Ngôn ngữ ký hiệu là ngôn ngữ biểu đạt bằng hình ảnh, sử dụng bàn tay, cơ thể và nét mặt; khác với âm thanh lời nói của người nghe và “tiếng Nhật viết” được dùng trong bài viết này.
Tôi bị khiếm thính nên cũng sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong cuộc sống hằng ngày.
Tôi chuyển từ Tokyo đến Kurashiki vào tháng 12 năm 2023. Điều đầu tiên khiến tôi ngạc nhiên là có nhiều cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu đặc trưng của Kurashiki. Cũng như tiếng nói có phương ngữ, ngôn ngữ ký hiệu cũng có phương ngữ.
Vì sẽ sống ở Kurashiki từ nay về sau, tôi muốn học những cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu đặc trưng nơi đây, nên bắt đầu ghé thăm các câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu trong thành phố.
Sau đây là bài tường thuật về buổi tiệc mừng năm mới của “Kusa no Kai”, câu lạc bộ sinh hoạt vào thứ Tư hằng tuần tại Quảng trường Phúc lợi Kurashiki ở Sasaoki, Thành phố Kurashiki.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng tải tháng 3 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu “Kusa no Kai”
Câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu “Kusa no Kai” sinh hoạt tại Quảng trường Sức khỏe và Phúc lợi Kurashiki ở Sasaoki, Thành phố Kurashiki, từ 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa thứ Tư hằng tuần. Câu lạc bộ được thành lập năm 1980 và đã hoạt động suốt 44 năm (tính đến năm 2024).
Chín phần mười hội viên là phụ nữ và người nghe được. Có 3 người khiếm thính, tính cả tôi.
Buổi sinh hoạt cuối cùng của tháng 1 mà tôi đến thăm có tới 24 người tham gia, không khí vô cùng sôi nổi.
Các hoạt động gồm học ngôn ngữ ký hiệu, chơi trò chơi sử dụng ngôn ngữ ký hiệu và tổ chức sự kiện vài lần mỗi năm. Trong buổi tiệc mừng năm mới hôm đó, mọi người chơi trò chơi bằng ngôn ngữ ký hiệu, sau đó vừa ăn cơm hộp vừa tìm hiểu lịch sử của “Kusa no Kai”.

Học ngôn ngữ ký hiệu qua trò chơi
Đầu tiên, mọi người chơi một trò chơi kết hợp với việc học ngôn ngữ ký hiệu.
Trò chơi hôm đó có tên là “Trò chơi kể chuyện”.
Mọi người chia thành các đội, mỗi đội 10 người, rồi lần lượt mỗi người góp một câu để tạo nên câu chuyện.
Điều kiện là câu chuyện phải có kết thúc có hậu. Trí tưởng tượng của người cuối cùng sẽ được thử thách đấy.
Vì trò chơi cũng nhằm học ngôn ngữ ký hiệu, người kể chuyện chỉ dùng ngôn ngữ ký hiệu, không phát ra âm thanh. Người tiếp theo sẽ đọc hiểu phần ký hiệu của người trước rồi xác nhận lại bằng lời nói.

Trong công việc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu thực tế, cần có cả hai kỹ năng: phiên dịch sang ngôn ngữ ký hiệu, tức chuyển lời nói của người nghe được sang ngôn ngữ ký hiệu cho người khiếm thính, và phiên dịch từ ngôn ngữ ký hiệu, tức chuyển ngôn ngữ ký hiệu của người khiếm thính thành lời nói cho người nghe được.
Trò chơi này giúp rèn luyện cả hai kỹ năng, đồng thời mang lại kinh nghiệm thực tế hữu ích.
Không thể đoán trước người trước sẽ tạo nên câu chuyện như thế nào, nên đến lượt mình, mỗi người phải nghĩ nội dung câu chuyện và cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ký hiệu. Tất cả người trình bày đều chăm chú đọc hiểu phần ký hiệu của người trước và suy nghĩ cách diễn đạt của mình. Dù câu chuyện có nhiều khúc quanh, cả hai đội đều tạo nên những câu chuyện ấm áp.
Niềm vui “sử dụng” là động lực để tiếp tục học ngôn ngữ ký hiệu
Trong phòng sinh hoạt có trưng bày ảnh của “Kusa no Kai” từ trước đến nay, nên trong giờ nghỉ, các thành viên vừa xem ảnh vừa trò chuyện vui vẻ.
Có những hội viên đã tham gia câu lạc bộ gần 20 năm.
Ngoài các buổi học thường kỳ, mọi người còn gắn bó với nhau qua những hoạt động như du lịch và dã ngoại, đồng thời tích lũy kinh nghiệm giao tiếp bằng ngôn ngữ ký hiệu.

Sau giờ nghỉ, mọi người lần lượt chia sẻ “lý do gia nhập Kusa no Kai”.
Nhiều hội viên cho biết họ biết đến “Kusa no Kai” sau khi tham gia khóa đào tạo tình nguyện viên ngôn ngữ ký hiệu của Thành phố Kurashiki. Sau đó, mong muốn sử dụng ngôn ngữ ký hiệu nhiều hơn ngày càng lớn, nên họ quyết định tiếp tục tham gia “Kusa no Kai”, nơi họ có thể thường xuyên tiếp xúc với ngôn ngữ ký hiệu của người khiếm thính.

Vừa ăn cơm hộp vừa trò chuyện bằng ngôn ngữ ký hiệu
Sau khi trò chuyện thật lâu, cuối cùng cũng đến giờ ăn cơm hộp được mong đợi.
Cơm hộp hôm đó do quán “Ouchi Gohan WaCha” ở Fukui, Thành phố Kurashiki chuẩn bị.
Cơm hộp có món gà chiên cay kiểu yangnyeom, rất ngon, kèm món tráng miệng gồm bánh bạch ngọc matcha và bánh gato sô-cô-la.

Vì mọi người vừa trò chuyện vừa dùng ngôn ngữ ký hiệu nên ăn khá chậm.
Tuy vậy, nhờ có ngôn ngữ ký hiệu, các thành viên vẫn có thể trò chuyện bằng ký hiệu với những người tham gia khác ngồi ở xa.
Mọi người mải mê trò chuyện bằng ký hiệu, chẳng mấy chốc đã đến giờ giải tán.
Lời của tác giả
Câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu “Kusa no Kai” với lịch sử 44 năm vừa giúp các thành viên vui vẻ giao lưu, gắn bó hơn, vừa tạo cơ hội học ngôn ngữ ký hiệu hữu ích trong thực tế.
Tôi nhớ mãi lời các hội viên rằng: “Điều học hỏi được nhiều nhất là có người thường xuyên sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong cuộc sống đến tham gia”.

Để buổi sinh hoạt không chỉ xoay quanh những người nghe được, mọi người luôn để ý xem các hội viên khiếm thính có hiểu được mạch câu chuyện hay không. Nhờ vậy, dù khả năng nghe ra sao, ai cũng vui vẻ tham gia.
Năm 2021, Thành phố Kurashiki cũng ban hành Pháp lệnh về ngôn ngữ ký hiệu. Tôi mong sẽ có thêm nhiều nơi như “Kusa no Kai”, nơi mọi người có thể vui thích sử dụng ngôn ngữ ký hiệu bất kể khả năng nghe.

Thông tin cơ bản về câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu Kusa no Kai

| Tên | Câu lạc bộ ngôn ngữ ký hiệu Kusa no Kai |
|---|---|
| Ngày sinh hoạt | Thứ Tư hằng tuần 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa |
| Địa điểm | Quảng trường Sức khỏe và Phúc lợi Kurashiki |
| Chi phí tham gia (đã gồm thuế) | Phí hội viên hằng năm 1,200 yên (thu vào tháng 4) ※ Nếu gia nhập từ tháng 10 đến tháng 3, phí là 600 yên Phí gia nhập 300 yên (chỉ thu trong năm đầu tiên) ※ Khách đến tham quan được miễn phí |










































