Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki nằm ở khu trung tâm thành phố, nơi có Thư viện Trung tâm và bảo tàng nghệ thuật. Nơi đây thường xuyên trưng bày hơn 11.000 hiện vật thuộc các lĩnh vực như côn trùng, thực vật, động vật và địa chất.
Mở cửa năm 1983, bảo tàng kỷ niệm 40 năm thành lập vào năm 2023, với hơn 1,04 triệu hiện vật trong bộ sưu tập.
Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki không bắt đầu từ chính quyền mà từ những người dân yêu thiên nhiên.
Ngoài các phòng trưng bày thường trực, bài viết còn giới thiệu kho lưu trữ và các hiện vật trong bộ sưu tập vốn không mở cửa cho khách tham quan.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng bài, tháng 6 năm 2023. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Giới thiệu Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki
Nhắc đến Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki, trước tiên tôi nghĩ đến hai mẹ con voi Naumann đứng đón khách ở sảnh vào tầng 1.
▼ Bên trái là “Pao-chan”, linh vật của bảo tàng; bên phải là mẹ của Pao-chan, “Nau-mama”.

Biết tên rồi, bạn có thấy chúng đáng yêu hơn không?
Vẻ sống động như thật, với chiếc vòi cử động và tiếng kêu, khiến người xem choáng ngợp.
▼ Vị trí sơ lược của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki.
Bảo tàng nằm ở phía tây Khu phố Lịch sử Bikan, nơi có Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và nhiều địa điểm khác.
Bảo tàng nằm ở phía bắc, liền kề với Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki và Thư viện Trung tâm Kurashiki.
Nơi đây tọa lạc giữa trung tâm thành phố Kurashiki, trong khu vực tập trung nhiều cơ sở văn hóa.
▼ Đi vào lối này, bảo tàng nằm bên trái. Bảo tàng ở cùng tòa nhà với điểm nghỉ chân dành cho khách du lịch của Thành phố Kurashiki.

Vừa bước vào, bạn sẽ được Pao-chan và Nau-mama vừa giới thiệu chào đón.

Giới thiệu các khu trưng bày
Tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki, bạn có thể tham quan các khu trưng bày thường trực và triển lãm đặc biệt được tổ chức trong thời gian giới hạn.
Sau đây là thứ tự tham quan từ sảnh vào tầng 1 lên tầng 2 và tầng 3.
Sảnh vào
Ngoài hai mẹ con voi Naumann đã giới thiệu, tại sảnh vào còn có “gấu Bắc Cực nhồi bông” và “mô hình hộp sọ khủng long Triceratops” chào đón khách.
Mẫu gấu Bắc Cực nhồi bông này từng được trưng bày tại một sân bowling, sau đó được chủ sở hữu tặng cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki.
Chú gấu Bắc Cực trông đầy uy lực như thể sắp cử động, lại được bảo quản rất tốt.

Trẻ em từ tiểu học trở xuống có thể cưỡi lên “mô hình hộp sọ khủng long Triceratops”.
Tôi nhớ con gái mình cũng rất thích thú trèo lên cưỡi.
Thật ra, mô hình này do nhân viên phụ trách chuyên môn của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki tự làm.
Nghe nói mô hình được làm bằng xốp polyurethane và thạch cao. Thật đáng ngạc nhiên trước sức sáng tạo và khả năng biến ý tưởng thành hiện thực của họ.

Tầng 2: Quá trình hình thành tỉnh Okayama (Phòng trưng bày 1)
Phòng trưng bày 1 giới thiệu bộ sưu tập hóa thạch của ông Yamamoto Keiichi, một nhà nghiên cứu lịch sử địa phương từng sống ở Shimotsui, Kojima, Thành phố Kurashiki.
Từ khoảng năm 1950, ông Yamamoto bắt đầu thu thập hóa thạch mắc vào lưới của ngư dân ở Shimotsui.
Sau này, ông tặng hơn 1.000 hiện vật trong bộ sưu tập cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki.

Tôi từng nghe rằng trước khi ông Yamamoto bắt đầu thu thập hóa thạch, chúng chỉ gây phiền toái cho ngư dân vì làm rách lưới khi mắc vào, nên họ “cứ thế thả lại xuống biển”.
Thật đáng kinh ngạc trước số lượng và kích thước hóa thạch voi Naumann được kéo lên từ đáy biển.

▼ Đây là phòng trưng bày hóa thạch, nơi bạn có thể tìm hiểu lịch sử sự sống trên quy mô toàn cầu.

Hãy ngắm nhìn và chạm gần vào những hóa thạch được bảo quản tốt, lấp lánh tuyệt đẹp.
Ở đây cũng có kính lúp để bạn sử dụng.
Tầng 2: Sinh vật ở tỉnh Okayama (Phòng trưng bày 2)
Phòng trưng bày 2 có nhiều mẫu nhồi bông của các loài chim và động vật như chuột hải ly.
Chuột hải ly, lợn rừng và hươu Nhật Bản được trưng bày tại đây là những cá thể được thu thập sau khi bị tiêu hủy hoặc gặp tai nạn, rồi chế tác thành mẫu vật động vật để trưng bày.

Trong số các mẫu nhồi bông động vật, gấu ngựa cũng được trưng bày và đặc biệt nổi bật.
Bạn có thể quan sát cận cảnh các loài sinh vật ở tỉnh Okayama vốn hiếm khi bắt gặp ngoài tự nhiên.
Đôi mắt tròn xoe của chúng có khiến bạn thấy thư thái không?

Tầng 2: Thế giới côn trùng (Phòng trưng bày 3)
Phòng trưng bày 3 là khu trưng bày côn trùng.
▼ Dưới đây là “mẫu vật cho thấy sự biến dị giữa các cá thể cùng loài”.

Bảo tàng trưng bày rõ ràng sự khác biệt giữa các vùng địa lý, một thông tin quan trọng cần ghi lại khi thu thập mẫu vật.
Bạn có thể quan sát những khác biệt nhỏ giữa các cá thể cùng loài ở từng vùng, từ Hokkaido đến Kyushu.

Trong khu trưng bày “Côn trùng miền Nam (quần đảo Ryukyu)”, còn có loài “bọ cánh cứng xanh Ishigaki” do một cán bộ phụ trách chuyên môn ngành côn trùng học thu thập khi còn là sinh viên năm ba đại học.

Trước đó, loài tương tự đã được ghi nhận ở đảo chính Okinawa, nhưng đây là lần đầu tiên một cá thể thuộc nhóm này được thu thập trên đảo Ishigaki.
Loài này được công nhận là loài mới và đặt tên khoa học là “Temus ishigakiensis”.
Nếu không có phần giải thích, thật khó nhận ra đây là một loài côn trùng quý hiếm mới được phát hiện.
Đừng quên ngắm thật gần loài “bọ cánh cứng xanh Ishigaki” này nhé.

Khu trưng bày “Ứng dụng vào nghiên cứu” giới thiệu các kết quả nghiên cứu về những loài côn trùng mới, chẳng hạn như “bọ cánh cứng xanh Ishigaki”.

Khu trưng bày “Sự đa dạng trong thức ăn” cũng rất đáng xem.
Đây là “thức ăn của côn trùng sống ở nhiều môi trường khác nhau”, do cán bộ phụ trách chuyên môn tự tay chuẩn bị.
▼Bức ảnh này giới thiệu các loài côn trùng ăn phân động vật.

Phân này được cán bộ phụ trách chuyên môn sấy đông khô.
Khu trưng bày trông như thật này có các nút bấm để bạn khám phá; hãy thử nhấn tất cả nhé.
Ánh mắt trìu mến hướng về những chú bướm là điểm không thể bỏ qua.
Ngoài ra, các mẫu vật bướm hút mật hoa được tái hiện sống động đến mức trông như đang sống.

Tầng 3: Thế giới thực vật (Phòng trưng bày số 4)
Bước vào Phòng trưng bày số 4, trước mắt bạn là khu trưng bày tái hiện một căn phòng thời Showa.
Với chủ đề “Thực vật trong đời sống”, khu trưng bày giúp bạn nhận ra rằng vào thời Showa, người ta sống giữa những vật dụng thiết yếu làm từ nhiều loại cây gỗ, tre và các loài thực vật khác.

▼Dưới đây là các mẫu vật được trưng bày với hình dáng như thể vẫn còn sống.

Khác với mẫu vật ép hoa, cách trưng bày này giúp bạn thấy rõ không chỉ màu sắc của hoa và lá mà cả hình dáng tổng thể của từng loài thực vật.
Khu vực này giới thiệu những chủ đề thời sự. Vào thời điểm chúng tôi đến, nơi đây trưng bày triển lãm đặc biệt “Makino Tomitaro và thực vật Okayama”, về ông Makino Tomitaro, người cũng là hình mẫu cho nhân vật chính trong bộ phim truyền hình buổi sáng “Ranman” của NHK, phát sóng trong năm 2023.

Gần đây, người ta phát hiện ra các mẫu vật này trong bộ sưu tập thực vật do nhà tự nhiên học Sato Kiyoaki, quê ở Satōshō, tỉnh Okayama, thu thập.
Nhãn mẫu vật có lẽ cũng do chính Tiến sĩ Makino viết, quả là một báu vật được trưng bày.
Để khách tham quan có thể nhận biết đặc điểm của từng loại tre và trúc, một số mẫu được dán lên bìa sao cho thấy rõ đặc điểm hai mặt lá và cả phần thân.
Trên mỗi mẫu vật đều ghi tên khoa học, tên tiếng Nhật, địa điểm và ngày thu thập.

Tầng 3: Triển lãm tư liệu mới (Phòng trưng bày đặc biệt)
Được biết, phần lớn mẫu vật trong bộ sưu tập là do người khác tặng.
Chỉ cần biết rằng tính đến cuối tháng 3 năm 2023, khoảng 93% mẫu vật trong bộ sưu tập là đồ được tặng cũng đủ thấy Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki gắn bó mật thiết với người dân địa phương.
Mỗi năm, bảo tàng nhận được hàng chục nghìn mẫu vật, nên những mẫu đặc biệt được chọn từ một phần số hiện vật quyên tặng sẽ được giới thiệu trong “Triển lãm tư liệu mới” thường niên.

Khác với các vật thể tự nhiên như thực vật hay đá, vốn được xem là tài sản của chủ đất, côn trùng có thể di chuyển nên được cho là không thuộc quyền sở hữu hợp pháp của ai.
Tôi chưa từng nghĩ đến điều này, nhưng nghe giải thích thì thấy hợp lý.
Trong số các hiện vật được tặng, côn trùng là nhóm được quyên tặng nhiều; lần này có tới khoảng 5.000 mẫu vật được trưng bày.


Ngoài ra, bảo tàng còn được tặng nhiều mẫu thú nhồi.
Trong các gia đình bình thường thời Showa, người ta thường thích trưng bày thú nhồi ở hốc trang trí tokonoma hoặc lối vào, nhưng ngày nay phong tục này dần mai một.
Có vẻ như nhiều mẫu thú nhồi đang được trao lại do thay đổi thế hệ và các quy định về động vật hoang dã quý hiếm ngày càng nghiêm ngặt.

Tầng 3: Bộ xương cá voi Bryde (trước thang máy)
Trước thang máy ở tầng 3 có trưng bày bộ xương của một con cá voi dài 11.67m, được phát hiện tại Cảng Mizushima ở Kurashiki vào tháng 9 năm 2021.
Con cá voi mắc vào mũi một chiếc tàu chở dầu đang ghé Cảng Mizushima. Nó có thân hình khổng lồ, hiếm thấy ở vùng biển nội địa Seto tại địa phương, nên việc kéo nó lên cũng rất vất vả.

Thật tiếc là bộ xương quá lớn nên không thể trưng bày thường xuyên, nhưng nhờ sự chung tay của nhiều người, mẫu vật bộ xương quý giá này sẽ được truyền lại cho thế hệ sau.
Giới thiệu kho lưu trữ
Chúng tôi được hướng dẫn tham quan kho lưu trữ, nơi được xem là trái tim của bảo tàng lịch sử tự nhiên và thường không mở cửa cho khách vào.
▼ Bên trái lối đi hẹp này là nơi lưu giữ những mẫu vật quý giá như côn trùng.

Để bảo vệ mẫu vật khỏi sâu bọ và nấm mốc, cần kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm trong kho, đồng thời mỗi năm một lần phải tiến hành xử lý diệt côn trùng bằng phương pháp gọi là “xông khử trùng”.
Khi được dẫn đến trước kệ lưu giữ côn trùng, chúng tôi được người phụ trách chuyên môn hỏi: “Có loài côn trùng nào bạn muốn xem không?”
▼ Ngay khi tác giả đề nghị xem “bọ cánh cứng sừng cưa”, người phụ trách đã lấy mẫu vật đang được lưu giữ ra cho xem.

Chưa đầy 10 giây sau khi được hỏi, mẫu vật đã được lấy ra mà không cần do dự hay tìm kiếm.
Có thể thấy các mẫu vật được sắp xếp theo thứ tự phân loại.
▼ Tiếp theo, người phụ trách cho xem một mẫu vật khác gồm “10 cá thể được xếp ngay ngắn”.

Tác giả tự tin nói mẫu vật bên trái là “bọ cánh cứng sừng cưa”, còn mẫu vật bên phải là “bọ cánh cứng sừng nhỏ”, nhưng đoán sai hoàn toàn.
Thực ra, tất cả đều là “bọ cánh cứng sừng cưa”.
Người phụ trách giải thích: “Để có đủ 10 mẫu vật hoàn chỉnh thể hiện sự biến dị giữa các cá thể, cần thu thập hàng trăm mẫu vật quý giá, rồi chọn cân đối các mẫu có kích thước khác nhau.” Qua đó, chúng tôi càng cảm nhận rõ hơn tầm quan trọng của bảo tàng lịch sử tự nhiên.
Tiếp theo, chúng tôi được xem mẫu vật chuồn chuồn cánh đồi mồi ở tỉnh Okayama.
Mẫu vật được thu thập năm 1938 tại Sawada, Thành phố Okayama (nay thuộc Sawada, quận Naka), nhưng hiện nay chuồn chuồn cánh đồi mồi đã tuyệt chủng ở tỉnh Okayama.

Hai mẫu vật quý giá vẫn còn được lưu giữ, nhưng người phụ trách cho biết: “Có lẽ vào thời đó, người ta chưa nhận ra chúng là loài quý hiếm?”
Hiện nay, loài này chỉ còn sinh sống ở vài địa điểm trên cả nước và được xếp vào loài động thực vật hoang dã quý hiếm trong nước, đến mức người ta lo ngại chúng sẽ tuyệt chủng ngay tại Nhật Bản.
Nhiều mẫu vật của các loài sinh vật quý hiếm hiện không thể tìm được nữa đang được lưu giữ tại đây, khiến chúng tôi càng thấy rõ đây đúng là những “báu vật”.
Nhân dịp số lượng tài liệu lưu trữ vượt mốc 1 triệu, trang web giới thiệu “100 báu vật quý hiếm được cất giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki (đang được cập nhật)”.
Bạn hãy xem thêm trên trang web nhé.

Người phụ trách cho biết: “Mỗi năm có hàng chục nghìn mẫu vật được hiến tặng, nên kho lưu trữ đã vượt quá sức chứa”.
Vì vậy, phía trên các kệ thông thường còn có những kệ lưu trữ do người phụ trách tự làm.
Cách sắp xếp này cho thấy mong muốn lưu giữ được càng nhiều mẫu vật càng tốt.

Chúng tôi đã phỏng vấn anh Okushima Yuichi, người phụ trách chuyên môn về côn trùng, người đã hướng dẫn tham quan các khu trưng bày và kho lưu trữ, về Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki.
Thông tin cơ bản về Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki

| Tên | Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki |
|---|---|
| Địa chỉ | 2-6-1 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-425-6037 |
| Bãi đỗ xe | Không có Không có bãi đỗ xe riêng, vui lòng sử dụng các bãi đỗ xe trả phí gần đó ・Bãi đỗ xe Chuo do Thành phố Kurashiki quản lý ・Bãi đỗ xe phía nam Khu phố Lịch sử Bikan do Thành phố Kurashiki quản lý ・Bãi đỗ xe Achi Terrace Kurashiki do Thành phố Kurashiki quản lý |
| Giờ mở cửa | 9:00 sáng – 5:15 chiều (nhận khách cuối cùng lúc 4:45 chiều) |
| Ngày đóng cửa | Thứ Hai Tuy nhiên, nếu trùng ngày lễ hoặc ngày nghỉ bù thì đóng cửa vào ngày hôm sau. Đóng cửa dịp cuối năm và đầu năm (từ ngày 28 tháng 12 đến ngày 1 tháng 1); ngoài ra, có thể đóng cửa đột xuất để khử trùng kho lưu trữ và các lý do khác |
| Phí vào cửa (đã gồm thuế) | Người lớn: vé cá nhân 150 yên, vé nhóm (từ 20 người) 100 yên Sinh viên đại học: vé cá nhân 50 yên, vé nhóm (từ 20 người) 30 yên Học sinh trung học phổ thông trở xuống: miễn phí Người từ 65 tuổi trở lên: miễn phí Người khuyết tật và 1 người đi cùng: miễn phí ※ Phí vào cửa trong thời gian diễn ra triển lãm đặc biệt có thể được quy định riêng ※ Có các trường hợp được giảm hoặc miễn phí khác. Vui lòng liên hệ để biết thêm |
| Phương thức thanh toán |
|
| Đặt chỗ | Có thể Các trường học, nhà trẻ và đoàn khách có thể đặt chỗ trước qua điện thoại (086-425ー6037). Hiện không nhận đặt chỗ qua đơn đăng ký điện tử (đăng ký trực tuyến) hoặc email. Khi gọi điện, vui lòng cung cấp các thông tin sau. ・Tên trường học, nhà trẻ hoặc đoàn khách ・Số lượng khách tham quan và người phụ trách dẫn đoàn ・Ngày tham quan ・Giờ bắt đầu và kết thúc tham quan ・Tên người phụ trách dẫn đoàn ・Số điện thoại liên hệ |
| Thuốc lá | Cấm hút thuốc hoàn toàn |
| Nhà vệ sinh | Nhà vệ sinh kiểu phương Tây, nhà vệ sinh dành cho người khuyết tật, nhà vệ sinh công cộng |
| Chăm sóc trẻ nhỏ | Phòng cho con bú, bàn thay tã, cho mượn xe đẩy trẻ em |
| Hỗ trợ người khuyết tật | Nhà vệ sinh dành cho người khuyết tật, thang máy, cho mượn xe lăn |
| Trang web | Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Kurashiki |










































