“Tòa nhà màu đỏ có ngọn tháp cao kia là gì vậy?”
“Đó là Tòa thị chính Thành phố Kurashiki đấy.”
“Ồ! Thật hiếm thấy một tòa nhà như thế lại là tòa thị chính!”
Khi dẫn bạn bè từ tỉnh khác đến tham quan, có lẽ nhiều người dân Kurashiki từng có cuộc trò chuyện như thế này.
- Ngọn tháp đồ sộ
- Tòa nhà gây ấn tượng với sắc “đỏ”, trong đó có những mảng ốp gạch
Tòa nhà mang dáng vẻ như một công trình kiến trúc truyền thống châu Âu, nên có lẽ ít người nhìn thoáng qua đã nhận ra đây là tòa thị chính.
Trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki hoàn thành vào năm 1980.
Các phương tiện truyền thông chỉ trích công trình là “xa hoa”, và có vẻ như ngay sau khi hoàn thành, tòa nhà không được đánh giá cao.
Tuy nhiên, theo tôi, sau 40 năm, nơi đây đã trở thành “biểu tượng của Thành phố Kurashiki”.
Tòa nhà gây ấn tượng với vẻ ngoài, nhưng bên trong cũng được chăm chút tỉ mỉ; tôi nghĩ ngày nay khó có thể xây dựng một tòa thị chính như vậy.
Đặc điểm nổi bật nhất của trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki, theo tôi, là “sảnh công dân thể hiện niềm tự hào công dân”.
Thú thật, ngay cả tôi cũng không biết nơi này tồn tại, nhưng cũng dễ hiểu thôi, vì đây là “không gian đặc biệt chỉ được sử dụng trong những dịp hạn chế”.
Trong bài viết này, tôi sẽ tìm hiểu về “Trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki” dưới góc độ kiến trúc. Nhờ sự hợp tác của Thành phố Kurashiki, lần này chúng tôi cũng có dịp tìm hiểu về “sảnh công dân”.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm đăng bài vào tháng 4 năm 2022. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki là gì?

Trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki hoàn thành vào năm 1980 (năm Showa thứ 55).
Công trình được xây dựng trong bối cảnh việc sáp nhập Thành phố Kurashiki, Thành phố Kojima và Thành phố Tamashima vào năm 1967 đã thúc đẩy nhu cầu xây dựng trụ sở mới.
Trụ sở cũ hoàn thành vào năm 1960 và kết thúc vai trò chỉ sau 20 năm, nhưng hiện nay vẫn được sử dụng làm “Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki”.
Ban đầu, địa điểm dự kiến là phía đông nam trụ sở cũ, nơi hiện nay có Hội trường Geibunkan.
Sau đó, địa điểm được đổi sang khu đất hiện tại. Tòa thị chính được xây cao 10 tầng, với ngọn tháp cao tới 66 mét ở phía tây.
Kiến trúc sư Urabe Shizutaro đã biến ước mơ thiết kế tòa thị chính ở quê hương Kurashiki thành hiện thực

Người thiết kế công trình là kiến trúc sư Urabe Shizutaro, sinh ra ở Kurashiki.
Ông đã thiết kế nhiều công trình ở Kurashiki, như Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, khu phụ, Kurashiki Kokusai Hotel, Trung tâm Cộng đồng Kurashiki và Quảng trường Ivy. Khi công trình hoàn thành, ông được cho là đã nói: “Đây là công việc mà tôi hằng mong ước suốt đời”.
Niềm đam mê xây dựng tòa thị chính của Urabe Shizutaro bắt nguồn từ 50 năm trước khi công trình hoàn thành.
Vào những năm 1930, khi còn là sinh viên, Urabe Shizutaro đã đọc trên tạp chí về tòa thị chính Stockholm ở Thụy Điển và tòa thị chính Hilversum ở Hà Lan.

Ảnh: Kasahara Kazuto

Ảnh: Kasahara Kazuto

Ảnh: Kasahara Kazuto

Ảnh: Kasahara Kazuto
Đặc biệt, tòa thị chính Hilversum do kiến trúc sư người Hà Lan Willem Dudok thiết kế. Từ đó, ông mong muốn “trở thành Dudok của Kurashiki” và bắt đầu nghĩ đến việc thiết kế tòa thị chính tại quê hương Kurashiki.
Được giao thiết kế trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki cũng là khoảnh khắc ước mơ ấp ủ suốt nhiều năm của ông thành hiện thực.
Tuy nhiên, dù đã thử sức thiết kế một số tòa thị chính, chỉ có dự án ở Thành phố Kurashiki được hiện thực hóa.
“Trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki” là công trình duy nhất giúp ta cảm nhận được quan niệm của Urabe Shizutaro về “tòa thị chính nên như thế nào”.
Đặc điểm của trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki

Tòa nhà chứa đựng ước mơ của một kiến trúc sư, nhưng vì tòa thị chính là công trình công cộng nên cũng cần đáp ứng vai trò của một cơ sở công cộng.
Các công trình công cộng thường được yêu cầu phải tiết kiệm và hợp lý. Nếu xây lại tòa thị chính vào thời điểm hiện nay, có lẽ những yếu tố này sẽ được đặt lên hàng đầu.
Khi trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki hoàn thành, báo chí đã chỉ trích công trình là “xa hoa”, “tòa thị chính lãng phí nhất phương Đông”.
Có lẽ nguyên nhân là do công trình có những đặc điểm như sau:
- Ngọn tháp cao 66 mét
- Sảnh công dân thể hiện niềm tự hào công dân
Những đặc điểm này cũng có ở tòa thị chính Stockholm và tòa thị chính Hilversum.
Vậy, “tư tưởng” chung của những tòa thị chính này là gì?
Đó là tính biểu tượng dựa trên truyền thống châu Âu. Tòa thị chính không chỉ là nơi sinh hoạt, thư giãn cởi mở dành cho người dân mà còn được thiết kế để trở thành không gian nghi lễ trang nghiêm, khơi gợi tinh thần công dân.
Sẽ là vội vàng nếu cho rằng lý do tạo nên chức năng này chỉ đơn giản là “sự kiên định mạnh mẽ của Urabe Shizutaro”.
Xét bối cảnh thời đó, Thành phố Tamashima và Thành phố Kojima sáp nhập để hình thành Thành phố Kurashiki mới. Có thể hình dung rằng người ta cần một biểu tượng để cùng tiến bước với tư cách “Kurashiki mới”, và điều đó đã được thể hiện qua tòa thị chính.
Trên thực tế, bên trong tòa nhà cũng có nhiều chi tiết được chăm chút tỉ mỉ (sẽ nói rõ hơn ở phần sau).
Ngọn tháp cao 66 mét

Điểm gây ấn tượng nhất của trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki có lẽ là “ngọn tháp cao 66 mét”.
Tháp nằm trên đỉnh tòa nhà cao 10 tầng.
Đây là một trong những tòa nhà cao nhất Thành phố Kurashiki, nhưng chiều cao được điều chỉnh để không vượt quá Đền thờ Ashitaka gần đó; ngọn tháp được cho là thấp hơn 50 cm.
Có lẽ bạn sẽ ít có dịp nhìn ngọn tháp từ gần, nhưng thực ra ở bốn góc tháp có những quả cầu bằng vàng và bạc.


Theo truyền thuyết trong Cổ sự ký và Nhật Bản thư kỷ, những quả cầu này tượng trưng cho Shiomitsutama và Shiofurutama, xuất hiện trong thần thoại Nhật Bản về “Yamasachihiko và Umisachihiko”.
- Vị thần tạo ra núi (Kurashiki)
- Vị thần tạo ra biển (Tamashima và Kojima)
Có lẽ công trình gửi gắm mong ước trở thành điểm tựa cho ba thành phố sáp nhập và là biểu tượng của người dân.
Điều này được ghi trong bản ghi chú “Tòa thị chính mới của Thành phố Kurashiki” do chính Urabe Shizutaro viết khi tòa thị chính hoàn thành.
Ảnh chụp bản ghi chú được đăng ở cuối bài viết, mời bạn xem nếu muốn.
“Sảnh công dân” thể hiện niềm tự hào công dân

Sảnh công dân tại trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki có lẽ là không gian mang tính biểu tượng nhất trong quan niệm của Urabe Shizutaro về kiến trúc tòa thị chính.
- Trần cao và đèn chiếu sáng lấy cảm hứng từ hoa tử đằng, loài hoa của Thành phố Kurashiki
- Sàn đá cẩm thạch
- Chân dung các công dân danh dự qua các thời kỳ, v.v.
Không xa hoa lộng lẫy, nhưng chỉ cần nhìn thôi cũng có thể cảm nhận được bầu không khí trang nghiêm.


“Sảnh công dân” nằm ở tầng 1 trụ sở chính Tòa thị chính Thành phố Kurashiki, nhưng thông thường không mở cửa sử dụng.
Ngay cả nhân viên tòa thị chính cũng không sử dụng nơi này thường xuyên. Đây là không gian đặc biệt chỉ được sử dụng vài lần mỗi năm, chẳng hạn trong các buổi lễ có thị trưởng tham dự.
Có lẽ sẽ có ý kiến cho rằng “không gian như thế này thật lãng phí”.
Tuy nhiên, Urabe Shizutaro luôn tâm huyết với việc tạo ra “không gian nghi lễ trang nghiêm, khơi gợi tinh thần công dân”.
Sau khoảng 40 năm kể từ thời điểm đó (khi ba thành phố Kurashiki, Tamashima và Kojima sáp nhập), quan niệm về những gì cần có ở một tòa thị chính có thể đã thay đổi.
Thế nhưng, khi lần đầu bước vào “sảnh công dân”, tôi đã cảm nhận sâu sắc những tâm tư gửi gắm trong không gian này.






Khám phá bên ngoài tòa nhà
Sau đây, hãy cùng ngắm nhìn diện mạo bên ngoài trụ sở chính Thành phố Kurashiki.






Tòa nhà ốp gạch, có các ô cửa hình vòm là “bãi đỗ xe”.
Nhiều người dân Thành phố Kurashiki cũng cho rằng “bãi đỗ xe là đẹp nhất”; tính cả hàng cây ven đường, đây cũng là khung cảnh tôi yêu thích nhất.
Khám phá bên trong tòa nhà
Tiếp theo, hãy cùng xem bên trong tòa nhà.
Tầng 1 (chủ yếu là khu vực phục vụ cư dân)
Tầng 1 chủ yếu là khu vực cung cấp các dịch vụ cho cư dân, chẳng hạn như tiếp nhận nhiều loại hồ sơ.



Hội trường công dân đã nhắc đến ở trên cũng nằm ở tầng 1.

Tầng 3 (chủ yếu là khu làm việc của thị trưởng và phòng họp hội đồng)
Từ tầng 2 trở lên, về cơ bản là khu vực làm việc và cách bố trí các tầng khá giống nhau.
Tuy nhiên, tầng 3 có không khí khác hẳn vì đây là nơi đặt khu làm việc của thị trưởng và phòng họp hội đồng.






Vườn trên mái ở tầng 3
Ngay gần phòng họp có một khu vườn trên mái.


Nghe nói nhiều người đến tham quan cũng bất ngờ khi biết nơi đây có vườn trên mái.
“Tòa nhà chính Kurashiki hiện nay” sau hơn 40 năm kể từ khi hoàn thành
Tòa nhà chính Thành phố Kurashiki không chỉ đảm nhiệm chức năng tiếp dân và là nơi làm việc, mà còn mang ý nghĩa như một “biểu tượng của Thành phố Kurashiki”.
Hiện nay, Phòng Tổng vụ Thành phố Kurashiki phụ trách quản lý tòa nhà.
Trong nửa sau của bài viết, chúng tôi đã phỏng vấn về công việc quản lý tòa nhà và những điều muốn mọi người biết về Tòa nhà chính Thành phố Kurashiki.








































