Hạn hán năm 2026 tại lưu vực sông Takahashi ～ Trong bối cảnh hạn chế lấy nước vẫn tiếp diễn, tìm hiểu tình hình hiện nay từ Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki và những cách tiết kiệm nước tại nhà. Hãy bắt đầu từ những việc có thể làm.

Chỉ cần vặn vòi là nước chảy ra bao nhiêu cũng được.

Có lẽ nhiều người cho rằng đây là điều “hiển nhiên”.
Thế nhưng hiện nay, lượng nước tích trữ tại các đập thuộc hệ thống sông Takahashi, nguồn nước của Thành phố Kurashiki, đang ở mức rất thấp so với mọi năm. Việc hạn chế lấy nước bắt đầu từ tháng 9 năm 2026 và đang được siết chặt theo từng giai đoạn.

Bài viết này giới thiệu tình hình thiếu nước hiện nay, dự báo sắp tới và những cách tiết kiệm nước tại nhà, dựa trên thông tin từ người phụ trách của Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki.

Tình hình thiếu nước ở hệ thống sông Takahashi

Theo Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki, năm 2026 có mưa lớn trong mùa mưa, nhưng từ sau khi mùa mưa kết thúc, khu vực thượng nguồn các đập liên tục không có những trận mưa lớn. Vì vậy, tỷ lệ nước tích trữ tại 6 đập chính thuộc hệ thống sông Takahashi giảm mạnh, xuống mức thấp nhất khoảng 22% vào cuối tháng 9.

Sau đó, mưa giúp tình hình cải thiện đôi chút. Tính đến ngày 22 tháng 10 năm 2026, tỷ lệ nước tích trữ là “35.3%”, nhưng mức bình thường vào thời điểm này là trên 70%, nên lượng nước vẫn còn rất thấp.

Có thể xem thông tin mới nhất trên trang web của Văn phòng Sông ngòi Okayama thuộc Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch.

Quá trình hạn chế lấy nước

Việc hạn chế lấy nước do Hội đồng Điều phối Sử dụng Nước Hệ thống sông Takahashi quyết định.
Mức hạn chế được nâng lên theo từng giai đoạn; hiện đang áp dụng đợt hạn chế lấy nước lần thứ 3.

Đối với nước máy, “hạn chế lấy nước” có nghĩa là giảm lượng nước lấy từ sông Takahashi để xử lý thành nước máy tại nhà máy lọc nước. Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki bù lại lượng nước lấy từ sông bị giảm bằng cách lấy nước từ giếng (nước ngầm), nên hiện tại chưa có ảnh hưởng đáng kể đến đời sống người dân.

Dự báo sắp tới

Lượng mưa phụ thuộc vào thời tiết nên thật khó dự đoán trước. Theo Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki, vào thời điểm này trong năm (mùa thu đến mùa đông) khó có thể kỳ vọng sẽ có những trận mưa lớn kéo dài, vì vậy họ đang lo ngại về tình hình sắp tới.

Nếu tỷ lệ nước tích trữ tiếp tục giảm, bước tiếp theo sẽ là xem xét cấp nước giảm áp (giảm áp lực nước chảy ra từ vòi để hạn chế lượng nước).

Cách tiết kiệm nước tại nhà

Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki đang kêu gọi người dân tiết kiệm nước qua tờ rơi phát trong thành phố, với những cách làm như sau. Tùy vào hoàn cảnh sinh hoạt mà mỗi người có thể thực hiện những việc khác nhau, vì vậy hãy bắt đầu từ những việc có thể làm được.

• Khi đánh răng, rửa mặt hoặc tắm vòi sen, hãy thường xuyên khóa vòi nước
• Dùng nước tắm còn lại để giặt quần áo. Giặt gộp nhiều đồ cùng lúc
• Hạn chế rửa xe nếu không cần thiết. Khi rửa, hãy dùng xô
• Lau sạch vết bẩn trên bát đĩa trước khi rửa
• Rửa bát đĩa và thực phẩm bằng nước đã hứng sẵn
• Sử dụng cần gạt xả nước lớn và nhỏ của bồn cầu phù hợp
• Dùng xô hoặc bình tưới để tưới cây

Phỏng vấn Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki

Chúng tôi đã trò chuyện với Matsui Koji, Phòng Tổng vụ Cấp nước thuộc Cục Cấp nước Thành phố Kurashiki, về tình hình thiếu nước hiện nay và lời kêu gọi dành cho người dân.

Xin cho biết tình hình thiếu nước ở hệ thống sông Takahashi.

Matsui (lược bỏ kính ngữ)

Năm 2026, mưa nhiều trong mùa mưa, nhưng sau khi mùa mưa kết thúc, khu vực thượng nguồn các đập liên tục không có những trận mưa lớn.
Vì vậy, tỷ lệ nước tích trữ tại các đập giảm nhanh, xuống còn khoảng 22% vào cuối tháng 9. Mưa sau đó giúp tình hình cải thiện đôi chút. Tuy nhiên, vào thời điểm này trong năm, bình thường tỷ lệ nước tích trữ phải đạt 70%, nên hiện vẫn còn rất thấp.

Đợt hạn chế lấy nước lần thứ nhất bắt đầu từ thứ Hai, ngày 7 tháng 9 năm 2026; hiện đang áp dụng đợt hạn chế lần thứ ba. Nếu tỷ lệ nước tích trữ tiếp tục giảm, mức hạn chế lấy nước sẽ còn bị siết chặt hơn.

Nếu tỷ lệ nước tích trữ không phục hồi, dự kiến đời sống người dân sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?

Matsui

Nếu tình hình này tiếp diễn, bước tiếp theo sẽ là xem xét cấp nước giảm áp.
Bằng cách giảm áp lực nước chảy ra từ vòi, chúng tôi sẽ hạn chế lượng nước. Nếu tình hình xấu đi hơn nữa, chúng tôi sẽ xem xét cắt nước theo giờ.

Trong những đợt thiếu nước trước đây đã xảy ra những chuyện gì?

Matsui

Đợt thiếu nước nghiêm trọng nhất trong những năm gần đây là vào năm 1994.
Năm 1994, chúng tôi đã cấp nước giảm áp bằng cách hạ áp lực nước. Khi mức giảm đạt 40%, chúng tôi cắt nước vào ban đêm, thời điểm nhu cầu sử dụng nước thấp. Thời gian cắt nước dần kéo dài hơn; ở mức nghiêm trọng nhất là 50%, nước chỉ chảy trong 8 tiếng từ 2 giờ chiều đến 10 giờ tối, còn 16 tiếng còn lại thì không thể sử dụng.

Thời gian thực hiện cắt nước kéo dài 52 ngày.

Sau đó, tình trạng thiếu nước xảy ra vài năm một lần, chẳng hạn vào các năm 2002, 2005, 2007 và 2008. Gần đây nhất là đợt thiếu nước mùa đông năm 2023. Trong tất cả những năm đó, chỉ áp dụng hạn chế lấy nước, chưa phải cấp nước giảm áp.

Thành phố còn kêu gọi người dân thực hiện những việc gì khác không?

Matsui

Chúng tôi gửi thư riêng đến các nhà máy, cơ sở kinh doanh và trung tâm thương mại sử dụng nhiều nước để đề nghị hợp tác. Chúng tôi cũng đề nghị các trường học và cơ sở công cộng của thành phố treo áp phích.

Ngoài trang web và mạng xã hội, chúng tôi còn treo băng rôn dọc tại trụ sở chính và các chi nhánh. Xe tuyên truyền cũng đi khắp nơi; nhân viên luân phiên đến từng khu vực và phát thông báo đã ghi âm qua loa. Mục đích là để người dân trực tiếp nghe được thông tin.

Chúng tôi đang triển khai nhiều cách khác nhau với mong muốn thông tin nhất định sẽ đến được với mọi người.

Cuối cùng, xin gửi lời nhắn đến người dân.

Matsui

Tôi hiểu rằng khi chưa cảm nhận rõ tình hình thì việc này không dễ, nhưng nếu tình hình thực sự trở nên nghiêm trọng, có khả năng chúng ta sẽ không thể sử dụng nước. Mong mọi người nâng cao ý thức tiết kiệm nước, dù chỉ từng chút một.

Mỗi gia đình có thể tiết kiệm được một lượng nước nhỏ, nhưng nếu mọi người cùng tiết kiệm từng chút một thì tổng lượng nước sẽ rất đáng kể. Mong mọi người tích cực hợp tác, bắt đầu từ những việc có thể làm được.

Lời của tác giả

Tôi vẫn nhớ rõ đợt thiếu nước năm 1994, khi người dân chỉ có thể dùng nước trong một khoảng thời gian hạn chế vào ban ngày. Vì lúc đó là mùa hè, nếu thấy ai tưới cây trong vườn, mọi người sẽ nghĩ “người ta đang thiếu nước uống mà”, khiến bầu không khí trở nên căng thẳng (khi ấy tác giả đang học cấp hai).

Tuy nhiên, chuyện đã xảy ra từ 30 năm trước nên nhiều người không biết cũng là điều dễ hiểu. Tôi thực hiện bài viết này vì ký ức về đợt thiếu nước 30 năm trước ùa về, khiến tôi nghĩ rằng “thiếu nước vào mùa thu có lẽ khá nghiêm trọng…”

Tình trạng lượng nước tích trữ tại các đập thuộc hệ thống sông Takahashi ở mức thấp vẫn tiếp diễn tính đến tháng 10 năm 2026.
Mức hạn chế lấy nước máy hiện là 10%, và hiện tại nước chảy ra từ vòi vẫn không thay đổi. Tuy nhiên, nếu trời tiếp tục ít mưa, có khả năng sẽ phải chuyển sang cấp nước giảm áp hoặc cắt nước theo giờ.

Nếu trời mưa trong thời gian tới và tỷ lệ nước tích trữ phục hồi thì đó là điều tốt nhất. Lúc này, tôi nghĩ điều quan trọng là người dân nâng cao ý thức tiết kiệm nước và cùng góp sức để hạn chế tỷ lệ nước tích trữ giảm thêm dù chỉ một chút.

Hãy bắt đầu từ những việc có thể làm, chẳng hạn như thường xuyên khóa vòi nước hoặc dùng nước tắm còn lại để giặt quần áo.

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE