Tháng 7 năm 2023 đánh dấu 5 năm kể từ trận mưa lớn tháng 7 năm 2018 gây thiệt hại do thiên tai.
Trong 5 năm qua, có người quyết định tiếp tục cuộc sống ở Mabi, cũng có người bắt đầu cuộc sống mới ở một nơi khác.
Sau thiên tai, giữa nỗi bất an vì không biết tương lai sẽ ra sao, việc suy nghĩ xem nên làm gì tiếp theo hẳn là gánh nặng lớn đối với những người bị ảnh hưởng.
Trung tâm Hỗ trợ Tương trợ Mabi, Thành phố Kurashiki (sau đây gọi là Trung tâm Tương trợ) đã hỗ trợ người dân sau thiên tai để họ có thể an tâm trở lại cuộc sống.
Sau đây là những hoạt động của trung tâm, cùng cuộc phỏng vấn Giám đốc Saga Masahiro.
Nội dung được ghi trong bài là thông tin tại thời điểm bài viết đăng vào tháng 12 năm 2023. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể khác.
Trung tâm Tương trợ hỗ trợ tận tình cho người dân bị ảnh hưởng
Trung tâm Tương trợ được thành lập vào tháng 10 năm 2018, ba tháng sau trận mưa lớn tháng 7 năm 2018 gây thiệt hại do thiên tai.
Hội đồng Phúc lợi Xã hội Thành phố Kurashiki, đơn vị vốn có mối liên hệ thường xuyên với cộng đồng địa phương, được Thành phố Kurashiki ủy thác vận hành trung tâm.
Hoạt động chính là đến thăm người dân bị ảnh hưởng, tìm hiểu tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh sinh hoạt, triển vọng khôi phục cuộc sống và những khó khăn của họ, rồi kết nối họ với sự hỗ trợ cần thiết.
Tính đến tháng 10 năm 2023, trung tâm đã đến thăm người dân tại khoảng 5.800 hộ gia đình. Điểm đặc trưng là chủ động đến thăm và hỗ trợ người dân từ phía đơn vị hỗ trợ.
Dù cùng được gọi chung là “bị ảnh hưởng bởi thiên tai”, tình hình thiệt hại và những khó khăn trong quá trình khôi phục cuộc sống của mỗi người đều khác nhau.
Ngoài ra, giữa rất nhiều hình thức hỗ trợ, việc thu thập thông tin, tìm hiểu rồi làm thủ tục cũng không hề dễ dàng.
Vì vậy, Trung tâm Tương trợ tìm hiểu hoàn cảnh của từng người và hỗ trợ tận tình để họ có thể nhận được sự giúp đỡ cần thiết.
Giúp người dân không bị cô lập sau thiên tai
Theo dõi để người dân không bị cô lập cũng là một vai trò quan trọng của Trung tâm Tương trợ.
Khi nhà cửa bị thiên tai phá hủy, có người phải rời khỏi khu vực mình đã quen sống, chẳng hạn như chuyển vào nhà ở tạm.
Ví dụ, khi chuyển vào nhà ở tạm theo diện thuê nhà tư nhân (tức nhà thuê được sử dụng tạm thời làm nhà ở tạm), người dân phải rời Mabi và sống trong căn hộ xa lạ. Khi đó, họ có thể không quen biết ai ở gần, dẫn đến bị cô lập hoặc phải ôm giữ những nỗi lo trong lòng.
Để ngăn tình trạng cô lập như vậy, sau khi thành lập, Trung tâm Tương trợ bắt đầu ưu tiên đến thăm các hộ sống một mình và hộ chỉ có người cao tuổi.
Mong muốn góp sức vì người dân và Mabi
Khi mới thành lập, Trung tâm Tương trợ có 5 người. Sau đó, trung tâm tăng nhân sự và có thời điểm vận hành với khoảng 50 người.
Nhân viên phụ trách thăm hỏi, lực lượng đảm nhiệm hoạt động chính là đến thăm từng hộ, được tuyển dụng không yêu cầu bằng cấp, mà dựa trên mong muốn “góp sức vì người dân bị ảnh hưởng và Mabi”.
Nhiều người từng có kinh nghiệm tại trung tâm tình nguyện hỗ trợ thiên tai hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng đã tích cực làm nhân viên phụ trách thăm hỏi.
Điều này xuất phát từ suy nghĩ: “Người dân bị ảnh hưởng hẳn không muốn chỉ được đến thăm hay hỏi han để khảo sát. Làm thế nào để có thể hỗ trợ bằng sự đồng cảm?”
Nghe nói trong những lần thăm hỏi ban đầu, nhân viên thường được nghe người dân bày tỏ sự bất mãn với chính quyền và nỗi đau không nguôi vì thiên tai. Có trường hợp khoảng cách trong lòng giữa nhân viên và người dân được thu hẹp nhờ chân thành lắng nghe, đồng cảm với tâm tư của họ: “Tôi muốn có ai đó lắng nghe những cảm xúc mà mình đã kìm nén suốt từ khi gặp thiên tai”.
Không chỉ hỏi han rồi ra về, đôi khi họ còn trò chuyện những chuyện thường ngày và dành thời gian xây dựng lòng tin.
Tôi cảm nhận rằng chính nhờ tâm huyết muốn góp sức vì người dân và Mabi của các nhân viên phụ trách thăm hỏi mà họ có thể xoa dịu nỗi bất an và hỗ trợ bằng sự đồng cảm.
Trung tâm Tương trợ luôn coi trọng việc đồng cảm với người dân bị ảnh hưởng trong các hoạt động của mình.
Chúng tôi đã trò chuyện với Giám đốc Saga Masahiro về hoạt động và tâm huyết trong 5 năm qua.
Phỏng vấn Giám đốc Saga Masahiro
Hoạt động thay đổi trong 5 năm, nhưng tâm huyết vẫn vẹn nguyên
Khi mới thành lập, Trung tâm Tương trợ hoạt động như thế nào?
Saga (lược bỏ kính ngữ)
Lúc đó, chúng tôi chưa quyết định sẽ đến thăm ai và với tần suất ra sao, cũng chưa có kinh nghiệm làm việc tại Trung tâm Tương trợ. Nhưng tôi lo rằng người dân đang cảm thấy bất an và cô đơn vì không biết tương lai sẽ ra sao, nên muốn nhanh chóng bắt đầu đến thăm họ.
Trước tiên, chúng tôi ưu tiên đến thăm các hộ sống một mình hoặc chỉ có người cao tuổi, vì lo họ có thể bị cô lập.
Những người trẻ sống một mình hầu như đều vắng nhà vì đi làm. Dù không gặp được họ, tôi vẫn yên tâm phần nào vì nghĩ rằng “họ không bị cô lập”.
Sau 5 năm, hoạt động của trung tâm đã thay đổi như thế nào?
Saga
Theo thời gian, ngày càng có nhiều hộ ổn định được môi trường sống, nên số hộ được chúng tôi đến thăm định kỳ đã giảm.
Tính đến tháng 10 năm 2023, chúng tôi vẫn tiếp tục đến thăm khoảng 10 hộ.
Tuy nhiên, việc không đến thăm định kỳ không có nghĩa là sự hỗ trợ đã chấm dứt.
Cuộc sống dần ổn định theo thời gian, nhưng không ai biết khi nào những vấn đề trong lòng sẽ xuất hiện, nên tôi mong mọi người cứ liên lạc bất cứ lúc nào nếu có chuyện gì.
Ông nói số hộ được đến thăm đang giảm. Hiện nay, trung tâm giữ liên hệ với người dân bị ảnh hưởng bằng cách nào?
Saga
Từ tháng 7 năm 2019, mỗi mùa chúng tôi gửi bưu thiếp có tranh vẽ theo mùa như quạt giấy, hoa và trái cây, kèm theo lời nhắn.
Chúng tôi nghe nói vào dịp tròn một năm sau thiên tai, ngày càng có nhiều người nhớ lại thảm họa hoặc cảm thấy buồn bã. Vì vậy, chúng tôi bắt đầu gửi lời nhắn như “Chúng tôi vẫn luôn quan tâm đến bạn” và “Hãy liên lạc với chúng tôi bất cứ lúc nào nhé” đến cả những hộ không được thăm định kỳ và những người đã rời Mabi.
Có người liên lạc nói “Tôi nhận được rồi”, cũng có người treo bưu thiếp ở cửa ra vào. Chúng tôi cảm nhận được họ rất vui.
Thiên tai giúp chúng tôi nhận ra tầm quan trọng của sự gắn kết với mọi người xung quanh
Trong công việc tại Trung tâm Tương trợ, điều gì khiến ông cảm thấy khó khăn?
Saga
Tôi không nhớ rõ lắm điều gì khiến mình thấy khó khăn (cười).
Những ngày đầu, nhân viên phụ trách thăm hỏi thường phải nghe người dân bày tỏ sự bất mãn với chính quyền và nỗi đau không nguôi vì thiên tai, nên chắc hẳn công việc rất vất vả.
Nhưng khi tôi nói: “Vai trò của chúng ta không chỉ là khảo sát, mà còn là giúp người dân giãi bày những tâm tư họ chưa thể nói ra”, các nhân viên phụ trách thăm hỏi đều hiểu.
Tôi rất vui vì được làm việc cùng những người có tâm huyết muốn góp sức vì người dân và Mabi.
Trong 5 năm hoạt động, có điều gì khiến ông Saga nhớ nhất không?
Saga
Trong quá trình tiếp nhận tư vấn, đôi khi chúng tôi gặp những việc mà các chế độ hiện có không thể giải quyết được.
Những lúc như vậy, nếu đã kết nối với nhiều người, chẳng hạn như các tổ chức phi lợi nhuận và nhóm tình nguyện, thì sẽ có người xung quanh sẵn lòng cùng chung tay.
Có lẽ nếu không có thiên tai, tôi đã không nhận ra rằng chúng tôi không nhất thiết phải tự mình giải quyết mọi việc.
Ông có kỳ vọng gì về Mabi trong tương lai, chẳng hạn như mong nơi đây sẽ trở thành một thị trấn như thế nào không?
Saga
Tôi nghĩ thế mạnh của Mabi là nhiều người gắn bó với nơi này và sau thiên tai, họ vẫn giữ tinh thần tích cực, muốn làm điều gì đó.
Nhưng việc liên tục kêu gọi mọi người làm những điều mới mẻ cũng tạo ra nhiều áp lực.
Trước hết, tôi mong mọi người trân trọng những điều bình thường như chào hỏi hàng xóm khi gặp nhau trên đường, hoặc trò chuyện đôi câu.
Những việc như vậy sẽ thắt chặt sự gắn kết trong cộng đồng và có thể giúp mọi người lên tiếng hỏi thăm nhau khi có thiên tai hay tình huống khẩn cấp.
Lời của tác giả
Trong buổi phỏng vấn, ông Saga nói: “Chúng ta thường gom tất cả vào một nhóm gọi là người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, nhưng không phải ai cũng gặp cùng một khó khăn vào cùng một thời điểm”. Câu nói ấy khiến tôi rất ấn tượng.
Giữa cảnh hỗn loạn sau thiên tai, cả người dân bị ảnh hưởng lẫn những người hỗ trợ đều phải dốc sức giải quyết những vấn đề trước mắt.
Trong tình huống khẩn cấp ấy, thay vì gom tất cả vào một nhóm gọi là “người bị ảnh hưởng bởi thiên tai”, các nhân viên phụ trách thăm hỏi đã quan tâm đến từng người và lắng nghe câu chuyện của họ. Có lẽ những chuyến thăm ấy đã giúp xoa dịu tâm trạng căng thẳng của người dân.
Tôi hy vọng những hình thức hỗ trợ như của Trung tâm Tương trợ sẽ ngày càng được quan tâm, đồng thời hệ thống giúp mọi người an tâm khôi phục cuộc sống sẽ được mở rộng.
Bài viết về Hội đồng Phúc lợi Xã hội Thành phố Kurashiki
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
