Cách đây 3 năm, vào năm 2022, tôi từng đến đưa tin về một xưởng sản xuất xe lăn mang tên “Tonarino Kobo”.
Tôi vẫn luôn nhớ đến sự ấm áp của người đại diện và thái độ chân thành trong công việc chế tác mà mình cảm nhận được khi ấy, nên đã nghĩ rằng một ngày nào đó muốn gặp lại chị.
Nhắc đến “xe lăn”, có lẽ nhiều người sẽ nghĩ đây là lĩnh vực chuyên môn cao và chỉ phục vụ một nhóm người nhất định. Thế nhưng, nếu nhiều người biết đến những sản phẩm ra đời tại đây cũng như những hoạt động của công ty, biết đâu chúng có thể giúp ích cho ai đó.
Nghĩ vậy, tôi quyết định liên hệ để xin được phỏng vấn thêm một lần nữa.
Thông tin trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 1 năm 2026. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Tonarino Kobo
Thị trấn Bisei, Thành phố Ibara, nằm ở phía tây nam tỉnh Okayama.
Tonarino Kobo tọa lạc tại thị trấn nổi tiếng với vẻ đẹp của bầu trời sao này. Đây là một xưởng nhỏ chuyên sản xuất xe lăn đặt làm theo yêu cầu, chủ yếu dành cho trẻ từ 0 đến 18 tuổi.
Dù “nhỏ”, xưởng có đầy đủ các kỹ thuật và thiết bị cần thiết để làm xe lăn, từ may vá, chế tác gỗ, lắp ráp đến tạo hình, và tự sản xuất mọi thứ tại xưởng.
Người đại diện, Oki Chinami, quê ở Osaka.
Sau khi học ngành chế tác gỗ tại trường đào tạo kỹ năng ở tỉnh Gifu, chị tích lũy kinh nghiệm tại một công ty sản xuất đồ nội thất gỗ, rồi từ năm 1990 tham gia “Noy Kobo”, nơi chế tạo dụng cụ dành cho người khuyết tật.
Sau đó, chị tiếp tục hoạt động ở Toyama và Fukuoka, rồi năm 1992 có duyên đến Thị trấn Bisei, Thành phố Ibara, tỉnh Okayama.
Chị tách ra từ nơi làm việc trước đây để thành lập Tonarino Kobo. Ban đầu, xưởng hoạt động dưới hình thức kinh doanh cá nhân, rồi chuyển thành pháp nhân sau 3 năm. Suốt 30 năm qua, xưởng luôn lấy tâm niệm “chế tác sản phẩm đồng hành cùng cuộc đời người dùng” làm kim chỉ nam.
Hiện nay, cùng với 7 nhân viên, trong đó có bạn đời của chị Oki, xưởng đang chế tạo xe lăn phù hợp với cuộc sống của từng người.
Sản phẩm
Các sản phẩm chính của xưởng là xe lăn và xe đẩy nguyên bản.
Ngoài ra, xưởng còn sản xuất các thiết bị hỗ trợ sử dụng trong nhà như ghế tắm, ghế ngồi ô tô, giúp ích cho sinh hoạt hằng ngày, cùng những vật dụng giúp người dùng xe lăn thoải mái hơn.
Chẳng hạn như mái che nắng hay bàn có thể gắn vào xe đẩy, đệm giúp giữ tư thế ngồi ổn định. Xưởng có nhiều sản phẩm hữu ích không chỉ cho chính người dùng xe lăn mà cả những người chăm sóc, hỗ trợ họ.
Quy trình sản xuất
Xe lăn và xe đẩy của Tonarino Kobo đều được làm theo yêu cầu.
Đơn đặt xe lăn được gửi qua bệnh viện hoặc cơ sở phục hồi chức năng. Trước tiên, nhân viên trao đổi kỹ tại bệnh viện về vóc dáng, tình trạng và lối sống của trẻ. Dựa trên những thông tin đó, họ lập bản thông số kỹ thuật rồi tự tay chế tác từng chiếc tại xưởng.
Thế mạnh là khả năng “điều phối” cùng khách hàng hướng tới tương lai
Một trong những điểm nổi bật của Tonarino Kobo là chế độ “nhân viên phụ trách riêng”.
Nhân viên tiếp nhận đơn hàng sẽ phụ trách xuyên suốt từ đo đạc, sản xuất, lắp thử đến giao hàng. Ngay cả sau khi giao hàng, người phụ trách đã hiểu rõ người dùng vẫn tiếp tục hỗ trợ họ một cách có trách nhiệm.
Lý do là, như chị Oki chia sẻ, “công việc điều phối dài hạn rất cần thiết”, bởi xe lăn là vật dụng được sử dụng lâu dài và cần sửa chữa trong quá trình sử dụng.
Người dùng có thể là trẻ từ 0 tuổi; tùy theo sự phát triển và thay đổi môi trường sống, mỗi người sẽ cần điều chỉnh hoặc thay xe vào những thời điểm khác nhau.
Các gia đình lần đầu sử dụng xe lăn thường không biết “ban đầu cần những gì” hay “cuộc sống sau khi xuất viện sẽ ra sao”, nên không ít người cảm thấy vô cùng lo lắng. Trong những lúc như vậy, cùng gia đình cân nhắc những gì cần ngay, những gì chưa cần vội và những gì nên chuẩn bị cho tương lai cũng là một vai trò quan trọng của Tonarino Kobo.
“Các bà mẹ có con 3 tuổi đương nhiên sẽ không biết khi con vào tiểu học thì cần loại xe lăn nào. Nhưng với những thứ chưa cần vội, chúng tôi sẽ nói ‘hiện giờ dùng xe đẩy là đủ rồi’, hoặc nhìn xa hơn một chút và đề xuất ‘hãy chuẩn bị sẵn món này’. Đó chính là điều mọi người cần ở chúng tôi”, chị Oki chia sẻ.
Nghe những câu chuyện như vậy, tôi cảm nhận rõ rằng lời giới thiệu trên trang web của Tonarino Kobo — “tận tình đồng hành và hỗ trợ” — không chỉ là lời nói suông mà hoàn toàn chân thực.
Phát triển sản phẩm dựa trên ý kiến người dùng
Đã 3 năm kể từ lần phỏng vấn năm 2022.
Trong thời gian đó, Tonarino Kobo tiếp tục phát triển những sản phẩm mới. Sau đây là hai sản phẩm trong số đó.
“Bàn Butterfly” — chiếc bàn phụ tưởng như đã có từ lâu nhưng thực ra chưa từng có
Sản phẩm đầu tiên là “bàn phụ”.
Ở nhiều gia đình, khi hút dịch hoặc cho ăn qua ống thông dạ dày, không có chỗ để dụng cụ hay dung dịch dinh dưỡng, nên việc thao tác ngay trên đầu gối của trẻ cũng không phải hiếm.
“Dù trong bệnh viện có ghế, nhưng lại không có chỗ để đồ như mọi người nghĩ. Chúng tôi biết sản phẩm này cần thiết nhưng mãi chưa bắt tay vào làm, cuối cùng cũng đã hoàn thiện được”, chị Oki chia sẻ.
Khác với loại bàn thông thường gắn phía trước xe lăn, chiếc bàn phụ này có cấu trúc trượt vào từ bên hông, nhờ đó không bị nghiêng ngay cả khi thay đổi góc ghế. Đây là điểm có ý nghĩa rất lớn.
Sản phẩm có thể sử dụng ổn định ngay cả khi người dùng cử động nhiều, đồng thời được thiết kế để có thể gắn ở cả bên trái lẫn bên phải. Chị Oki cho biết nhiều người dùng đã thốt lên: “Đúng cái này rồi!”
Sau khi bắt đầu được sử dụng, sản phẩm nhận được phản hồi vượt xa mong đợi, đặc biệt hữu ích với những người thường xuyên được chăm sóc y tế như điều chỉnh dung dịch dinh dưỡng hay hút dịch. Không chỉ các gia đình mà cả các y tá thường trực tại trường hỗ trợ đặc biệt cũng gửi lời rằng sản phẩm “rất hữu ích”.
Điều đáng chú ý là sau khi hoàn thiện, chị Oki chia sẻ cách thức hoạt động của sản phẩm tại các buổi học hỏi có sự tham gia của những người cùng ngành.
“Tôi không thể phụ trách tất cả các trường hợp, nên tôi nghĩ mọi người cứ thoải mái làm theo và chế tạo sản phẩm này”, chị Oki nói. Thái độ mong muốn sản phẩm đến được với những người cần nó thật sự gây ấn tượng sâu sắc.
“Dòng To Koron” — đệm chống trượt nâng đỡ cơ thể
Sản phẩm thứ hai là “đệm”.
Sản phẩm này ra đời từ ý kiến của một người dùng.
Khi cơ thể lớn đến mức khó bế, vào những lúc không có người hỗ trợ như ngày nghỉ, em ấy thường phải nằm yên trên giường.
Chỉ cần nâng giường lên một chút là có thể ăn, nhưng do tình trạng khuyết tật nặng, cơ thể em dễ đổ nghiêng nên không thể giữ tư thế ổn định như mong muốn. Nếu không ngồi dậy được, em sẽ phải nhận dinh dưỡng qua ống thông dạ dày. Với em, người rất thích ăn, việc “không thể ăn” đã trở thành một áp lực lớn.
Vì vậy, chị Oki đã thử dùng một chiếc đệm làm từ “vải chống trượt”. Nếu đặt đệm kẹp hai bên cơ thể, đệm có thể nâng đỡ cơ thể và ngăn em đổ nghiêng nguy hiểm. Nghe nói gia đình rất vui vì giờ đây có thể nâng giường lên cả vào những ngày không có người hỗ trợ.
Phần lớn đệm bán sẵn có bề mặt trơn, nên thường bị xê dịch dù được dùng để nâng đỡ cơ thể. Tuy nhiên, nếu đệm giữ nguyên hình dạng hoặc quá cứng thì sẽ khó ôm sát cơ thể. Trong lúc tìm cách giải quyết những vấn đề đó, chị Oki tình cờ biết đến loại “vải chống trượt” cũng được dùng làm đệm ngồi cho người cao tuổi.
Chị chợt nghĩ: “Có lẽ có thể ứng dụng loại vải này để làm đệm nâng đỡ cơ thể người dùng”.
Nghe nói chị vẫn tiếp tục làm mẫu thử và điều chỉnh, đồng thời cho người dùng trải nghiệm thực tế để cẩn thận tìm hiểu hình dạng nào sẽ hữu ích trong từng tình huống.
Không chỉ với đệm, từng ý kiến người dùng gửi lại như “Tôi đang dùng theo cách này” hay “Chỗ này khó sử dụng” đều trở thành ý tưởng mới của chị Oki, góp phần cải tiến sản phẩm. Chị Oki cho biết chị “thật sự biết ơn” mối quan hệ với những người dùng như vậy.
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
