Triển lãm “Nostalgia, đi về đâu?” — Kết nối mỹ thuật, văn học và âm nhạc của nghệ sĩ mỹ thuật Morimura Yasumasa đang được tổ chức tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, Biệt thự Yurin-so và Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro từ thứ Ba, ngày 7 tháng 10 năm 2025.
Nhân dịp triển lãm, hội thảo chuyên đề “Suy ngẫm về những ánh nhìn giao thoa — phương Tây, Nhật Bản và châu Á” đã diễn ra vào thứ Bảy, ngày 11 tháng 10 năm 2025.
Các diễn giả gồm nghệ sĩ mỹ thuật Morimura Yasumasa, ông Dorian Chong, Giám đốc nghệ thuật kiêm Trưởng giám tuyển của bảo tàng nghệ thuật đương đại quốc tế M+ ở Hồng Kông, và ông Miura Atsushi, Giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật Ohara thuộc Quỹ Nghệ thuật Ohara.
Sau đây là bài viết về buổi hội thảo chuyên đề giúp người tham dự cảm nhận được tiềm năng của nghệ thuật.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng tải tháng 11 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Vì sao đặt câu hỏi về “những ánh nhìn giao thoa” vào lúc này?
Mở đầu, Giám đốc Miura Atsushi cho biết đây không chỉ là một triển lãm cá nhân thông thường, mà là một thử nghiệm đột phá, nơi “ánh nhìn” đương đại của nghệ sĩ Morimura Yasumasa giao thoa với “ánh nhìn” lịch sử trong bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Miura Atsushi
Mục đích của triển lãm là tạo nên một không gian trưng bày độc nhất vô nhị, chỉ có thể hình thành khi đặt nghệ thuật của ông Morimura bên cạnh lịch sử và bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, để chúng cộng hưởng với nhau.
Hơn nữa, chúng ta thường nhìn nhận văn hóa theo lối nhị nguyên “phương Tây” và “Nhật Bản”. Tại hội thảo lần này, chúng tôi cho rằng khi bổ sung “góc nhìn từ châu Á” của ông Dorian Chong vào cấu trúc ấy, một phản ứng hóa học sẽ xảy ra.
Bản đồ sáng tác — Tìm hiểu vị trí hiện tại của Morimura Yasumasa qua góc nhìn về Oe Kenzaburo
(Ảnh do Quỹ Nghệ thuật Ohara, Bảo tàng Nghệ thuật Ohara cung cấp)
Tiếp đó, để làm rõ vị trí hiện tại trong sáng tác của mình, ông Morimura Yasumasa đã giới thiệu cuộc thảo luận của nhà văn Oe Kenzaburo về cách phân loại văn học Nhật Bản hiện đại, đồng thời áp dụng cách phân loại ấy vào lịch sử mỹ thuật.
Morimura Yasumasa
Oe Kenzaburo chia các nhà văn Nhật Bản thành ba nhóm.
Nhóm thứ nhất gồm những nhà văn như Tanizaki Junichiro và Katabata Yasunari, những người đã xây dựng lối biểu đạt độc đáo của Nhật Bản chính vì phần nào bị cô lập với thế giới. Trong mỹ thuật, nhóm này có lẽ gần với thế giới tranh ukiyo-e nở rộ trong thời kỳ bế quan tỏa cảng.
Nhóm thứ hai là thế hệ của chính Oe và Abe Kobo. Họ vật lộn để học hỏi từ văn hóa và giá trị phương Tây, đồng thời tìm cách đạt được một “ngôn ngữ toàn cầu” có thể đối thoại với thế giới.
Nhóm thứ ba gồm những nhà văn như Murakami Haruki, những người sinh ra trong thời đại thế giới đã kết nối với nhau qua văn hóa đại chúng, và văn hóa ấy trở thành ngôn ngữ chung. Trong giới mỹ thuật, đó có lẽ là thế hệ của Murakami Takashi và Nara Yoshitomo.
Tôi thấy mình thuộc về nhóm thứ hai. Tận sâu trong sáng tác của tôi luôn có khát khao tìm kiếm “ngôn ngữ toàn cầu” ấy.
Tuy nhiên, bên cạnh niềm ngưỡng mộ mãnh liệt dành cho phương Tây — đối tượng mà tôi học hỏi — tôi cũng có sự phản kháng với câu hỏi “tại sao”. Đó chính là cảm xúc có thể gọi là “vừa yêu vừa ghét”.
Ngoài ra, còn có một lĩnh vực không thuộc bất kỳ nhóm nào trong ba nhóm trên: hội họa phương Tây hiện đại của Nhật Bản. Những nghệ sĩ này không hoàn toàn bị cô lập, nhưng cũng không kết nối với thế giới trong điều kiện có đủ thông tin.
Các tác phẩm của họ, được sáng tác trong quá trình vật lộn với phương Tây giữa nguồn thông tin hạn chế, nằm giữa những nền văn hóa; với chúng ta ngày nay, chúng có thể gợi cảm giác như những từ ngữ cổ xưa, hơi xa lạ.
Trong triển lãm lần này, tôi muốn diễn giải lại những “từ ngữ cổ xưa” ấy trong bối cảnh hiện đại, đồng thời nhìn nhận lại giá trị phổ quát trong nỗi trăn trở và niềm đam mê của các nghệ sĩ.
Góc nhìn từ châu Á — Nghệ thuật của Morimura Yasumasa như một chiến lược phê bình
Tiếp theo, ông Dorian Chong đã chia sẻ về tính phê bình và tầm quan trọng trong nghệ thuật của ông Morimura từ góc nhìn quốc tế của châu Á.
Dorian Chong
Việc ông Morimura đối diện với những nhân vật khổng lồ đặt nền móng cho mỹ thuật phương Tây hiện đại như Picasso và Duchamp thể hiện một câu hỏi vô cùng quan trọng: nghệ sĩ ngoài phương Tây sẽ đối diện với phương Tây như thế nào?
Một khái niệm giúp lý giải nghệ thuật của Morimura là “anthropophagy”. Đây là thái độ không bắt chước văn hóa bên ngoài, mà chủ động “nuốt chửng” văn hóa phương Tây, biến nó thành một phần máu thịt của mình và làm chất liệu cho những sáng tạo hoàn toàn mới.
Thực hành nghệ thuật của ông Morimura là một chiến lược tinh tế và giàu trí tuệ: tiếp nhận lịch sử mỹ thuật phương Tây với sự kính trọng, đồng thời phân tích, tháo rời nó bằng tư duy phê bình rồi tái cấu trúc thành lối biểu đạt của riêng mình.
Ông không xem hội họa phương Tây hiện đại của Nhật Bản là “sự bắt chước phương Tây”.
Vào thời điểm đó, “hiện đại” là ngôn ngữ phổ quát nhất; các nghệ sĩ đã dùng ngôn ngữ ấy để tìm cách tham gia vào dự án nghệ thuật toàn cầu. Chính niềm đam mê và ý chí đó có giá trị trong lịch sử mỹ thuật.
Những góc nhìn giao thoa
Trong phần thảo luận sau đó, góc nhìn của cả ba diễn giả giao thoa với nhau, giúp cuộc trao đổi thêm sâu sắc.
Ông Morimura tự phân tích rằng trong nội tâm mình cùng tồn tại, dù mâu thuẫn, “chất Picasso” — mong muốn sáng tạo những tác phẩm hiện hữu như tranh vẽ hay điêu khắc — và “chất Duchamp” — tinh thần phê bình tượng trưng cho việc phá bỏ những quan niệm có sẵn. Ông cho biết chính sự giằng co ấy là nguồn cội của sáng tạo.
Ông Chong cũng cho rằng hội họa phương Tây hiện đại của Nhật Bản là minh chứng cho khát vọng kết nối với thế giới. Người Nhật có thể từng xem mỹ thuật nước mình là sự bắt chước phương Tây. Tuy nhiên, nhìn từ thế giới, đó là một thử thách đầy can đảm, mở ra khả năng nhìn nhận lại theo hướng tích cực như một phần của lịch sử toàn cầu.
Tìm hiểu tư duy nghệ thuật phương Tây, Nhật Bản và châu Á
“‘Từ đâu, đi về đâu?’ (bản phác thảo)”
Hội trường của Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki, nơi diễn ra hội thảo, kín chỗ ngồi, cho thấy sự quan tâm lớn của khách tham dự. Nội dung chương trình giúp người nghe một lần nữa cảm nhận sự phong phú trong nghệ thuật phương Tây, Nhật Bản và châu Á.
Sau buổi trò chuyện này, khi bước vào từng phòng trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, Biệt thự Yurin-so và Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro, có lẽ bạn sẽ có thể thưởng thức các tác phẩm của Morimura Yasumasa và tranh của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara bằng một góc nhìn mới.
Triển lãm “Nostalgia, đi về đâu?” — Kết nối mỹ thuật, văn học và âm nhạc của Morimura Yasumasa dự kiến mở cửa đến Chủ nhật, ngày 9 tháng 11 năm 2025.
Nhân dịp này, hãy đến thưởng lãm những tác phẩm tuyệt vời tại đây.
Thông tin cơ bản về “Nostalgia, đi về đâu?” — Kết nối mỹ thuật, văn học và âm nhạc của Morimura Yasumasa
| Tên | “Nostalgia, đi về đâu?” — Kết nối mỹ thuật, văn học và âm nhạc của Morimura Yasumasa |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Ba, ngày 7 tháng 10 – Chủ nhật, ngày 9 tháng 11 năm 2025 10:00–16:00 (nhận khách vào cửa đến 15:30) |
| Địa điểm | 1-1-15 Chuo, Thành phố Kurashiki, Tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Vé kết hợp Bảo tàng Nghệ thuật Ohara Có thể tham quan tất cả địa điểm của triển lãm Morimura (tòa nhà chính, Biệt thự Yurin-so và Nhà tưởng niệm Kojima Torajiro). 【Vé kết hợp】Biệt thự Yurin-so + Bảo tàng Nghệ thuật Ohara: người lớn 2,500 yên 【Vé kết hợp】Biệt thự Yurin-so + Bảo tàng Nghệ thuật Ohara: học sinh trung học phổ thông, trung học cơ sở và tiểu học (người dưới 18 tuổi) 1,000 yên Chỉ Biệt thự Yurin-so ※Có thể tham quan một phần địa điểm của triển lãm Morimura. Người lớn 1,000 yên Học sinh trung học phổ thông, trung học cơ sở và tiểu học (người dưới 18 tuổi) 500 yên ※Người có sổ chứng nhận khuyết tật (Mirairo ID) vui lòng xuất trình để được hưởng ưu đãi. ※Trẻ chưa đến tuổi đi học được miễn phí. |
| Trang web | Trang web chính thức của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang này
