Một trong những làn điệu dân ca tiêu biểu của tỉnh Okayama là Shimotsui-bushi, được hát qua nhiều thế hệ ở Kojima và Shimotsui.
Shimotsui-bushi có cuộc thi toàn quốc được tổ chức hằng năm, nên tôi cứ nghĩ rằng đây là một làn điệu dân ca nổi tiếng.
Tuy nhiên, khi trò chuyện với những người liên quan, tôi được biết Shimotsui-bushi cũng đang đối mặt với vấn đề thiếu người kế thừa làn điệu và điệu múa. Để gìn giữ Shimotsui-bushi, lễ hội mang tên “Shimotsui Yoiakari” đã được tổ chức vào mùa thu năm 2024.
Sau đây là những hình ảnh về ngày hội đông vui hôm ấy.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng bài tháng 11 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Giới thiệu về Shimotsui Yoiakari
Shimotsui Yoiakari là lễ hội mới, được tổ chức vào thứ Bảy, ngày 5 tháng 10 năm 2024.
Người dân Shimotsui đã thành lập ban tổ chức và lên kế hoạch cho lễ hội nhằm truyền lại làn điệu và điệu múa Shimotsui-bushi cho thế hệ sau.
Shimotsui-bushi đã được hát nối tiếp qua khoảng 150 năm tại Shimotsui, nơi từng phát triển thịnh vượng nhờ là cảng ghé của những con tàu Kitamaebune. Đây là làn điệu được hát để chào đón những người làm việc trên tàu Kitamaebune, và ngày nay đã trở thành một làn điệu dân ca tiêu biểu của tỉnh Okayama.
Tại Shimotsui Yoiakari, các thành viên tình nguyện đã trình diễn “điệu múa diễu hành”, sau đó là tiết mục “Cùng nhau hát Shimotsui-bushi”, nơi bất kỳ ai cũng có thể tham gia nhảy múa. Điểm đặc biệt là bạn không chỉ xem mà còn có thể trực tiếp trải nghiệm Shimotsui-bushi.
Lễ hội diễn ra trên con phố thuộc Khu bảo tồn phố cổ Shimotsui, nơi vẫn lưu giữ nét xưa, và tại Nhà buôn tàu biển xưa Shimotsui.
Có các quầy bán đồ ăn và khu vực nghỉ ngơi, nên bạn có thể vừa thong thả thưởng thức bữa ăn vừa tận hưởng lễ hội.
Không khí trong ngày hội
Hôm ấy, tôi đến địa điểm tổ chức sớm hơn một chút và may mắn được xem buổi tổng duyệt. Các vũ công đội nón lá xếp thành một hàng, cùng nhảy Shimotsui-bushi.
Vì đây là lần đầu lễ hội được tổ chức nên tôi không biết sẽ đông đến mức nào. Tranh thủ lúc khán giả còn thưa, tôi cũng lấy máy ảnh ra chụp.
Shimotsui-bushi là làn điệu dân ca có nhịp điệu khoan thai và giọng hát ngân vang; điệu múa cũng diễn ra nhẹ nhàng theo tiếng hát. Ngay trong buổi tổng duyệt, các vũ công đã được hướng dẫn động tác, khiến tôi cảm nhận được sự tâm huyết dành cho lễ hội.
Trời vẫn còn sáng, nhưng tôi đã háo hức chờ xem khung cảnh nơi đây sẽ thay đổi ra sao sau khi mặt trời lặn.
Lót dạ tại các gian hàng hấp dẫn
Trước khi Shimotsui Yoiakari bắt đầu, tôi ghé khu vực các gian hàng để lót dạ.
Các gian hàng đa dạng bày bán đủ món, từ những món quen thuộc ở lễ hội như takoyaki và mì yakisoba, đến đồ ăn ở các quán nhậu hợp để nhâm nhi cùng rượu và các món tráng miệng như bánh crêpe.
Sau một hồi phân vân, tôi mua gà yangnyeom tại “Story Hanul Kimbap”. Thật vui vì có thể thưởng thức món vừa chiên nóng hổi ngay ngoài trời.
Tôi cũng mua một ly sour pha chanh xanh của “SugarFarm”. Trời nóng nên ly sour vị cam chanh thanh mát khiến tôi càng muốn nhâm nhi món ăn kèm.
Vẫn còn nhiều món ở các quầy hàng tôi muốn thử, nhưng lễ thắp đèn sắp bắt đầu nên tôi tạm ăn no rồi di chuyển đến đó.
Lễ thắp đèn và điệu múa “Yūodori” đầu tiên
Lúc 5 giờ chiều, lễ thắp đèn được tổ chức trước Nhà buôn tàu biển xưa Shimotsui. Vì đây là lễ hội lần đầu tiên diễn ra nên có cả phóng viên đến đưa tin, nhiều máy quay đều hướng về phía trước.
Bên trong những chiếc andon (đèn lồng giấy) được xếp dọc con đường có đặt nến để thắp sáng. Theo hiệu lệnh, mọi người cùng thắp nến. Tôi háo hức nghĩ đến khung cảnh huyền ảo khi đêm xuống.
Ngay sau khi lễ thắp đèn kết thúc, điệu múa diễu hành đầu tiên mang tên “Yūodori” bắt đầu. Trong tiếng hát Shimotsui-bushi ngân vang, hàng dài các vũ công mặc yukata bắt đầu di chuyển.
Điệu múa Shimotsui-bushi có những động tác mô phỏng các hình ảnh gắn liền với Shimotsui, như đại bàng và những con sóng ở biển Seto Nội. Những cử động mềm mại nơi đầu ngón tay khiến tôi không thể rời mắt.
Người tham gia nhảy múa thuộc nhiều thế hệ, từ trẻ em đến người lớn. Trước đông đảo khán giả dõi theo, họ trình diễn những điệu múa nhịp nhàng, ăn ý.
Khi «Yūodori» dần đi đến hồi kết, con phố trong Khu bảo tồn phố cổ Shimotsui đông nghịt khán giả chăm chú xem múa. Tôi cảm nhận được rằng rất nhiều người đã tụ họp về đây, không chỉ riêng người địa phương. Những em nhỏ có vẻ vô cùng thích thú với điệu múa lần đầu được xem.
Tham gia «Cùng nhau nhảy Shimotsui-bushi»
Sau khi điệu múa diễu hành kết thúc, tôi tham gia «Cùng nhau nhảy Shimotsui-bushi» được tổ chức trong sân của nhà buôn tàu biển ngày xưa Shimotsui.
Trong «Cùng nhau nhảy Shimotsui-bushi», bất kỳ ai cũng có thể tham gia ngẫu hứng và trải nghiệm điệu múa Shimotsui-bushi.
Tôi không biết các động tác, nhưng đã bám sát phía sau một người nhảy rất thành thạo rồi thử bắt chước theo.
Nhảy với những động tác tay mềm mại thật khó, nên tôi nhảy trông khá vụng về. Dù vậy, được cùng mọi người nhảy múa là trải nghiệm hiếm có nên tôi rất vui.
Những người dẫn dắt điệu múa là các bà cụ địa phương.
Có vẻ như vài chục năm trước, học sinh tiểu học ở Shimotsui từng nhảy Shimotsui-bushi trong hội thao, và tôi cũng gặp những người bồi hồi nhớ lại thời ấy. Không chỉ nhảy múa, còn có cả người hát Shimotsui-bushi xuất hiện, khiến tôi cảm nhận rõ đây đúng là một làn điệu dân ca đã ăn sâu vào đời sống ở Shimotsui.
Sau khi nhạc Shimotsui-bushi dừng lại, một bà cụ cười nói với tôi: «Bình thường tôi phải chống gậy đi lại, nhưng khi nhảy Shimotsui-bushi thì không cần gậy tôi vẫn nhảy được đấy».
Tôi không có mối liên hệ nào với Shimotsui, nhưng nhìn người dân địa phương vui vẻ nhảy Shimotsui-bushi, tôi thật lòng nghĩ rằng: «Mong Shimotsui-bushi sẽ luôn được truyền lại qua các thế hệ».
«Yoiodori» và «Sayo-odori» sau khi trời tối
Khi trời đã tối hẳn, những chiếc đèn lồng andon càng làm khung cảnh thêm huyền ảo.
Được bao quanh bởi ánh đèn andon, điệu múa diễu hành lần thứ hai, «Yoiodori», bắt đầu.
Những chiếc nón, yukata và dãy phố cổ hòa quyện với nhau, tạo nên khung cảnh đậm chất hoài cổ. Chụp ảnh vào lúc nào cũng đẹp.
Khán giả còn đông hơn nữa, khiến tôi không khỏi tưởng tượng: «Thời kỳ thịnh vượng nhờ những con tàu Kitamaebune, nơi đây cũng nhộn nhịp đến thế này chăng…»
Tôi mải mê ngắm điệu múa, nhưng phần hát Shimotsui-bushi trực tiếp cũng rất đáng xem.
Shimotsui-bushi được hát luân phiên, và thật bất ngờ, một cô gái tuổi teen cũng trình diễn Shimotsui-bushi. Hình ảnh thế hệ trẻ tiếp nối làn điệu dân ca khiến tôi xúc động. Giọng hát có nét riêng tùy theo độ tuổi, còn sức truyền cảm của phần trình diễn trực tiếp khiến tôi choáng ngợp.
Nhân dịp này, tôi quyết định xem cả «Sayo-odori» cuối cùng. Trước đó, tôi mua chút đồ ăn ở các quầy hàng để lót dạ.
Món trứng cuộn dashi với gân bò hầm và gà Daisen nướng than của quán nhậu Kurō no Tojo ở Thành phố Okayama có chất lượng ngon đến mức khó tin là món ăn ở quầy hàng, lại rất chắc bụng. Món này cũng dễ chia sẻ, là đồ nhắm rất hợp với người thích uống rượu.
Món cơm bạch tuộc đặc trưng của Shimotsui là món ngon tuyệt hảo của Taketoyomaru, do một gia đình ngư dân ở Shimotsui chế biến. Cơm bạch tuộc có vị ngọt dịu, có vẻ trẻ em cũng dễ ăn.
Được thưởng thức đặc sản địa phương có lẽ là một trong những điều thú vị chỉ có ở lễ hội.
Ăn no bụng xong, tiết mục cuối cùng, “điệu múa Sayo”, bắt đầu.
Khán giả ít hơn một chút so với lúc nãy, nên tôi cảm thấy đây là tiết mục dễ xem nhất trong ba điệu múa diễu hành. Có lẽ những người biểu diễn cũng đã bớt căng thẳng và quen với việc múa hơn.
Shimotsui-bushi là điệu hát được dùng để tiếp đãi những người ghé thăm bằng thuyền Kitamaebune. Nghe nói ngày xưa điệu hát này thường được cất lên trong những buổi tiệc rượu. Đứng trước khung cảnh phố phường hôm nay, nơi “tiếng Shimotsui-bushi vang lên”, tôi không khỏi mơ mộng rằng mình đang cảm nhận được không khí Shimotsui của hơn 100 năm trước…
Shimotsui Yoiakari khép lại trong sự dõi theo của đông đảo khán giả đến tận phút cuối.
Lời của tác giả
Shimotsui Yoiakari là lễ hội giúp mọi người khám phá lại sức hấp dẫn của Shimotsui-bushi.
Mỗi điệu múa diễu hành mang một bầu không khí khác nhau tùy theo thời điểm diễn ra, nên tôi rất vui vì đã xem được cả ba lần. “Cùng nhau hát Shimotsui-bushi” không chỉ là dịp để tiếp xúc với Shimotsui-bushi mà còn là cơ hội tuyệt vời để giao lưu với người dân địa phương.
Tôi nhận ra Shimotsui-bushi là một phần gần gũi trong cuộc sống của người dân địa phương, nhưng cũng bất ngờ khi biết rằng nếu không có những lễ hội như Shimotsui Yoiakari, nền văn hóa này có thể sẽ mai một. Thật buồn khi ngay cả một nền văn hóa đã bén rễ trong cộng đồng cũng có thể biến mất nếu không có những dịp như thế này.
Đó là một đêm khiến tôi mong rằng thông qua Shimotsui Yoiakari, sẽ có thêm nhiều người gắn bó với nền văn hóa Shimotsui-bushi. Tôi cũng mong lễ hội sẽ được tổ chức vào năm sau.
Thông tin cơ bản về Shimotsui Yoiakari
| Tên | Shimotsui Yoiakari |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Bảy, ngày 5 tháng 10 năm 2024 Từ 5 giờ chiều đến 8 giờ tối |
| Địa điểm | Đường phố thuộc Khu bảo tồn phố cổ Shimotsui・Nhà buôn tàu biển xưa Shimotsui |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
