Những năm gần đây, các trường tiểu học chú trọng «học tập khám phá», trong đó học sinh tự đặt câu hỏi và đào sâu suy nghĩ.
Tuy vậy, cơ hội để các em coi những vấn đề xã hội là chuyện của chính mình lại ít hơn ta tưởng.
Chúng tôi muốn các em biết rằng «mình cũng có thể làm được điều gì đó».
Với mong muốn ấy, chị Miyoshi Chihiro, đại diện của Hiệp hội Konohitokan, cùng các cộng sự đã tạo ra tài liệu học tập giúp các em vừa chơi vừa tìm hiểu về lãng phí thực phẩm và phòng chống thiên tai.
Tài liệu dành cho học sinh tiểu học của Konohitokan đã được hình thành qua những cuộc gặp gỡ và sự hợp tác như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu những tâm huyết gửi gắm trong đó.
Nội dung trong bài phản ánh thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 6 năm 2026. Xin lưu ý, thông tin có thể khác với hiện tại.
Konohitokan là gì?
Konohitokan là món đồ hộp được làm từ những nguyên liệu vẫn còn ăn được nhưng bị bỏ đi, tận dụng chúng một cách hiệu quả. Món ăn được chế biến dưới sự cố vấn của các bếp trưởng trong tỉnh Okayama, đồng thời gửi gắm tâm huyết của nhiều người lớn.
(Ảnh do Hiệp hội Konohitokan cung cấp)
Có hai loại: «Nikukan» và «Sakanakan».
Chỉ cần trộn với cơm vừa nấu là có thể dễ dàng chuẩn bị bữa ăn cho 3–4 người.
Với sự hỗ trợ của các doanh nghiệp và cá nhân, Konohitokan phân phát miễn phí mỗi năm hai lần cho các nhà ăn dành cho trẻ em và cơ sở chăm sóc trẻ em thông qua các hội đồng phúc lợi xã hội. Hoạt động này không chỉ mang đồ hộp đến nơi cần giúp đỡ mà còn gửi gắm trong mỗi hộp những tâm huyết và sự kết nối giữa người với người.
Mỗi năm, Konohitokan cũng tổ chức «Dự án 1.000 hộp Konohitokan», nơi học sinh trung học phổ thông cùng suy nghĩ về giải pháp cho các vấn đề xã hội. Từ lần thứ ba vào năm 2024, dự án đã lan rộng ra toàn quốc; từ năm 2025, dự án còn nhận được sự bảo trợ của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ. Năm 2026, dự án bước sang lần tổ chức thứ năm, và hoạt động khởi nguồn từ Okayama đang dần lan tới các tỉnh khác.
Quá trình hình thành tài liệu học tập Konohitokan
Năm 2025, Konohitokan đã sử dụng khoản trợ cấp từ «Chương trình hỗ trợ xây dựng tương lai khu vực Bitchu» để bắt tay vào làm tài liệu học tập dành cho học sinh tiểu học.
Bối cảnh là mỗi trường có cách triển khai học tập khám phá và xây dựng bài giảng khác nhau, trong khi giáo viên phải gánh nhiều công việc chuẩn bị. Vì vậy, mục tiêu là tạo ra tài liệu dễ sử dụng cho giáo viên, đồng thời giúp học sinh vừa học vừa tự suy nghĩ.
Sau khi liên hệ với nhiều trường tiểu học, sáu trường trong khu vực Bitchu, trong đó có Trường Tiểu học Ashitaka và Trường Tiểu học Tsubue thuộc Thành phố Kurashiki, đã tham gia với tư cách trường thí điểm.
Học sinh các trường Trung học phổ thông Okayama, Trung học phổ thông Okayama Sanyo, Trường Trung học phổ thông Kurashiki Suisho và Trường Trung học phổ thông Komatsu Otani ở tỉnh Ishikawa cũng tham gia làm tài liệu.
Các trang trình chiếu và phiếu bài tập dùng trong giờ học được hoàn thiện qua nhiều lần chỉnh sửa, với góp ý của một cựu giáo viên và sự cố vấn của chị Yoshikawa Miyuki, phó giáo sư thuộc Viện Thúc đẩy Giáo dục, Đại học Okayama.
Từ học kỳ hai, các trường tiểu học bắt đầu tổ chức giờ học, sử dụng tài liệu của Konohitokan để tìm hiểu về lãng phí thực phẩm và phòng chống thiên tai. Có trường hợp học sinh trung học phổ thông đang hướng tới nghề giáo trực tiếp đứng lớp. Các em cho biết dù hồi hộp, trải nghiệm ấy càng khiến mình muốn trở thành giáo viên.
Trong phiếu khảo sát sau giờ học, các em viết rằng «muốn kể cho gia đình nghe» và «vui, dễ hiểu». Hoạt động này cũng được truyền thông đưa tin. Những lời nhận xét ấy cho thấy các em đã cảm nhận bài học này như một điều gắn với chính mình.
«Trò chơi Sugoroku Konohitokan»
Trọng tâm của bộ tài liệu là «Trò chơi Sugoroku Konohitokan».
Đây không phải trò chơi thi xem ai về đích nhanh nhất khi chơi một mình.
Điểm đặc biệt là các em cùng tiến lên theo đội, vừa suy nghĩ về lãng phí thực phẩm và phòng chống thiên tai, vừa thảo luận với bạn bè.
Trong trò chơi, nắp chai nhựa mà các em thu thập được sẽ tượng trưng cho đồ hộp Konohitokan.
Theo tình huống giả định, các em sẽ mang những hộp đồ ăn ấy đến cho người gặp khó khăn hoặc cần được hỗ trợ.
Cuối cùng, đội nào mang được nhiều đồ hộp hơn và khiến nhiều người vui vẻ hơn sẽ chiến thắng.
Thay vì tập trung vào việc cạnh tranh, trò chơi được thiết kế để các em cùng hợp tác tiến lên và khi về đích có thể cảm thấy «mình vừa làm được một việc tốt».
Tâm huyết gửi gắm trong những tấm thẻ
Trong trò chơi Sugoroku Konohitokan có nhiều loại thẻ khác nhau.
«Hãy đập tay với người đối diện»
«Hãy thử nói lời cảm ơn với thầy cô»
Thoạt nhìn, đây chỉ là những hành động nhỏ, nhưng chúng có thể tạo cơ hội để các em nói ra những lời thường ngại ngùng không dám nói, hoặc nhận ra cảm xúc của chính mình.
Bộ tài liệu được thiết kế để các em không chỉ tìm hiểu về lãng phí thực phẩm và phòng chống thiên tai mà còn có thời gian nhìn lại chính mình.
«Chiếc gậy tiếp nối tâm huyết» kết nối trẻ em với doanh nghiệp
Trong một năm, bộ tài liệu được sử dụng tại sáu trường tiểu học, với tổng cộng khoảng 450 học sinh tham gia học tập.
Trong tiết học ôn lại những gì đã học, các em cũng dành thời gian viết thư gửi đến những doanh nghiệp hỗ trợ Konohitokan, như một phần của hoạt động «Chiếc gậy tiếp nối tâm huyết».
Tại Konohitokan, chúng tôi nhận được những lời nhắn từ các doanh nghiệp hỗ trợ gửi đến các em nhỏ.
Các em đọc lời nhắn, rồi viết cảm nghĩ, lời cảm ơn và ước mơ của mình lên thiệp để gửi đến doanh nghiệp.
Đón nhận tấm lòng của doanh nghiệp, các em nhỏ hồi đáp bằng chính lời lẽ của mình.
“Tiếp nối tấm lòng” cũng là một hoạt động kết nối các em nhỏ với doanh nghiệp.
Chúng tôi đã trò chuyện với Miyoshi Chihiro, đại diện của Hiệp hội Konohitokan, và nhà thiết kế Nishimori Sonono về tâm huyết gửi gắm trong quá trình làm tài liệu học tập dành cho học sinh tiểu học.
Thông tin cơ bản về Hiệp hội Konohitokan
| Tên tổ chức | Hiệp hội Konohitokan |
|---|---|
| Người đại diện | Miyoshi Chihiro |
| Năm thành lập | ngày 10 tháng 6 năm 2022 |
| Địa chỉ | 1240-3 Sasaoki, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Trang web | Hiệp hội Konohitokan |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
