sáng quá”, mà là “ấm áp”; nghe nói hy vọng sống đã nhen lên trong lòng tất cả dân làng.
Từ đó, họ quyết tâm “tiếp tục sống”, và cây tuyết tùng được gọi là “báu vật”.
Dân làng kể câu chuyện ấy rồi nói: “Muốn sống trên núi thì phải có thể làm công việc và kiếm sống”.
Truyền đạt cách sống thông qua “công việc ở địa phương”
“Công việc” và “kiếm sống” khác nhau thế nào?
Khi ông hỏi dân làng, họ vừa nói “Các anh thì coi công việc với kiếm tiền là một mà”, vừa giải thích như sau:
- Kiếm sống là vì gia đình
- Công việc là vì tương lai
Vì thế hệ con cháu và những thế hệ sau này, họ phải phát cỏ và trồng dời cây.
Công việc ấy hoàn toàn không đem lại tiền bạc, nhưng nếu không làm thì ngôi làng sẽ không thể tiếp tục tồn tại.
Nếu không làm cả những việc không kiếm ra tiền, ngôi làng sẽ biến mất.
Vì vậy, dân làng nói: “Người chỉ biết kiếm sống thì mới được một nửa”.
“Công việc” là gì?
Dân làng trả lời: “Lễ hội”.
Nghe đến lễ hội, người ta có thể nghĩ đó là “vui chơi”, nhưng dân làng nói lễ hội là “công việc”, và những buổi họp mặt cũng là “công việc”.
Ngay ngày sau khi lễ hội kết thúc, họ đã bắt đầu chuẩn bị cho lễ hội năm sau.
Lễ hội là dịp người lớn tuổi truyền lại trí tuệ cho người trẻ; thông qua việc chuẩn bị lễ hội, các thế hệ truyền cho nhau cách “làm sao để sống”.
Giáo dục xã hội là “giáo dục để sống”
Giáo dục xã hội là “giáo dục để sống”, học bằng cách trực tiếp làm việc thông qua “lễ hội”.
Giáo dục trong nhà trường là “giáo dục để tiếp thu kiến thức”, học bằng cách vận dụng trí óc thông qua việc học; chỉ có vậy thì không thể sống được.
Vì vậy, cần có “giáo dục xã hội” để truyền đạt cách sống ở địa phương.
Ngày nay, người ta muốn dạy mọi thứ trong trường học, nhưng giáo dục trong nhà trường và giáo dục xã hội là hai việc khác nhau.
Nếu không dạy những điều cần thiết tại địa phương, trẻ em dù có tiếp thu kiến thức cũng sẽ không hiểu sống là như thế nào.
Rồi trẻ em cứ học để thi, nghĩ rằng nếu học không giỏi thì tương lai sẽ bế tắc, và sống trong cảnh căng thẳng, túng quẫn.
Ông Shibusawa kể rằng dân làng đã dạy ông: “Trong hoàn cảnh như vậy thì xã hội làm sao có thể tiếp tục tồn tại được?”.
Một điều quan trọng đối với giáo dục xã hội là những buổi “họp mặt” trong dịp lễ hội.
Chính những buổi “họp mặt” tưởng như kém hiệu quả lại là giáo dục xã hội
Ông Shibusawa kể tiếp về lần tham gia buổi họp mặt ở một ngôi làng tại Nagoya khi còn là sinh viên.
Trong những buổi “họp mặt”, dân làng bàn bạc về lễ hội suốt ngày đêm, nhưng không khí không hề trang trọng như một “cuộc họp”.
“À mà, lúa nhà anh dạo này thế nào rồi?”
“Gần đây lưng bà nhà tôi đau quá.”
“Con gái nhà anh cũng sắp đến tuổi lấy chồng rồi nhỉ?”
Không khác gì những cuộc trò chuyện bên giếng nước; thoạt nhìn, chuyện lễ hội chẳng tiến triển chút nào.
Không có người điều phối, chẳng ai cố gắng tổng kết, cũng không có bảng đen; mọi người cứ nói hết chuyện này sang chuyện khác.
Khi còn là sinh viên tham gia buổi họp mặt, ông Shibusawa đã nghĩ: “Chính vì làm những việc thế này mà nông thôn Nhật Bản mới lạc hậu!”.
Ông vô cùng tức giận, nghĩ rằng cách làm ấy thật phi lý, thiếu khoa học và kém hiệu quả biết bao.
Khi ấy là thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao, người ta coi trọng tính hợp lý, hiệu quả kinh tế và sự đồng nhất, nên ông rất ngạc nhiên trước sự kém hiệu quả của những buổi “họp mặt”.
Tuy nhiên, theo ông Shibusawa, những cuộc trò chuyện tưởng như vô bổ ấy lại rất cần thiết.
Nhờ những buổi họp mặt, mọi người có thể biết được:
- Hoàn cảnh của mỗi gia đình
- Tình hình ruộng đất
- Gia đình nào dư dả về kinh tế, gia đình nào đang khó khăn
- Mọi người nghĩ gì về nhau
Mọi người có thể phần nào chia sẻ với nhau hoàn cảnh của từng gia đình.
Ông Shibusawa cho biết đây là những điều không thể bàn bạc trong một cuộc họp, mà là “cảm nhận có trước khi thành lời”.
Những buổi “họp mặt” là khoảng thời gian không thể thiếu, giúp mọi người chia sẻ tình hình của những người trong cộng đồng và nhận ra những khác biệt.
Theo quan niệm giáo dục ngày nay, vốn xem việc đi đến kết luận một cách hiệu quả nhất là tốt nhất, thì đây là “nền giáo dục tệ nhất”.
Tuy nhiên, trong thời đại đầy bất trắc, chịu ảnh hưởng lớn từ những biến động theo mùa của thiên nhiên, mọi người không thể cùng nhau dồn sức hướng đến một mục tiêu duy nhất, nên cần chia sẻ tình hình của từng người với nhau.
Người Nhật ngày xưa tổ chức lễ hội để chia sẻ “cảm nhận” chứ không phải “kiến thức”; bên cạnh việc tiếp thu kiến thức qua giáo dục trong nhà trường, họ còn học cách cảm nhận thông qua giáo dục xã hội.
Vì sao giáo dục xã hội ở địa phương mai một
Vì sao giáo dục xã hội ở địa phương lại mai một?
Ông Shibusawa nói: “Chiến tranh đã làm thay đổi Nhật Bản”.
Chiến tranh biến Nhật Bản thành một vùng đất cháy trụi, khiến đất nước buộc phải phục hồi kinh tế.
Vì vậy, Nhật Bản luôn tìm cách tăng GDP (tổng sản phẩm quốc nội).
Tính hợp lý, hiệu quả kinh tế và sự đồng nhất được coi trọng trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao cũng là để tăng GDP.
Nói cách khác, ở Nhật Bản sau chiến tranh, “những việc kiếm ra tiền” được xem là có giá trị.
Nội trợ toàn thời gian, chăm sóc con cái và việc nhà bị xem là không phải lao động.
Từ nay sẽ là thời đại của “be” thay vì “do”
Trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao, người ta coi trọng những gì một người đã làm.
Nói theo tiếng Anh, người ta được đánh giá dựa trên “do (đã làm gì)”.
- Làm chủ tịch công ty nào
- Đã hoàn thành công việc gì
Trước đây, người ta coi trọng “do (đã làm gì)”, nhưng từ nay, ông Shibusawa cho rằng “be (muốn sống như thế nào)” mới là điều quan trọng.
Những người sinh ra sau thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao không xem việc kiếm tiền hay trở nên giàu có là giá trị quan trọng.
Chẳng hạn, khi hỏi những người trẻ ở Thành phố Maniwa, tỉnh Okayama rằng sau này họ muốn trở thành người như thế nào, họ đã trả lời:
- Muốn sống lạc quan
- Muốn sống giữa thiên nhiên
- Muốn sống cùng ông bà
Giờ đây, khi thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao đã qua và Nhật Bản trở nên giàu có, người ta hướng đến “be (muốn sống như thế nào)” thay vì “do (đã làm gì)”, vốn gắn với việc tìm kiếm sự giàu có về kinh tế.
Ông Shibusawa cho rằng, giống như trong những buổi “họp mặt”, thay vì tổ chức cuộc họp, việc chia sẻ và đồng cảm với những thông tin chưa thể diễn đạt thành lời chính là giáo dục về “be (muốn sống như thế nào)”, và là điều cộng đồng cần thực hiện.
Qua những trải nghiệm của ông Shibusawa, chúng tôi hiểu rằng trong thời đại sắp tới, việc học hỏi thông qua sự gắn kết với cộng đồng cũng quan trọng không kém giáo dục trong nhà trường.
Tiếp theo, từ góc nhìn giáo dục trong nhà trường, Yoshikawa Yuki, chuyên viên thiết kế chương trình giáo dục thực tiễn tại Đại học Okayama, sẽ thuyết trình về nền giáo dục khuyến khích tham gia xã hội tại “thành phố đáng sống nhất nước Mỹ”.
Nền giáo dục khuyến khích tham gia xã hội tại “thành phố đáng sống nhất nước Mỹ” — Yoshikawa Yuki
Yoshikawa Yuki, chuyên viên thiết kế chương trình giáo dục thực tiễn tại Đại học Okayama, đang nỗ lực nâng cao sức hấp dẫn của giáo dục địa phương với chủ đề “Phát triển con người với sự chung tay của cả cộng đồng”.
Thông qua bài giảng và buổi workshop ngắn, cô chia sẻ về các mô hình giáo dục ở Portland, thành phố được mệnh danh là “nơi đáng sống nhất nước Mỹ”, cũng như những hoạt động thực tiễn tại Đại học Okayama.
Hành trình đưa Portland trở thành “nơi đáng sống nhất nước Mỹ”
Thành phố Portland thuộc bang Oregon, Mỹ, ngày nay được gọi là “nơi đáng sống nhất nước Mỹ”, nhưng trước đây, nơi này từng bị ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Ngành công nghiệp phát triển mạnh, dầu công nghiệp chảy xuống sông khiến cá không thể sinh sống. Người ta khai hoang vùng đất hoang, nhưng những gốc cây bị đốn vẫn nằm lại đó, khiến thành phố được gọi là “Stumptown”, tức thành phố gốc cây.
Thế nhưng, nhiều người, chủ yếu là giới trẻ, đã cùng nhau đứng lên với quyết tâm “Hãy xây dựng thành phố!”. Người dân đồng lòng chung sức, tự tay biến nơi đây thành một thành phố đáng sống.
Portland, vốn được gọi là “Stumptown”, thành phố gốc cây, đã tiến hành tái định vị thương hiệu (thay đổi hình ảnh).
Với Đại học Bang Portland làm trung tâm và phương châm “Let Knowledge Serve the City” (Hãy dùng tri thức để phục vụ thành phố), nơi đây dần trở thành một thành phố chú trọng việc học gắn liền với cộng đồng địa phương.
Học tập gắn liền với cộng đồng địa phương: CBL
Hình thức học tập gắn liền với cộng đồng địa phương được gọi là CBL (Community-Based Learning, học tập dựa vào cộng đồng).
CBL là hình thức giáo dục trong đó giảng viên, sinh viên và các đối tác cộng đồng địa phương cùng phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau.
Để hỗ trợ lẫn nhau, quan hệ đối tác là điều không thể thiếu.
Yoshikawa lấy ra một cuộn len và bắt đầu workshop để tìm hiểu về quan hệ đối tác: “Hãy dùng đôi tay để đan len nhé”.
Những người tham gia bất ngờ khi được yêu cầu đan len đột ngột!
Những người quen đan len bắt đầu làm rất nhanh, còn những người chưa quen thì lúng túng.
Tôi cũng chật vật với việc đan len, lần đầu tiên kể từ hồi tiểu học…
Thấy có người đang loay hoay, Yoshikawa nói: “Hãy dùng đôi tay và chú ý đến quan hệ đối tác nhé”.
Thế là những người đan len giỏi bắt đầu hỗ trợ những người chưa thành thạo.
Nhờ sự hỗ trợ của những người đan len giỏi, những người chưa quen cũng lần lượt làm được.
Yoshikawa chia sẻ rằng quan hệ đối tác là việc hỗ trợ những người xung quanh bằng thế mạnh của mình.
Ngay cả trong CBL, có những vấn đề mà chỉ nhà trường và sinh viên không thể giải quyết được.
Nhờ các đối tác cộng đồng địa phương hỗ trợ, những hạn chế của giáo dục nhà trường trước đây có thể được khắc phục, từ đó hiện thực hóa việc học tập gắn liền với cộng đồng địa phương.
Vì vậy, cần có những chuyên viên được gọi là AP (điều phối viên cộng đồng) làm cầu nối giữa ba bên.
AP (điều phối viên cộng đồng) là người điều phối CBL, hỗ trợ trường đại học và các đối tác tùy theo tình hình của mỗi bên.
Ở Nhật Bản, số trường áp dụng mô hình này vẫn còn ít, nhưng tại tỉnh Okayama, ngày càng có nhiều trường, chủ yếu là trường trung học phổ thông, bắt đầu đưa AP vào hoạt động.
Tại Đại học Bang Portland, CBL được triển khai với cơ cấu tổ chức gồm trường đại học, các đối tác cộng đồng và AP giữ vai trò điều phối.
Ứng dụng những điều học được ở Portland tại Đại học Okayama
Đại học Okayama triển khai “giáo dục liên kết xã hội theo hướng thực tiễn”, trong đó sinh viên tìm hiểu các vấn đề mà cộng đồng địa phương đang đối mặt, đồng thời đào tạo những người có năng lực thực tiễn cần thiết để giải quyết vấn đề, như khả năng phán đoán, năng lực lãnh đạo, khả năng làm việc nhóm, tinh thần trách nhiệm và ý chí.
Chẳng hạn, trong buổi thực hành lâm nghiệp, sinh viên phối hợp với doanh nghiệp địa phương để trực tiếp sử dụng cưa máy đốn cây.
Buổi thực hành lâm nghiệp có cả du học sinh từ nước ngoài tham gia theo chương trình thực tập quốc tế. Ngoài các công việc như phiên dịch những điều học được từ người dân địa phương cho du học sinh, các bạn còn rèn luyện kỹ năng giao tiếp.
Ngoài ra, trong chương trình tham quan thực tế mang tên “job shadowing”, người học theo sát một nhân viên đang làm việc để quan sát công việc hằng ngày.
Khác với hình thức tham quan nhà máy, người học có thể trải nghiệm quy trình làm việc thường ngày.
Người ta cho biết những từ ngữ liên tưởng đến “làm việc” thay đổi đáng kể trước và sau khi tham gia “job shadowing”.
Trước khi trải nghiệm, những từ ngữ liên tưởng đến “làm việc” thường mang sắc thái tiêu cực như “vất vả, bận rộn, làm thêm giờ, chỉ tiêu”.
Thế nhưng, sau khi tham gia “job shadowing”, những từ ngữ đó chuyển sang tích cực như “niềm tự hào, học hỏi, ý nghĩa công việc, trưởng thành, năng lực hành động, phối hợp”.
Chỉ qua giáo dục ở trường, sinh viên khó hình dung công việc thực tế và dường như thường đánh giá công việc chỉ dựa trên hình ảnh trong phim truyền hình hay điện ảnh.
Qua bài giảng của Yoshikawa, người chia sẻ từ góc nhìn của một cơ sở giáo dục, tôi hiểu rằng việc học tập phối hợp với cộng đồng địa phương, như tại Đại học Okayama, giúp sinh viên có được kiến thức hữu ích cả khi bước vào xã hội.
Lời của tác giả
Trong buổi thứ 10 của Kurashiki Mirai K-juku, chúng tôi đã tìm hiểu về tầm quan trọng của sự phối hợp giữa các cơ sở giáo dục và cộng đồng địa phương.
Qua câu chuyện của hai vị khách, tôi nhận ra rằng việc học hỏi không chỉ về “kiến thức” mà còn cả “cảm nhận” là vô cùng quan trọng, đồng thời cảm nhận được ý nghĩa của việc nhà trường và cộng đồng gắn kết chặt chẽ với nhau.
Tác giả cũng đang làm điều phối viên kết nối cộng đồng tại một trường trung học phổ thông và từng chứng kiến khoảnh khắc ánh mắt học sinh bừng sáng khi trò chuyện với người lớn trong cộng đồng.
Niềm vui khi khám phá một “cảm nhận” mới không thể chỉ có được trong trường học.
Tuy nhiên, tôi cũng nghĩ rằng ta có thể cảm nhận được điều đó là nhờ có “kiến thức” được học ở trường.
Tôi cảm thấy điều quan trọng hơn cả đối với tương lai của trẻ em là cộng đồng và các cơ sở giáo dục tôn trọng cách thức giáo dục của nhau, thấu hiểu và cùng hợp tác.
Kurashiki Mirai K-juku sẽ tiếp tục tổ chức các buổi hội thảo về giáo dục trong thời gian tới.
Mời bạn xem nội dung trên trang web của Ohara House Katalyzer.
Bài viết về Ohara House Katalyzer
Thông tin cơ bản về Kurashiki Mirai K-juku
| Tên | Kurashiki Mirai K-juku |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Bảy, ngày 22 tháng 2 năm 2020 |
| Địa điểm | 1-2-1 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Thông thường: 3,000 yên (đã gồm thuế) Hội viên KATALYZER: 2,000 yên (đã gồm thuế) |
| Trang web | Ohara House Katalyzer |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang này
