“Shijuku sông Takahashi” được tổ chức từ tháng 11 năm 2020 đến tháng 2 năm 2021.
Các học viên gồm 23 người và những người tham dự từng buổi, cùng theo học 41 tiết được chia thành ba phần: Tầm nhìn SDGs, Kiến thức tổng quát và Kỹ năng.
Ngày 30 tháng 1 năm 2021 (thứ Bảy), trong phần Kiến thức tổng quát, Tổ chức pháp nhân tổng hợp Chikaku, Chủ tịch kiêm Giám đốc Akagi Yoshiko đã giảng bài.
Có 12 người tham dự trực tiếp tại địa điểm, gồm những người trẻ ở độ tuổi 20, các bà mẹ đang nuôi con và nhân viên công ty. Có 7 người tham gia trực tuyến qua Zoom.
Lần này, tôi tham gia trực tuyến tại nhà.
Trong số rất nhiều nội dung, tôi sẽ tập trung vào ba điểm gây ấn tượng sâu sắc nhất và tường thuật lại bài giảng.
Nội dung được ghi trong bài là thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 2 năm 2021. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã khác.
Tổng quan về Shijuku sông Takahashi
“Shijuku sông Takahashi” là chương trình do Trường Lưu vực sông Takahashi, một hiệp hội pháp nhân, điều hành theo ủy thác của Thành phố Kurashiki. Thông qua các hoạt động như tìm hiểu lịch sử, văn hóa, công nghiệp và khảo sát thực địa tại Lưu vực sông Takahashi, chương trình hướng đến việc xây dựng cộng đồng, đào tạo nhân lực gánh vác một địa phương “bền vững” và thúc đẩy hành động.
Có hai khóa học:
- “Khóa tìm hiểu SDGs”, gồm thực hành và thuyết trình
- “Khóa dự thính”, tham gia các buổi học lý thuyết tùy chọn
Lễ khai giảng được tổ chức vào thứ Ba, ngày 3 tháng 11 năm 2020. Từ đó đến lễ bế giảng vào Chủ nhật, ngày 14 tháng 2 năm 2021, sẽ có 41 buổi học.
Chương trình có 3 chủ đề:
▼Phần Tầm nhìn SDGs
Thông qua các bài giảng của những người trực tiếp thực hiện và chuyên gia, học viên tìm hiểu sâu về tầm nhìn năm 2030 của Lưu vực sông Takahashi và những nỗ lực hiện tại nhằm giải quyết các vấn đề, từ đó có thêm gợi mở để hành động.
▼Phần Kiến thức tổng quát
Các buổi học giúp học viên tìm hiểu lịch sử, văn hóa, công nghiệp tại Lưu vực sông Takahashi và trang bị kiến thức nền tảng cho các hoạt động.
▼Phần Kỹ năng
Các buổi học trang bị kỹ năng và bí quyết phục vụ việc học tập tìm tòi, chẳng hạn như thuyết trình, kế toán cho tổ chức phi lợi nhuận, phân tích dữ liệu (sử dụng RESAS), ứng dụng công cụ CNTT, viết blog và sử dụng mạng xã hội.
Để biết thêm chi tiết, hãy xem trang chuyên đề của “Shijuku sông Takahashi”.
Về “Akagi Yoshiko” và “Tổ chức pháp nhân tổng hợp Chikaku”
Akagi Yoshiko là một phụ nữ rất năng động, đảm nhiệm nhiều vai trò và đồng thời điều hành nhiều dự án như sau:
- Chủ tịch kiêm Giám đốc Tổ chức pháp nhân tổng hợp Chikaku
- Thành viên hội đồng quản trị Trường Lưu vực sông Takahashi
- Ủy viên giáo dục xã hội của Hội đồng Giáo dục Thành phố Kurashiki
Các dự án chính gồm:
- Từ năm 2011: “Trò chơi trường mẫu giáo Petit Palette (Dự án chuyển giao bí quyết kinh doanh cộng đồng của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp)”
- “Mạng lưới phòng chống thiên tai cho trẻ em Okayama (hợp tác với doanh nghiệp và NPO)”
- Từ năm 2012: “Quảng trường Chayakko Chikaku (theo ủy thác của Thành phố Kurashiki)”
- Từ năm 2012 đến năm 2016: “Triển lãm những người góp sức xây dựng Kurashiki (theo ủy thác của Thành phố Kurashiki)”
- Từ năm 2018: “Dự án trung tâm cộng đồng chuyên hỗ trợ sự phát triển của trẻ sơ sinh 0 tuổi (trợ cấp WAM)” và các dự án khác
Tổ chức pháp nhân tổng hợp Chikaku được thành lập sau khi Công viên Kurashiki Tivoli, nằm trước Ga JR Kurashiki, đóng cửa.
Trong thời gian làm việc tại Công viên Tivoli, bà từng tham gia các chương trình dành cho cha mẹ và con cái. Sau khi công viên đóng cửa, bà nghĩ rằng mình muốn “tiếp nối những bí quyết đã học được và tập trung vào hỗ trợ nuôi dạy con trong các hoạt động hỗ trợ cộng đồng”, nên đã thành lập tổ chức.
Trong buổi nói chuyện lần này, bà chia sẻ nhiều hình ảnh và kể về những gì quan sát được tại các cơ sở nuôi dạy trẻ ở ba nước Bắc Âu (Đan Mạch, Phần Lan và Thụy Điển), qua chuyến khảo sát xuất phát từ “Dự án trung tâm cộng đồng chuyên hỗ trợ sự phát triển của trẻ sơ sinh 0 tuổi”.
Nuôi dạy trẻ cùng thiên nhiên
Điều khiến tôi ấn tượng nhất khi nghe báo cáo về các cơ sở liên quan đến việc nuôi dạy trẻ ở Bắc Âu là việc nuôi dạy trẻ diễn ra rất tự nhiên, đồng thời hài hòa với môi trường và xã hội một cách nhẹ nhàng.
- Dù trời mưa hay tuyết rơi, trẻ vẫn luôn được chơi ngoài trời ít nhất một lần mỗi ngày
- Ở một khu phố nọ, cầu trượt được bố trí cạnh cầu thang, cùng với một con dốc không có bậc để đẩy xe nôi lên
- Trong cơ sở có chủ ý tạo ra nhiều góc khuất, bởi vì trẻ em rất thích trốn
Như vậy, trẻ em luôn được xem là những người sống gần gũi với thiên nhiên. Môi trường được thiết kế để trẻ có thể thực sự tiếp xúc với thiên nhiên, đồng thời phát huy những đặc điểm tự nhiên của trẻ.
Chiều cao ghế cũng được điều chỉnh để người lớn dễ chăm sóc trẻ, tạo nên môi trường thuận tiện cho nhân viên làm việc.
Những người chăm sóc trẻ cũng làm việc rất tự nhiên, không gắng sức. Ai nấy đều thoải mái nên nhân viên trông cũng rất vui vẻ.
Nuôi dưỡng trẻ coi trọng cách sống làm người
Giáo dục mầm non ở Bắc Âu rất coi trọng cảm xúc của chính trẻ và việc để trẻ tự đưa ra quyết định.
Trong mọi tình huống, người lớn đều tôn trọng quyền tự quyết của trẻ, khuyến khích trẻ nói lên cảm xúc và luôn tạo cơ hội để trẻ biết trân trọng bản thân.
Tôi đặc biệt ấn tượng với lời chia sẻ: “Ngay cả trong việc xây dựng thành phố, người lớn cũng thực hiện trong xã hội những điều dạy cho trẻ và làm gương cho trẻ”.
- Coi trọng việc mỗi người muốn sống như thế nào, ngay từ khi còn là thai nhi trước lúc chào đời
- Rất coi trọng việc để trẻ thể hiện cảm xúc chân thật mà mình đang có
- Dù còn nhỏ, trẻ vẫn tự chọn và lấy phần thức ăn mình muốn ăn. Dù thức ăn văng xuống sàn, không ai hoảng hốt
Thứ tự ưu tiên trong các mục tiêu mà trẻ tự đặt ra cho năm cuối trước khi vào tiểu học cũng rất ấn tượng.
- Tương tác (giao tiếp) và tự kiểm soát
- Kỹ năng sinh hoạt hằng ngày
- Vui chơi và hoạt động
- Vận động
- Tự thể hiện và nghệ thuật
- Kiến thức và học tập
Trẻ muốn sống như thế nào?
Có thể thấy rõ rằng ngay từ khi còn nhỏ, trẻ được khuyến khích thể hiện cảm xúc trong mọi tình huống và liên tục tự lựa chọn, tự quyết định, qua đó nuôi dưỡng và trân trọng “cốt lõi” của chính mình.
Hỗ trợ đặc biệt dành cho mọi trẻ em
Điều khiến tôi đặc biệt ấn tượng tại các cơ sở giáo dục mầm non ở Bắc Âu là hỗ trợ đặc biệt không bị tách riêng thành một hình thức đặc biệt khác biệt.
Thay vì phân chia rõ ràng trẻ cần hỗ trợ và trẻ không cần hỗ trợ, môi trường được sắp xếp và các giáo cụ được sử dụng như những phương tiện hỗ trợ giáo dục mà trẻ nào cũng có thể dùng.
- Ở khắp nơi trong cơ sở đều có dán thẻ tranh, giúp trẻ nhìn vào là biết ngay tiếp theo cần làm gì
- Có đặt gương và bố trí các hoạt động giúp trẻ nhận biết cảm xúc của mình và người khác qua nét mặt
- Tại Đan Mạch, quá trình phát triển của trẻ được lưu giữ dưới dạng dữ liệu ở cấp quốc gia và chia sẻ với gia đình
Đúng thời điểm, chị Akagi đã gặp gỡ rất nhiều phụ huynh và trẻ nhỏ thông qua khu vui chơi, để kết nối họ với sự hỗ trợ và lời khuyên phù hợp.
Cha mẹ nhận ra rằng: “Có lẽ con mình có điều gì đó khác thường”.
Họ đi tư vấn, nhưng ở nhiều nơi lại bị gạt đi bằng câu: “Cháu còn nhỏ, cứ theo dõi thêm đã”…
Chị Akagi bức xúc cho rằng điều đó chẳng giải quyết được gì.
Chị chỉ ra rằng ở Nhật Bản, người ta thường ngại nói thẳng với cha mẹ về những đặc điểm của trẻ, bởi chỉ cần nói ra là lập tức trở thành một đánh giá.
Ở Đan Mạch, đó chỉ đơn thuần là “sự thật”, nhưng ở Nhật Bản, câu chuyện lại biến thành vấn đề đánh giá.
Chị cho rằng sự khác biệt này có lẽ bắt nguồn từ môi trường nuôi dưỡng khác nhau: ở Đan Mạch, trẻ được công nhận và trân trọng đúng với con người mình ngay từ khi mới chào đời.
Tổng kết
Bản thân tôi đang nuôi dạy hai con và cảm thấy rằng môi trường giáo dục, chăm sóc trẻ em ở Nhật Bản vẫn còn đặt lợi ích của xã hội và người lớn lên hàng đầu, còn cách rất xa việc thực sự suy nghĩ nghiêm túc về giá trị của quãng thời gian làm trẻ thơ.
Tôi nghĩ giáo dục mầm non ở Bắc Âu là một hệ thống được những người trưởng thành chín chắn suy nghĩ kỹ lưỡng, lấy việc tôn trọng nhân cách của trẻ em và người lớn như những “con người” bình đẳng làm nền tảng, thay vì phân biệt họ quá nhiều.
Khi tiếp xúc với nhiều nền văn hóa, con người sẽ nhận ra những giá trị của chính mình.
Dù không dễ để trực tiếp đến tận nơi, nhưng nhờ chị Akagi chia sẻ nội dung chuyến khảo sát cùng rất nhiều bức ảnh, tôi đã có được cơ hội tuyệt vời để một lần nữa suy ngẫm về những giá trị của bản thân liên quan đến xã hội và việc nuôi dạy con cái.
Tôi sẽ dành thời gian suy nghĩ xem nên vận dụng những điều đã học như thế nào.
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
