Buổi “Diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Soichiro” được tổ chức vào cuối tháng 7 hằng năm, năm nay cũng diễn ra vào thứ Sáu, ngày 25 tháng 7 năm 2025.
Mỗi năm một lần, buổi diễn thuyết mời các diễn giả đa dạng thuộc nhiều lĩnh vực và được tổ chức miễn phí cho công chúng.
Lần này, diễn giả là ông Kondo Seiichi, cựu Cục trưởng Cục Văn hóa. Ông đã trình bày bài diễn thuyết với chủ đề “Dòng chảy của nền văn minh nhân loại — Giờ đây, chúng ta đang ở đâu?”.
Sau đây là tường thuật về buổi diễn thuyết và những nội dung để lại ấn tượng với người viết.
Nội dung được ghi lại là thông tin tại thời điểm bài viết đăng vào tháng 9 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã khác.
Về buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Soichiro
“Buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Soichiro” bắt nguồn từ “Buổi diễn thuyết Chủ nhật Kurashiki”, do Ohara Magosaburo khởi xướng vào năm 1902.
Sau khi Magosaburo qua đời, con trai cả của ông, Ohara Soichiro, đã khởi xướng buổi diễn thuyết vào năm 1955 với tên gọi “Buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Keido”. Đây chính là tiền thân của buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Soichiro ngày nay.
“Keido” bắt nguồn từ hiệu của Ohara Magosaburo (tên dùng bên cạnh tên thật).
Sau đó, khi Soichiro qua đời vào năm 1968, Yurinkai tiếp quản hoạt động tổ chức diễn thuyết.
Yurinkai ban đầu được thành lập dưới hình thức một tổ chức tự nguyện, trở thành quỹ pháp nhân thông thường vào năm 2010, rồi đến năm 2015 trở thành “Quỹ công ích Yurinkai” như hiện nay.
Ngày nay, buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Soichiro được tổ chức vào khoảng ngày 27 tháng 7 hằng năm, nhân dịp sinh nhật Magosaburo (28 tháng 7 năm 1880) và ngày mất của Soichiro (27 tháng 7 năm 1968).
Tính từ thời kỳ diễn ra buổi diễn thuyết của Hội Keido, năm nay là lần thứ 69 của sự kiện có bề dày lịch sử.
Giới thiệu diễn giả (ông Kondo Seiichi)
Diễn giả lần này, ông Kondo Seiichi, tốt nghiệp Đại học Tokyo rồi vào Bộ Ngoại giao năm 1972. Ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ như Đại sứ Phái đoàn Chính phủ Nhật Bản tại UNESCO và Đại sứ Nhật Bản tại Đan Mạch, sau đó giữ chức Cục trưởng Cục Văn hóa từ năm 2010 đến năm 2013.
Sau đó, ông giảng dạy tại Đại học Tokyo, Đại học Doshisha và một số trường khác. Hiện ông là hiệu trưởng Đại học Chuyên môn Thời trang Quốc tế, đồng thời là đại diện pháp nhân của “Hiệp hội Hỗ trợ Tri thức Nhân văn”.
Nội dung buổi diễn thuyết
Với chủ đề lớn “Dòng chảy của nền văn minh nhân loại”, buổi diễn thuyết lần này cùng người nghe suy ngẫm về bản chất con người và cách xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn.
Tiểu đề “Giờ đây, chúng ta đang ở đâu?” được trích từ bức tranh nổi tiếng của Paul Gauguin, “Chúng ta từ đâu đến? Chúng ta là ai? Chúng ta đi đâu?”.
Hơn 100 năm trước, vào cuối thế kỷ 19, trước câu hỏi Gauguin đặt ra qua hội họa, thầy Kondo sẽ đưa ra câu trả lời như thế nào?
Sau đây, người viết xin chọn ra và giới thiệu một vài câu chuyện trong buổi diễn thuyết khiến mình chú ý.
Tri thức nhân văn và khai phóng
“Tri thức nhân văn” cũng là một từ được dùng trong tên “Hiệp hội Hỗ trợ Tri thức Nhân văn”, nơi thầy Kondo giữ chức đại diện pháp nhân. Đây là một trong những từ khóa của buổi diễn thuyết lần này; một khái niệm tương tự là “khai phóng”.
Nói ngắn gọn, khai phóng là “những ngành học con người cần trang bị để sống với tinh thần tự do”. Tư tưởng này bắt nguồn từ “bảy môn khai phóng” ra đời ở châu Âu thời Trung cổ.
Bảy môn khai phóng là bảy ngành học phát triển ở châu Âu thời Trung cổ: ngữ pháp, tu từ học, logic học (biện chứng pháp), số học, hình học, thiên văn học và âm nhạc.
Thông điệp được nhấn mạnh là học nhiều ngành khác nhau giúp con người thoát khỏi những định kiến cố hữu, kết hợp kiến thức đa dạng và có tâm thế chủ động thử sức với những điều mới mẻ.
Về sự cần thiết của “tri thức nhân văn” và “khai phóng”, hai khái niệm được nhắc đến nhiều lần trong buổi diễn thuyết, thầy Kondo chia sẻ:
“Công nghệ được phát triển để nhân loại theo đuổi sự tiện lợi và nhàn nhã lại đang tước đi tính người của chúng ta.”
Nhờ văn minh phát triển, cuộc sống hiện đại thoạt nhìn có vẻ tiện lợi và tốt đẹp hơn.
Tuy nhiên, đằng sau đó là những hình ảnh thường thấy của con người hiện đại bị trói buộc bởi đồ vật và quy tắc: từ lệ thuộc vào điện thoại thông minh đến việc quá chú trọng hiệu quả chi phí, hiệu quả thời gian, tuân thủ quy định và quấy rối.
Có thể nói, chúng ta đang ở trong tình trạng “bị nhốt trong chiếc lồng trí tuệ và văn hóa vô hình, không thể thoát ra”. “Chiếc lồng trí tuệ và văn hóa” ở đây chỉ những điều như lẽ thường và định kiến cố hữu.
Từ đó, bài diễn thuyết dẫn đến ý rằng tri thức nhân văn và khai phóng có thể phát huy tác dụng, giúp phá vỡ những khuôn khổ này và nhìn nhận sự việc một cách khách quan.
Câu chuyện về giá trị của tri thức nhân văn — Di sản văn hóa thế giới mỏ bạc Iwami Ginzan
Năm 2007, khi thầy Kondo giữ chức Đại sứ Phái đoàn Chính phủ Nhật Bản tại UNESCO, mỏ bạc Iwami Ginzan ở tỉnh Shimane đã được công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Việc đưa mỏ bạc Iwami Ginzan vào danh sách Di sản văn hóa thế giới không hề dễ dàng. Cơ quan tư vấn của UNESCO là ICOMOS (Hội đồng Quốc tế về Di tích và Di chỉ) đã khuyến nghị hoãn đăng ký, cho rằng “chưa chứng minh đầy đủ giá trị phổ quát”.
Hai câu nói giúp biến khó khăn thành cơ hội
Giữa hoàn cảnh khó khăn ấy, thầy Kondo kể rằng hai câu nói ông bắt gặp nhờ tri thức nhân văn đã giúp mỏ bạc Iwami Ginzan đảo ngược tình thế và được công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Câu thứ nhất xuất hiện trong vở kịch “Julius Caesar” của Shakespeare: “Trong mọi việc con người làm, đều có thời điểm thích hợp”.
Câu nói này gửi gắm thông điệp: “Khi muốn làm một việc lớn, quả thật sẽ có thời điểm thích hợp. Nếu bỏ lỡ thì chắc chắn sẽ không thành công. Chỉ cần nắm bắt đúng thời điểm, mọi việc sẽ suôn sẻ.”
Câu thứ hai là lời của Winston Churchill, Thủ tướng Anh trong Thế chiến thứ hai: “Người bi quan nhìn thấy khó khăn trong mọi cơ hội. Người lạc quan nhìn thấy cơ hội ngay cả trong mọi khó khăn.”
Câu nói này ví rằng người lạc quan, tức người nhìn nhận sự việc theo hướng tích cực, luôn có thể tìm thấy cơ hội trong bất kỳ khó khăn nào; ngược lại, người bi quan chỉ chăm chăm nhìn vào khó khăn.
Từ những nhận thức có được khi khảo sát mỏ bạc Iwami Ginzan đến bước ngoặt được công nhận là Di sản văn hóa thế giới
Sau khi nhận được khuyến nghị hoãn đăng ký, thầy Kondo đã đến khảo sát mỏ bạc Iwami Ginzan để tìm hướng xoay chuyển tình thế.
Ấn tượng đầu tiên của ông là “chỉ là một ngọn núi phủ đầy cây xanh”.
Thế nhưng, nhận xét này về sau lại trở thành bước ngoặt. Việc tinh luyện bạc khai thác từ mỏ cần một lượng lớn nhiên liệu (củi), nên gây tác động rất lớn đến môi trường.
Tuy nhiên, vào thế kỷ 16, rừng ở mỏ bạc Iwami Ginzan được quản lý phù hợp, nhờ đó hoạt động khai thác mỏ hạn chế được tác động đến môi trường. Những mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) như cách gọi ngày nay đã được thực hiện từ 400 năm trước.
Khi trình bày điều này tại phiên họp Ủy ban Di sản thế giới tổ chức ở Paris, các thành viên đều hưởng ứng: “Đây chẳng phải là điều tuyệt vời sao?”. Nhờ vậy, việc đăng ký được chấp thuận. Cách làm chú trọng đến môi trường này cũng góp phần nâng cao giá trị của địa điểm với tư cách là Di sản thế giới.
Đằng sau việc tận dụng tốt cơ hội và thời điểm là những câu chuyện gắn với tri thức nhân văn.
Lời của tác giả
Qua buổi diễn thuyết lần này, người viết lần đầu tiên nghe đến cụm từ “tri thức nhân văn”.
Khái niệm này khiến tôi liên tưởng đôi chút đến kiến thức tạp nham, nhưng tôi cảm nhận tri thức nhân văn là “vốn hiểu biết giúp nhìn nhận sự việc từ nhiều góc độ hơn”, nhờ có được góc nhìn ngoài chuyên môn của mình.
Đây là những điều AI tạo sinh không thể thay thế, nên có lẽ sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong tương lai.
Tôi cũng cảm thấy buổi diễn thuyết này, được tổ chức hằng năm với sự góp mặt của nhiều diễn giả đa dạng, góp phần hỗ trợ “tri thức nhân văn” trong cộng đồng địa phương.
Bài viết về Ohara House Katalyzer
Thông tin cơ bản về buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Ohara Soichiro lần thứ 69 “Dòng chảy của nền văn minh nhân loại — Chúng ta đang ở đâu?”
| Tên | Buổi diễn thuyết tưởng niệm Ohara Magosaburo và Ohara Soichiro lần thứ 69 “Dòng chảy của nền văn minh nhân loại — Chúng ta đang ở đâu?” |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Sáu, ngày 25 tháng 7 năm 2025, từ 6:30 chiều đến 8 giờ tối |
| Địa điểm | 2-2-21 Honmachi, Thành phố Kurashiki (Trung tâm Cộng đồng Kurashiki, hội trường lớn) |
| Phí tham dự (đã bao gồm thuế) | Miễn phí |
| Trang web | Quỹ Công ích Yurinkai |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
