Đạo diễn phim ở Kojima, anh Koichi Kuwata: Sức lan tỏa của bộ phim “Ishidan” sẽ tiếp nối trong tác phẩm tiếp theo “Charihen♪”

Ông Kuwata Koichi, sống ở Kojima, Thành phố Kurashiki, là thợ làm tóc vẫn đang hành nghề, nhưng đã tận dụng ngày nghỉ thứ Hai để sản xuất 4 bộ phim.

Tôi biết đến ông Kuwata qua chiến dịch gây quỹ cộng đồng (sau đây gọi là CF) cho bộ phim thứ ba, “Ishidan”, và lần đầu tiên tham gia CF.

Bộ phim tôi xem tại buổi chiếu thử rất tuyệt vời, khiến tôi muốn giới thiệu đến nhiều người.

Bài viết này chủ yếu xoay quanh cuộc phỏng vấn đạo diễn Kuwata, giới thiệu những tâm huyết của ông trong quá trình làm phim từ trước đến nay và tác phẩm tiếp theo, “Charihen♪”.

Quá trình hoạt động của ông Kuwata

Sau đây là phần giới thiệu ngắn gọn về quá trình hoạt động của ông Kuwata.

▼ Chụp từ cầu vượt dành cho người đi bộ ở Namekuchi; bên trái là Gallop Hair, tiệm do ông Kuwata mở

Điều đặc biệt đáng chú ý là ông đã quyết định làm phim vào tháng 12 năm 2016.

Tâm huyết khi ấy được ghi lại trên trang web của phim “Kamiisan!”.

Thông qua “Kamiisan!”, tôi muốn truyền tải ý nghĩa của lao động, tầm quan trọng của cuộc sống và vẻ đẹp tuyệt vời của nghề làm tóc. Tiếp nối bộ phim “Công chúa ngủ trưa” lấy Shimotsui, Kojima làm bối cảnh, tôi muốn làm một bộ phim 100% xuất phát từ Kojima, hướng đến khôi phục niềm tự hào mới của Kojima, Thành phố Kurashiki.

Trích trang web phim “Kamiisan!”

Bắt đầu với “Kamiisan!”, ông Kuwata đã cho ra mắt tổng cộng 3 bộ phim.

Ngày 16 tháng 10 năm 2022, bộ phim thứ tư, “Charihen♪”, dự kiến sẽ được công chiếu.

Phỏng vấn ông Kuwata

Cơ duyên đến với nghề làm tóc và công việc đạo diễn

Ông vẫn đang hành nghề làm tóc, vậy vì sao lại muốn làm phim?

Kuwata (lược bỏ kính ngữ)

Cha tôi là chủ tịch hội thiếu nhi Hieda Chuo, đồng thời hằng tuần còn làm trọng tài cho các trận bóng mềm trong khu vực.

Khi tôi học lớp 5 tiểu học, cha đã mua một chiếc máy quay video với giá 1 triệu yên.

Ông quay lại những lúc tôi và các đồng đội chơi bóng mềm, lưu giữ thành phim.

Mẹ tôi cũng từng phụ trách đạo diễn và làm trang phục khi hội thiếu nhi diễn vở kịch “Byakkotai”.

Cha tôi cũng từng quay lại vở kịch đó.

Có lẽ vì máy quay video, vốn chưa phổ biến lắm vào thời ấy, lại hiện diện gần gũi trong cuộc sống, và vì tôi từng chứng kiến cha mẹ cùng làm một vở kịch, nên tôi không ngại bắt tay vào làm phim.

Ông đến với nghề làm tóc nhờ ảnh hưởng của mẹ phải không?

Kuwata

Từ khi còn nhỏ, tôi đã kính trọng cả cha lẫn mẹ. Cha làm trong ngành xây dựng, còn mẹ là thợ làm tóc.

Có vẻ cha muốn tôi nối nghiệp xây dựng.

Nhưng tôi vẫn nhớ lần mình tham gia lát gạch nền và bãi đỗ xe của bưu điện Hieda gần nhà.

Đặc biệt, tôi đã lát toàn bộ gạch ở bưu điện. Trời nắng nóng gay gắt, công việc cũng rất vất vả về thể lực.

Chắc cha đã thất vọng, nhưng từ khi còn học trung học cơ sở, tôi đã nghĩ mình sẽ không nối nghiệp xây dựng.

Mặt khác, tôi cũng quyết định theo nghề làm đẹp từ khi còn học trung học cơ sở. Tôi nhớ mẹ đã rất vui khi nghe tôi nói vậy.

Hồi tôi còn nhỏ, trước ngày cưới, cô dâu thường được làm tóc và chuẩn bị tại nhà trước khi về nhà chồng.

Sau đó, cô dâu rời nhà từ hiên nhà và đi phát bánh kẹo cưới cho hàng xóm. Đó là một phong tục ngày xưa.

Hồi nhỏ, tôi chỉ mong được nhận bánh kẹo ở đó, nhưng mỗi lần đi theo mẹ và thấy cô dâu được chuẩn bị xong xuôi, tôi lại nghĩ: “Đẹp thật đấy!”.

Trải nghiệm ấy cũng đưa tôi đến với nghề làm đẹp. Tôi bắt đầu muốn nối nghiệp làm tóc của mẹ.

Vậy “Kamiisan!” là tác phẩm đầu tay của ông, xuất phát từ niềm yêu thích nghề làm tóc phải không?

Kuwata

Không, thật ra trước “Kamiisan!” tôi từng quay phim bạn bè.

Khi tôi còn học trung học phổ thông, cha mua cho tôi một chiếc máy quay video cầm tay với giá 300.000 yên thời đó.

Đúng lúc ấy, bộ phim “Hãy đưa em đi trượt tuyết (khởi chiếu ngày 21 tháng 11 năm 1987)” do Tomoyo Harada đóng chính đang rất thịnh hành.

Tôi vừa trượt tuyết vừa quay bạn bè, bắt chước một cảnh trong phim.

Vậy việc quay phim đã gần gũi với ông từ khi còn nhỏ nhỉ?

Kuwata

Tôi cũng thường quay bằng máy quay video, nhưng có lẽ cả gia đình đều yêu thích phim ảnh, vì chúng tôi còn tham gia làm diễn viên quần chúng trong nhiều bộ phim.

Trong số đó, tôi không thể quên bộ phim “Nhật ký câu cá 18 (khởi chiếu ngày 8 tháng 9 năm 2007)”, được quay trên đỉnh núi Ojigatake.

Cả gia đình cùng đến tham gia làm diễn viên quần chúng. Tôi mải ngắm vẻ đẹp của Rei Dan, nhưng dù phải chờ đợi hàng giờ, chúng tôi chỉ xuất hiện vài giây trên phim.

Thông thường, có lẽ tôi sẽ cảm thấy thất vọng nhiều hơn.

Thế nhưng, tôi cảm động khi thấy nhiều nhân viên và diễn viên quần chúng cùng hợp sức, dành thời gian làm phim chỉ để có vài giây xuất hiện.

Trải nghiệm này có lẽ là một dấu mốc lớn trong cuộc đời tôi.

Sau đó, tôi còn đến Tokyo và Osaka, tham gia nhiều tác phẩm.

Tôi thích không khí căng thẳng trên phim trường. Có lẽ nhờ từng làm diễn viên quần chúng nên tôi không ngại tham gia quay phim.

Lần cuối cùng tôi làm diễn viên quần chúng là trong phim “Sekigahara”, do Junichi Okada, cựu thành viên V6, đóng chính. Tôi tham gia với vai lính bộ binh dưới quyền Tokugawa Ieyasu, do Koji Yakusho thủ vai.

Sau đó, tôi không tham gia bộ phim nào khác mà chuyển sang làm phim.

Những bộ phim đã thực hiện

Bản thân việc làm phim nghe đã thật sự khó khăn rồi nhỉ?

Kuwata

Để làm phim, ít nhất cần có đạo diễn, biên kịch, quay phim, dựng phim, phụ trách ánh sáng, âm thanh, trợ lý đạo diễn và những vị trí khác.

Hiện nay, đoàn phim Kuwata chủ yếu có 5 người từ Tokyo tham gia.

Cần sắp xếp rất nhiều việc, trong đó quan trọng nhất là quản lý lịch trình của các diễn viên trước khi quay.

Ngoài ra còn phải lo địa điểm quay, xe buýt đưa đón đoàn phim, thức ăn, bãi đỗ xe, chỗ nghỉ và nhà vệ sinh.

Trong lúc quay, đôi khi có những tiếng ồn nhân tạo lọt vào, chẳng hạn như tiếng cắt cỏ hoặc tiếng máy móc trong nhà máy.

Khi đó, chúng tôi phải trực tiếp đến nhờ: “Xin lỗi, anh/chị có thể tạm dừng một chút được không?”

Điều khác biệt lớn nhất so với những bộ phim trước là ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Vì có cả diễn viên từ Tokyo nên chúng tôi phải sắp xếp lịch trình của mọi người, quay thật hiệu quả trong thời gian ngắn nhất có thể.

Nếu trong thời gian đó xuất hiện ổ dịch, việc quay phim sẽ trở nên khó khăn. Chúng tôi khử khuẩn bằng cồn, tất nhiên, và kiêng rượu trong suốt thời gian quay. Đồng thời, chúng tôi cố gắng chia phòng nghỉ riêng biệt nhiều nhất có thể và hết sức cẩn trọng khi quay phim.

Các biện pháp phòng chống COVID-19 là trải nghiệm khó khăn chưa từng có trước đây.

Ra vậy. Vậy việc quay bộ phim đầu tay “Kamiisan! (khởi chiếu ngày 21 tháng 10 năm 2018)” hẳn rất vất vả phải không?

Kuwata

“Kamiisan!” là bộ phim đầu tiên tôi làm với tư cách đạo diễn chuyên nghiệp.

Bộ phim này không có CF, nên chúng tôi quay trong tình cảnh không có ngân sách cũng như kinh nghiệm.

Mọi thứ đều là lần đầu, lại xảy ra đủ loại sự cố nên thật sự rất vất vả.

Thật ra, đến buổi công bố sản xuất, kịch bản vẫn chưa hoàn thành, còn ngày bấm máy bị lùi một tháng.

Tuy vậy, tôi làm phim vì muốn truyền tải những điều mình tâm niệm về nghề làm tóc: “Không cần tốt nghiệp trung học phổ thông vẫn có thể trở thành thợ làm tóc” và “Có những công việc robot tuyệt đối không thể làm được!”.

Qua quá trình làm phim, tôi cũng xây dựng được mối quan hệ với Akitoshi Otaki và Mitsuko Hoshi, những người từng hoạt động ở Tokyo, và mối quan hệ ấy vẫn tiếp tục đến nay.

Ông Otaki từng đóng vai Phó đội trưởng Munakata Seiichi trong Ultraman Tiga (phát sóng từ tháng 9 năm 1996 đến tháng 8 năm 1997), còn bà Mitsuko Hoshi từng đóng vai thành viên đội Minami Yuko, một trong những nhân vật chính của Ultraman Ace (phát sóng từ tháng 4 năm 1972 đến tháng 3 năm 1973). Bà cũng tham gia nhiều phim truyền hình và chương trình khác.

Tiếp theo là bộ phim thứ hai, “Truyền thuyết Công chúa Momo Shimotsui (khởi chiếu ngày 24 tháng 2 năm 2020)”.

Kuwata

Với “Truyền thuyết Công chúa Momo Shimotsui”, tôi nghĩ mình nên thử tự làm mọi khâu từ viết kịch bản, quay phim đến dựng phim ít nhất một lần, nên đã dùng điện thoại thông minh để quay một phim ngắn thuộc thể loại tokusatsu.

Kết quả là tôi phải dựng phim đến tận sát buổi chiếu thử, một trải nghiệm vô cùng vất vả.

Qua hai bộ phim đầu tiên, tôi nhận ra rằng làm phim thật sự rất vất vả, đến mức không có thời gian ngủ.

Thế nhưng, tôi thật sự xúc động khi đọc phản ứng của khán giả và các phiếu khảo sát tại buổi chiếu.

Tôi không thể quên cảm xúc ấy, nên mới có thể nghĩ “Hãy quay bộ phim tiếp theo!” và tiếp tục cố gắng.

Qua những trải nghiệm này, tôi cảm thấy mình có lẽ phù hợp với vai trò đạo diễn kiêm nhà sản xuất, người biết lôi cuốn mọi người cùng tham gia. Điều đó đã dẫn đến bộ phim thứ ba, “Ishidan”.

Áp phích phim “Truyền thuyết Công chúa Momo Shimotsui”

Về phim “Ishidan (khởi chiếu ngày 18 tháng 4 năm 2021)”

Những trải nghiệm và cuộc gặp gỡ với nhiều người đã dẫn đến bộ phim thứ ba, “Ishidan”! Ông đã ấp ủ tâm tư gì khi muốn làm một bộ phim lấy 88 thánh địa hành hương Kojima làm bối cảnh?

Kuwata

Ngay từ đầu, mục đích lớn nhất khiến tôi muốn làm phim là thúc đẩy sự phát triển của khu vực Kojima.

Tôi nghĩ Kojima từng có thời kỳ bùng nổ, đó là khi diễn ra Hội chợ Cầu Seto Ohashi năm 1988.

Nhiều khu triển lãm được dựng lên, và có lẽ khi ấy khu vực Kojima đón lượng khách du lịch đông nhất.

Từ đó trở đi, tôi không nhớ có thời điểm nào Kojima lại sôi động như vậy.

Ngoài ra, tôi yêu thích lịch sử và biết đến 88 thánh địa hành hương Kojima qua những cuốn sách cổ.

Tôi nghĩ Kojima từng đón rất đông người vào thời kỳ hoạt động hành hương đến cả núi Yuga và Konpira phát triển rầm rộ.

Để quay phim, tôi đã đến khảo sát các địa điểm thuộc thánh địa Kojima khoảng 10 lần. Tôi rất ngạc nhiên khi thấy còn nhiều nhà trọ nhỏ dành cho khách hành hương.

Nghe nói tại điện thờ Hieda Daishido từng tổ chức lễ Eyo (lễ hội khỏa thân nổi tiếng ở Saidaiji), nấu rất nhiều bánh mochi để tiếp đãi khách.

▼ Điện thờ Hieda Daishido hiện nay

Kojima từng có thời kỳ sôi động, và 88 thánh địa hành hương Kojima do nhà sư Enmyo vất vả khai mở. Thật đáng tiếc khi 200 năm sau, chẳng còn ai biết đến nơi này.

Giờ đây, tôi cũng bắt đầu nghĩ rằng việc mình quay phim “Ishidan” và “Charihen♪” có lẽ là do được chọn đích danh.

Thành phố Okayama và Mizushima từng bị không kích, trở thành những vùng đất cháy trụi, nhưng may mắn là Kojima không bị chiến tranh tàn phá nên nhiều ngôi chùa vẫn còn nguyên.

Tôi muốn gìn giữ những bậc đá, chùa chiền và đền thờ này cho các thế hệ sau.

Tôi yêu Kojima. Tôi nghĩ chỉ những người sống ở Kojima mới hiểu được điều đó.

Nét thư pháp “Ishidan” đập vào mắt đầu tiên trên áp phích và tờ rơi thật tuyệt vời, phải không?

Kuwata

Nếu đột ngột đến thăm chùa hay đền thờ rồi nhờ họ hỗ trợ làm địa điểm quay phim thì cũng không dễ chút nào.

Trong hoàn cảnh đó, việc nhờ sư Motoyama Zuiho của chùa Hannya-in, Chủ tịch Hội Phật giáo tỉnh Okayama, viết chữ tiêu đề có ý nghĩa rất lớn.

Khi Chủ tịch Motoyama viết chữ tiêu đề cho áp phích “Ishidan”, mọi người bắt đầu tin tưởng chúng tôi hơn. Tôi cảm thấy nhiều chùa và đền thờ cũng dần thay đổi thái độ, nói rằng “chúng tôi sẵn lòng hỗ trợ”.

Sư Motoyama Zuiho đã chia sẻ hình dung của mình khi viết chữ tiêu đề này như sau.

Trẻ em vui vẻ chơi đùa trên những bậc đá của ngôi chùa. Nơi đó ngập tràn nắng xuân ấm áp, điểm xuyết những bông bồ công anh nở rải rác.

Dựa trên không khí tác phẩm mà anh Kuwata hướng đến, dù đá vốn cứng và lạnh, nhưng trong chữ tiêu đề này, tôi muốn thể hiện một “hòn đá” mềm mại, ấm áp như bông gòn, có thể ôm ấp mọi người.

Chữ “n” gợi hình ảnh những bậc thang trong cuộc đời (nói cách khác là có lúc thăng lúc trầm). Tôi viết với mong muốn mọi người sẽ trưởng thành hơn qua những trải nghiệm khác nhau trong cuộc sống.

▼ Tác phẩm thư pháp “Ishidan” được trưng bày tại “Triển lãm lần thứ 55 của Liên đoàn Thư pháp tỉnh Okayama”.

Tiếp theo, địa điểm quay phim xuất hiện trên áp phích và tờ rơi cũng rất tuyệt vời.

Kuwata

Khi tổ chức các buổi chiếu phim, câu hỏi được hỏi nhiều nhất là về địa điểm quay phim trên áp phích và tờ rơi.

Chúng tôi nhờ một nữ nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp chụp ảnh. Tôi lái chiếc xe yêu thích của mình (Jimny) đến sát chân bậc đá, rồi chụp từ trên nóc xe.

Bậc đá này nằm trước cổng chùa Jigen-in, ngôi chùa thứ 50 ở Ohara.

Những bậc đá như thế này rất hiếm ở tuyến hành hương 88 ngôi chùa Kojima, nên tôi rất chú trọng góc chụp.

Nhờ chụp ảnh thật kỹ lưỡng, chúng tôi đã có được những bức ảnh tuyệt đẹp.

▼ Cảnh chụp áp phích “Ishidan”

Cuối cùng, anh có thể chia sẻ đôi lời không?

Kuwata

Trước đây, tôi từng tìm xem có thước phim nào về Kojima trong quá khứ không, nhưng rồi biết rằng nơi đây hiếm khi được quay phim nên không còn lưu lại tư liệu.

Tôi muốn lưu giữ bằng hình ảnh quê hương Kojima mà mình yêu quý.

Tôi bắt đầu quay phim với mong muốn người dân Kojima 100 năm sau cũng có thể xem được.

Tôi nghĩ mối quan hệ bền chặt với anh Watanabe Yutaka, đạo diễn hình ảnh của “Ishidan”, cũng là một trong những điều đã đưa chúng tôi đến ngày hôm nay.

Trong số 81 tác phẩm được trình chiếu tại Liên hoan phim Nhật Bản Hamburg, phim được chọn vào 5 tác phẩm nhận Giải Khán giả và Giải Ban giám khảo. Ngoài ra, tôi ngày càng được mời làm giảng viên tại các trường ở Thành phố Okayama, Thành phố Kurashiki và những nơi khác, thường được nhờ chia sẻ về “ước mơ”. Phim còn được chiếu trong giờ học tại các trường trung học cơ sở công lập. Sau khi “Ishidan” ra mắt, tôi cảm nhận được tiếng vang và sức lan tỏa lớn hơn mong đợi.

Tôi cũng nghe nói sau khi “Ishidan” được chiếu, số người đi hành hương theo tuyến 88 ngôi chùa Kojima đã tăng gấp 5 lần.

Vốn dĩ, lý do người hành hương trên tuyến 88 ngôi chùa Kojima mặc áo trắng là vì đó là áo liệm, thể hiện rằng họ sẵn sàng đón nhận cái chết bất cứ lúc nào.

Họ cũng đi hành hương với tâm thế sẵn sàng đối mặt với cái chết, bởi nếu qua đời giữa đường thì cây gậy mang theo sẽ trở thành bia mộ.

Tôi nghe nói trên thực tế, nhiều người đã qua đời ngay tại vùng đất Kojima này trước khi kịp đến tuyến hành hương 88 ngôi chùa Shikoku.

Trong bối cảnh đó, Đại sư Enmyo đã thành lập tuyến hành hương 88 ngôi chùa Kojima với tâm nguyện mãnh liệt.

Thông qua bộ phim của mình, tôi muốn mọi người biết đến tuyến hành hương 88 ngôi chùa Kojima, nơi gửi gắm tâm nguyện mãnh liệt của Đại sư Enmyo, và mong rằng nhiều người, kể cả du khách nước ngoài, sẽ đến thăm vùng đất Kojima này và đi hành hương.

Tác phẩm tiếp theo, “Charihen♪”, cũng lấy tuyến hành hương 88 ngôi chùa Kojima làm bối cảnh.

Phim đã hoàn thành.

Tôi xem đây là tác phẩm đúc kết sự nghiệp đạo diễn của mình, nên mong càng nhiều người càng tốt sẽ xem phim và gìn giữ truyền thống này cho con cháu 100 năm sau.

Giới thiệu tác phẩm tiếp theo “Charihen♪”

Sau đây là tóm tắt nội dung của “Charihen♪”.

Mỗi lần xem video quảng bá phim, tôi lại càng háo hức chờ ngày phim được công chiếu.

Ngoài ra, trailer và video giới thiệu ngắn của phim “Charihen♪” đã được công bố. Xin mời cùng xem.

Trailer phim “Charihen♪”

Video giới thiệu phim “Charihen♪”

Các buổi chiếu sắp tới dự kiến diễn ra vào Chủ nhật, ngày 20 tháng 11 năm 2022 tại Fukuyama Ekimae Cinema Mode, bắt đầu đón khách lúc 13 giờ và chiếu phim lúc 13 giờ 30, và Chủ nhật, ngày 18 tháng 12 tại Tòa nhà Xúc tiến Công nghiệp Tamano.

Nếu không thể đến buổi chiếu ở Kojima, bạn có thể cân nhắc xem phim tại Thành phố Fukuyama hoặc Thành phố Tamano.

Lời của tác giả

Trong buổi phỏng vấn, anh Kuwata tạo ấn tượng là người chân thành, điềm đạm qua từng lời nói, nhưng xuyên suốt cuộc trò chuyện, tôi cảm nhận rõ tình yêu sâu sắc và mãnh liệt của anh dành cho Kojima.

Tác phẩm tiếp theo, “Charihen♪”, cũng là tác phẩm đúc kết sự nghiệp của anh trên cương vị đạo diễn.

Qua cuộc trò chuyện, tôi có thể cảm nhận rõ đây là tác phẩm mà anh rất tự tin, nên càng háo hức chờ ngày phim ra mắt.

Tôi đã đặt chỗ cho buổi chiếu tại Kojima vào ngày 16 tháng 10 năm 2022.

Tôi muốn tiếp tục theo sát và giới thiệu về anh Kuwata trong khả năng có thể.

Thông tin cơ bản về buổi chiếu phim “Charihen♪”

Tên	Buổi chiếu phim “Charihen♪”
Ngày tổ chức	・Ngày: Chủ nhật, ngày 16 tháng 10 năm 2022 ・Giờ chiếu: Suất 1: 10 giờ 30～ 　　　　Suất 2: 14 giờ～ 　　　　Suất 3: 18 giờ～ ※ Mở cửa 30 phút trước giờ chiếu.
Địa điểm	Hội trường Jeans Kojima, Thành phố Kurashiki　Tầng 3, khu hội trường, số 2-2-38 Ajino, Kojima, Thành phố Kurashiki
Phí tham dự (đã gồm thuế)	Người lớn: 1,500 yên Trẻ em: 1,000 yên (học sinh trung học cơ sở trở xuống)
Trang web	Trang web chính thức của phim “Charihen♪”

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE