Bizen-yaki Chikuhōdō ～ Dụng cụ gốm Bizen mang vẻ đẹp đặc trưng của Nhật Bản

“Chikuhodo” nằm trên phố chính của Khu phố Lịch sử Bikan là cửa hàng bán dụng cụ làm từ gốm Bizen.

Gốm Bizen là sản phẩm thủ công truyền thống của Okayama, nổi bật với sắc nâu đỏ trầm ấm cùng vẻ đẹp mộc mạc, giản dị.

Có lẽ với những người sống ngoài tỉnh Okayama, đây là một món đồ không mấy quen thuộc.

Không gọi là “đồ gốm” hay “đồ dùng”, mà gọi là “dụng cụ”. Cách gọi này có lý do riêng.

• Gốm Bizen có gì hấp dẫn?
• Đưa gốm Bizen vào cuộc sống có ý nghĩa gì?

Chủ cửa hàng Chikuhodo đã chia sẻ nhiều điều thú vị. Bạn có thể chọn gốm Bizen làm quà lưu niệm hoặc quà tặng nhé?

Những hoa văn gốm Bizen do thiên nhiên tạo nên

Trước tiên, nếu tìm hiểu sơ qua về gốm Bizen, bạn sẽ hiểu sâu hơn nội dung cuộc phỏng vấn dưới đây.

Gốm Bizen là một trong sáu lò gốm cổ của Nhật Bản

Không sử dụng men gốm

Vì không dùng men, màu đất của gốm Bizen thay đổi tùy theo độ nung và các thành phần kim loại có trong đất.

Người thợ tận dụng sức mạnh của thiên nhiên, như độ nóng và hướng lửa tác động, để tạo nên hoa văn.

Đôi khi người ta cũng cố ý tạo hoa văn bằng cách quấn rơm quanh tác phẩm hoặc đặt vật liệu đệm lên đó.

Phỏng vấn chủ cửa hàng gốm Bizen Chikuhodo

Chúng tôi đã trò chuyện với chủ cửa hàng, ông Uno Takashige.

Tre, đặc sản của Kurashiki, là vật dụng quan trọng

Cửa hàng bắt đầu hoạt động từ khi nào vậy?

Uno

Từ năm 1987, khoảng ngay trước khi Cầu Seto Ohashi thông xe.

Xin ông cho biết nguồn gốc tên cửa hàng.

Uno

Chikuhodo có nghĩa là “ngôi điện báu vật bằng tre”.

Với chúng tôi, tre là vật dụng quan trọng. Tre là đặc sản của Kurashiki, đồng thời cũng là hình mẫu để chọn dụng cụ.

“Hình mẫu” nghĩa là sao ạ?

Uno

Ví dụ như có cây tre ở đó.

Ừm, nghe hơi khó hiểu nhỉ…! Ý ông là tạo hình giống cây tre sao? Còn “dụng cụ” ông nhắc đến là những món dùng trong nghệ thuật cắm hoa và trà đạo phải không ạ?

Uno

Đúng vậy. Hãy nhìn chiếc bình cắm hoa ở kia. Phần đáy có hình dáng như cây tre đấy.

Cũng có những món được tạo hình theo bình nước, chiếc túi, củ cải trắng, thậm chí cả hình người.

Uno

(Trong nghệ thuật cắm hoa và trà đạo,) những món này là vật dụng, là yếu tố tạo nên tổng thể.

Chúng thể hiện rằng nơi đây có rừng tre, có núi Phú Sĩ, có thiên nhiên.

Ra là vậy.

Uno

“Hình mẫu” là thứ gợi mở rộng hơn cả hiện tượng trước mắt. Những gian phòng nhỏ trong các ngôi chùa ở Kyoto là một ví dụ.

Trong một không gian nhỏ, người ta tạo nên cảnh sắc mùa thu hay mùa xuân. Và gợi lên hình ảnh ấy trong tâm trí người xem (dù thực tế cảnh vật không hiện diện ở đó).

Sức hấp dẫn của gốm Bizen nằm ở chỗ mỗi người nhìn thấy một vẻ khác nhau

Điều gì làm nên nét đẹp của gốm Bizen?

Uno

Hoa văn rất đa dạng, tạo cảm giác thú vị. Chúng cũng có thể gợi hình ảnh bình minh hay hoàng hôn.

Hãy thử hình dung một bức tranh hoa hướng dương. Trong tranh, hoa hướng dương chỉ là hoa hướng dương, không thể trở thành bất cứ thứ gì khác.

Còn hoa văn trên gốm Bizen thì mỗi người lại có thể nhìn ra những hình ảnh khác nhau.

Uno

Không phải chuyện đẹp hay xấu. Bạn nghĩ gì cũng được. Giá trị nằm ở việc để trí tưởng tượng bay xa.

Tặng gốm Bizen làm quà? Chủ cửa hàng chia sẻ cách “vươn mình”

Nếu muốn tặng gốm Bizen làm quà thì nên chọn món nào ạ?

Uno

Còn tùy vào mối quan hệ của bạn với người nhận, chẳng hạn như họ hàng hay bạn bè.

Nếu muốn chọn món phù hợp với nhiều người, bình cắm hoa là lựa chọn an toàn.

Ý ông là bình hoa hay đồ đựng hoa phải không ạ? Tôi thấy chọn món này cũng hơi khó.

Uno

Tặng bình cắm hoa có thể nâng tầm cả người nhận lẫn chính mình.

Bạn tặng vì nghĩ rằng người nhận sẽ cắm hoa, trang trí hoa.

Đúng là được nghĩ như vậy thì cũng vui thật.

Uno

Người nhận hẳn sẽ nghĩ rằng bạn chọn bình cắm hoa vì bạn cũng là người yêu hoa. Vì thế, món quà cũng giúp nâng tầm chính bạn.

Đó là một cách để “vươn mình”.

Tức là cả hai đều nghĩ rằng người kia có thời gian và gu thẩm mỹ để thưởng hoa. Nghe như một màn ứng xử khéo léo của người trưởng thành vậy. Tôi chưa từng nghĩ đến điều đó.

Ông có lời khuyên nào cho người mới mua gốm Bizen lần đầu không ạ?

Uno

Ừm, tôi nghĩ bạn có thể thử đưa bình cắm hoa, bình gốm hoặc đồ trang trí vào cuộc sống hằng ngày.

Tôi mong mọi người dành thời gian tiếp xúc với những dụng cụ này, bất kể nam hay nữ.

Uno

Nếu bạn trang trí hoa theo mùa hoặc đặt đồ trang trí trong phòng khách kiểu Nhật, các thành viên trong gia đình thường xuyên nhìn thấy cũng sẽ hiểu rằng bạn là người coi trọng lối sống như vậy.

Dù không cần nói thành lời, những người xung quanh vẫn có thể tự nhiên học được cách cảm nhận cái đẹp.

Mối liên hệ giữa phong trào Mingei và gia tộc Ohara. Điều muốn truyền tải tại Khu phố Lịch sử Bikan

Nhắc đến đồ gốm, tôi thường nghĩ đến những món dùng trong bữa ăn hằng ngày như đĩa hay tách trà. Hóa ra ban đầu chúng được làm ra như những dụng cụ phục vụ đời sống.

Uno

Trước chiến tranh, chưa có cốc gốm Bizen đâu.

Uno

Đồ thủ công vốn là đối tượng thưởng lãm bắt đầu trở nên phổ biến từ thời phong trào Mingei. Người ta cũng gọi đó là “vẻ đẹp của công năng”.

Gia tộc Ohara ở Kurashiki cũng tham gia phong trào Mingei thời bấy giờ. Ông Ohara đã hỗ trợ tài chính để bảo tồn các nghề thủ công truyền thống.

Tiếp tục kinh doanh tại Khu phố Lịch sử Bikan cũng xuất phát từ mong muốn thể hiện sự kính trọng với gia tộc Ohara và lan tỏa những đóng góp của họ.

Lời của tác giả

Những chia sẻ của chủ cửa hàng, ông Uno, rất mới mẻ đối với tôi, một người đã quá quen với cuộc sống hiện đại tiện nghi.

Thế nhưng ông không hề nói những lời phủ định như “Giới trẻ ngày nay chẳng biết gì nhỉ”.

Điều khiến tôi ấn tượng là ông không áp đặt điều gì, mà chỉ nhẹ nhàng gợi ý: “Hay là bạn thử làm như thế này xem?”

Trân trọng truyền thống không có nghĩa là bám víu vào nó để bảo tồn, mà là không quên nó. Hãy ghi nhớ trong lòng, rồi khi chợt nhớ đến điều mình thấy hay, hãy thử đưa nó vào cuộc sống.

Có lẽ chỉ cần giữ gìn truyền thống với sự nhẹ nhàng và linh hoạt như vậy là đủ.

Bạn không cần phải biết những kiến thức hay phép tắc phức tạp về dụng cụ. Hãy thử ghé cửa hàng và ngắm nhìn những món gốm Bizen được bày bán.

Tôi rất vui nếu trải nghiệm ấy trở thành một trong những dịp giúp bạn tìm hiểu về gốm Bizen.

Thông tin cơ bản về gốm Bizen Chikuhodo

Tên	Gốm Bizen Chikuhodo
Địa chỉ	2-25-31 Achi, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama
Liên hệ	086-422-6270
Bãi đỗ xe	Không có
Giờ mở cửa	9:00 sáng–7:00 tối
Ngày nghỉ	Không có
Phương thức thanh toán	Tiền mặt Thẻ tín dụng

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE