Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama cùng các đơn vị khác đã khởi động Chương trình quảng bá sức hấp dẫn của “Di sản lịch sử Kibiji” vào năm tài khóa 2020 (năm Reiwa thứ 2), và chương trình đang đạt được những kết quả khả quan.
Công tác khai quật di tích mộ cổ Komorizuka đã hoàn tất, hé lộ nhiều sự thật mới. Các di vật cũng được khảo sát lại, qua đó giá trị cốt lõi của mộ cổ Komorizuka đang dần được làm sáng tỏ.
Ngoài ra, từ năm tài khóa 2023, công tác khai quật di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato đã bắt đầu. Các hoạt động quảng bá sức hấp dẫn của di tích cũng đang được triển khai.
Chúng tôi đã trò chuyện với Matsuo Yoshiko và Hirano Yuri, những người phụ trách Chương trình quảng bá sức hấp dẫn của “Di sản lịch sử Kibiji”, về kết quả đạt được trong 4 năm qua và kế hoạch sắp tới.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 4 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Giới thiệu Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama

Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama nằm ở Nishihanajiri, quận Kita, Thành phố Okayama.
Lịch sử hình thành
Năm 1981 (năm Showa thứ 56), ý tưởng thành lập trung tâm di sản văn hóa chôn vùi được đưa ra trong Kế hoạch phúc lợi tổng hợp mới của tỉnh Okayama.
Trong kế hoạch cơ bản của Kế hoạch phúc lợi tổng hợp mới của tỉnh Okayama, mục “Bảo vệ và bảo tồn di sản văn hóa” được nêu là một trong những “chính sách quan trọng” về “văn hóa”. Nội dung ghi rõ: “Đối với di sản văn hóa chôn vùi, sẽ thành lập Trung tâm Khảo sát Di sản Văn hóa Chôn vùi để tiến hành khảo sát, nghiên cứu, bảo tồn và trưng bày tư liệu”.
Ba năm sau, vào năm 1984, Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama được thành lập trực thuộc Ủy ban Giáo dục tỉnh Okayama.
Tính đến tháng 4 năm 2024, trung tâm có 37 nhân viên, hoạt động theo cơ cấu gồm Phòng Tổng vụ và các Phòng Khảo sát số 1 đến số 3.
Hoạt động

Trung tâm có 4 nhiệm vụ chính:
- Khảo sát và nghiên cứu: khảo sát phân bố, xác nhận và khai quật; phục dựng hiện vật khai quật; xuất bản báo cáo
- Bảo quản và lưu trữ: quản lý bộ sưu tập, xử lý bảo quản
- Phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức: trưng bày, cho mượn, xuất bản tài liệu tuyên truyền, vận hành trang web
- Hướng dẫn và hỗ trợ: tổ chức tập huấn kỹ thuật khảo sát, hướng dẫn khai quật
Trưng bày

Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama ở Nishihanajiri có không gian trưng bày với các hiện vật được trưng bày thường xuyên.
Ngoài ra, trung tâm còn tổ chức trưng bày chuyên đề 2 lần mỗi năm và các trưng bày theo chủ đề vào những dịp khác.
Sự kiện

Trung tâm cũng tổ chức nhiều sự kiện.
- Các khóa học, buổi báo cáo và diễn thuyết: được lên kế hoạch xuyên suốt cả năm.
- Lễ hội Yayoi tại di tích Tsushima: đã trở thành sự kiện thường niên.
- Hoạt động trải nghiệm trong kỳ nghỉ hè: được trẻ em yêu thích.
Đặc biệt, các buổi thuyết minh tại địa điểm đang tiến hành khai quật luôn mang đến những thông tin nóng hổi nhất.
Thư viện số

Trong “Thư viện số” trên trang web của trung tâm có lưu trữ nhiều tài liệu, bao gồm báo cáo khai quật đã xuất bản, cùng các loại tờ gấp và tài liệu học tập. Bạn có thể tải xuống miễn phí.
Khái quát Chương trình quảng bá sức hấp dẫn của “Di sản lịch sử Kibiji”

Hãy cùng tìm hiểu về Chương trình quảng bá sức hấp dẫn của “Di sản lịch sử Kibiji”, được triển khai từ năm 2020, với nòng cốt là Phòng Di sản Văn hóa thuộc Ủy ban Giáo dục tỉnh Okayama và Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama.
Đề cương bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tỉnh Okayama
Tháng 11 năm 2019, Đề cương bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tỉnh Okayama được ban hành, phù hợp với định hướng của Kế hoạch mới “Okayama, vùng đất tươi sáng và tràn đầy sức sống” và Tầm nhìn phát triển văn hóa Okayama. Trong đề cương có nội dung sau:
Mộ cổ Komorizuka và di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato nằm trong “Công viên lịch sử Kibiji”, đồng thời là khu vực trọng điểm của Kibiji, một trong những điểm du lịch nổi tiếng của tỉnh. Nhằm tiếp tục nâng cao sức hấp dẫn của toàn vùng Kibiji, bao gồm các mộ cổ quy mô lớn ở khu vực lân cận, cần sớm xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị, đồng thời phối hợp với các thành phố liên quan để tiến hành khảo sát, chỉnh trang và khai thác giá trị, biến nơi đây thành địa điểm giúp mọi người cảm nhận di sản văn hóa phong phú của “Kibi cổ đại”.
Nguồn trích dẫn: Đề cương bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tỉnh Okayama
Tỉnh Okayama có 47 di tích lịch sử được nhà nước chỉ định.
Matsuo giải thích: “Trong số các di tích do tỉnh sở hữu hoặc quản lý, các di tích ở Kibiji chưa được khảo sát nhiều như Trường học cũ Shizutani và di tích Tsushima”.
Matsuo nói tiếp:
“Trước tiên, chúng tôi sẽ dành vài năm để tiến hành khảo sát, làm tư liệu cơ bản cho việc khai thác giá trị trong tương lai. Kế hoạch trung và dài hạn sẽ ưu tiên mộ cổ Komorizuka, sau đó mới đến di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato”.
Chương trình quảng bá sức hấp dẫn là một chính sách quan trọng của tỉnh Okayama, được khởi động theo cách đó.
Khảo sát tổng hợp về bảo tồn và phát huy giá trị di tích mộ cổ Komorizuka

Mộ cổ Komorizuka nằm ở Kanbayashi, Thành phố Soja. Khu vực bao gồm di tích chùa Bitchu Kokubunji ở phía tây và di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato ở phía đông có thể xem là trung tâm của Kibiji.
Đây là một mộ cổ hình lỗ khóa dài khoảng 100 m, được xây dựng vào thế kỷ thứ 6. Mộ còn được gọi là mộ Kurohimezuka và đã nổi tiếng từ lâu.
Phòng mộ đá kiểu hành lang ngang đã bị mở cửa và bị trộm mộ từ sớm. Dù vậy, nhiều di vật quý giá đã được khai quật trong các cuộc khảo sát bên trong phòng mộ vào năm 1967 (năm Showa thứ 42) và 1978 (năm Showa thứ 53).
Tuy nhiên, gò mộ chưa từng được khảo sát, còn việc nghiên cứu các di vật khai quật cũng chưa đầy đủ.
Chương trình quảng bá sức hấp dẫn bắt đầu bằng cuộc khảo sát tổng hợp mộ cổ Komorizuka.
Trung tâm tiến hành khảo sát đo đạc trong năm tài khóa 2020, khai quật trong các năm tài khóa 2021–2022, xuất bản kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị vào cuối năm tài khóa 2020 và báo cáo khai quật vào cuối năm tài khóa 2022.
Khảo sát tổng hợp về bảo tồn và phát huy giá trị di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato và các di tích khác
Chùa Bitchu Kokubuniji là ngôi chùa do triều đình xây dựng vào thời Nara, cùng thời với chùa Bitchu Kokubunji.
Năm 1971, các cuộc khai quật được tiến hành tại di tích chùa Bitchu Kokubunji và di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato. Tuy nhiên, khuôn viên di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato chưa từng được khảo sát.
Cuộc khảo sát tổng hợp di tích chùa Bitchu Kokubuniji-niato dự kiến bắt đầu từ năm tài khóa 2023, với các công việc gồm khai quật, sắp xếp lại tư liệu khảo sát trước đây, lập báo cáo và xây dựng kế hoạch bảo tồn, phát huy giá trị.
Tiến độ khảo sát tổng hợp về bảo tồn và phát huy giá trị di tích mộ cổ Komorizuka
Sau đây là tiến độ khảo sát tổng hợp về bảo tồn và phát huy giá trị mộ cổ Komorizuka.
Khảo sát mộ cổ

Trước tiên là khảo sát đo đạc và khảo sát khai quật.
Khảo sát đo đạc được thực hiện bằng laser hàng không trên khu vực rộng 1,5 km theo chiều đông tây và 2 km theo chiều bắc nam, bao gồm mộ cổ Kōmorizuka và di tích chùa ni Bitchu Kokubunji.
Hình trên là bản đồ địa hình được lập dựa trên dữ liệu khảo sát, gọi là bản đồ địa hình 3D màu đỏ. Các khu vực dốc đứng được thể hiện bằng màu đỏ, còn khu vực bằng phẳng có màu trắng, nhờ đó có thể thấy rõ ngay địa hình nhấp nhô của mộ cổ Kōmorizuka.
Ngoài ra còn tiến hành khảo sát laser 3D bên trong phòng đá.
Qua khảo sát khai quật, xác định được chiều dài phần gò còn lại là 96 m. Cấu trúc gò cũng được làm sáng tỏ: “gồm hai tầng trên dưới; tầng dưới được tạo bằng cách đào gọt nền đất tự nhiên, tầng trên đắp đất”.
Kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị

Theo kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị được ban hành đúng dự kiến, triết lý cơ bản là “bảo tồn mộ cổ Kōmorizuka, tìm hiểu lịch sử để nuôi dưỡng tình yêu quê hương và lưu truyền sức hấp dẫn của Kibiji cho các thế hệ mai sau”.
Giá trị cốt lõi của mộ cổ Kōmorizuka được khái quát rõ ràng là “ngôi mộ của vị thủ lĩnh tối cao ở trung tâm Kibi, người có mối liên hệ mật thiết với chính quyền Yamato và hoạt động vào thế kỷ thứ 6; đây là một ngôi mộ kofun hình lỗ khóa lớn, có phòng đá kiểu hành lang nằm ngang khổng lồ cùng nhiều đồ tùy táng”. Việc bảo tồn di tích được nêu lên đầu tiên trong các chính sách cơ bản.
Bà Matsuo chia sẻ:
“Tôi không nghĩ di tích lịch sử hay di chỉ là thứ mà những người làm chuyên môn như chúng tôi phải bảo vệ, gìn giữ. Tốt hơn hết là để người dân địa phương duy trì chúng. Muốn vậy, mọi người cần hiểu được giá trị của di tích. Họ cần biết đây là thứ xứng đáng được bảo vệ. Vì thế, chúng tôi khảo sát hết sức tận tâm và giải thích cặn kẽ.”
Buổi giới thiệu tại di tích

Cơ hội đầu tiên để giới thiệu kết quả khảo sát là buổi giới thiệu tại hiện trường khai quật.
Mỗi năm tài khóa 2021 và 2022 đều tổ chức một buổi. Số người tham gia lần lượt là 120 và 109; nghe nói bên trong phòng đá chật hẹp đã đông nghịt người.
Các buổi giảng và hội thảo chuyên đề
Các buổi giảng và hội thảo chuyên đề cũng được tổ chức thường xuyên.
Trong năm tài khóa 2020, khóa học khảo cổ học về Kibi với chủ đề “Thời đại của mộ cổ Kōmorizuka” được tổ chức thành 3 buổi.
Vào cuối năm tài khóa 2022, năm cuối cùng của cuộc khảo sát, hội thảo chuyên đề “Ngôi mộ kofun hình lỗ khóa lớn cuối cùng ở Kibi và thời đại ấy” đã giới thiệu những kết quả tổng quát.
Ứng dụng ICT

Kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị có nêu: “xem xét các phương thức truyền tải thông tin hiệu quả bằng cách ứng dụng ICT (công nghệ thông tin và truyền thông)”.
Xin giới thiệu một vài công nghệ mới ngoài bản đồ địa hình 3D màu đỏ.
Mặt cắt địa tầng được quan sát sau khi đào rãnh thăm dò sẽ do chuyên gia khảo sát và vẽ thành bản vẽ chi tiết. Lần này, ngoài ra còn tạo ra ảnh trực giao mặt cắt bằng cách ghép nhiều bức ảnh lại với nhau, đồng thời hiệu chỉnh độ méo đặc trưng của ảnh chụp bằng máy ảnh.
Có thể nói đây là công nghệ giúp hình ảnh dễ xem hơn hẳn, lấy người sử dụng làm trọng tâm.

“Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại là một cơ sở giáo dục, nên việc có thể hợp tác với trường trung học phổ thông là điều rất đáng mừng.”
Bà Matsuo giới thiệu dữ liệu VR về phòng đá kiểu hành lang ngang được tạo ra thông qua hợp tác với Trường Trung học Công nghiệp Okayama thuộc tỉnh Okayama.
Hình ảnh dành cho mắt trái và mắt phải hiển thị trên điện thoại thông minh được xem qua kính, tạo thành hình ảnh ba chiều.
Ngoài ra, việc ứng dụng ICT cũng đang được đẩy mạnh, chẳng hạn như đăng tải trên YouTube video 360 độ giới thiệu mộ cổ Kōmorizuka.
Báo cáo khảo sát khai quật
Báo cáo khảo sát khai quật được xuất bản vào cuối năm tài khóa 2022 có phần nội dung chính dài hơn 200 trang.
Nội dung mang tính chuyên môn, nhưng bà Matsuo đã giải thích thêm:
“Các di vật được phát hiện từ trước đến nay hiện được lưu giữ ở nhiều nơi khác nhau: tại tỉnh, tại thành phố, hoặc bởi các nhà sưu tập cá nhân. Việc sắp xếp thông tin về những di vật đó, rồi tổng hợp kết quả xem xét lại chúng dưới góc nhìn khảo sát mới nhất là một thành quả vô cùng quý giá.”
Đây hẳn sẽ là nguồn thông tin nền tảng cho việc phát huy giá trị di tích trong tương lai.
Chúng tôi đã hỏi Matsuo Yoshiko và Hirano Yuri, những người phụ trách cuộc khảo sát tổng hợp về bảo tồn và phát huy giá trị di tích chùa ni Bitchu Kokubunji cùng các di tích khác, bắt đầu từ năm tài khóa 2023, về tiến độ công việc.
Thông tin cơ bản về Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama
| Tên tổ chức | Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama |
|---|---|
| Ngành nghề | Ủy ban Giáo dục tỉnh Okayama |
| Người đại diện | Okuyama Shuji |
| Năm thành lập | 1984 (năm Chiêu Hòa thứ 59) |
| Địa chỉ | 1325-3 Nishihanajiri, quận Kita, Thành phố Okayama |
| Liên hệ | 086-293-3211 |
| Trang web | Trung tâm Di sản Văn hóa Kibi cổ đại tỉnh Okayama |










































