Bạn có biết rằng trước đây, ngoài khơi khu vực Kojima Honjo từng có một hòn đảo tên là Takashima không?
Năm 2025, hai buổi tọa đàm về Takashima đã được tổ chức tại Mizushima. Cả hai đều do “Liên minh học tập môi trường lưu trú tại Mizushima” đồng tổ chức. Liên minh này hoạt động nhằm biến Mizushima thành địa điểm học tập về ô nhiễm và môi trường.
Ngày 24 tháng 5, diễn đàn trò chuyện với chủ đề “Trò chuyện cùng Hiroaki Shimoyama về TAKASHIMA — Takashima ngoài khơi phía tây Kojima Honjo vào thập niên 1950 và Edward Norbeck” đã được tổ chức. Giảng viên và sinh viên Đại học Khoa học Okayama cùng những người khác tham dự. Đây là dịp để cùng những cư dân am hiểu thời kỳ đó ôn lại những kỷ niệm về Edward Norbeck, người từng khảo sát khu vực Takashima.
Ngày 14 tháng 9, buổi thứ hai được tổ chức. Sinh viên thuộc “Seminar Masafumi Yokemoto, Đại học Công lập Osaka” đã chọn kiểm chứng nội dung của “Changing Japan (ấn bản thứ 2)”, một tác phẩm của Edward Norbeck khắc họa cuộc sống của người dân sống trên Takashima và những người rời đảo lên thành phố trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao.
Trong học kỳ đầu năm 2025, 11 sinh viên seminar đã dịch tác phẩm này sang tiếng Nhật và nghiên cứu từng chương. Bài viết giới thiệu về buổi sinh hoạt cộng đồng khu vực Mizushima “Trò chuyện về Takashima, phần 2”, nơi các bạn trình bày kết quả nghiên cứu với cư dân Takashima.
Thông tin trong bài viết được cập nhật tại thời điểm đăng bài vào tháng 11 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Takashima là gì?
Đúng như tên gọi, cho đến thập niên 1950, Takashima là hòn đảo ngoài khơi phía tây Kojima Honjo. Khoảng năm 1958, công trình lấn biển khu C với diện tích 2.177.000 m² bắt đầu, và đến năm tài khóa 1962 thì hoàn thành, nối liền đảo với đất liền.
Làng chài ở phía đông Takashima mất kế sinh nhai do công trình lấn biển quy mô lớn. Cuộc sống nơi đây thay đổi đáng kể, chẳng hạn như nghề nghiệp chính của nam giới trưởng thành chuyển từ đánh cá sang làm việc trong ngành công nghiệp.
Tác giả Edward Norbeck là ai?
Edward Norbeck đã đến Takashima tổng cộng bốn lần để khảo sát thực địa: khảo sát chuyên sâu vào năm 1950–1951 và 1974, cùng những chuyến khảo sát ngắn vào năm 1959 và 1964.
Dưới đây là phần giới thiệu Edward Norbeck, trích một đoạn từ mục “Về tác giả” trong “Changing Japan (ấn bản thứ 2)”.
Edward Norbeck sinh ra ở Canada và được đào tạo về văn hóa phương Đông và nhân học tại Đại học Michigan. Ông từng giảng dạy tại Đại học Utah và Đại học California, Berkeley; hiện là giáo sư nhân học tại Đại học Rice.
Mối quan tâm của ông đối với văn hóa Nhật Bản bắt đầu từ thời ông sống ở Hawaii trước Chiến tranh thế giới thứ hai. Khi đó, ông tiếp xúc với nhiều người gốc Nhật. Trong chiến tranh, ông làm việc tại cơ quan tình báo quân đội về các vấn đề liên quan đến Nhật Bản.Edward Norbeck (1976), Changing Japan (ấn bản thứ 2), Holt, Rinehart and Winston. Trích một phần bản dịch toàn văn (bản dịch tạm) của seminar Masafumi Yokemoto, Đại học Công lập Osaka.
Bản dịch tiếng Nhật và phần trình bày kết quả nghiên cứu “Changing Japan (ấn bản thứ 2)”
Tại buổi sinh hoạt cộng đồng khu vực Mizushima “Trò chuyện về Takashima, phần 2”, 11 sinh viên seminar về chính sách môi trường của Đại học Công lập Osaka đã trình bày kết quả nghiên cứu dựa trên nội dung “Changing Japan (ấn bản thứ 2)”.
Nội dung khái quát như sau. Trong bài viết này, chúng tôi trích giới thiệu phần 2 và phần 3 đáng chú ý.
- Lời nói đầu
Giới thiệu tác giả và cuốn sách dựa trên lời nói đầu của người biên tập - Phần 1: Xã hội và văn hóa Nhật Bản
Khái quát lịch sử hiện đại hóa của Nhật Bản - Phần 2: Gia đình ở nông thôn
Gia đình tiếp tục sống trên Takashima
Gia đình Matsui Hajime và Hanako - Phần 3: Gia đình ở thành thị
Gia đình rời Takashima
Gia đình Matsui Jiro và Aki - Phần 4: Xã hội nông thôn đô thị hóa
Những thay đổi ở Takashima sau thời kỳ tăng trưởng kinh tế cao
Hoàn cảnh của Akira và lối sống của cô Shizu
Phần 2: Gia đình ở nông thôn — gia đình Hajime
Trong phần trình bày về “gia đình ở nông thôn” thuộc phần 2, sinh viên giới thiệu cuộc sống của gia đình ông Matsui Hajime (8 người, một con mèo và 4 con gà) sống trên Takashima, như một ví dụ về gia đình ở vùng nông thôn và làng chài.
Thành viên gia đình ông Matsui Hajime như sau.
Dưới đây là một số nội dung đáng chú ý.
Điều thứ nhất là “cuộc sống ở làng nông-ngư”, với những đặc điểm sau:
- “Tài chính gia đình” được cả nhà cùng quản lý và chi tiêu như một thể thống nhất
- Con trai Akira không muốn nối nghiệp mà muốn tìm việc ở thành phố (khoảng cách thế hệ xuất hiện)
- Cộng đồng địa phương hỗ trợ lẫn nhau thông qua các tổ chức như hội tang lễ và hiệp hội phòng cháy chữa cháy
Điều thứ hai là “tín ngưỡng”.
- Nhiều lễ hội truyền thống hằng năm chỉ còn mang tính hình thức
- Bà nội xem những điều như “có người thờ ơ với nhiều vị thần, thậm chí không biết họ tồn tại” và “không thực hiện những điều kiêng kỵ khi sinh nở và nghi thức thanh tẩy” là vấn đề nghiêm trọng
Phần 3: Gia đình ở thành thị — cuộc đời Jiro
Trong phần 3, “Cuộc đời Jiro”, các sinh viên chia nhau trình bày về cuộc đời Jiro, em trai ông Hajime được giới thiệu ở phần 2.
Để đối chiếu với gia đình sống ở làng nông-ngư trong phần 2, câu chuyện về Jiro giới thiệu cuộc sống của một gia đình ở thành thị, trong đó có cuộc sống mới cưới của ông cùng vợ là bà Aki.
Dưới đây là một phần nội dung trình bày đáng chú ý về “Jiro và Aki gặp nhau rồi bắt đầu cuộc sống mới cưới”.
- Sau khi vào Đại học Kyoto, Jiro đi làm công ty. Công ty áp dụng chế độ nghỉ hai ngày trọn vẹn mỗi tuần và giờ làm lệch. Nhờ sự hỗ trợ của công ty, ông thi đỗ kỳ thi luật sư sáng chế
- Aki là con gái một gia đình buôn bán ở Nishinomiya, xuất thân trong gia đình khá giả và được nuôi dạy chu đáo
- Jiro và Aki kết hôn theo hình thức hôn nhân truyền thống do gia đình sắp đặt (có phải là mai mối không?)
- Sau khi kết hôn, hai người bắt đầu cuộc sống tự lập trong khu nhà ở tập thể, không sống chung với gia đình. Vài tháng sau, con gái họ, Emi, chào đời
- Trong cuộc sống ở khu nhà tập thể, họ không bày bàn thờ thần truyền thống. Việc nuôi con gái Emi cũng có những điểm khác với thế hệ trước, chẳng hạn như sử dụng sữa bột
Cảm nghĩ của những người gắn bó với Takashima
Tiếp theo, nhiều cư dân gắn bó với Takashima và những người tham dự đã chia sẻ cảm nghĩ của mình.
Dưới đây là cảm nghĩ của hai người.
Ông Matsui (Phó chủ tịch hội tự quản Takashima)
Tôi biết những cư dân trên đảo vào thời điểm ông Norbeck khảo sát. Vì vậy, tôi cảm thấy “Changing Japan (ấn bản thứ 2)” có lẽ không phải là tác phẩm phi hư cấu, mà đã kết hợp nhiều nhân vật và gia đình ở Takashima cũng như các khu vực lân cận để khắc họa câu chuyện.
Về các nghi lễ truyền thống, đến nay mọi người vẫn tụ họp vào cuối năm để nướng bánh gạo và dự tiệc tại đền Kojin của đảo. Ngoài ra, mọi người còn chăm sóc nơi này, chẳng hạn như phát cỏ ba lần mỗi năm.
Một thay đổi kể từ sau cuộc khảo sát của ông Norbeck là các hoạt động như múa Bon của địa phương cũng được khôi phục.
Ông Mori (Hội đồng thúc đẩy xây dựng khu phố an toàn, an tâm tại sáu khu vực)
Tôi không phải cư dân Takashima, nhưng ấn tượng đầu tiên của tôi là các bạn sinh viên đã nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi viết.
Nhân dịp này, tôi mong mọi người sẽ tiếp tục quan tâm đến Takashima và khu vực Honjo trong thời gian dài. Xin cảm ơn mọi người hôm nay.
Lời của tác giả
Bắt nguồn từ cuốn “Changing Japan (ấn bản thứ 2)” được viết cách đây khoảng 50 năm, buổi sinh hoạt cộng đồng khu vực Mizushima này còn là dịp giao lưu giữa sinh viên ở Osaka và Kobe với cư dân Takashima, những người thường ngày không có cơ hội tiếp xúc với nhau. Điều khiến chúng tôi ấn tượng là buổi gặp gỡ tràn ngập lòng biết ơn của cả sinh viên lẫn cư dân Takashima.
Takashima vẫn là nơi có người dân sinh sống.
Vì vậy, chúng tôi không thể thoải mái viết rằng “hãy thử ghé thăm nơi này”, nhưng hy vọng bài viết sẽ là dịp để bạn chạm đến ký ức về Takashima, một làng chài tiêu biểu của Nhật Bản thời hậu chiến.
Thông tin cơ bản về buổi sinh hoạt cộng đồng khu vực Mizushima “Kể chuyện Takashima, phần 2”
| Tên | Buổi sinh hoạt cộng đồng khu vực Mizushima “Kể chuyện Takashima, phần 2” |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Chủ nhật, ngày 14 tháng 9 năm 2025, từ 10 giờ sáng đến 0 giờ trưa |
| Địa điểm | 10ｰ8 Mizushima Higashitokiwa-cho, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang này
