Ngày 23 tháng 7 năm 2025, tại Vườn Shinkei-en thuộc Khu phố Lịch sử Bikan, Kurashiki, đã diễn ra buổi thuyết trình với chủ đề “Làm thế nào để tận dụng nhà bỏ trống, khiến khu vực quanh phố mua sắm trở nên thú vị hơn?｜Nhân dịp xuất bản ‘Amsterdam: Thành phố thử nghiệm từ dưới lên’”.
Chúng tôi xin giới thiệu nội dung buổi thuyết trình về những gợi ý mà các hoạt động phát triển đô thị ở Amsterdam, Hà Lan có thể mang lại cho việc hồi sinh khu vực trung tâm Thành phố Kurashiki, cùng phần trò chuyện trao đổi sau buổi thuyết trình.
Nội dung bài viết phản ánh thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 9 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Giới thiệu diễn giả ~ Kiến trúc sư Nezu Yukiko sống tại Hà Lan
Diễn giả của buổi này là kiến trúc sư Nezu Yukiko, hiện sống tại Amsterdam, Hà Lan.
Sau khi tốt nghiệp đại học, Nezu sang Hà Lan và theo học kiến trúc tại Viện Berlage. Năm 2008, cô thành lập văn phòng kiến trúc riêng mang tên “Urbanberry Design”. Từ đó đến nay, cô đã thực hiện nhiều dự án kiến trúc.
Gần đây, cô cũng tham gia đấu thầu thiết kế Nhà triển lãm Hà Lan tại EXPO 2025 Osaka-Kansai. Dù tiếc nuối chỉ đứng thứ hai và không trúng thầu, ý tưởng độc đáo kết nối Nhật Bản với Hà Lan đã nhận được nhiều phản hồi tích cực.
Cô cũng từng làm diễn giả tại “Reuse, Redevelop and Design: Hội thảo và hội nghị chuyên đề cùng suy ngẫm về diện mạo tương lai của Khu phố Lịch sử Bikan và khu vực lân cận”, tổ chức tại Kurashiki vào tháng 11 năm 2024.
Mối duyên từ sự kiện đó cùng với việc xuất bản cuốn sách “Amsterdam: Thành phố thử nghiệm từ dưới lên” đã dẫn đến buổi gặp gỡ lần này.
Diễn biến buổi thuyết trình
Dựa trên nội dung cuốn sách, diễn giả đã chia sẻ nhiều câu chuyện đa dạng, không chỉ về kiến trúc mà còn về “phát triển từ dưới lên là gì”, kèm theo những ví dụ thực tế tại địa phương.
Trong buổi thuyết trình kéo dài 1 giờ 30 phút, người viết xin chọn ra một số chủ đề mình chú ý để giới thiệu.
Hà Lan là đất nước như thế nào?
Có lẽ nhiều người đã biết tên đất nước Hà Lan. Tuy nhiên, không nhiều người có thể xác định rõ nước này nằm ở đâu tại châu Âu, phải không?
Như bản đồ phía trên cho thấy, Hà Lan nằm giữa các cường quốc: Bỉ và Pháp ở phía nam, Đức ở phía đông, còn phía tây là biển ngăn cách với Anh. Diện tích đất nước này tương đương đảo Kyushu.
Là một quốc gia nhỏ nên có thể linh hoạt hành động, Hà Lan mạnh dạn thử sức với cả những chính sách tiên tiến, qua đó tạo dựng vị thế riêng trên trường quốc tế.
Ngoài ra, đúng như câu nói “Thế giới do Chúa tạo ra, còn Hà Lan do người Hà Lan tạo nên”, đất nước này có lịch sử mở rộng lãnh thổ bằng cách lấn biển.
Hiện nay, 25% diện tích đất nước nằm dưới mực nước biển. Cùng với những lo ngại về tác động của mực nước biển dâng do tình trạng nóng lên toàn cầu gần đây, người dân Hà Lan có ý thức cao về các vấn đề môi trường.
Thực hành kinh tế tuần hoàn
Nezu nêu “thực hành kinh tế tuần hoàn” làm ví dụ tiên tiến tại thủ đô Amsterdam của Hà Lan.
“Kinh tế tuần hoàn” là cách tiếp cận trong đó những vật dụng đã qua sử dụng không bị vứt bỏ mà được tái tạo thành tài nguyên và đưa trở lại lưu thông. Đây là nỗ lực tiến xa hơn cả việc tái chế chất thải.
Tại Hà Lan, những hoạt động như vậy cũng được thực hiện theo hướng “từ dưới lên”, do người dân làm chủ, chứ không phải “từ trên xuống” do chính quyền dẫn dắt.
Tái sinh khu đất nhà máy khí đốt cũ
Một ví dụ về kinh tế tuần hoàn được giới thiệu là việc cải tạo khu đất nhà máy khí đốt đóng cửa vào thập niên 1980 thành công viên.
Người dân được hỏi ý kiến về cách sử dụng khu đất nhà máy cũ. Họ chủ động tổ chức nhiều sự kiện theo hướng từ dưới lên, đồng thời xem xét cách sử dụng khu đất trong tương lai.
Có thể nói, đây thực sự là một thử nghiệm vừa suy nghĩ về cách sử dụng khu đất, vừa tiến hành nhiều hoạt động thử nghiệm trên thực tế.
Dựa trên ý kiến người dân thu thập được qua chuỗi thử nghiệm này, khu đất nhà máy khí đốt cũ đã được cải tạo thành công viên, tận dụng các di tích còn lại và trở thành nơi thư giãn của người dân.
Trò chuyện trao đổi ~ Phát triển đô thị từ dưới lên ở Kurashiki
Trong phần sau, xoay quanh chủ đề trong tên buổi thuyết trình “Làm thế nào để tận dụng nhà bỏ trống, khiến khu vực quanh phố mua sắm trở nên thú vị hơn?”, đã có buổi trò chuyện trao đổi giữa thầy Narikiyo Hitoshi, phó giáo sư Đại học Nữ Notre Dame Seishin; Sawae Aguri của Thư viện CAFe Hitohi, đơn vị tổ chức sự kiện; và diễn giả Nezu.
Sawae đã cải tạo một căn nhà bỏ trống ở khu vực trung tâm Kurashiki và khai trương “Thư viện CAFe Hitohi” vào tháng 4 năm 2025.
Quán có mô hình quán cà phê thư viện chia sẻ, cho thuê theo từng ô kệ. Người sử dụng có thể trở thành chủ kệ sách theo hình thức trả phí hằng tháng và sở hữu kệ sách riêng.
Những kệ sách nổi bật cá tính của chủ nhân vừa là nơi thể hiện bản thân, vừa tạo nên một cộng đồng gián tiếp. Sawae chia sẻ rằng cô hy vọng những cuốn sách đa dạng trên kệ sẽ trở thành cầu nối, giúp những người đến quán gắn kết với nhau.
Trong phần trò chuyện chính, Nezu cũng hỏi Sawae: “Chị có kết nối với các thư viện công cộng, chẳng hạn như thư viện thành phố Kurashiki không?”
Hiện tại, quán chưa có kết nối với các thư viện công cộng, nhưng cũng có ý kiến cho rằng sẽ rất thú vị nếu trong tương lai có thể hợp tác theo một hình thức nào đó.
Ngoài ra, thầy Narikiyo cũng giới thiệu về “Tầm nhìn tương lai Kurashi Ki ni naru”, được xây dựng vào tháng 3 năm 2025 bởi “Nền tảng khu vực Kurashi Ki ni naru”, nơi thầy đang hoạt động với tư cách thành viên ủy ban.
Lời của tác giả
Tác giả nhận thấy điểm chung với Okayama ở chi tiết 25% diện tích Hà Lan được tạo nên nhờ lấn biển: từ thời Edo trở đi, Okayama cũng đã mở rộng những vùng đất nông nghiệp rộng lớn bằng cách lấn biển.
Tuy nhiên, môi trường tự nhiên ở hai nước lại khác nhau.
Khác với Nhật Bản, nơi từ xưa đã được bao bọc bởi thiên nhiên trù phú với núi non, sông ngòi, Hà Lan vốn có ít đất đai, không có núi, cũng chẳng có đủ nơi ở hay đất nông nghiệp.
Vì vậy, tác giả cảm thấy mối quan tâm đến cách sử dụng vùng đất do chính người dân mở rộng bằng cách lấn biển, cùng nỗi lo vùng đất lấn biển sẽ bị nhấn chìm do hiện tượng nóng lên toàn cầu, có lẽ đã góp phần nâng cao ý thức “từ dưới lên” của mỗi người về các vấn đề môi trường.
Từ những ví dụ thực tế ở Amsterdam, Hà Lan, tác giả cũng cảm thấy khu vực quanh các khu phố mua sắm ở Kurashiki vẫn còn nhiều dư địa để thúc đẩy việc xây dựng đô thị mang tính thử nghiệm, đồng thời tận dụng hiệu quả những ngôi nhà bỏ trống.
Gần đây, cũng đã xuất hiện những trường hợp tổ chức sự kiện độc đáo trong khu phố, chẳng hạn như “Achi Fes”.
Hy vọng tương lai của Kurashiki sẽ ngày càng thú vị hơn nhờ những góc nhìn và cách tiếp cận đa dạng, xuất phát từ người dân.
Thông tin cơ bản về buổi diễn thuyết kỷ niệm phát hành “Amsterdam: Thành phố thử nghiệm từ dưới lên”
| Tên | Buổi diễn thuyết kỷ niệm phát hành “Amsterdam: Thành phố thử nghiệm từ dưới lên” |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Ngày 23 tháng 7 năm 2025 (thứ Tư), từ 6 giờ 30 phút chiều đến 8 giờ tối |
| Địa điểm | Vườn Shinkei-en, 1-1-20 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Người lớn (tham dự trực tiếp) / 1,000 yên Sinh viên (tham dự trực tiếp) / 500 yên Tham dự trực tuyến / 500 yên |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang này
