Công ty TNHH Sakamoto Orimono – Cơ sở duy nhất ở Kojima tiếp nối truyền thống làm Sanada-himo, loại dây dệt mảnh nhất thế giới

Là một thị trấn dệt may, Kojima thu hút những người yêu thời trang và đồ thủ công từ khắp Nhật Bản cũng như nước ngoài.

Nơi đây nổi tiếng với nhiều sản phẩm dệt may đa dạng như vải denim, đồng phục học sinh và viền chiếu tatami.

Trong số đó, “dây Sanada” là loại vải dệt có lịch sử lâu đời nhất trong các sản phẩm dệt may của Kojima. Tuy nhiên, đã có thời điểm hầu như không còn thợ thủ công nào làm nghề, và số người sản xuất ở Kojima duy trì ở mức rất ít.

Để gìn giữ loại dây Sanada quý giá ấy, Công ty TNHH Sakamoto Orimono (sau đây gọi là “Sakamoto Orimono”) bắt đầu sản xuất từ năm 2011.

Hiện nay, Sakamoto Orimono là đơn vị duy nhất làm dây Sanada ở Kojima. Chúng tôi đã tìm hiểu lý do công ty gìn giữ nghề này, cách truyền nghề và tâm huyết đằng sau công việc ấy.

Dây Sanada là gì?

Dây Sanada là loại vải dệt truyền thống của Nhật Bản, được làm từ sợi dọc và sợi ngang.
Chiều rộng khoảng 3 mm đến 12 mm, nên còn được gọi là “loại vải dệt mỏng nhất thế giới”.

Loại dây này có lịch sử lâu đời. Có truyền thuyết cho rằng “dây được đặt tên là Sanada vì do võ tướng thời Chiến Quốc Sanada Yukimura sáng chế”, nhưng lịch sử của dây Sanada vẫn còn nhiều điều bí ẩn.

Đặc điểm nổi bật nhất của dây Sanada là độ bền chắc đến mức không giãn dù treo vật nặng. Dây được sử dụng rộng rãi trong đời sống thường ngày, chẳng hạn làm dây buộc hàng hóa hay dây thắt obi của kimono.

Nhờ độ bền chắc, trước đây dây còn được dùng làm bộ phận bảo vệ để nối các mảnh giáp samurai, dây đeo kiếm và dây chống trượt. Người ta cũng từng quấn dây Sanada thay cho gia huy để nhận biết thanh kiếm thuộc về ai.

Dây Sanada ở Kojima

Không có ghi chép rõ ràng về việc dây Sanada được truyền đến Kojima như thế nào, nhưng tài liệu do Phòng Thương mại Thanh niên Kojima biên soạn ghi lại rằng dây Sanada lần đầu được làm tại làng Tanokuchi vào năm 1789.

Vào giữa thời Edo, dây Sanada trở nên phổ biến như món quà lưu niệm dành cho khách hành hương đến viếng cả núi Yuga ở Okayama và núi Konpira ở Kagawa. Trên đường đến Yuga Daigongen, các dinh thự của trưởng làng san sát nhau, trưng bày hàng loạt dây Sanada tuyệt đẹp. Hẳn con đường hành hương Yuga rực rỡ sắc màu dây Sanada khi ấy rất nhộn nhịp.

Dây Sanada của Kojima được khách lữ hành truyền tai nhau là “đẹp, rẻ và bền”, rồi trở nên nổi tiếng trên khắp cả nước.

Nhờ đóng góp của dây Sanada, Kojima đã có nền tảng để phát triển thành thị trấn dệt may. Vì vậy, trên núi Yuga có dựng bia tưởng niệm để tôn vinh Sanada Yukimura.

Dây Sanada từng được làm phổ biến ở Kojima từ thời Edo, nhưng những thay đổi của thời đại khiến việc tiếp tục nghề này để mưu sinh trở nên khó khăn, và số người dệt cứ giảm dần. Tính đến năm 2025, chỉ còn “Sakamoto Orimono” làm dây.

Dây Sanada cũng được công nhận là di sản văn hóa cấu thành Di sản Nhật Bản của Thành phố Kurashiki, và Sakamoto Orimono vẫn tiếp tục gìn giữ văn hóa truyền thống này.

Về Công ty TNHH Sakamoto Orimono

Sakamoto Orimono là công ty dệt may ở Karakoto, Kojima.
Công ty chủ yếu sản xuất các loại vải dệt khổ hẹp, đồng thời lên ý tưởng và phát triển sản phẩm, trong đó có dây Sanada.

Ban đầu, Sakamoto Orimono không làm dây Sanada mà sản xuất các loại vải dệt khổ hẹp như dây dùng cho đồ thủ công và dây an toàn. Tuy nhiên, nhờ Giám đốc điều hành bà Sakamoto Sanae, công ty bắt đầu sản xuất dây Sanada từ năm 2011.

Hiện nay, dây Sanada là sản phẩm dệt tiêu biểu của Sakamoto Orimono. Công ty sản xuất nhiều mặt hàng khác nhau để giới thiệu sức hấp dẫn của loại dây này.

Bà Sakamoto chia sẻ: “Tôi có thể dệt dây Sanada là nhờ nhiều cơ duyên cùng hội tụ đúng lúc”.

Trong bối cảnh ngành dệt may trong nước suy thoái, bà Sakamoto từng nghĩ: “Tôi muốn làm ra thứ chỉ có thể được sản xuất ở Kojima”. Sau đó, bà biết đến dây Sanada, say mê vẻ đẹp của nó và mong muốn được dệt loại dây này.

Đúng vào thời điểm ấy, bà phát hiện người thầy của mình, ông Ishihara Koichi, là thợ làm dây Sanada duy nhất ở địa phương. Bà đã học nghề từ ông Ishihara.

Bà Sakamoto nhớ lại: “Ông Ishihara muốn gìn giữ dây Sanada nhưng không có người kế nghiệp, còn tôi thì muốn dệt dây Sanada. Nhờ mối duyên kỳ diệu ấy, tôi được nhượng lại một số ít máy dệt cơ khí quý giá”.

Công ty được nhượng lại 10 máy dệt cơ khí cần thiết để dệt dây Sanada, rồi cải tạo và cải tiến chúng nhiều lần cho phù hợp với việc sản xuất loại dây này.

Những hoa văn tinh tế và sắc màu được thể hiện trên loại vải dệt mảnh. Cùng với đó là nét biến hóa không hoàn hảo tuyệt đối, chỉ có thể tạo nên bằng những chiếc máy dệt cơ khí kiểu cũ. Tôi nghĩ đó là vẻ đẹp độc nhất vô nhị.

Chúng tôi đã trò chuyện với Giám đốc điều hành Sakamoto Sanae để tìm hiểu về hoàn cảnh và tâm huyết đằng sau việc dệt nên dây Sanada truyền thống.

Thông tin cơ bản về Công ty TNHH Sakamoto Orimono

Tên đơn vị	Công ty TNHH Sakamoto Orimono
Ngành nghề	Sản xuất và kinh doanh dây Sanada cùng các sản phẩm dệt may khổ hẹp
Người đại diện	Sakamoto Koji
Năm thành lập	1970
Địa chỉ	3-8-37 Kojima, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama
Liên hệ	086-477-6340
Trang web	Công ty TNHH Sakamoto Orimono

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE