Đối với người khiếm thính cần dùng ngôn ngữ ký hiệu, đây là ngôn ngữ cần thiết để suy nghĩ, giao tiếp với người khác và thấu hiểu cảm xúc của nhau.
Năm 2021, Thành phố Kurashiki ban hành Quy định về ngôn ngữ ký hiệu; đến năm 2023, tỉnh Okayama cũng ban hành “Quy định về việc phổ biến ngôn ngữ ký hiệu và thúc đẩy sử dụng các phương thức giao tiếp phù hợp với đặc điểm của người khiếm thính, khiếm thị và các dạng khuyết tật khác”.
Bài viết này tường thuật sự kiện “Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki”, nơi những người sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong Thành phố Kurashiki cùng tụ họp.
Thông tin trong bài được ghi nhận tại thời điểm đăng vào tháng 4 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki lần thứ 2
Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki lần thứ 2 được tổ chức tại Hội trường Plaza, tầng 5 của Quảng trường Sức khỏe và Phúc lợi Kurashiki ở Sasaoki, Thành phố Kurashiki, trong chương trình buổi chiều của đại hội thường niên do Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki chủ trì.
Hôm đó, những người sau đây đã cùng tụ họp:
- Hội viên và hội viên ủng hộ của Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki
- Những người khiếm thính sống ở khu vực lân cận Thành phố Kurashiki (sau đây gọi là người Điếc)
- Hội viên Hội đồng Liên lạc các Câu lạc bộ Ngôn ngữ Ký hiệu Thành phố Kurashiki (sau đây gọi là Hội đồng Liên lạc)
- Phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu đăng ký với Thành phố Kurashiki
Chương trình
Hôm đó trời mưa, nhưng trong sảnh của Hội trường Plaza, mọi người đã bắt đầu trò chuyện bằng ngôn ngữ ký hiệu.
Cơ hội để những người cùng cảnh ngộ gặp gỡ nhau rất quý giá.
Có vẻ nhiều người đã lâu mới gặp lại nhau, nên khắp nơi rộn ràng những câu chuyện bằng ngôn ngữ ký hiệu.

Chương trình Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki lần thứ 2 gồm những tiết mục sau:
- Tiểu phẩm do phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu đăng ký với thành phố trình diễn
- Đố vui và tiểu phẩm do Hội đồng Liên lạc tổ chức
- Tiết mục hài do phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu chuyên trách của Thành phố Kurashiki trình diễn
- Ca khúc bằng ngôn ngữ ký hiệu do Câu lạc bộ Ngôn ngữ Ký hiệu Kusa no Kai trình diễn
- Tiểu phẩm do Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki trình diễn
Tiểu phẩm do phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu đăng ký với thành phố trình diễn
Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki lần thứ 2 mở màn bằng tiểu phẩm do các phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu đăng ký với thành phố trình diễn.
Đây là những người đã vượt qua kỳ thi thống nhất toàn quốc dành cho phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu và đang làm công việc phiên dịch tại Thành phố Kurashiki.
Một phiên dịch viên thường giúp tôi trong cả công việc lẫn cuộc sống riêng cũng xuất hiện, khiến tôi vô cùng háo hức.

Tiểu phẩm tái hiện những tình huống rất quen thuộc với người trong cuộc, như người Điếc và phiên dịch viên liên lạc nhầm trong lúc phiên dịch, hay ban tổ chức sự kiện không hiểu vai trò của phiên dịch bắt chước người khác.
Tiểu phẩm không chỉ dừng lại ở những tình huống “quen thuộc” ấy mà còn đề cập đến cách giải quyết như “làm thế này thì sẽ cải thiện được”. Nội dung khiến tôi nghĩ rằng nếu gặp tình huống tương tự lần tới, mình có thể thử áp dụng.
Đố vui và tiểu phẩm do Hội đồng Liên lạc tổ chức
“Hội đồng Liên lạc” là tên gọi tắt của Hội đồng Liên lạc các Câu lạc bộ Ngôn ngữ Ký hiệu Thành phố Kurashiki, một tổ chức nhằm thúc đẩy giao lưu giữa các câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu trong Thành phố Kurashiki. Hội đồng hoạt động với 4 mục tiêu sau:
- Giữ liên lạc chặt chẽ với Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki và hợp tác trong các hoạt động của hai bên.
- Học ngôn ngữ ký hiệu để giao tiếp với người khiếm thính.
- Tổ chức các buổi giao lưu để tăng cường tình thân giữa các hội viên.
- Cung cấp thông tin hỗ trợ hoạt động của hội viên, đồng thời học tập và nghiên cứu dựa trên những thông tin đó.
Lần này, tiểu phẩm xoay quanh sự khác biệt giữa “văn hóa Điếc” của người khiếm thính sống bằng thị giác và “văn hóa nghe” của người nghe được.
Chẳng hạn, trong ngôn ngữ ký hiệu, người ta ít dùng cách nói khiêm nhường. Vì vậy, khi người nghe được đưa quà và nói “Chỉ là món quà nhỏ thôi…”, người Điếc có thể thắc mắc: “Sao lại mang món đồ không ra gì đến đây?”

Người ta thường nói “ngôn ngữ là biểu tượng của văn hóa”. Ngôn ngữ ký hiệu cũng là một ngôn ngữ, nên người Điếc có văn hóa hơi khác với người nghe được. Tiểu phẩm của Hội đồng Liên lạc có lẽ đã giúp người Điếc nhận ra “À, người nghe được cảm nhận như vậy sao!”, đồng thời giúp người nghe được hiểu rằng “Nếu nói như thế này thì cả hai bên đều có thể thoải mái hơn!”

Tiết mục hài do phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu chuyên trách trình diễn
Tại Thành phố Kurashiki, luôn có phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu chuyên trách túc trực ở trụ sở chính tòa thị chính, chi nhánh Mizushima và chi nhánh Kojima, giúp người cần dùng ngôn ngữ ký hiệu làm thủ tục thuận lợi.
Tôi cũng bị khiếm thính nên thường được họ hỗ trợ trong các hoạt động với tư cách thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương cũng như khi làm thủ tục hành chính.
Khung cảnh hiếm thấy khi các phiên dịch viên chuyên trách thường làm việc ở những chi nhánh khác nhau cùng tụ họp, cộng với màn nhảy hết mình, đã khiến khán phòng sôi động nhất trong ngày.

Tiết mục nói về trò lừa đảo giả danh người thân. Vì nạn nhân là người Điếc nên kẻ lừa đảo liên lạc qua email chứ không gọi điện. Thật yên tâm khi được phiên dịch viên quen mặt thường trực ở quầy nói rằng: “Khi gặp khó khăn, lúc nào cũng có thể đến quầy nhờ tư vấn nhé.”
Ca khúc bằng ngôn ngữ ký hiệu do Câu lạc bộ Ngôn ngữ Ký hiệu Kusa no Kai trình diễn
Tiếp theo là tiết mục ca khúc bằng ngôn ngữ ký hiệu do Câu lạc bộ Ngôn ngữ Ký hiệu “Kusa no Kai” trình diễn.

Họ trình diễn ba ca khúc: “Sanpo”, ca khúc nổi tiếng của Studio Ghibli; bài hát thiếu nhi “Furusato”; và bài đồng dao “Nếu bạn vui, hãy vỗ tay”.
Hai ca khúc cuối dường như cũng là những bài quen thuộc được các câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu khác chọn trình diễn. Khán giả trong khán phòng cũng cùng làm động tác theo.

Tiểu phẩm và đố vui bằng điệu bộ do Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki trình diễn
Tiết mục cuối cùng trên sân khấu là tiểu phẩm do Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki, đơn vị tổ chức sự kiện, trình diễn.
Trong số các tiết mục sân khấu lần này, Hiệp hội Người khiếm thính Thành phố Kurashiki là tổ chức duy nhất chỉ gồm những người trong cuộc.
Tiểu phẩm tái hiện chân thực những khó khăn trong cuộc sống của người Điếc trước khi có hệ thống phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, cũng như cuộc sống đã thay đổi ra sao sau khi hệ thống này được thiết lập.

Tôi thuộc thế hệ trưởng thành vào thời điểm các quy định về ngôn ngữ ký hiệu được phổ biến trên toàn quốc, khi tôi rời gia đình để tự lập. Vì vậy, như đã nói ở trên, tôi có thể nhờ phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu hỗ trợ khi cần thiết trong cả công việc lẫn cuộc sống riêng. Nhưng đó là quyền lợi mà những người Điếc đi trước đã vất vả đấu tranh để giành được cho chúng tôi.
Một lần nữa, tôi nhận ra sự cần thiết của việc chính những người trong cuộc lên tiếng, và mong mình sẽ là người lớn có thể góp phần xây dựng một xã hội ngày càng dễ sống hơn vì thế hệ tiếp theo.
Nội dung khiến người xem phải suy ngẫm rất nhiều, nhưng tiết mục nào cũng có tiếng cười, có những điều chạm đến trái tim; và toàn bộ được thể hiện bằng ngôn ngữ ký hiệu, không dùng lời nói.

Một điểm hấp dẫn nữa là những người biểu diễn vốn thường dùng cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu theo sát tiếng Nhật, dễ hiểu với người nghe được (ngôn ngữ ký hiệu theo tiếng Nhật), nhưng trên sân khấu này lại sử dụng nhiều cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu thường dùng khi người Điếc giao tiếp với nhau (ngôn ngữ ký hiệu Nhật Bản).
Những người nghe được như phiên dịch viên và hội viên Hội đồng Liên lạc cũng chăm chú theo dõi sân khấu với ánh mắt nghiêm túc.
Lời của tác giả
Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki, nơi những người sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong Thành phố Kurashiki cùng tụ họp, bất kể là người Điếc hay người nghe được, đã khép lại trong không khí vô cùng sôi nổi.
Từ ngày 18 tháng 10 (thứ Sáu) đến ngày 20 tháng 10 năm 2024 (Chủ nhật), Hội nghị toàn quốc dành cho phụ nữ khiếm thính sẽ được tổ chức tại tỉnh Okayama, trong đó Thành phố Kurashiki cũng dự kiến là một trong những địa điểm tổ chức.
Xét về tinh thần đoàn kết của những người sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong Thành phố Kurashiki, đây hẳn là một sự kiện ý nghĩa.
Tôi cũng mong rằng hướng đến tháng 10, “vòng tròn ngôn ngữ ký hiệu” sẽ ngày càng lan rộng trong Thành phố Kurashiki.
Thông tin cơ bản về Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki lần thứ 2
| Tên | Lễ hội ngôn ngữ ký hiệu Kurashiki lần thứ 2 |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Chủ nhật, ngày 17 tháng 3 năm 2024, từ 1 giờ chiều đến 3 giờ chiều |
| Địa điểm | 180 Sasaoki, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Miễn phí |












































