Kojima, nơi tập trung các doanh nghiệp dệt may, là “thành phố dệt may” tiêu biểu của Kurashiki
Kojima thu hút người hâm mộ trong và ngoài Nhật Bản với danh tiếng là “thành phố dệt may”.
Cùng tìm hiểu các doanh nghiệp và những sản phẩm dệt may đa dạng được sản xuất tại Kojima.
Sanadahimo, loại vải dệt khổ hẹp lâu đời nhất ở Kojima
Trong số các sản phẩm dệt may của Kojima, Sanadahimo có lịch sử lâu đời nhất.
Sanadahimo còn được gọi là loại vải dệt hẹp nhất thế giới, nổi bật với độ bền chắc, không bị giãn dù dùng để treo vật nặng.
Trước đây, dây được dùng làm trang bị bảo hộ để buộc các bộ giáp samurai, dây đeo kiếm và dây chống trượt. Người dân thường cũng dùng dây để buộc các bộ trà cụ hoặc làm khóa giữ obi.
Theo ghi chép, Sanadahimo bắt đầu được sản xuất tại làng Tanokuchi ở Kojima vào năm 1789.
Sanadahimo trở nên phổ biến như món quà lưu niệm dành cho những người hành hương đến cả núi Konpira và Đền thờ Yuga, góp phần đặt nền móng để Kojima trở thành vùng dệt may.
Tuy nhiên, theo thời gian, số cơ sở sản xuất Sanadahimo ngày càng giảm. Tính đến năm 2025, Sakamoto Orimono Yugen-gaisha (sau đây gọi là “Sakamoto Orimono”) là đơn vị duy nhất còn sản xuất Sanadahimo ở Kojima.
Do thiếu người kế nghiệp, nghề làm Sanadahimo ở Kojima từng đứng trước nguy cơ mai một. Nhưng nhờ bà Sakamoto Sanae, hiện là giám đốc điều hành cấp cao của Sakamoto Orimono, kỹ thuật quý báu cùng khung cửi cơ khí không thể thiếu để dệt Sanadahimo đã được truyền lại.
Để đáp ứng nhu cầu hiện đại, Sakamoto Orimono chú trọng sản xuất Sanadahimo theo thiết kế riêng với số lượng nhỏ, đồng thời phát triển các sản phẩm đẹp mắt với nhiều màu sắc.
Tatami-beri, loại viền chiếu tatami đứng đầu Nhật Bản về thị phần và vẫn không ngừng phát triển
Việc sản xuất các loại vải dệt khổ hẹp như Sanadahimo từng phát triển mạnh, đặc biệt tại khu vực Karakoto ở Kojima.
Ngoài Sanadahimo, vải dệt khổ hẹp còn có tatami-beri. Đây là phần vải viền ở hai đầu chiếu tatami, một loại vật liệu xây dựng giúp bảo vệ chiếu và giữ các tấm chiếu liền với nhau.
Viền chiếu tatami đã có từ thời Nara, nhưng phải đến thời Taisho, loại viền này mới bắt đầu được sản xuất ở Okayama. Viền chiếu tatami Okayama nổi tiếng có chất lượng tốt, giúp nơi đây trở thành một trong những vùng sản xuất hàng đầu Nhật Bản.
Trong số đó, Takata Orimono, thành lập năm 1892 (năm Minh Trị thứ 25), hiện vẫn chiếm 40% thị phần viền chiếu tatami trong nước tính đến năm 2025.
Ban đầu, Takata Orimono sản xuất Sanadahimo, nhưng đã bắt đầu làm viền chiếu tatami vào đầu thời Showa để thích ứng với những thay đổi của thời đại. Hiện nay, với tầm nhìn doanh nghiệp “Từ văn hóa truyền thống đến văn hóa đại chúng”, công ty không chỉ cung cấp các loại viền tatami truyền thống mà còn có nhiều mẫu viền đa dạng, đẹp mắt để khách hàng lựa chọn.
Năm 2014, cửa hàng trực tiếp “FLAT” cũng khai trương, bán viền chiếu tatami trực tiếp đến người tiêu dùng mà không qua cửa hàng chiếu tatami.
Ông Takata Hisashi, giám đốc đại diện, cho biết: “Ở Kojima, nơi ngành dệt may phát triển mạnh, có nhiều người biết sử dụng máy may, nhờ đó viền chiếu tatami ngày càng được đánh giá cao như một vật liệu thủ công”.
Hiện nay, công ty còn hợp tác với các doanh nghiệp, tổ chức hội thảo thủ công và sản xuất viền chiếu tatami dành cho khách quốc tế, qua đó giới thiệu sức hấp dẫn của sản phẩm đến những nhóm khách hàng mới.
Là một trong những vùng sản xuất viền chiếu tatami hàng đầu Nhật Bản, Takata Orimono nỗ lực nâng cao mức độ nhận biết và giá trị của sản phẩm.
Kỹ thuật may đồ vật ba chiều được trau dồi qua tabi và đồng phục học sinh
Vào thời Taisho, người dân ở vùng nội địa cũng bắt đầu sản xuất tabi.
Ngoài Kojima, Chayamachi cũng trở thành một vùng sản xuất tabi. Sau đó, loại “tabi đế cao su may liền” với phần đế cao su được phát triển.
Công ty Cổ phần Marugo, đơn vị tạo ra tabi đế cao su, là doanh nghiệp lâu đời có trụ sở tại Chayamachi và đã sản xuất tabi hơn 100 năm nay.
Việc bắt đầu sản xuất tabi đã giúp nhiều doanh nghiệp dệt may tích lũy được kỹ thuật may các sản phẩm ba chiều.
Thời Taisho là giai đoạn trang phục Nhật Bản dần chuyển sang trang phục phương Tây.
Văn hóa mặc đồng phục học sinh cũng dần được du nhập vào Nhật Bản. Khi nhu cầu về đồng phục học sinh tăng lên, kỹ thuật may các sản phẩm ba chiều được tích lũy từ nghề sản xuất tabi đã phát huy mạnh mẽ.
Các doanh nghiệp dệt may ở Kojima xem cơn sốt đồng phục học sinh là một cơ hội kinh doanh, và phần lớn đã chuyển sang sản xuất đồng phục học sinh.
Bước sang thời Showa, nghề may đồng phục học sinh ở Kojima đạt đến thời kỳ hoàng kim. Khoảng 90% đồng phục học sinh trên toàn quốc được sản xuất tại Kojima, với sản lượng hàng năm lên tới gần 10 triệu bộ.
Sau Thế chiến thứ hai, trở thành nơi khai sinh ra “quần jeans sản xuất trong nước”
Sau Thế chiến thứ hai, quần jeans cũ sản xuất tại Mỹ bắt đầu du nhập vào Nhật Bản, khởi nguồn từ các khu chợ đen ở khu phố mua sắm Ameyoko, Ueno, Tokyo.
Người phát hiện ra những chiếc quần jeans được bày bán ở chợ đen là nhân viên kinh doanh của Maruo Hifuku (nay là Công ty Big John; sau đây gọi là “Big John”), công ty khi đó đang sản xuất đồng phục học sinh ở Kojima.
Khi Big John trở thành công ty đầu tiên trong nước bắt đầu sản xuất và bán quần jeans, Kojima dần được biết đến là “nơi khai sinh ra quần jeans sản xuất trong nước”.
Các doanh nghiệp trước đó chuyên sản xuất đồng phục học sinh đã gặp không ít khó khăn khi chuyển sang làm quần jeans.
Chẳng hạn, vải denim rất dày nên kim của máy may dùng để may đồng phục học sinh không thể xuyên qua. Người dân Kojima bắt đầu làm quần jeans bằng cách cải tiến máy may, rồi phát triển nơi đây thành vùng sản xuất quần jeans tiêu biểu của Nhật Bản.
Cùng với ngành công nghiệp quần jeans ngày càng phát triển, các cửa hàng máy may và doanh nghiệp chuyên về nút áo, khóa kéo cũng ngày càng xuất hiện nhiều ở Kojima.
Năm 1970, Betty Smith ra đời với tư cách là thương hiệu quần jeans nữ đầu tiên trong nước, bắt đầu thử sức sản xuất và kinh doanh quần jeans chú trọng đến sự thoải mái khi mặc của phụ nữ.
Tính đến năm 2025, Betty Smith không chỉ sản xuất quần jeans mà còn quảng bá sức hấp dẫn của sản phẩm bằng nhiều cách, chẳng hạn như đóng góp vào các chuyến tham quan học tập môn xã hội của học sinh tiểu học địa phương thông qua việc mở Bảo tàng Quần jeans và giới thiệu trải nghiệm làm quần jeans như một hoạt động giải trí mới.
Công ty cũng chú trọng đào tạo nhân lực cho ngành dệt may; hiện có nhiều thợ lành nghề tại Betty Smith sở hữu chứng chỉ Chuyên gia dệt may.
Để Kojima tiếp tục tỏa sáng với tư cách là một thị trấn dệt may, Betty Smith sẽ tiếp tục tìm kiếm những giá trị mới cho quần jeans.
Như vậy, nhiều doanh nghiệp dệt may ở Kojima vẫn đang nỗ lực kế thừa truyền thống và kỹ thuật của nhiều sản phẩm dệt may, đồng thời truyền lại cho thế hệ tiếp theo.
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang này
