Phỏng vấn ông Sugihara Yuta, Giám đốc đại diện Matsumoto Tekko

Dù là doanh nghiệp lâu đời với hơn 50 năm hoạt động, Công ty Cổ phần Matsumoto Tekko vẫn đang phát triển trong lĩnh vực tiên tiến là hệ thống robot.
Công ty cũng tích cực triển khai những sáng kiến mới, chẳng hạn như hệ thống đánh giá nhân sự và sử dụng máy tính bảng trong công việc.
Chúng tôi đã phỏng vấn ông Sugihara Yuta, Giám đốc đại diện Công ty Cổ phần Matsumoto Tekko, về đặc điểm và thế mạnh của công ty, nhân sự công ty tìm kiếm, lý do cải tổ hệ thống đánh giá nhân sự cũng như những dự định trong tương lai.
Công việc của Matsumoto Tekko là “thổi hồn vào robot”

Matsumoto Tekko là công ty như thế nào?
Sugihara (gọi tắt là Sugihara)
Hiện Matsumoto Tekko có 15 nhân viên. Nếu tính cả nhân viên bán thời gian và nhân viên của các công ty đối tác, quy mô công ty vào khoảng 100 người.
Hoạt động kinh doanh chính của chúng tôi là sản xuất hệ thống robot công nghiệp được đưa vào sử dụng tại các cơ sở sản xuất thuộc nhiều lĩnh vực.
Chúng tôi thiết kế hệ thống robot phù hợp với sản phẩm, quy trình sản xuất, công nghệ và môi trường làm việc của khách hàng, sau đó chế tạo hệ thống tại công ty và lắp đặt tại cơ sở sản xuất của khách hàng.
Ngoài ra, chúng tôi còn bảo trì, sửa chữa sau khi lắp đặt, cũng như cải tiến hệ thống robot cho phù hợp khi tình hình thay đổi so với thời điểm đưa vào sử dụng.
Các công ty hoạt động trong lĩnh vực hệ thống robot công nghiệp như chúng tôi được gọi là “nhà tích hợp hệ thống robot” hay “Robot SIer”.
Hiệp hội Công nghiệp Robot Nhật Bản, nơi công ty chúng tôi là thành viên, mô tả công việc của nhà tích hợp hệ thống robot là “thổi hồn vào robot”. Quả đúng như vậy.
Đặt trụ sở ở địa phương và giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực robot công nghiệp là thế mạnh của Matsumoto Tekko

Trên cả nước chắc cũng có những công ty cùng ngành. Thế mạnh và điểm khác biệt của Matsumoto Tekko so với các công ty khác là gì?
Sugihara
Nói thẳng ra, đó là “đặt trụ sở ở địa phương” và “kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực hệ thống robot công nghiệp”.
Các nhà tích hợp hệ thống robot tập trung nhiều ở những đô thị như Osaka.
Tuy nhiên, ở đô thị, diện tích mặt bằng của mỗi công ty thường bị hạn chế.
Nếu không có mặt bằng rộng, công ty sẽ khó lắp đặt thiết bị lớn hoặc chế tạo robot cỡ lớn.
Trong khi đó, công ty chúng tôi nằm ở vùng ngoại ô của một thành phố địa phương.
Vì vậy, khuôn viên rộng và tòa nhà làm nơi sản xuất cũng lớn.
Chúng tôi có đầy đủ thiết bị, máy móc và có thể chế tạo robot cỡ lớn.
Đây là thế mạnh riêng của một doanh nghiệp địa phương.

Còn thế mạnh thứ hai, kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực robot thì sao?
Sugihara
Ban đầu, công ty chúng tôi bắt đầu với công việc bảo trì robot. Tính cả lĩnh vực này, chúng tôi đã có hơn 30 năm hoạt động.
Không chỉ có nhiều năm kinh nghiệm, chúng tôi còn tham gia vào các hệ thống robot thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.
Nhờ kinh nghiệm phong phú đó, chúng tôi có thể tư vấn và đưa ra đề xuất về hệ thống robot cho bất kỳ ngành nghề nào.
Một thế mạnh lớn khác là chúng tôi đảm nhiệm trọn gói mọi công đoạn: từ tư vấn, đề xuất, thiết kế đến chế tạo, lắp ráp, lắp đặt tại hiện trường, bảo trì, sửa chữa sau khi đưa vào sử dụng và cải tiến.
Khách hàng cho biết họ yên tâm giao phó công việc vì chỉ cần làm việc với một công ty duy nhất.
Cải tổ hệ thống đánh giá nhân sự để kết quả công việc gắn liền với đánh giá, bất kể thế hệ

Hệ thống đánh giá nhân sự có nét riêng. Công ty đã áp dụng từ lâu chưa?
Sugihara
Không. Trước đây, công ty áp dụng chế độ nhân sự phổ biến dựa trên thâm niên.
Từ khi trở thành giám đốc đại diện, tôi luôn cảm thấy cần phải cải tổ chế độ nhân sự.
Vì vậy, tôi quyết định bắt tay vào thay đổi chế độ nhân sự.
Ban đầu, chúng tôi không thể xây dựng được chế độ như mong muốn. Sau khoảng 3 năm thử nghiệm và điều chỉnh, đồng thời lắng nghe ý kiến nhân viên, cuối cùng chúng tôi cũng hoàn thiện được hệ thống đánh giá nhân sự hiện nay.

Dù đã có sẵn chế độ, việc thay đổi hẳn phải tốn nhiều công sức và có thể gặp phải sự phản đối. Vì sao công ty vẫn quyết tâm thay đổi?
Sugihara
Vì tôi cảm thấy trong xã hội hiện nay, chế độ thâm niên gây ra nhiều vấn đề và khiến chúng ta đánh mất nhiều thứ.
Theo chế độ thâm niên, thế hệ trẻ thường chịu thiệt thòi.
Ngay cả khi được đánh giá cao, người trẻ vẫn khó nhận được kết quả tương xứng, tức là mức lương phù hợp, nếu áp dụng chế độ thâm niên.
Điều đó sẽ làm giảm động lực của người trẻ.
Họ là những người gánh vác tương lai, nên điều này cũng ảnh hưởng đến tương lai của công ty.
Chúng tôi cải tổ chế độ với mục tiêu xây dựng hệ thống đánh giá nhân sự trong đó người trẻ không bị thiệt thòi, mọi thế hệ đều được đánh giá công bằng và kết quả đánh giá được phản ánh vào tiền lương.
Một lý do khác để cải tổ là giúp hệ thống dễ hiểu hơn.
Trước đây, không rõ ai là người đánh giá và đánh giá như thế nào.
Ngoài ra, cũng khó biết mức đánh giá nào sẽ tương ứng với mức lương bao nhiêu.
Tôi nghĩ việc xây dựng một hệ thống dễ hiểu với tất cả mọi người cũng rất quan trọng.
Có vẻ như nhân viên đã hài lòng với hệ thống đánh giá nhân sự hiện nay.
Tất nhiên, nếu cần, chúng tôi sẽ tiếp tục cải tiến hệ thống.
Chẳng hạn, hiện nay chúng tôi đưa việc giảm làm thêm giờ vào các tiêu chí đánh giá.

Đúng là cải cách cách làm việc đang chú trọng đến việc giảm làm thêm giờ.
Sugihara
Khi nhắc đến làm thêm giờ, có thể nhiều người nghĩ đến việc kiếm “tiền làm thêm”.
Vì vậy, ngoài xã hội cũng có ý kiến rằng nếu không còn làm thêm thì tiền phụ cấp sẽ giảm, gây khó khăn.
Ở công ty chúng tôi thì ngược lại.
Vì giảm làm thêm giờ là một tiêu chí đánh giá, nên nếu giảm được thời gian làm thêm, nhân viên sẽ được đánh giá cao hơn và cuối cùng được lợi.
Tuy nhiên, tùy vị trí công việc, nhân viên công ty chúng tôi có thể phải đi công tác, làm thêm giờ hoặc làm việc vào ngày nghỉ.
Những việc không thể tránh khỏi như đi công tác được tính thành hạng mục riêng, không thuộc đối tượng đánh giá.
Chúng tôi đánh giá cao những người ít làm thêm giờ và những người nỗ lực để giảm thời gian làm thêm.
Nhân viên kinh doanh kỹ thuật là công việc cần thiết trong thời đại mới, đòi hỏi kiến thức chuyên môn cao

Hiện Matsumoto Tekko đang tuyển dụng những vị trí nào?
Sugihara
Ngoài tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp, hiện chúng tôi còn tuyển dụng nhân viên kinh doanh kỹ thuật theo diện tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm.
Lý do là công ty có ít nhân viên ở độ tuổi 30, nên chúng tôi muốn cân bằng độ tuổi.
Công việc của nhân viên kinh doanh kỹ thuật là gì?
Sugihara
Nhân viên kinh doanh kỹ thuật lắng nghe yêu cầu của khách hàng, trao đổi với giám đốc nhà máy tại hiện trường, rồi lên phương án và đề xuất hệ thống robot phù hợp với khách hàng, đồng thời lập báo giá.
Công việc này đòi hỏi kiến thức kỹ thuật về hệ thống robot, cùng với khả năng lên ý tưởng, đề xuất và đàm phán.
Yêu cầu về kỹ năng khá cao, nhưng kết quả đạt được cũng rất xứng đáng.
Nếu nỗ lực, nhân viên kinh doanh kỹ thuật có thể trở thành người được trả lương cao nhất công ty.
Đây là vị trí quan trọng, không chỉ công ty chúng tôi mà toàn ngành tích hợp hệ thống robot đều cần đến.
Do công việc đòi hỏi kiến thức kỹ thuật, nhiều nhân viên kinh doanh kỹ thuật có kinh nghiệm làm việc tại hiện trường.
Sau khi vào công ty với vị trí nhân viên kinh doanh kỹ thuật, ban đầu họ sẽ làm việc tại hiện trường trong một khoảng thời gian nhất định để tích lũy kinh nghiệm thực tế tại công ty.
Ngoài ra, một số nhân viên cũng thăng tiến từ vị trí làm việc tại hiện trường lên làm giám đốc nhà máy.
Tương lai sẽ là sự “cộng tác” giữa con người và robot

Mỗi khi nhắc đến robot, đôi khi người ta lại nói rằng “robot và AI (trí tuệ nhân tạo) sẽ cướp mất công việc của con người”.
Sugihara
Có lẽ nhiều người thường hình dung như vậy.
Tuy nhiên, Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng dân số ít trẻ em và già hóa.
Tình trạng thiếu nhân lực đã xuất hiện và có khả năng sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn.
Ngành sản xuất là một ngành công nghiệp quan trọng, góp phần duy trì nền kinh tế Nhật Bản.
Hệ thống robot đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tình trạng dân số già hóa và thiếu nhân lực tại các cơ sở sản xuất.
Điểm mấu chốt là “sự cộng tác” giữa con người và robot.

Sự cộng tác giữa con người và robot là như thế nào?
Sugihara
Trước đây, nhiều người cho rằng nên giao gần như toàn bộ một công đoạn cho robot để tự động hóa hoàn toàn.
Có lẽ hình dung rằng “robot và AI sẽ cướp mất công việc” bắt nguồn từ đó.
Tuy nhiên, tình hình hiện nay đang thay đổi.
Các thiết bị an toàn của hệ thống robot đã được cải tiến, giúp con người có thể ở gần robot một cách an toàn.
Giờ đây, con người có thể làm việc bên cạnh robot, nhờ đó việc “cộng tác” trở nên dễ dàng hơn.
Vốn dĩ, robot giỏi “lặp lại chính xác cùng một thao tác trong thời gian dài”.
Trong khi đó, con người có thể linh hoạt làm việc tùy theo tình hình thực tế.
Ngược lại, robot khó quan sát tình hình rồi điều chỉnh công việc cho phù hợp.
Con người cũng có giới hạn về thể lực và sự tập trung, nên không thể lặp đi lặp lại những thao tác chính xác trong thời gian dài.
Vì vậy, con người và robot sẽ phân chia công việc theo thế mạnh của mỗi bên và tập trung vào lĩnh vực mình làm tốt.
Nói cách khác, sự cộng tác giữa con người và robot chính là sự phân chia vai trò giữa hai bên.
Matsumoto Tekko là một xưởng cơ khí nhỏ ở địa phương nhưng tạo ra những sản phẩm mang tầm quốc tế

Ông có dự định gì cho tương lai hoặc muốn thử sức với điều gì?
Sugihara
Chúng tôi không định mở rộng quy mô công ty quá lớn.
Tôi nghĩ khoảng 30 người là đủ, nhiều nhất cũng chỉ đến mức đó.
Thay vào đó, tôi muốn xây dựng một công ty nơi nhân viên có thể kiếm được thu nhập tốt.
Để làm được điều đó, chúng tôi đã thử nghiệm và điều chỉnh hệ thống đánh giá nhân sự, nhằm bảo đảm nỗ lực và kết quả công việc được phản ánh xứng đáng vào tiền lương.
Mục tiêu của tôi là để nhân viên cảm thấy hài lòng khi làm việc tại công ty này.
Ngoài ra, có một câu nói của nhân viên khiến tôi nhớ mãi.
“Matsumoto Tekko là một xưởng cơ khí nhỏ ở địa phương, nhưng công việc và sản phẩm mang tầm quốc tế”.
Tôi muốn những nhân viên sắp gia nhập công ty cảm nhận được rằng dù không phải là một công ty lớn, một doanh nghiệp ở địa phương của Nhật Bản vẫn có thể hoạt động trên sân khấu thế giới.
Lời của tác giả

Người ta cho rằng thách thức lớn nhất của nền kinh tế Nhật Bản là tình trạng thiếu nhân lực.
Một trong những cách giải quyết vấn đề này là đưa vào sử dụng các hệ thống robot.
Tôi không biết rằng một nhà máy lâu đời ở Kurashiki lại đang hoạt động trong lĩnh vực quan trọng, góp phần định hình tương lai nền kinh tế Nhật Bản.
Đáng chú ý là công ty lâu đời này vẫn linh hoạt thay đổi cơ cấu để phù hợp với thời đại, như việc Chủ tịch Sugihara tiến hành cải cách để những nỗ lực của người lao động được phản ánh xứng đáng vào tiền lương.
Tôi mong mọi người nhớ rằng ở Kurashiki cũng có một doanh nghiệp thú vị tên là Matsumoto Tekko, đang hoạt động cả ở nước ngoài.
Thông tin cơ bản về Công ty cổ phần Matsumoto Tekko

| Tên tổ chức | Công ty cổ phần Matsumoto Tekko |
|---|---|
| Ngành nghề | Sản xuất (các hệ thống robot) |
| Người đại diện | Sugihara Yuta |
| Năm thành lập | Thành lập: 1967, sáng lập: 1965 |
| Địa chỉ | 501-10 Fukuda-cho Urata, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-427-2272 |
| Trang web | Thiết kế, chế tạo, lắp đặt và bảo trì các thiết bị máy móc công nghiệp — Công ty cổ phần Matsumoto Tekko |










































