Bảo tàng Nghệ thuật Ohara đã duy trì chương trình lưu trú sáng tác dành cho nghệ sĩ từ năm 2005, mang tên “ARKO (Alco – Artist in Residence Kurashiki, Ohara)”. Sau đại dịch COVID-19, nội dung chương trình được xem xét lại và từ năm tài khóa 2025, chương trình khởi động lại với tư cách là một trong những “Chương trình giao lưu hợp tác giữa các nghệ sĩ”.
Nghệ sĩ đầu tiên được mời sau khi chương trình khởi động lại là họa sĩ tranh Nhật Bản Ose Mayuko. Từ tháng 4, Ose đã lưu trú sáng tác trong 3 tháng tại xưởng vẽ cũ của Kojima Torajiro, nằm trong khuôn viên “Muisonso”, và địa điểm sáng tác được mở cửa cho công chúng vào ngày 2 tháng 7 năm 2026.
Trong bài viết này, chúng tôi giới thiệu về ARKO vừa khởi động lại thông qua cuộc phỏng vấn với Ose.
Nội dung được ghi trong bài là thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 7 năm 2026. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
ARKO là gì?
ARKO (Artist in Residence Kurashiki, Ohara) do Quỹ Nghệ thuật Ohara tổ chức là chương trình lưu trú sáng tác, trong đó các nghệ sĩ được tuyển chọn qua hình thức tuyển công khai sẽ lưu trú sáng tác tối đa 3 tháng, sau đó trưng bày và giới thiệu tác phẩm hoàn thành.
Kể từ khi bắt đầu vào năm 2005, chương trình ARKO đã đón 18 nghệ sĩ.
Chương trình được tổ chức hằng năm đến năm 2019, nhưng chương trình dự kiến diễn ra vào năm 2020 đã bị hoãn để ứng phó với sự lây lan của dịch COVID-19.
Chương trình tiếp theo được tổ chức vào năm 2023, với nghệ sĩ tham gia là Tanihara Natsuko.
Khởi động lại với “Chương trình giao lưu hợp tác giữa các nghệ sĩ”
Năm 2024, Bảo tàng Nghệ thuật Ohara chuyển sang cơ cấu mới với Quỹ Nghệ thuật Ohara. Cùng với đó, nội dung chương trình được xem xét lại và ARKO cũng bắt đầu hoạt động theo khuôn khổ mới.
Có 2 thay đổi lớn.
- Kéo dài chương trình thành 2 năm
Năm đầu tiên dành cho việc tuyển chọn nghệ sĩ, quyết định người tham gia và khảo sát địa điểm; năm thứ hai là thời gian lưu trú sáng tác và trưng bày tác phẩm.
Với “ARKO 2025-2026” lần này, nghệ sĩ đăng ký và khảo sát địa điểm trong năm tài khóa 2025, sau đó lưu trú sáng tác và trưng bày tác phẩm trong năm tài khóa 2026. - Xếp chương trình vào nhóm “Chương trình giao lưu hợp tác giữa các nghệ sĩ”
Với hai trọng tâm là “tái sử dụng Muisonso” và “truyền tải thông điệp từ OHARA”, chương trình hướng đến việc nghệ sĩ và bảo tàng gắn kết chặt chẽ hơn, cùng tạo nên những tác phẩm hay.
Nghệ sĩ của ARKO 2025-2026 là Ose Mayuko
Nghệ sĩ tham gia ARKO 2025-2026 là họa sĩ tranh Nhật Bản Ose Mayuko.
Cô sinh năm 1996 tại tỉnh Kanagawa và hiện sống ở Tokyo. Năm 2020, cô hoàn thành chương trình cao học chuyên ngành hội họa, lĩnh vực tranh Nhật Bản, thuộc Khoa Nghiên cứu Mỹ thuật của Đại học Nghệ thuật Tama.
Cô từng nhận giải thưởng lớn Biennale OME 2015 và giải Đại sứ quán Pháp tại Nhật Bản của Art Award Tokyo Marunouchi 2018. Những năm gần đây, cô tổ chức triển lãm cá nhân tại Đài Bắc, Phòng trưng bày Nghệ thuật Tokyo Opera City cùng nhiều nơi khác.
Địa điểm lưu trú sáng tác là xưởng vẽ trong khuôn viên “Muisonso” ở Sakazu, Thành phố Kurashiki.
Muisonso là nơi họa sĩ Kojima Torajiro đặt cơ sở hoạt động từ năm 1912. Ông cũng là người góp công sưu tầm các tác phẩm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Bước vào khuôn viên Muisonso, khung cảnh như đổi khác. Xưởng vẽ nằm ở phía trên những bậc đá trơn trượt, trong một không gian xanh mát; chúng tôi vừa leo vừa hơi thở dốc.
Nghe nói xưởng vẽ được xây dựng vào năm 1927 để Kojima Torajiro sáng tác bức “Hội nghị trước mặt Thiên hoàng về việc tuyên chiến với Nga”, tác phẩm ông dâng tặng Bảo tàng Tranh Tưởng niệm Shōtoku ở khu vực ngoài vườn đền Meiji. Tổng diện tích sàn khá rộng, khoảng 124 mét vuông.
Nơi đây không có điện hay nước máy, cũng không có thiết bị sưởi ấm hoặc làm mát. Ánh sáng tự nhiên chiếu vào từ cửa sổ.
Tác phẩm của ARKO 2025-2026
Tác phẩm lần này có kích thước lớn nhất từ trước đến nay trong số các tác phẩm của Ose. Cô căng giấy washi lên tấm gỗ rồi vẽ bằng màu khoáng vật (iwa-enogu), loại màu dùng trong tranh Nhật Bản.
Ở giữa tác phẩm là một con cá mập lớn, phía sau là hang động đá vôi kéo dài vào sâu. Những hình người như bóng tối, thường xuất hiện trong tác phẩm của Ose, chồng lên nhau.
Chủ đề tác phẩm là “ranh giới giữa động vật hoang dã (những thứ đáng sợ) và con người”. Trước khi đến xưởng vẽ vào tháng 4, cô đã phác thảo để suy nghĩ xem ranh giới ấy nằm ở đâu.
Hỏi đáp với Ose Mayuko
Chúng tôi trò chuyện với Ose về ý tưởng đằng sau các mô-típ trong tác phẩm và cảm nhận của cô về môi trường sáng tác.
Xin chị cho biết lý do đăng ký tham gia ARKO.
Ose (lược bỏ kính ngữ)
Trước đây, tôi chỉ vẽ tranh ở Tokyo.
Tôi nghĩ rằng nếu dành 3 tháng ở tỉnh Okayama, nơi lần đầu tiên tôi đặt chân đến, có lẽ mình sẽ gặp được những chủ đề và mô-típ chưa từng gặp trước đây, đồng thời tìm thấy hướng phát triển mới cho tranh của mình. Vì vậy, tôi đã đăng ký.
Bức tranh có hình một con cá mập lớn bị mắc vào lưới ở chính giữa rất ấn tượng.
Ose
Ban đầu, tôi định vẽ một con thú lớn có bộ lông dài, và đã nghĩ đến gấu. Nhưng có vẻ như gấu không xuất hiện nhiều ở Okayama, nên tôi cảm thấy không có lý do gì để vẽ gấu ở đây.
Có lần, trong lúc nghỉ giữa buổi sáng tác, tôi ngẫu hứng đến Kasaoka. Tình cờ ghé Bảo tàng Lịch sử Địa phương Thành phố Kasaoka, tôi biết được câu chuyện về những bộ xương người khai quật tại gò sò Tsukumo ở Kasaoka.
Nghe nói đây là bộ xương người được cho là nạn nhân của cá mập cổ xưa nhất thế giới. Tôi quyết định vẽ cá mập như một “sự hiện diện to lớn mà con người không thể làm gì được”.
Trong tác phẩm có những nhân vật được vẽ màu đen, không rõ biểu cảm hay tuổi tác. Vì sao chị vẽ nhân vật dưới dạng bóng đen?
Ose
Tôi dùng hình bóng để lược bỏ những thông tin như giới tính, tuổi tác hay biểu cảm của nhân vật.
Tôi quan tâm đến hoàn cảnh xung quanh nhân vật trong tranh hơn là “người đó là người như thế nào”, nên mới chọn cách thể hiện này.
Trong tranh có những nhân vật tạo dáng rất kỳ lạ.
Ose
Tư thế của những người trong tranh thể hiện những điều thuộc về bản năng chứ không phải lý trí, chẳng hạn như ba ham muốn cơ bản của con người.
Dù đang trong tình huống bắt được cá mập, họ không vui mừng mà chỉ nhìn nó với vẻ thờ ơ, lạnh lùng, như thể chuyện chẳng liên quan đến mình. Tôi muốn tạo cảm giác không có nhiều hơi ấm.
Trong tranh còn có những chi tiết như dây xích màu vàng, lưới và sàn trông như tấm bạt nhựa. Chị có dụng ý gì khi kết hợp những thứ này?
Ose
Sợi xích trước hang động đá vôi là dây xích nhựa tôi mua ở cửa hàng vật liệu gia dụng.
Bố cục tranh của tôi là hình ảnh hư cấu, không mấy thực tế.
Khi đưa những thứ quen thuộc như dây thừng, dây xích hay bạt nhựa vào hình ảnh ấy, tôi muốn giữ cho khoảng cách giữa bức tranh và bản thân không quá xa. Vì vậy, tôi cố ý thêm vào những mô-típ bình dân, gần gũi như thế.
Chị cảm nhận thế nào khi sáng tác trong xưởng vẽ không có điện hay nước máy?
Ose
Đây là nơi có phần bất tiện cho việc vẽ tranh, nhưng nhờ vậy, tôi nhận ra rõ hơn rằng ánh sáng, tiếng gió, côn trùng và cây cối vốn ít khi để ý trong cuộc sống thường ngày lại có ý nghĩa lớn đến thế nào.
Khi đến đây gần như vào cùng một khung giờ mỗi ngày, tôi nhận thấy mỗi ngày lại có những loài côn trùng khác nhau xuất hiện. Từ ngày này, loài côn trùng này bắt đầu xuất hiện; hôm nay, loài hoa kia đã tàn và rơi xuống đất.
Tôi cảm thấy những thay đổi nhỏ như vậy lại có ý nghĩa lớn đối với mình.
Chị nghĩ thế nào về việc sáng tác trong xưởng vẽ gắn liền với Kojima Torajiro?
Ose
Tôi cảm nhận rõ rằng Kojima Torajiro đã thực sự sáng tác những tác phẩm lớn ở đây.
Nơi đây cũng còn lưu lại dấu vết của những nghệ sĩ từng tham gia ARKO trước tôi.
Tôi sáng tác với mong muốn dù chỉ là một phần nhỏ bé, mình cũng có thể trở thành một phần trong dòng chảy lịch sử ấy.
Mở cửa từ ngày 15 tháng 7
Trong không gian không có điện hay nước máy, dưới ánh sáng tự nhiên chiếu qua cửa sổ, Ose chăm chú đặt từng nét cọ lên tác phẩm lớn của mình.
Khi chúng tôi đến phỏng vấn (ngày 2 tháng 7 năm 2026), tác phẩm vẫn đang được thực hiện và cô cho biết sẽ tiếp tục bổ sung thêm chi tiết. Tên tác phẩm cũng chưa được quyết định, nên chúng tôi rất mong chờ xem tác phẩm sẽ thay đổi ra sao khi được giới thiệu.
Tác phẩm hoàn thành sau 3 tháng lưu trú sáng tác sẽ được trưng bày tại Phòng 7, Tòa nhà chính của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, từ thứ Tư, ngày 15 tháng 7 năm 2026 đến Chủ nhật, ngày 27 tháng 9 năm 2026.
Bài viết về Bảo tàng Nghệ thuật Ohara
Thông tin cơ bản về ARKO2025-2026 Ose Mayuko
| Tên | ARKO2025-2026 Ose Mayuko |
|---|---|
| Ngày tổ chức | 15/7/2026 (Thứ Tư) – 27/9/2026 (Chủ Nhật) 9:00 sáng – 5:00 chiều (nhận khách vào cửa đến 4:30 chiều) 【Ngày nghỉ】 27/7 (Thứ Hai), 7/9 (Thứ Hai), 14/9 (Thứ Hai) |
| Địa điểm | 1-1-15 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham gia (đã gồm thuế) | Có thể tham quan với vé vào cửa thông thường của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara Người lớn 2.000 yên Học sinh trung học phổ thông, trung học cơ sở và tiểu học (dưới 18 tuổi) 500 yên |
| Trang web | ARKO2025-2026 Ose Mayuko |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
