Phỏng vấn chị Taga Tomoko
Chúng tôi đã trò chuyện với chị Taga về việc làm túi từ rác, khởi nguồn cho jam tun, và hành trình từ đó đến jam tun ngày nay.
Hành trình hình thành jam tun
Từ trước chị đã quan tâm đến các vấn đề như nghèo đói ở những nước đang phát triển phải không?
Taga (không dùng kính ngữ)
Đúng vậy. Hồi nhỏ, tôi xem chương trình tài liệu “Nếu thế giới chỉ có 100 người” và những tờ rơi của UNICEF. Hình ảnh những đứa trẻ trạc tuổi tôi phải đi làm, hoặc không có nhà và sống dưới cống thoát nước, đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tôi.
Ở đại học, tôi học một lĩnh vực khác, nhưng đến lúc tìm việc, tôi nghĩ lại rằng “mình vẫn muốn tìm hiểu về hợp tác quốc tế” và quyết định sang Anh học cao học.
Vì sao sau khi tốt nghiệp cao học, chị chọn tham gia Đội Hợp tác Tình nguyện Hải ngoại Nhật Bản?
Taga
Ở trường cao học tại Anh, tôi không có nhiều cơ hội đi thực địa. Kiến thức thì tăng lên, nhưng tôi vẫn chưa biết thực tế ở các nước đang phát triển ra sao.
Tôi cảm thấy rằng dù biết về lý thuyết nên làm thế nào, nhưng nếu vấn đề vẫn chưa được giải quyết trong thực tế thì hẳn là còn vướng mắc ở đâu đó, và có lẽ phải đến tận nơi mới hiểu được.
Tôi cũng từng muốn trở thành nhân viên Liên Hợp Quốc, nên muốn tìm hiểu về thực tế tại địa phương trước khi làm công việc đó. Vì vậy, tôi chọn tham gia Đội Hợp tác Tình nguyện Hải ngoại Nhật Bản, nơi cho phép lưu trú dài hạn.
Khi kết thúc nhiệm kỳ trong Đội Hợp tác Tình nguyện Hải ngoại Nhật Bản và trở về Nhật, chị đã quyết định bắt đầu jam tun chưa?
Taga
Chưa. Nếu đã quyết định từ trước thì có lẽ mọi chuyện đã suôn sẻ hơn rồi (cười).
Trong thời gian hoạt động cùng Đội Hợp tác Tình nguyện Hải ngoại Nhật Bản, đôi khi tôi chứng kiến một phần hỗ trợ không đến được với những người thực sự cần. Tôi trở về Nhật trong tâm trạng phân vân không biết có nên tiếp tục theo đuổi mục tiêu trở thành nhân viên Liên Hợp Quốc hay không.
Sau khi về nước, tôi định tìm việc làm, nhưng muốn tiếp tục trân trọng mối gắn kết với những người đã cùng tôi sống ở Senegal suốt 2 năm và trở nên thân thiết. Vì vậy, tôi bắt đầu bán những chiếc túi đựng đồ nhỏ và túi tote làm ở Senegal.
Khi ấy, jam tun còn chưa có tên. Tôi bán hàng ở chợ sáng tại quê nhà Yakage với tấm biển “Đồ thủ công Senegal”, đồng thời giới thiệu về Senegal.
Ban đầu, tôi bắt đầu với suy nghĩ rằng nếu không thành công thì sẽ đổi cách làm hoặc dừng lại. Nhưng dần dần, có những người đồng cảm với hoạt động của tôi chủ động bắt chuyện. Tôi liên tục tham gia các sự kiện đó, và ngày càng có nhiều người biết đến mình hơn.
Xây dựng mối quan hệ bình đẳng, không phải hỗ trợ
Vì sao trong hoạt động của jam tun, chị không dùng những từ như “hỗ trợ” hay “thương mại công bằng”?
Taga
Vì với tôi, họ là những “người bạn đồng hành cùng làm việc”.
Tôi không thấy cách nói “hỗ trợ” hay “được hỗ trợ” phù hợp khi nói về những người tôi thân thiết ở Senegal.
Ngay từ đầu, tôi không bắt đầu việc này vì muốn làm thương mại công bằng hay thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs), và đến giờ cũng không phải đó là điều tôi hướng tới.
Khi xây dựng mối gắn kết lý tưởng của riêng mình theo cách “bình đẳng, cùng vui vẻ với nhau”, hoạt động của tôi dần thành hình như hiện nay.
Cũng có rất ít khách mua hàng vì nghĩ rằng “mua như vậy là góp phần hỗ trợ”. Hầu hết mọi người mua vì họa tiết đẹp, mặc thoải mái.
Từ nay chị muốn thực hiện điều gì?
Tôi muốn tạo ra một hệ thống để khách hàng ở Nhật có thể đặt may trực tiếp với thợ may ở Senegal.
Ở Nhật, đặt may thường được xem là việc khá xa vời, nhưng ở Senegal, đó lại là điều rất quen thuộc, đến mức trẻ em cũng đặt may quần áo.
Thay vì chỉ chọn trong số những món đồ bày bán ở cửa hàng, khách hàng sẽ có thể chọn đúng món mình thật sự yêu thích. Việc biết ai sẽ mua sản phẩm cũng giúp thợ may có thêm động lực.
Tôi muốn giới thiệu rộng rãi hơn ở Nhật cảm giác dễ chịu khi đặt may mà tôi đã trải nghiệm ở Senegal. Không chỉ đơn thuần giao sản phẩm, tôi còn muốn đảm nhận vai trò kết nối người làm ra và người mặc sản phẩm.
Lời của tác giả
Tôi cũng đã mua hàng ở jam tun vài lần. Tại cửa hàng, đôi khi trong lúc chị Taga đang tiếp khách, một vị khách mới gặp lần đầu sẽ giúp người khác buộc dây áo hoặc hướng dẫn cách phối đồ.
Đó là một không gian thân thiện và vui vẻ, nơi “sự kết nối” mà chị Taga trân trọng tự nhiên nảy nở.
Tôi mong không gian như vậy sẽ lan tỏa từ jam tun ra khắp thế giới, và ngày càng có nhiều mô hình giúp việc mua bộ quần áo mình yêu thích tự nhiên gắn liền với hợp tác và đóng góp quốc tế.
Thông tin cơ bản về jam tun
| Tên | jam tun |
|---|---|
| Địa chỉ | Không có cửa hàng cố định; vui lòng xem Instagram để biết địa điểm bán hàng theo thời gian giới hạn |
| Bãi đỗ xe | Không có |
| Giờ mở cửa | Vui lòng xem Instagram để biết giờ mở cửa của các địa điểm bán hàng theo thời gian giới hạn |
| Ngày nghỉ | Không cố định |
| Phương thức thanh toán |
|
| Trang web | jam tun |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
