“Trung tâm Cộng đồng Kurashiki” với tư cách là một công trình kiến trúc ～ Công trình công cộng hài hòa với cảnh quan phố xá ở trung tâm Khu phố Lịch sử Bikan (Hành trình khám phá kiến trúc Kurashiki, tập 3)

“Trung tâm Cộng đồng Kurashiki” nằm trên phố Honmachi, ngay trung tâm Khu phố Lịch sử Bikan.

Thông thường, trung tâm cộng đồng là cơ sở công cộng để người dân địa phương tổ chức các buổi họp và hoạt động tương tự.

Thế nhưng, trung tâm cộng đồng này lại nằm ngay trung tâm Khu phố Lịch sử Bikan, một địa điểm du lịch nổi tiếng.

Điều này khiến một số người ngạc nhiên, nhưng đây cũng có thể xem là một ví dụ tiêu biểu về sự “hài hòa” giữa những dãy phố cổ từ thời Edo và công trình tương đối mới được xây dựng vào thời Showa.

Chúng ta phải trân trọng những gì xưa cũ. Nhưng chỉ có vậy thì thành phố sẽ lụi tàn. Thành phố chỉ thực sự sống động khi liên tục được bổ sung những giá trị mới của thời đại.

Đó là lời của Ohara Soichiro, người đã đặt nền móng cho Khu phố Lịch sử Bikan như ngày nay. Trung tâm Văn hóa Kurashiki, tiền thân của Trung tâm Cộng đồng Kurashiki, được xây mới bằng bê tông cốt thép vào năm 1969.

Khi mới hoàn thành, nơi đây có tên là “Trung tâm Văn hóa Kurashiki” vì thư viện thành phố nằm ngay bên cạnh. Năm 1983, thư viện chuyển đến địa điểm hiện nay (quận Chuo 2, Thành phố Kurashiki), sau đó trung tâm được đổi tên thành “Trung tâm Cộng đồng Kurashiki”.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu Trung tâm Cộng đồng Kurashiki dưới góc độ kiến trúc.

Trung tâm Cộng đồng Kurashiki là gì?

Trung tâm Cộng đồng Kurashiki (trước đây là Trung tâm Văn hóa Kurashiki) mở cửa vào ngày 3 tháng 10 năm 1969.

Người ta cho rằng công trình được xây dựng nhờ khoản quyên góp 10.000.000 yên của Ohara Soichiro cho Thành phố Kurashiki vào năm 1953 để xây dựng phòng đọc sách âm nhạc.

Kiến trúc sư người Kurashiki, Urabe Shizutaro, là người thiết kế công trình. Ohara Soichiro, người tham gia vào dự án xây dựng, được cho là đã chia sẻ với ông những ý tưởng sau:

• “Hãy thiết kế giống như nhà kho ba tầng của gia đình Ono”
• “Hay là đưa vào đây một thư viện âm nhạc?”

Phần “mái lớn” có độ dốc thoai thoải, rộng rãi và gây ấn tượng nhất ở ngoại thất được cho là thiết kế nhằm đáp ứng mong muốn này.

Đồng thời với ngày khai trương vào năm 1969, phòng đọc sách âm nhạc cũng được mở cửa.

Công trình thể hiện rõ mong muốn của Ohara Soichiro, người hết lòng yêu mến thành phố Kurashiki và nhạc cổ điển. Tuy nhiên, ông qua đời năm 1968, trước khi tòa nhà và phòng đọc sách âm nhạc hoàn thành.

Khi mới hoàn thành, đây là một công trình mới ở Khu phố Lịch sử Bikan. Hơn 50 năm đã trôi qua, và cùng với “Shin-Kojimakan (trước đây là chi nhánh Honmachi, Ngân hàng Chugoku)” ở phía đối diện, tòa nhà nay đã hòa hợp với khu phố.

Sau đây là tóm tắt lịch sử của tòa nhà, bao gồm các đợt cải tạo.

Kể từ khi mở cửa đến nay, chức năng của nơi đây với tư cách là cơ sở công cộng hầu như không thay đổi.

Trung tâm Cộng đồng Kurashiki, Thành phố Kurashiki – cơ sở giáo dục xã hội dành cho người dân ngay giữa Khu phố Lịch sử Bikan

Tùy từng người mà có sử dụng hay không, nhưng trên khắp Nhật Bản, trung tâm cộng đồng có mặt ở khắp nơi. Vì thường được dùng để tổ chức lớp học cho cư dân địa phương và giao lưu, không hiếm khi chúng nằm trong khu dân cư…

Đọc thêm

Công trình kiến trúc hiện đại ngay trung tâm Khu phố Lịch sử Bikan

Trung tâm Cộng đồng Kurashiki nằm trên phố Honmachi, ở bờ bắc sông Kurashiki, nơi có Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và nhiều địa điểm khác.

Những năm gần đây, dây điện được đưa xuống lòng đất, nhiều cửa hàng mới như quán cà phê cải tạo từ nhà phố cổ đã khai trương. Con phố nhộn nhịp với khách tản bộ tham quan.

Nói cách khác, nơi đây nằm ngay “giữa lòng khu du lịch”, nên việc một cơ sở công cộng như trung tâm cộng đồng tọa lạc ở vị trí này quả là hiếm thấy.

Tuy nhiên, tôi cảm nhận được “nét riêng của Kurashiki” ở nơi này. Theo tôi, Kurashiki trở nên hấp dẫn hơn nhờ không chỉ “bảo tồn” những gì xưa cũ mà còn tiếp nhận cái mới và tạo nên sự hài hòa.

Dọc con phố là những công trình khó hình dung nếu chỉ nghĩ đến Kurashiki như một thành phố còn lưu giữ các nhà kho và nhà phố từ thời Edo, nhưng chúng không hề lạc lõng.

• “Song cửa Kurashiki”, vốn không cần thiết đối với công trình bê tông cốt thép
• Ngói ốp tường
• Cửa sổ được đặt lùi sâu vào trong tường, v.v.

Có thể cảm nhận được sự chăm chút ở nhiều nơi để công trình hài hòa với cảnh quan phố xá.

Đặc biệt, những ô cửa sổ gây ấn tượng mạnh: nhìn từ bên ngoài, ta có cảm giác chúng nằm rất sâu bên trong.

Ông Kawamoto Jiro thuộc công ty thiết kế Urabe, do Urabe Shizutaro thành lập, từng nói rằng có lẽ họ muốn tạo cảm giác chiều sâu và hiệu ứng sáng tối.

Nhìn cửa sổ từ bên trong, có thể thấy phần “nhô ra”.

Thiết kế này làm tăng công sức thi công, đồng thời phần nhô ra cũng gây bất tiện cho người sử dụng. Tuy nhiên, có lẽ công trình được làm như vậy vì ưu tiên cảnh quan nhìn từ bên ngoài.

“Mái lớn” gợi hình ảnh một nhà kho đồ sộ

Có lẽ phần gây ấn tượng nhất trong ngoại thất Trung tâm Cộng đồng Kurashiki chính là “mái lớn”.

Mái lớn được thiết kế gợi hình ảnh “nhà kho ba tầng của gia đình Ono” từng tồn tại trước đây. Có vẻ như chi tiết này đã thay thế “mái hiên trên tường” do Urabe Shizutaro phát triển và được sử dụng rộng rãi trong các công trình của Urabe sau đó.

Biểu tượng kỷ niệm 100 năm Minh Trị

Nhìn Trung tâm Cộng đồng Kurashiki từ bên ngoài, ta dễ chú ý đến một biểu tượng bí ẩn.

Bạn có biết đây là gì không?

Có vẻ biểu tượng này liên quan đến Thành phố Kurashiki hoặc Khu phố Lịch sử Bikan, nhưng đây là “biểu tượng kỷ niệm 100 năm Minh Trị”.

Biểu tượng được tạo ra trong khuôn khổ các sự kiện “kỷ niệm 100 năm Minh Trị” và được cho là xuất hiện khá phổ biến vào thời đó.

“100 năm Minh Trị” là năm 1968.

Trung tâm Cộng đồng Kurashiki khai trương vào năm sau đó (1969). Có lẽ Urabe Shizutaro đã chọn biểu tượng này vì thường xuyên nhìn thấy nó trong thời gian thiết kế và thi công.

Biểu tượng kỷ niệm 100 năm Minh Trị cũng được vẽ trong hội trường lớn.

Nội thất tòa nhà

Tiếp theo, hãy cùng vào bên trong tòa nhà.

Trung tâm Cộng đồng Kurashiki là cơ sở công cộng, vì vậy về cơ bản, bất kỳ ai cũng có thể vào và sử dụng, dù là khách du lịch hay người dân địa phương.

Tuy nhiên, nơi đây chủ yếu được sử dụng theo hình thức thuê phòng, nên nếu phòng đang có người sử dụng thì bạn không thể vào.

Tầng 1

Sảnh có nhiều thông báo dán trên tường, đúng chất trung tâm cộng đồng, nhưng cầu thang và hệ thống chiếu sáng lại sang trọng, không giống một trung tâm cộng đồng chút nào.

Nghe nói sàn nhà được lát bằng đá khai thác trong tỉnh Okayama (Quần đảo Kasaoka có Đảo Kitagi, nổi tiếng là hòn đảo đá, nhưng không rõ đá ở đây có phải được khai thác trên đảo Kitagi hay không).

Nhìn cánh cửa shoji này, người hướng dẫn của công ty thiết kế Urabe đã trầm trồ: “Ra là vậy!”. Bạn có nhận ra điều gì không?

Khoảng cách giữa các cửa sổ bên ngoài được cố ý làm rộng hơn để từ ngoài không nhìn thấy đường nối giữa các tấm shoji.

Tầng 2

Tiếp theo, chúng ta lên tầng 2.

Tay vịn cầu thang cũng làm bằng đồng thau, càng thêm đẹp theo thời gian.

Tầng 3

Chúng ta lên tầng 3, tầng cao nhất.

Nói “chỉ là một chiếc cầu thang” thì cũng đúng, nhưng bạn có thấy không gian ở đây thật đẹp không?

Tôi thử đổi góc chụp để chụp ảnh.

Tôi cảm thấy công trình của Urabe có nét đặc trưng là càng trải qua năm tháng càng thêm cuốn hút.

Khi bước vào Phòng họp số 4 và kéo rèm ra, mọi người đều reo lên: “Ồ!”

Bạn có nhận ra đó là gì không?

Đó là “biểu tượng kỷ niệm 100 năm Minh Trị”. Đây là thứ có thể nhìn thấy từ bên ngoài.

Đây là trải nghiệm khá hiếm có, khi chú ý đến “tòa nhà trung tâm cộng đồng”. Quan sát kỹ, tôi nhận ra nơi đây được chăm chút đến từng chi tiết.

Trong nửa sau của bài viết, tôi sẽ chọn lọc và giới thiệu những điểm khiến tôi chú ý cũng như những điều mong bạn quan tâm khi tham quan bên trong tòa nhà.

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE