Việc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà trường và giáo viên
Nhiều người có thể nghĩ như vậy, nhưng cộng đồng địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong giáo dục, và nhà trường, giáo viên luôn cần sự hợp tác của cộng đồng.
Tuy nhiên, khi nhìn nhận “giáo dục” với tư cách là cư dân địa phương, hẳn có nhiều người muốn góp sức nhưng không biết nên làm gì.
Kurashiki Mirai K-juku tổ chức các buổi hội thảo với nhiều chủ đề như giáo dục, cách làm việc và phát triển đô thị, nhằm ủng hộ “chương trình giáo dục mở rộng ra xã hội” và tạo cơ hội để mọi người, không chỉ riêng giáo viên, cùng suy nghĩ về tương lai của thành phố.
Chúng tôi đã trò chuyện với Yamashita Yoko, người đứng ra tổ chức Kurashiki Mirai K-juku với mục tiêu làm cầu nối giữa nhà trường và cộng đồng, về tâm huyết hiện thực hóa “chương trình giáo dục mở rộng ra xã hội”.
Sau đây là câu chuyện về lý do bà Yamashita tổ chức Kurashiki Mirai K-juku và tâm huyết của bà dành cho giáo dục.
Nội dung trong bài phản ánh thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 4 năm 2022. Xin lưu ý rằng thông tin hiện nay có thể đã khác.
Kurashiki Mirai K-juku là gì?
Tổng quan về Kurashiki Mirai K-juku
Kurashiki Mirai K-juku là một chuỗi hội thảo nhằm kết nối nhà trường với cộng đồng, qua đó ủng hộ “chương trình giáo dục mở rộng ra xã hội”.
Chương trình bắt đầu vào tháng 12 năm 2018 với tên gọi Kurashiki Mirai Kyoshi-juku, sau đó đổi tên thành Kurashiki Mirai K-juku từ tháng 12 năm 2019.
Tính đến tháng 4 năm 2022, chương trình đã tổ chức 29 buổi hội thảo với sự tham gia của các nhà quản lý doanh nghiệp, giảng viên đại học và cán bộ hành chính hoạt động chủ yếu tại Kurashiki và Okayama.
Điểm đặc trưng của Kurashiki Mirai K-juku là không chỉ dành cho những người làm trong ngành giáo dục mà còn hướng đến cả công chúng, qua đó làm cầu nối giữa giáo dục nhà trường và cộng đồng địa phương.
Tiểu sử bà Yamashita Yoko, người tổ chức Kurashiki Mirai K-juku
Người tổ chức Kurashiki Mirai K-juku là bà Yamashita Yoko, giám đốc Ohara House Katalyzer.
Bà là một nhà giáo dục tiêu biểu của tỉnh Okayama, từng giảng dạy tại các trường trung học phổ thông công lập trong tỉnh suốt 38 năm, từ năm 1979.
Năm 2011, bà trải qua quá trình sáp nhập và giải thể các trường trung học phổ thông ở Thành phố Maniwa, đồng thời giữ chức hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Maniwa của tỉnh và các trường Trung học Phổ thông Ochiai, Kuse.
Từ năm 2012 đến năm 2017, trên cương vị hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami của tỉnh, bà triển khai “Dự án Machishu Kurashiki”, một chương trình giáo dục thực tiễn kết nối nhà trường với cộng đồng.
Bà phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Kurashiki cùng Bảo tàng Nghệ thuật Ohara để triển khai chương trình giáo dục mới, giúp học sinh phát hiện và giải quyết các vấn đề của địa phương, qua đó nhận được Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ.
Hiện nay, trên cương vị giám đốc Ohara House Katalyzer, bà đã thành lập Kurashiki Mirai K-juku và đang hoạt động hướng tới hiện thực hóa “chương trình giáo dục mở rộng ra xã hội”.
Chúng tôi đã hỏi bà Yamashita, người từng thực hiện cải cách giáo dục tại tỉnh Okayama, về lý do bắt đầu Kurashiki Mirai K-juku và những tâm tư bà có được trong quá trình duy trì chương trình.
Phỏng vấn bà Yamashita Yoko
Kurashiki Mirai K-juku ra đời
Vì sao bà bắt đầu Kurashiki Mirai K-juku?
Yamashita (lược bỏ kính ngữ)
Tôi nhận ra sâu sắc rằng để thực hiện “chương trình giáo dục mở rộng ra xã hội”, cần có mạng lưới kết nối và khả năng diễn đạt bằng lời của giáo viên. Đó là khởi đầu của mọi chuyện.
Tại Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami, trong khuôn khổ giáo dục hướng nghiệp, chúng tôi lập “Dự án Machishu Kurashiki” (sau đây gọi là Dự án Machipro), đưa học sinh đến các tổ chức phát triển đô thị và doanh nghiệp ở Kurashiki để họ tiếp nhận, rồi cho các em suy nghĩ về cách giải quyết vấn đề ngay tại hiện trường. Chúng tôi đã triển khai hình thức học tập trải nghiệm này.
Thông qua Dự án Machipro, các em mang về nhiều suy nghĩ và cảm xúc hỗn độn từ những trải nghiệm tại nơi tiếp nhận, nhưng không thể diễn đạt chúng thành lời một cách trọn vẹn.
Khi hỏi các em thấy thế nào, câu trả lời thường là “vui lắm ạ”.
Nhưng đằng sau câu “vui lắm” là nhiều suy nghĩ và cảm xúc khác nhau. Nếu cứ để nguyên như vậy, đến lúc ăn tối xong, tất cả sẽ tan biến không còn dấu vết.
“Vui như thế nào? Điều đó có nghĩa là gì?”
Khi giúp các em sắp xếp những suy nghĩ còn đọng lại trong lòng và nhận thức được điều mình quan tâm, các em sẽ nhìn ra bước tiếp theo. Các em cũng có thể gắn trải nghiệm với việc học và trưởng thành từ đó.
Vì vậy, việc giáo viên giúp các em diễn đạt thành lời là điều quan trọng hơn cả.
Ngoài ra, để hỗ trợ các em diễn đạt, giáo viên cũng cần hiểu sâu hơn về cộng đồng địa phương.
Tôi cho rằng để những chuyến tìm hiểu thực tế của học sinh có ý nghĩa, giáo viên cần xây dựng mạng lưới kết nối với cộng đồng và có khả năng diễn đạt thành lời. Vì thế, để hỗ trợ điều đó, chúng tôi đã bắt đầu “Kurashiki Mirai Kyoshi-juku” như một nơi làm cầu nối giữa cộng đồng và giáo viên.
Ban đầu, chương trình gặp những khó khăn gì?
Yamashita
Khi thực sự bắt đầu, những người đến tham gia hầu hết đều là giáo viên sáng tạo, có khả năng diễn đạt tốt và đã có nhiều mối liên hệ với cộng đồng địa phương.
Những giáo viên thực sự cần tham gia để nâng cao kỹ năng thì lại không đến.
Tôi cũng trăn trở vì mục tiêu ban đầu dần phai nhạt, nhưng rồi nhận ra chương trình còn có vai trò kết nối những giáo viên muốn thúc đẩy cải cách với nhau.
Trường học là một xã hội đồng nhất đến mức cực đoan, nơi người mới vào nghề và giáo viên kỳ cựu đều làm cùng một công việc, đồng thời cũng có những mặt bảo thủ.
Trong môi trường như vậy, các giáo viên theo hướng cải cách thường dễ bị cô lập.
Tôi nghĩ rằng để ủng hộ những giáo viên ấy, bên cạnh việc mở rộng mạng lưới kết nối với cộng đồng địa phương, việc xây dựng một nơi để giáo viên trao đổi thông tin cũng rất quan trọng.
Ngoài ra, những người đến từ các doanh nghiệp địa phương và tổ chức phát triển đô thị cũng dần cảm nhận được rằng “hóa ra có những giáo viên tuyệt vời đến thế” khi tiếp xúc với các thầy cô.
Tôi nghĩ nơi đây đã trở thành một nơi giúp giáo viên nhận ra mình được cộng đồng địa phương ghi nhận.
Tên gọi Kurashiki Mirai K-juku bắt nguồn từ đâu?
Yamashita
Dù được lên kế hoạch như một lớp học dành cho giáo viên, những giáo viên mà chúng tôi thực sự muốn mời lại không đến. Tôi vui vì có nhiều giáo viên sáng tạo tham gia, nhưng thành phần người dự cứ cố định.
Tôi đem nỗi băn khoăn về việc duy trì chương trình hỏi ý kiến một nhà quản lý doanh nghiệp thường xuyên dự hội thảo. Người ấy nói: “Hãy hỏi những người tham gia xem chương trình có cần thiết hay không, rồi cùng nhau suy nghĩ”.
Sau khi thảo luận, chúng tôi xác nhận rằng chương trình có ý nghĩa khi tiếp tục tồn tại như một nơi để tất cả mọi người sống ở Kurashiki, chứ không chỉ riêng giáo viên, cùng suy nghĩ về tương lai của thành phố. Vì vậy, chúng tôi đổi tên thành “Kurashiki Mirai K-juku”.
Chữ “K” trong giáo viên, chữ “K” trong doanh nghiệp, chữ “K” trong Ohara House Katalyzer, và tất nhiên là chữ “K” trong Kurashiki
Tôi chọn chữ “K” vì thấy thú vị khi dùng một cái tên bao hàm nhiều ý nghĩa khác nhau và vẫn để ngỏ nhiều cách hình dung.
Hành trình dẫn đến Kurashiki Mirai K-juku
Vì sao bà bắt đầu “Dự án Machishu Kurashiki”?
Yamashita
Ban đầu, lý do tôi khởi động Dự án Machipro tại Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami của tỉnh là muốn học sinh thông qua những trải nghiệm học tập thực tiễn gắn với cộng đồng, cảm nhận được sự phức tạp của thực tế và khó khăn trong việc giải quyết vấn đề; đồng thời hiểu được sự đáng trân trọng của những người trưởng thành đang góp sức cho xã hội, nhận ra bản thân cũng đang được xã hội nuôi dưỡng, và thấy được tầm quan trọng của việc học để tham gia vào xã hội.
Tôi muốn các em tổng hợp những điều cảm nhận được thành lý do nguyện vọng, rồi dùng chúng để ứng tuyển vào các kỳ thi tuyển sinh AO theo hình thức tiến cử đang ngày càng phổ biến ở các trường đại học.
Trong kỳ thi Trung tâm, những học sinh biết cách giải bài hiệu quả có thể đạt điểm cao. Nhưng những em không giỏi làm bài nhanh, chẳng hạn khi đề bài dài thì đọc quá kỹ và không thể làm xong bài, cũng có.
Ngay cả những em như vậy đôi khi vẫn có thể trả lời hoàn hảo nếu có đủ thời gian.
Đặc biệt, những em có xu hướng đào sâu suy nghĩ về mọi việc đã trưởng thành khi tham gia học tập thực tiễn, qua lại giữa cộng đồng, doanh nghiệp và nhà trường, đồng thời sắp xếp lại những trải nghiệm của mình.
Năng lực có thể đánh giá qua bài kiểm tra trên giấy là có hạn. Mong muốn giúp các em phát triển những năng lực đa dạng ấy và mở rộng cơ hội vào đại học chính là lý do tôi bắt đầu Dự án Machipro.
Thông qua Dự án Machipro, học sinh đã thay đổi như thế nào?
Yamashita
Khi làm việc với doanh nghiệp, các em đôi khi bị khiển trách, nhưng một khi bắt đầu hiểu mình làm việc đó vì mục đích gì, các em sẽ thay đổi.
Những em trước đây chỉ xem việc học trên lớp là để ôn thi bắt đầu hiểu rằng “trau dồi kiến thức là có được công cụ hữu ích trong xã hội”, và chăm chỉ học tập hơn.
Các khảo sát thực tế về việc học cũng cho thấy động lực học tập tăng lên, đồng thời số học sinh có thành tích tiến bộ rõ rệt ngày càng nhiều.
Kết quả là khóa đầu tiên của Dự án Machipro trở thành khóa có thành tích vào đại học tăng trưởng nhiều nhất trong vòng 5 năm trước đó.
Giáo viên cũng có thay đổi gì không?
Yamashita
Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami có nhiệm vụ đào tạo học sinh vào đại học, nên ngay cả những giáo viên tận tâm cũng có phần hoài nghi về Dự án Machipro.
Năm tôi chuyển đến Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami, các trường đại học danh tiếng như Đại học Tokyo và Đại học Kyoto lần lượt bắt đầu tuyển sinh theo hình thức tiến cử.
Tôi nhận thấy kỳ thi tuyển sinh đại học đang thay đổi mạnh mẽ, chuyển sang hình thức dựa trên trải nghiệm, và nghĩ rằng đây là cơ hội để vận dụng việc học tập tại địa phương vào kỳ thi.
Những giáo viên ban đầu còn hoài nghi dần nhận ra động lực học tập của học sinh đang tăng lên, rồi cũng bắt đầu tích cực tham gia Dự án Machipro.
Ngoài ra, những giáo viên bắt đầu gắn bó với cộng đồng thông qua các em mang trải nghiệm về trường cũng học hỏi thêm về địa phương.
Đối với giáo viên, đây cũng trở thành “giờ học tập tổng hợp” của riêng họ, một cơ hội rèn luyện khả năng kết nối và diễn đạt thành lời, chứ không chỉ dành cho học sinh.
Dự án Machipro giúp học sinh trưởng thành và mở rộng tầm nhìn của giáo viên, cuối cùng đã nhận được Giải thưởng của Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ.
Vì sao bà coi trọng mối liên hệ với cộng đồng địa phương?
Yamashita
Trước khi chuyển đến Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami, tại một trường tôi từng công tác, tôi đã lên kế hoạch cho tiết học trong khuôn khổ giờ học tập tổng hợp mang tên “Lớp học với những người thành thạo nghề nghiệp”, mời những người làm việc tại doanh nghiệp địa phương đến thuyết trình.
Nhờ xây dựng được mạng lưới kết nối giữa giáo viên và doanh nghiệp địa phương, chương trình đã mở rộng phạm vi hướng dẫn nghề nghiệp, trở thành một cơ hội hữu ích cho cả giáo viên.
Những trải nghiệm khi công tác tại trường trung học nông nghiệp cũng ảnh hưởng rất nhiều đến tôi.
Ở trường trung học nông nghiệp, học sinh có nhiều giờ thực hành.
Các em có những trải nghiệm liên quan đến “sự sống”, chẳng hạn như chứng kiến bò sinh con, hoặc bê con mình chăm sóc bị thương bất ngờ và phải đưa đi tiêu hủy.
Ngay cả khi lớn lên khỏe mạnh, chúng cũng được bán cho các trang trại vỗ béo sau khoảng 200 ngày.
Đó là vòng tuần hoàn của xã hội mà ta không thể hiểu được nếu chỉ nhìn thịt bày bán trong siêu thị. Những trải nghiệm như vậy giúp các em trưởng thành về mặt tinh thần.
Tôi nghĩ rằng học sinh trường phổ thông cũng nên biết những gì diễn ra phía sau thực tế và hiểu vòng tuần hoàn của xã hội; trải nghiệm có thể trở thành động lực học tập.
Tôi bắt đầu cảm nhận được tầm quan trọng của việc gắn bó với cộng đồng địa phương thông qua nhiều hình thức giáo dục hướng nghiệp mà tôi từng trải nghiệm trước khi chuyển đến Trường Trung học Phổ thông Kurashiki Minami.
Tương lai của Kurashiki Mirai K-juku
Trong tương lai, bà muốn phát triển chương trình thành một nơi như thế nào?
Yamashita
Tôi tự hào rằng chương trình đã hoạt động như một cầu nối giữa nhà trường và cộng đồng.
Tuy nhiên, từ trước đến nay, tôi vẫn tổ chức hội thảo với những giảng viên và chủ đề mà mình cho là phù hợp nhất. Gần đây, tôi càng muốn mở rộng phạm vi và cách thức lên kế hoạch.
Tôi nghĩ cũng hay nếu giao cho người trẻ lên kế hoạch hội thảo, rồi kết nối các kế hoạch ấy với nhau.
Tất nhiên, nơi kết nối giáo viên với cộng đồng là điều quý giá, nên tôi vẫn muốn coi trọng vai trò chất xúc tác của chương trình như từ trước đến nay.
Lắng nghe tâm huyết gửi gắm trong Kurashiki Mirai K-juku
Với riêng tôi, những kiến thức học được ở trường chỉ thực sự hữu ích một thời gian sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Khả năng hiểu mạch văn được rèn luyện trong giờ Ngữ văn giúp tôi sắp xếp thông tin trong tài liệu và những điều người khác kể; còn tư duy logic được rèn luyện trong giờ Toán vẫn rất hữu ích ngay cả lúc này, khi tôi đang viết bài.
Tôi nhận ra rằng cả những kiến thức riêng lẻ được dạy trong các môn học ở trường lẫn cách tư duy có hệ thống đều rất quan trọng, nhờ quá trình nghiên cứu và làm việc ở đại học.
Mỗi khi gặp khó khăn, tôi đều vận dụng hết kiến thức mình có; nếu còn thiếu thì vừa bổ sung vừa tiếp tục sống. Vì vậy, tôi rất hiểu tâm trạng của những em nhỏ đã tìm thấy động lực học tập thông qua dự án Machishu Kurashiki.
Có lẽ chỉ khi áp dụng vào thực tế, chúng ta mới hiểu được ý nghĩa của việc học.
Để mang đến cho trẻ những trải nghiệm trong xã hội, chỉ riêng sức lực của giáo viên là chưa đủ, mà còn cần sự hợp tác của người dân trong cộng đồng.
Tôi cảm thấy Kurashiki Mirai K-juku, nơi kết nối nhà trường với cộng đồng, có tiềm năng biến cả thị trấn thành nơi học tập cho trẻ em.
Tôi rất vui khi thấy một nền giáo dục mà tất cả người lớn gắn bó với cộng đồng cùng chung tay nuôi dưỡng trẻ em đang dần trở thành hiện thực tại Kurashiki.
Tôi mong Kurashiki Mirai K-juku sẽ vừa phát huy vai trò kết nối nhà trường với cộng đồng, vừa trở thành nơi góp phần làm cho xã hội thêm phong phú.
Bài viết về Ohara House Katalyzer
Thông tin cơ bản về Kurashiki Mirai K-juku
| Tên | Kurashiki Mirai K-juku |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Tổ chức mỗi tháng một lần. Mỗi buổi kéo dài khoảng 2 giờ. |
| Địa điểm | 1-2-1 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham gia (đã gồm thuế) | Việc có thu phí tham gia hay không tùy từng buổi hội thảo. |
| Trang web | Ohara House Katalyzer |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
