Konohitokan ~ Hộp đồ hộp dịu dàng thay đổi một xã hội đầy mâu thuẫn

Những món ăn trong bữa tối gia đình hay tiệc cùng đồng nghiệp là điều quan trọng, góp phần làm cho cuộc sống của chúng ta thêm phong phú.

Tuy nhiên, cũng không thể quên rằng nhiều thực phẩm bị vứt bỏ lãng phí mà chưa được ăn.

Ngay tại Nhật Bản cũng có những trẻ em gặp khó khăn trong việc có được thực phẩm vì lý do kinh tế.

Đằng sau cuộc sống ẩm thực phong phú là lượng lớn thực phẩm bị vứt bỏ, trong khi những trẻ em gặp khó khăn về ăn uống do gánh nặng kinh tế từ cảnh nghèo khó vẫn tồn tại. Tình trạng mâu thuẫn này cũng đang diễn ra ở Nhật Bản.

Người đang dùng đồ hộp để giải quyết hai vấn đề xã hội lớn này là Chihiro Miyoshi, thợ làm móng ở Thành phố Kurashiki.

Chị gửi những hộp đồ ăn đóng hộp mang tên Konohitokan, được làm từ thực phẩm bị các nhà hàng và khách sạn vứt bỏ, đến các cơ sở chăm sóc trẻ em và bếp ăn cho trẻ em.

Bài viết giới thiệu lý do chị Miyoshi, một thợ làm móng, quyết định dùng đồ hộp để giải quyết tình trạng lãng phí thực phẩm và nghèo đói, cũng như xã hội mà chị hướng tới.

Konohitokan là gì?

Konohitokan là những hộp đồ ăn được làm từ thực phẩm còn dư tại khách sạn và nhà hàng. Vậy sản phẩm này có gì đặc biệt?

Sau đây là câu chuyện và tâm huyết gửi gắm trong Konohitokan.

Hoạt động của Konohitokan

Hiệp hội Konohitokan hoạt động nhằm giải quyết hai vấn đề xã hội là lãng phí thực phẩm và nghèo đói thông qua đồ hộp.

Từ trước đến nay, hiệp hội đã cung cấp Konohitokan, được làm từ thực phẩm bị các khách sạn và nhà hàng vứt bỏ, cho các cơ sở giải quyết vấn đề nghèo đói như cơ sở chăm sóc trẻ em và bếp ăn cho trẻ em.

Dự án bắt đầu vào tháng 5 năm 2020, khi chị Chihiro Miyoshi, đại diện hiệp hội, kêu gọi các khách sạn và nhà hàng cùng sản xuất đồ hộp.

Dưới sự dẫn dắt của anh Hiroki Fujita, chủ tịch Rokushikikai, tổ chức thúc đẩy ngành ăn uống tỉnh Okayama, cùng anh Ryugo Sato, bếp trưởng nhà hàng tiệc cưới THE MAGRITTE, họ đã phát triển Konohitokan từ những nguyên liệu cao cấp bị vứt bỏ.

Ngoài việc gửi Konohitokan đến các cơ sở giải quyết vấn đề nghèo đói ở tỉnh Okayama, hiệp hội còn tổ chức các sự kiện như cuộc thi ý tưởng để học sinh trung học trong tỉnh đề xuất cách sử dụng sản phẩm.

Tiểu sử chị Chihiro Miyoshi, đại diện Hiệp hội Konohitokan

Chị Miyoshi sinh ra tại Thành phố Ueda, tỉnh Nagano.

Sau khi tốt nghiệp trung học ở tỉnh Nagano, chị đi làm tại một công ty ở Tokyo để tự lập về kinh tế.

Khi ấy, chị cũng muốn trở thành thợ làm móng, nhưng không đủ điều kiện kinh tế để theo học trường chuyên môn, nên ngày ngày chỉ lo xoay xở cho cuộc sống.

Sau khi kết hôn, chị chuyển đến Okayama và có ba người con. Tuy nhiên, việc nuôi con trong hoàn cảnh ít người để nương tựa dường như khiến chị cảm thấy cô đơn.

Dù bận rộn chăm con, chị vẫn bắt đầu học nghề làm móng, ước mơ của mình, vì muốn kết nối với mọi người ở Okayama.

Sau đó, chị trân trọng những cuộc gặp gỡ ở Okayama và hoạt động tích cực với tư cách thợ làm móng.

Có lẽ chính vì thấu hiểu tầm quan trọng của mối liên hệ với cộng đồng, chị Miyoshi đã góp phần mở rộng mạng lưới hỗ trợ thông qua sự kết nối giữa mọi người.

Những hoạt động của Konohitokan từ trước đến nay

Vào Ngày Thiếu nhi và dịp Giáng sinh, Hiệp hội Konohitokan tặng Konohitokan miễn phí cho các cơ sở chăm sóc trẻ em và bếp ăn cho trẻ em.

Trong đợt hỗ trợ đầu tiên vào tháng 12 năm 2021, sản phẩm được gửi đến 10 cơ sở chăm sóc trẻ em trong tỉnh Okayama.

Tháng 11 năm 2022, hiệp hội lên kế hoạch cho một hoạt động mới mang tên “Dự án 1.000 hộp Konohitokan”.

Một cuộc thi được tổ chức để học sinh trung học thuộc 15 trường học và nhóm hoạt động trong tỉnh Okayama trình bày ý tưởng sử dụng Konohitokan.

Các ý tưởng được đề xuất hướng trực tiếp đến việc giải quyết vấn đề xã hội, chẳng hạn như phân phát cho người cao tuổi sống ở vùng dân cư thưa thớt và cung cấp cho trẻ em nghèo ở nước ngoài. Hoạt động hỗ trợ dựa trên ý tưởng của học sinh cũng đã bắt đầu.

Dự án 1.000 hộp Konohitokan lần thứ hai (tổ chức ngày 22 tháng 7 năm 2023) – Giải quyết các vấn đề xã hội bằng nhiệt huyết của học sinh trung học!

Gần đây, ngày càng có nhiều trường trung học và đại học khuyến khích hoạt động tình nguyện; chúng tôi nghe nói một số trường còn tính hoạt động này vào tín chỉ. Nhắc đến tình nguyện, có thể bạn sẽ ngần ngại hoặc băn khoăn không biết nên làm gì…

Bài viết liên quan

Bên trong hộp Konohitokan

Konohitokan do các đầu bếp nhà hàng và khách sạn chế biến có hai loại: Sakanakan và Nikukan.

Anh Fujita, chủ tịch Rokushikikai, nghĩ ra món Sakanakan; còn anh Sato, bếp trưởng THE MAGRITTE, sáng tạo món Nikukan.

Mỗi hộp nặng khoảng 160 gram, đủ để ăn kèm cơm cho 3–4 người.

Konohitokan còn có hương vị phù hợp để kết hợp linh hoạt với nhiều món ăn khác nhau, chẳng hạn như mì pasta chứ không chỉ ăn với cơm.

Tháng 1 năm 2023, một cuộc thi công thức nấu ăn sử dụng Konohitokan dành cho trẻ em tại các cơ sở chăm sóc trẻ em đã được tổ chức.

Phỏng vấn chị Chihiro Miyoshi, đại diện

Điều gì đã khiến chị Miyoshi, một thợ làm móng, bắt đầu sản xuất Konohitokan?

Chúng tôi đã hỏi chị Miyoshi về câu chuyện dẫn đến sự ra đời của những hộp đồ ăn và tâm huyết gửi gắm trong đó.

Lãng phí thực phẩm và vấn đề nghèo đói

Chị có thể kể về sự việc đã khơi nguồn cho việc phát triển Konohitokan không?

Miyoshi (lược bỏ kính ngữ)

Tháng 4 năm 2020, khi ảnh hưởng của việc hạn chế ra ngoài bắt đầu rõ rệt, tôi cùng những người bạn kinh doanh nhà hàng đang bị sụt doanh thu tổ chức một phiên chợ bán cơm hộp tại bãi đỗ xe của tiệm làm móng.

Ngày nào cũng có rất nhiều người đến mua cơm hộp, nên sự kiện thành công rực rỡ. Tuy nhiên, vẫn có những hộp cơm bán không hết.

Nhìn những hộp cơm bị vứt đi, tôi nhận ra vấn đề lãng phí thực phẩm, khi một lượng lớn nguyên liệu bị bỏ phí.

Qua phiên chợ, lần đầu tiên tôi nghiêm túc suy nghĩ về cộng đồng địa phương, và có lẽ điều đó khiến tôi nhạy bén hơn với các vấn đề xã hội.

Khi biết rằng “tính bình quân đầu người ở Nhật Bản, mỗi ngày lượng thức ăn bị vứt đi tương đương một bát cơm”, tôi càng mong muốn giúp nhiều người biết đến vấn đề lãng phí thực phẩm.

Vì sao chị nghĩ đến việc giải quyết vấn đề nghèo đói thông qua vấn đề lãng phí thực phẩm?

Miyoshi

Thật ra, ban đầu tôi định tập trung vào công tác phòng chống thiên tai chứ không phải vấn đề nghèo đói.

Để tận dụng thực phẩm bị bỏ đi, tôi cùng các đầu bếp nhà hàng và khách sạn phát triển đồ hộp dự trữ. Tuy nhiên, dù được làm từ nguyên liệu bị bỏ đi, đồ hộp sử dụng thực phẩm cao cấp vẫn có giá thành đắt đỏ, khiến chúng tôi vất vả tìm nơi tiếp nhận.

Có lúc tôi gần như đã từ bỏ ý định làm đồ hộp, nhưng anh Hiroki Fujita, chủ tịch Rokushikikai, đã đề nghị cùng suy nghĩ lại về cách sử dụng chúng.

Vì vậy, tôi thử nghĩ xem xã hội sẽ thay đổi ra sao dưới tác động của dịch COVID-19.

Tôi hình dung rằng khi số hộ gia đình bị giảm thu nhập tăng lên, tình trạng nghèo đói ở Nhật Bản cũng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

Thế là tôi nảy ra ý tưởng kết nối hai vấn đề lớn là lãng phí thực phẩm và nghèo đói, rồi gửi Konohitokan đến những người đang thiếu thốn thức ăn.

Khởi nguồn của Konohitokan

Chị có thể kể về quá trình bắt đầu bán cơm hộp không?

Miyoshi

Tháng 3 năm 2020, một người bạn kinh doanh nhà hàng tâm sự với tôi: “Tuần này có đến hai ngày chẳng có lấy một khách nào”.

Có lẽ những thay đổi trong xã hội do dịch COVID-19 gây ra đã bắt đầu xuất hiện.

Đến tháng 4 năm 2020, ảnh hưởng của dịch COVID-19 bắt đầu trở nên nghiêm trọng, và tôi biết được những người bạn kinh doanh nhà hàng đang gặp khó khăn.

Sau khi bàn bạc với họ, tôi đề xuất bán cơm hộp.

Tôi không có kiến thức chuyên môn về việc bán cơm hộp, nhưng trước hết, tôi dựng lều ở bãi đỗ xe trước tiệm làm móng của mình và bắt đầu tổ chức một phiên chợ đơn giản.

Phiên chợ bán cơm hộp được mọi người đón nhận ra sao?

Miyoshi

Tôi cũng không biết cách quảng bá như phát hành thông cáo báo chí, nên đã gọi điện cho các cơ quan truyền thông như báo chí để mời họ đến đưa tin.

Có lẽ nhu cầu mua cơm hộp cũng cao vì mọi người đang hạn chế ra ngoài.

Rất nhiều người đã đến phiên chợ, và cuối cùng có 16 nhà hàng tham gia.

Với một nhà hàng, phiên chợ đã trở thành bước ngoặt giúp việc bán cơm hộp thành công rực rỡ.

Sau khi chuyển sang bán cơm hộp ở nhiều nơi khác nhau, doanh thu cũng tăng lên. Có người đã biến những thay đổi trong xã hội do dịch COVID-19 gây ra thành cơ hội kinh doanh.

Phiên chợ bắt đầu vào tháng 4 năm 2020 và kéo dài hai tháng rưỡi, đến cuối tháng 6. Tôi vẫn nhớ sự kiện diễn ra mỗi ngày và luôn đông khách.

Phiên chợ bắt đầu với mong muốn giúp đỡ bạn bè đã thành công rực rỡ. Đó cũng là trải nghiệm khiến tôi cảm nhận rằng những điều mình hình dung có thể trở thành hiện thực.

Hành động để biến mong muốn thành hiện thực

Anh đã kết nối với đầu bếp ở nhà hàng và khách sạn bằng cách nào?

Miyoshi

Tôi nhờ người quen giới thiệu rồi gọi điện hoặc đến gặp trực tiếp các nhà hàng và khách sạn, liên tục đề xuất làm đồ hộp từ nguyên liệu còn dư.

Tất nhiên, vì đây là đề xuất bất ngờ nên tôi đã bị từ chối rất nhiều lần.

Cuối cùng, tôi đã liên hệ với hơn 200 nơi và kiên trì trong hơn 2 tháng.

Trong quá trình tiếp tục liên hệ với các nhà hàng và khách sạn, tôi đã gặp được những người sẵn lòng đón nhận đề xuất, như ông Fujita, chủ tịch hội Rokushikikai và bếp trưởng Sato của địa điểm tổ chức tiệc cưới THE MAGRITTE.

Anh đã kết nối với các cơ sở chăm sóc trẻ em như thế nào?

Miyoshi

Sau khi nảy ra ý tưởng dùng đồ hộp để góp phần giải quyết vấn đề nghèo đói, tôi đã gọi điện cho các hội đồng phúc lợi xã hội ở Thành phố Okayama và Thành phố Kurashiki.

Có người bối rối trước cuộc gọi bất ngờ, nên cũng có nhiều lần họ không chịu lắng nghe tôi.

Sau nhiều lần liên hệ, cuối cùng cũng có người thấu hiểu tâm huyết của Konohitokan, giúp chúng tôi kết nối với các cơ sở chăm sóc trẻ em và bếp ăn cộng đồng dành cho trẻ em trong tỉnh Okayama.

Sau đó, chúng tôi có thể liên hệ trực tiếp với những người làm việc tại các cơ sở chăm sóc trẻ em và trao đổi về những hỗ trợ cần thiết.

Tâm huyết gửi gắm trong từng hộp đồ ăn

Anh có lưu ý điều gì khi chọn nơi nhận hỗ trợ không?

Miyoshi

Khi chọn nơi nhận quyên góp Konohitokan, chúng tôi chú trọng đến việc đó phải là nơi có thể trao tận tay từ người này sang người khác.

Chẳng hạn, tại các cơ sở chăm sóc trẻ em hay bếp ăn cộng đồng dành cho trẻ em, nhân viên có thể trao tận tay các em cùng với lời nhắn gửi.

Ngoài ra, chúng tôi cũng đã gửi Konohitokan cùng với hoạt động Charity Santa, nơi các tình nguyện viên hóa trang thành ông già Noel mang quà đến cho trẻ em trong các gia đình nghèo.

Tôi nghĩ rằng không chỉ thực phẩm mà cả tình yêu thương và lòng tốt cũng sẽ được truyền đến các em khi chúng ta nói cho các em biết tâm ý gửi gắm trong món quà.

Khi trực tiếp gặp những người cần được hỗ trợ, anh nhận ra điều gì?

Miyoshi

Khi dịch COVID-19 lan rộng, có vẻ như các em đã rời khỏi cơ sở chăm sóc trẻ em gặp khó khăn vì thiếu thực phẩm.

Vì vậy, trong đợt hỗ trợ vào tháng 12 năm 2021, chúng tôi cùng các em ở cơ sở chăm sóc trẻ em trang trí hộp Konohitokan theo chủ đề Giáng sinh rồi tặng cho những người đã rời cơ sở.

Chính nhờ gặp mặt và lắng nghe những người đang gặp khó khăn mà chúng tôi mới nhận ra hình thức hỗ trợ thực sự cần thiết.

Không chỉ cung cấp nguyên liệu, chúng tôi còn nhận ra sự lệch pha trong hỗ trợ và có thể triển khai những hỗ trợ mà các cơ sở chăm sóc trẻ em thực sự cần.

Tương lai của Konohitokan

Konohitokan sẽ tạo ra những thay đổi nào cho xã hội?

Miyoshi

Tôi không nghĩ chỉ riêng Konohitokan có thể giải quyết vấn đề lãng phí thực phẩm và nghèo đói trên thế giới.

Số người chúng tôi có thể hỗ trợ là có hạn. Dù cố gắng đến đâu, chúng tôi cũng không thể tận dụng toàn bộ thực phẩm trên thế giới, và việc đưa thực phẩm đến với tất cả mọi người cũng rất khó.

Ngay cả khi chỉ giới hạn trong tỉnh Okayama, có lẽ chúng tôi cũng không thể làm được.

Tuy nhiên, nếu chúng tôi tiếp tục lên tiếng, sẽ có thêm nhiều người nhận ra vấn đề lãng phí thực phẩm và nghèo đói.

Thực phẩm bị vứt bỏ lãng phí và những người chật vật kiếm bữa ăn thực ra đều ở ngay quanh chúng ta.

Khi nhận ra vấn đề, chúng ta cũng sẽ tự nhiên trân trọng bữa tối trước mắt hơn.

Tôi tin rằng Konohitokan có thể tạo ra động lực để xã hội trở nên nhân ái hơn.

Từ nay anh muốn phát triển hoạt động theo hướng nào?

Miyoshi

Tôi sẽ tiếp tục các hoạt động nhằm tôn vinh những người đang hỗ trợ Konohitokan.

Chính nhờ tâm huyết của rất nhiều người—từ đầu bếp ở khách sạn và nhà hàng, nhân viên tại các cơ sở chăm sóc trẻ em và bếp ăn cộng đồng dành cho trẻ em, đến những người làm trong chính quyền và trường học—mà nguyên liệu còn dư mới đến được với những em nhỏ cần hỗ trợ.

Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn bằng cách chia sẻ về tâm huyết của những người đã đồng hành cùng Konohitokan.

Thông qua hoạt động giới thiệu những người đang chung tay, tôi cũng muốn cho các em biết rằng trong xã hội có rất nhiều người tốt bụng.

Là một phần trong hoạt động đó, tôi đã bắt đầu một chương trình trên đài phát thanh trực tuyến Yumenotane, nơi tôi làm người dẫn chương trình và giới thiệu các khách mời.

Bằng cách tôn vinh những người đang hỗ trợ Konohitokan, tôi muốn truyền tải sự ấm áp của xã hội.

Lời của tác giả

Vòng kết nối do Konohitokan tạo nên không ngừng mở rộng, quy tụ các nhà hàng, khách sạn, cơ sở chăm sóc trẻ em, bếp ăn cộng đồng dành cho trẻ em, cùng những người làm trong chính quyền và trường học.

Có lẽ tính cách của anh Miyoshi—khả năng hành động, sẵn sàng biến ý tưởng thành hiện thực ngay lập tức, cùng sự chân thành khi bày tỏ niềm đam mê—đã thu hút rất nhiều người.

Anh Miyoshi luôn hành động nhất quán theo phương châm: “Thấy ai gặp khó khăn thì giúp đỡ”.

Dù là các nhà hàng bị giảm doanh thu do dịch COVID-19 hay những em nhỏ ở cơ sở chăm sóc trẻ em thiếu thốn thực phẩm, anh đều lập tức làm những gì có thể.

Và khi không ngừng nỗ lực giúp đỡ những người gặp khó khăn, anh đã phát triển hoạt động ấy thành một dự án lớn kết nối xã hội.

Từ nay, anh Miyoshi sẽ tiếp tục tiến bước, kết nối thêm nhiều người và mang lại nụ cười cho họ.

Tôi cũng được tiếp thêm dũng khí từ tinh thần của anh Miyoshi, người đang trực diện đối mặt với những vấn đề lớn là lãng phí thực phẩm và nghèo đói.

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE