Nghệ thuật truyền đạt của công chức ～ Lối sống của ông Hiroki Makino, người hoạt động trong vai trò công chức, tác giả và nghệ sĩ kể chuyện rakugo

Không thể truyền đạt điều mình muốn nói khiến ai cũng từng cảm thấy bức bối.

Đặc biệt với những người làm công việc đàm phán với người khác, cách truyền đạt tốt hay không ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích công việc.

Tác giả cuốn sách “Kỹ thuật ‘truyền đạt’ của công chức đã thay đổi hoàn toàn tôi, một người từng gặp khó khăn trong giao tiếp”, anh Makino Koji, từ nhỏ đã ít bạn bè và tự nhận mình là người “kém giao tiếp”, không tự tin vào khả năng giao tiếp.

Tuy nhiên, sau khi được phân công về Phòng Thu thuế của Tòa thị chính Thành phố Kurashiki, giữa những ngày chật vật đàm phán với người nợ thuế, anh đã nghiên cứu kỹ thuật truyền đạt.

Nhờ đó, anh đã thu được tới 170 triệu yên tiền thuế mỗi năm.

Ngoài công việc là nhân viên tòa thị chính, anh Makino còn hoạt động với tư cách nghệ sĩ rakugo. Hằng năm, anh tổ chức các buổi diễn yose để mang niềm vui đến cho người dân địa phương.

Bài viết giới thiệu những suy nghĩ và tâm huyết trong công việc của anh Makino, người đảm nhiệm ba vai trò: công chức, tác giả và nghệ sĩ rakugo.

Tiểu sử anh Makino Koji

Anh Makino Koji, tự nhận mình là người “kém giao tiếp”, là công chức tại Tòa thị chính Thành phố Kurashiki.

Từ nhỏ, anh Makino đã không tự tin khi giao tiếp với mọi người. Sau khi vào làm tại Thành phố Kurashiki năm 2011, anh được phân công về Phòng Thu thuế.

Đây là bộ phận cần có kỹ năng giao tiếp để đàm phán việc nộp thuế với những người nợ thuế.

Dù không thoải mái khi tiếp xúc với mọi người, anh vẫn rèn luyện kỹ thuật truyền đạt thông qua công việc thu thuế.

Cuốn sách “Kỹ thuật ‘truyền đạt’ của công chức đã thay đổi hoàn toàn tôi, một người từng gặp khó khăn trong giao tiếp” của anh Makino tập hợp những bí quyết anh tích lũy được trong quá trình làm việc.

Phỏng vấn anh Makino Koji

Những câu chuyện về việc anh Makino “kém giao tiếp”

Anh có thể kể về những lần cảm thấy mình gặp khó khăn trong giao tiếp không?

Makino (lược bỏ kính ngữ)

Từ nhỏ tôi đã không có nhiều bạn bè và cũng không tự tin vào khả năng giao tiếp của mình.

Tôi cảm nhận rõ mình “kém giao tiếp” khi chuyển đến Tokyo để học đại học.

Có lần những người tôi gặp ở trường đại học trêu giọng Okayama của tôi, nhưng tôi không đủ cởi mở để biến giọng Okayama thành điểm mạnh, nên không thể hòa nhập.

Ký túc xá dành riêng cho người đến từ tỉnh Okayama rất thoải mái. Có lúc tôi còn ngại đến trường đại học, và cuối cùng phải học lại năm hai lần.

Tôi gặp khó khăn trong các buổi phỏng vấn xin việc, nhưng vì quan tâm đến ngành quảng cáo nên đã vào làm nhân viên hợp đồng tại một công ty thuộc tập đoàn Recruit.

Tôi cứ nghĩ mình sẽ được viết nội dung quảng cáo như khẩu hiệu, nhưng công việc thực tế lại là đi tìm khách hàng mới để ký hợp đồng.

Tôi đến chào hàng trực tiếp tại các tiệm làm tóc ở Kichijoji, nhưng thường bị phớt lờ hoặc không ai chịu nghe mình nói.

Cuối cùng, tôi không ký được hợp đồng nào và nghỉ việc sau ba tháng.

Sau khi vào làm tại Thành phố Kurashiki, anh đã đảm nhiệm những công việc gì?

Makino

Tôi trở về tỉnh Okayama, vào làm tại Thành phố Kurashiki năm 2011 và được phân công về Phòng Thu thuế.

Tôi từng nghĩ công chức có công việc ổn định, không có chỉ tiêu nên chắc không khó. Nhưng rồi tôi nhận ra rằng giao tiếp cũng rất quan trọng khi đàm phán với người nợ thuế.

Đến năm thứ ba làm việc, tôi được điều động đến Cơ quan Thúc đẩy xử lý nợ thuế tỉnh Okayama, nơi xử lý những vụ việc khó và có số tiền nợ lớn đến mức các thành phố, thị trấn và làng trong tỉnh không thể thu hồi.

Ở nơi công tác mới, tôi gặp một đồng nghiệp cấp trên xuất sắc, người cũng xuất hiện trong cuốn sách.

Anh ấy khuyên tôi rằng giao tiếp cũng giống như một cuộc thử nghiệm: trước tiên cứ thử, rồi biến những gì học được thành bí quyết của mình.

Đó là một cách nghĩ tôi chưa từng có trước đây, nên tôi thấy rất thú vị. Qua quá trình thử nghiệm và điều chỉnh trong công việc, việc đàm phán nộp thuế cũng dần tiến triển thuận lợi hơn.

Có lý do nào khiến anh muốn tập hợp những bí quyết đó thành sách không?

Makino

Sau khi làm việc ở Phòng Thu thuế, tôi chuyển sang phụ trách đào tạo tại Phòng Nhân sự.

Ở đó, tôi thường thấy những nhân viên mới vào làm chưa lâu gặp khó khăn trong giao tiếp.

Tôi từng trải qua quãng thời gian khó khăn tại công ty thuộc tập đoàn Recruit sau khi tốt nghiệp, nên thấu hiểu sâu sắc cảm giác chật vật trong giao tiếp của những người mới bắt đầu đi làm.

Vì vậy, tôi nảy ra ý định tập hợp những bí quyết tích lũy được thành sách để truyền đạt cho các đồng nghiệp trẻ một cách dễ hiểu.

Anh đã viết hết những điều muốn truyền tải vào sách chưa?

Makino

Thật ra, ban đầu tôi định xuất bản sách với hình ảnh “đặc vụ thuế huyền thoại” đạt được thành tích đáng kinh ngạc, chứ không phải là người “kém giao tiếp”.

Tôi có ấn tượng rằng sách phát triển bản thân thường do những người có chức danh và thành tích đáng nể viết, nên đã mang đến nhà xuất bản một đề cương hoàn toàn không nhắc đến chuyện mình “kém giao tiếp”.

Nhưng khi cùng biên tập viên đào sâu vào trải nghiệm của mình, tôi nhận ra câu chuyện về một người từng gặp khó khăn trong giao tiếp đã trưởng thành nhờ những bài học trong công việc và đạt được thành tích.

Chúng tôi cho rằng câu chuyện từ chỗ thiếu tự tin trong giao tiếp đến khi có thể giao tiếp bình thường sẽ dễ nhận được sự đồng cảm hơn. Vì vậy, cuốn sách đã đặt chuyện “kém giao tiếp” lên hàng đầu.

Hoạt động với tư cách nghệ sĩ rakugo

Điều gì đã khiến anh bắt đầu diễn rakugo?

Makino

Tôi luôn nghĩ rằng một ngày nào đó mình muốn làm điều gì đó khiến mọi người vui vẻ và bật cười.

Vì vậy, tôi nghĩ đến rakugo.

Tuy nhiên, tôi không quen ai có thể dạy rakugo, nên bắt đầu bằng việc tìm kiếm nghệ sĩ rakugo trên Internet.

Sau đó, tôi tìm thấy nghệ sĩ rakugo “Jumbo Kinugasa”, người hoạt động tại Thành phố Kure, tỉnh Hiroshima.

Ông là nghệ sĩ rakugo có khoảng 1.000 khán giả đến xem mỗi buổi diễn. Tôi bắt đầu học rakugo trong khi theo học lớp văn hóa của ông Jumbo Kinugasa.

Giờ đây, tôi có thể tổ chức buổi diễn yose mỗi năm một lần, thu hút khoảng 100 khán giả.

Việc đảm nhiệm nhiều vai trò—công chức, tác giả và nghệ sĩ rakugo—có khiến anh thay đổi không?

Makino

Tôi thực sự bận rộn hơn.

Ban ngày tôi làm công chức, nên từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, tôi tập trung vào công việc.

Muốn làm những việc khác thì tôi phải dành thời gian ngoài giờ làm.

Khi viết sách, tôi thức dậy lúc 4 giờ sáng để viết.

Còn lúc luyện rakugo, tôi cứ đọc thuộc lòng trong xe trên đường đi làm hoặc khi tắm.

Tôi cảm thấy bận rộn, nhưng chắc chắn cuộc sống trở nên vui vẻ hơn vì tôi đang làm những điều mình muốn.

Những suy nghĩ của một công chức tham gia nhiều hoạt động

Các hoạt động khác nhau có ảnh hưởng lẫn nhau không?

Makino

Chẳng hạn, khi diễn rakugo, tôi học cách ngắt nhịp, nên có thể áp dụng vào thuyết trình.

Tôi cảm thấy kỹ năng thuyết trình của mình thực sự tiến bộ. Trong công việc ở tòa thị chính, tôi cũng được giao làm giảng viên trong các buổi đào tạo thường xuyên hơn.

Vai trò của công chức là hỗ trợ cộng đồng địa phương, nên tôi cảm thấy công việc có ý nghĩa khi người dân địa phương vui vẻ tại buổi diễn yose của mình.

Công việc công chức và hoạt động nghệ sĩ rakugo đều nhất quán ở điểm cùng hỗ trợ cộng đồng địa phương.

Tôi có thể viết về “kỹ thuật truyền đạt” chính nhờ vận dụng những điều học được trong công việc công chức, và cũng đã dùng những kiến thức đó để giúp đào tạo các đồng nghiệp trẻ.

Công việc chính là công chức, việc viết sách và diễn rakugo đều tác động tích cực lẫn nhau.

Sách có viết rằng chế độ làm việc suốt đời của công chức cũng sẽ chấm dứt. Anh có cảm nhận điều đó trong thực tế không?

Makino

Tôi không cảm nhận rõ rệt rằng AI sẽ lấy đi những công việc đơn giản như những gì được viết trên các tạp chí kinh tế hay sách kinh doanh.

Công chức có vẻ ổn định, nhưng thực ra không hẳn như vậy.

Công việc tôi đảm nhiệm mang tính chuyên môn, nên khó có thể chuyển sang ngành nghề khác.

Ngoài ra, nếu gặp tai nạn hay sự cố khiến không thể tiếp tục làm việc, tôi có thể rơi vào cảnh không biết nương tựa vào đâu.

Tôi nhận ra rằng ngay cả công chức cũng có thể ở vào vị thế bấp bênh nếu không trau dồi kỹ năng.

Tuy nhiên, nếu có bí quyết về kỹ năng truyền đạt và kinh nghiệm tổng hợp chúng thành sách, tôi cũng có thể làm công việc như giảng viên, chia sẻ những bí quyết đó với nhiều người.

Hơn hết, khi có thể tham gia nhiều hoạt động khác nhau, mối quan hệ với mọi người cũng rộng mở hơn và cuộc sống sẽ phong phú hơn.

Lắng nghe câu chuyện của công chức Makino Koji với ba vai trò

Trong cuộc sống và công việc hằng ngày, tôi cũng thường xuyên phải truyền đạt ý kiến của mình cho người khác.

Đôi khi tôi cảm thấy bức bối vì không thể diễn đạt tốt, nhưng khi đọc cuốn sách “Kỹ thuật ‘truyền đạt’ của công chức đã thay đổi hoàn toàn tôi, một người từng gặp khó khăn trong giao tiếp”, tôi nhận ra vấn đề nằm ở cách truyền đạt của mình.

Khi trải nghiệm vấp váp đã qua đi, chúng ta vẫn có thể tiếp tục cuộc sống như chưa từng có chuyện gì xảy ra, nên nhiều người sẽ không hệ thống hóa cách giải quyết vấn đề.

Tôi cảm thấy chính vì từng mặc cảm về khả năng giao tiếp như anh Makino, anh mới có thể cẩn thận nhìn lại những lần vấp váp và tích lũy kinh nghiệm thành bí quyết.

Bên cạnh đó, mong muốn truyền đạt những điều mình biết cho các đồng nghiệp trẻ đang gặp khó khăn trong giao tiếp cũng bắt nguồn từ những trải nghiệm gian nan trong quá khứ.

Tôi muốn học theo cách anh Makino biến những điều mình không giỏi và những trải nghiệm khó khăn thành thế mạnh.

Một lần nữa, tôi nhận ra rằng người thành công là người tìm ra nguyên nhân khiến mọi việc không suôn sẻ và chủ động thay đổi hành động của mình.

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE