Nếu ngày mai, vì bệnh tật hay tai nạn mà đột ngột phải sống trên xe lăn, bạn có thể tiếp tục đón nhận thử thách mới với tinh thần lạc quan không?
Hai người đàn ông trở thành người sử dụng xe lăn giữa chừng cuộc đời, một người vì bệnh tật, người kia vì tai nạn, đã từ Kyushu và Okinawa đến Kurashiki nhân dịp sự kiện dạo phố bằng xe lăn.
Chính vì từng trải qua những điều đau đớn nên họ không muốn người khác phải chịu nỗi đau tương tự. Họ muốn tiếp thêm động lực cho những người lạc quan theo đuổi điều mình mong muốn. Tôi đã đến nghe buổi nói chuyện của hai người mang trong mình những tâm tư đầy nhiệt huyết ấy.
Thông tin trong bài được ghi nhận tại thời điểm đăng vào tháng 6 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã khác.
Về buổi nói chuyện của Ochimizu Yosuke và Miyo Tatsuya: “Không từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước”
Buổi nói chuyện kết hợp “Không từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước” được tổ chức tại Trung tâm Cộng đồng Kurashiki vào ngày 25 tháng 5 năm 2024, với sự tham gia của hai người sử dụng xe lăn là Ochimizu Yosuke và Miyo Tatsuya.
Người tổ chức là Moriue Miho, một chuyên gia vật lý trị liệu. Mỗi năm vào mùa xuân và mùa thu, chị Moriue tổ chức sự kiện dạo phố bằng xe lăn tại Khu phố Lịch sử Bikan.
Buổi nói chuyện được tổ chức như sự kiện mở màn vào đêm trước hoạt động dạo phố bằng xe lăn. Bài viết này giới thiệu câu chuyện dẫn đến việc chị Moriue tổ chức buổi nói chuyện.
Ochimizu Yosuke và Miyo Tatsuya là những người như thế nào?
Ochimizu Yosuke
Ochimizu Yosuke sinh năm 1982 tại Thành phố Kitakyushu, tỉnh Fukuoka.
Anh chơi bóng đá từ nhỏ. Khi còn học tiểu học, anh từng thi đấu trong đội tuyển chọn Thành phố Kitakyushu cùng cầu thủ Okubo Yoshito, cựu tiền đạo đội tuyển quốc gia Nhật Bản.
Anh từng làm kinh doanh và phát triển sản phẩm tại một công ty mỹ phẩm. Tuy nhiên, năm 2013, anh mắc bệnh xơ cứng cột bên nguyên phát (sau đây gọi là PLS), một căn bệnh hiếm gặp chỉ có 1 người mắc trong mỗi 1 triệu người. Cơ thể, tay chân và miệng của anh dần mất khả năng cử động, rồi anh phải nằm liệt giường. Hiện nay, anh tích cực tham gia các buổi nói chuyện, sự kiện biểu diễn trực tiếp và xuất hiện trên truyền hình cũng như các phương tiện truyền thông trên khắp Nhật Bản.
Ngoài ra, năm 2021, anh thành lập Công ty Cổ phần PLS. Với mục tiêu “xây dựng một nơi để mọi người đều có thể sống dễ dàng hơn”, anh tích cực hoạt động, chẳng hạn như tổ chức hơn 100 buổi nói chuyện mỗi năm trên khắp Nhật Bản.
Miyo Tatsuya
Miyo Tatsuya sinh năm 1988 tại Thành phố Hitachi, tỉnh Ibaraki.
Năm 2006, anh bị chấn thương tủy sống cổ trong một vụ tai nạn xe máy và buộc phải sống trên xe lăn. Sau nhiều lần phẫu thuật và tập phục hồi chức năng, năm 2011 anh đã một mình đi du lịch Hawaii. Tại đây, anh tiếp xúc với môi trường không rào cản phát triển vượt xa Nhật Bản và bắt đầu quan tâm đến du lịch nước ngoài.
Sau đó, anh nghỉ công việc dành cho người khuyết tật, trải qua thời gian ngắn sống tại Los Angeles và Australia, rồi quyết định một mình đi vòng quanh thế giới bằng xe lăn để giới thiệu đến nhiều người sức hấp dẫn của môi trường không rào cản ở nước ngoài. Trong khoảng 9 tháng, anh đi qua hơn 42 thành phố thuộc 23 quốc gia và hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới. Hiện anh sống tại Thành phố Itoman, tỉnh Okinawa.
Sau khi trở về từ chuyến đi vòng quanh thế giới, anh hoạt động trên khắp Nhật Bản với tư cách là du khách sử dụng xe lăn. Anh còn hợp tác với các công ty du lịch, đến nhiều nơi trong và ngoài nước để tham gia tư vấn xây dựng các tour phù hợp với người đi xe lăn. Bên cạnh đó, anh mở rộng hoạt động tích cực tham gia giáo dục phúc lợi cho học sinh với chủ đề 【Giáo dục × Du lịch】.
Không khí tại địa điểm tổ chức hôm đó
Hôm diễn ra sự kiện, khi bước vào Phòng họp số 2 ở tầng 1 Trung tâm Cộng đồng Kurashiki, tôi thấy nhiều chiếc xe lăn xếp thành hàng ở hàng ghế đầu.
Ngoài ra, những người muốn nghe bài nói chuyện của anh Ochimizu và anh Miyo đã đến từ cả Ngoài Thành phố Kurashiki, bất kể có khuyết tật hay không. Có lẽ sức hút của hai diễn giả cũng là một trong những lý do khiến buổi nói chuyện được tổ chức.
Vì bị khiếm thính, tôi sử dụng hệ thống hỗ trợ nghe và ứng dụng nhận dạng giọng nói để nghe hai diễn giả. Tôi đã báo trước với ban tổ chức nên họ chuẩn bị một chiếc bàn để đặt điện thoại thông minh đang mở ứng dụng nhận dạng giọng nói. Tôi rất biết ơn vì điều đó.
Hệ thống hỗ trợ nghe
Hệ thống truyền trực tiếp lời nói thu được bằng micro của thiết bị phát đến thiết bị nhận gắn vào máy trợ thính
Ứng dụng nhận dạng giọng nói
Ứng dụng chuyển thông tin âm thanh thành văn bản
Đúng 7 giờ tối, thời gian dự kiến bắt đầu buổi nói chuyện. Hai người dẫn chương trình thông báo khai mạc.
Trong buổi nói chuyện lần này, không chỉ hai diễn giả mà cả hai người dẫn chương trình cũng sử dụng xe lăn. Có thể cảm nhận được mong muốn của ban tổ chức là “ủng hộ các hoạt động do chính người khuyết tật thực hiện”.
Bài nói chuyện của Miyo Tatsuya
Buổi nói chuyện “Không từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước” bắt đầu với phần trình bày của Miyo Tatsuya.
Anh Miyo còn được gọi là “du khách sử dụng xe lăn”. Tôi cứ nghĩ chắc anh sẽ kể những kỷ niệm trong các chuyến đi… Thế nhưng, vừa cầm micro, anh đã bắt đầu: “Hôm nay tôi chỉ nói về chuyện du lịch khoảng 5 phút thôi. Vì điều tôi muốn nói hôm nay là Hành trình người hùng.”
Chủ đề bài nói chuyện là “Hành trình người hùng”
Hành trình người hùng là mô hình diễn tiến câu chuyện thường gặp trong các tác phẩm về người hùng như phim ảnh, truyện tranh và tiểu thuyết, do nhà nghiên cứu thần thoại người Mỹ Joseph Campbell đề xuất. Mô hình này gồm 12 bước được thực hiện lần lượt.
Để biết thêm chi tiết, hãy xem hình ảnh các trang trình chiếu trong bài nói chuyện của anh Miyo.
Hành trình người hùng của anh Miyo
Khi 18 tuổi và mải mê làm thêm, anh Miyo bị tai nạn xe máy, khiến cột sống cổ bị tổn thương. Anh buộc phải sống trên xe lăn.
Sau nhiều năm tập phục hồi chức năng, anh đã có thể tự sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, trong quá trình phục hồi chức năng và sau đó là tìm việc, anh sống thụ động, nghe theo gia đình và những người hỗ trợ, làm đúng những gì họ bảo.
Thế nhưng, một người đi trước cũng sử dụng xe lăn mà anh gặp tại cơ sở phục hồi chức năng đã khuyên anh chủ động bước ra ngoài: “Hay thử đi tàu điện từ cơ sở phục hồi chức năng về nhà bố mẹ xem”, “Hay thử sống một mình xem”, “Hay thử đi du lịch nước ngoài xem”.
Chuyến du lịch nước ngoài đầu tiên của anh Miyo là đến Hawaii. Anh chọn Hawaii vì nghĩ rằng nên bắt đầu từ một nơi mà người ta dễ giao tiếp bằng tiếng Nhật.
Khi thực sự đi du lịch nước ngoài, anh không chỉ xúc động trước những tiện ích không rào cản về mặt vật lý, chẳng hạn như lối đi dành cho xe lăn trên bãi cát dẫn đến bờ biển, mà còn trước sự cởi mở trong cách ứng xử. Mọi người chủ động chìa tay với anh Miyo, người sử dụng xe lăn, và nói: “Cùng nhảy với chúng tôi nhé”.
Sau đó, anh bắt đầu chủ động thử sức với nhiều điều, như đi vòng quanh thế giới và một mình chuyển đến Okinawa, nơi anh yêu thích khi ở Nhật Bản. Hiện anh vừa sống bằng những trải nghiệm ấy, vừa đi nói chuyện trên khắp Nhật Bản.
Mỗi ngày hoạt động với tinh thần “biết, nhận ra, hành động, suy ngẫm”
Câu nói anh Miyo trân trọng là “chikaku dokko”, một câu nói trong Thiền. Câu này được đọc là “tomo kaku ugokō”, có nghĩa là cứ hành động trước khi suy nghĩ, đúng như lời nói.
Trong buổi nói chuyện lần này, anh cũng nhắn nhủ khán giả rằng thay vì nghe xong rồi nghĩ “Nếu là mình thì sao?” mới hành động, hãy tìm ra điều mình có thể làm ngay lúc này và hành động ngay, sau đó suy nghĩ “Tiếp theo mình nên làm gì?” về kết quả đạt được. Anh nói: “Hãy lắng nghe phần trình bày tiếp theo của anh Ochimizu trong khi tìm kiếm động lực để bắt đầu hành động”, rồi trao micro cho anh Ochimizu.
Tôi cũng bị khiếm thính, nhưng từng có trải nghiệm du lịch nước ngoài một mình.
Khi tôi nói với mọi người rằng “Tôi không nghe được”, nhiều người dạy tôi ngôn ngữ ký hiệu của nước họ hoặc giao tiếp với tôi bằng cách viết ra giấy. Có lúc tôi còn nghĩ “Biết đâu ở nước ngoài, tôi có thể giao tiếp với mọi người suôn sẻ hơn ở Nhật Bản”. Vì vậy, tôi rất đồng cảm với nhiều câu chuyện của anh Miyo và chăm chú lắng nghe, liên tục gật đầu.
Sau buổi nói chuyện, anh Miyo còn chủ động hỏi tôi những câu như: “Người khiếm thính thường giao tiếp như thế nào?”
Tôi cảm thấy việc anh lập tức hỏi những điều thắc mắc và nói “Tôi nghĩ thế này” đúng là thể hiện tinh thần “chikaku dokko”. Vì không nghe được nên dù không hiểu câu chuyện, tôi thường giả vờ như đã hiểu để vượt qua tình huống.
Tuy nhiên, tôi một lần nữa nhận ra rằng trước hết cần nói ra “Tôi chưa hiểu”, rồi trân trọng quá trình cùng mọi người hiểu nhau hơn.
Bài nói chuyện của Ochimizu Yosuke
“Tôi mắc một căn bệnh tên là PLS. Các bạn có biết PLS là gì không? Đó là Peace Love Smile.”
Ngay câu đầu tiên khi buổi nói chuyện bắt đầu đã khiến cả khán phòng mỉm cười ấm áp.
Bài nói chuyện của anh Ochimizu không có tài liệu trình chiếu; anh chậm rãi, cẩn thận diễn đạt từng lời theo nhịp độ của mình. Căn bệnh của anh có tính tiến triển, khiến cơ bắp dần mất khả năng cử động. Vì cơ miệng cũng không thể cử động linh hoạt nên anh nói với nhịp điệu chậm rãi đặc trưng.
Chủ đề bài diễn thuyết: “Lạc quan là một kỹ năng”
Nhịp nói chậm rãi, nhưng chỉ với vài từ ngắn gọn như câu mở đầu, anh Ochimizu đã thu hút được sự chú ý của khán giả và khéo léo khiến mọi người chăm chú lắng nghe. Chủ đề bài diễn thuyết là “Lạc quan là một kỹ năng”.
Trong bài diễn thuyết kéo dài khoảng 1 tiếng, anh Ochimizu nhiều lần nhắc lại: “Lạc quan là một kỹ năng. Luyện tập thì sẽ thành thạo”. Anh chia sẻ rằng “hiện tại là lúc hạnh phúc nhất trong đời”. Anh có thể nghĩ như vậy là nhờ mắc bệnh PLS, từ đó biết trân trọng những điều “bình thường” như gặp gỡ bạn bè hay đi làm.
Anh nói rằng hiểu được thế nào là “bình thường” chính là thế mạnh của mình.
Chính nhờ mắc PLS mà anh có thể chọn những điều khiến lòng mình mãn nguyện
Anh Ochimizu cũng không phải là người luôn suy nghĩ tích cực ngay từ đầu. Trong 2 năm đầu sau khi phát hiện mắc bệnh, anh thường buồn bã, tự hỏi: “Tại sao chỉ mình lại mắc căn bệnh này?”. Sau đó, anh bắt đầu ghi lại vào sổ những khoảnh khắc khiến mình vui vẻ mỗi ngày.
Anh nhận ra rằng ngay cả trước khi mắc bệnh, trong gần 80% lựa chọn hằng ngày, anh thường chọn phương án thỏa hiệp, chẳng hạn như: “Thật ra mình để ý suất ăn trưa 1,000 yên, nhưng chẳng hiểu sao lại chọn suất rẻ hơn một chút, giá 800 yên”.
Thế nhưng, từ khi mắc PLS, sức cơ của anh ngày càng suy giảm, hôm nay yếu hơn hôm qua, ngày mai yếu hơn hôm nay. Vì vậy, ngay cả khi đưa ra những lựa chọn nhỏ trong cuộc sống hằng ngày, nếu nghĩ rằng “có thể đây là lần cuối cùng mình làm được điều này”, anh sẽ chọn được phương án tốt nhất cho bản thân ở hiện tại.
Nhờ rèn luyện được khả năng nhận ra điều gì khiến lòng mình mãn nguyện, anh có thể tự tin nói rằng “hiện tại là lúc hạnh phúc nhất trong đời”. Chính vì vậy, anh Ochimizu chia sẻ: “Tôi mong sẽ có ít người phải trải qua những giằng xé đau khổ giống như mình hơn”.
“Tôi đã nỗ lực để trở nên lạc quan, nên giờ mới có thể đứng đây diễn thuyết. Lạc quan là một kỹ năng đấy.”
Câu nói được anh cất lên với nụ cười, nhưng cũng đầy nghiêm túc, khiến cả khán phòng lặng đi.
Nụ cười, sự cau có và sự động viên đều có thể lan truyền
Tôi nghĩ những lời anh Ochimizu nói đã chạm đến trái tim chúng tôi, những khán giả có mặt, chính bởi đó đều là những thông điệp chân thành dựa trên trải nghiệm thực tế của anh.
Cũng như anh Miyo, sau khi buổi diễn thuyết kết thúc, anh Ochimizu đã chủ động bắt chuyện với tôi. Anh chăm chú lắng nghe tôi kể về hoạt động của mình với tư cách thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương tại Thành phố Kurashiki và công việc viết bài cho Kurashiki Tocotoco, rồi mỉm cười nói: “Tôi rất vui khi được nghe về những người bạn khuyết tật đang phát huy năng lực của mình”.
Có lẽ vì thường xuyên nói chuyện trước đám đông nên họ biết lắng nghe câu chuyện của người khác với sự hứng thú và động viên lẫn nhau trong các hoạt động. Trong bài diễn thuyết, anh cũng nói rằng “nụ cười và sự cau có đều có thể lan truyền”. Quả thật, cuộc trò chuyện với hai anh đã tiếp thêm cho tôi tinh thần “mình cũng sẽ cố gắng”.
Moriue Miho biến ước mơ ấp ủ suốt 5 năm thành hiện thực
Buổi diễn thuyết lần này, “Đừng từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước”, là ước mơ mà chị Moriue Miho, người tổ chức sự kiện, đã biến thành hiện thực sau “5 năm”.
Cách đây 5 năm, chị Moriue xúc động trước buổi diễn thuyết của anh Ochimizu và anh Miyo. Suốt 5 năm qua, chị đã nỗ lực để tổ chức buổi diễn thuyết của hai anh tại tỉnh Okayama, nơi chị sinh ra và lớn lên. Chính nhờ vậy mà sự kiện lần này mới thành hiện thực.
Cuối buổi diễn thuyết, chị Moriue đã rơi nước mắt khi hồi tưởng lại những kỷ niệm trong 5 năm qua. Hầu hết trong khoảng 50 người tham dự có mặt tại khán phòng, kể cả hai diễn giả, đều biết chị đã nỗ lực suốt 5 năm qua.
Trước tấm lòng kiên định của chị, tất cả mọi người trong khán phòng đều vỗ tay và buổi diễn thuyết khép lại.
Lời của tác giả
Khi phỏng vấn trước chị Moriue, người tổ chức buổi diễn thuyết, tôi hỏi: “Vì sao chị muốn tổ chức buổi diễn thuyết này?”. Chị trả lời: “Khi nghe hai anh diễn thuyết, những câu chuyện về việc họ hành động để làm điều mình muốn dù có khuyết tật đã tiếp thêm dũng khí cho tôi”.
Vì sao chị trả lời là “dũng khí” chứ không phải “xúc động”? Qua việc tham dự buổi diễn thuyết, tôi nghĩ mình đã hiểu rằng cả anh Ochimizu lẫn anh Miyo đều từng bi quan về khuyết tật của bản thân, nhưng từ trải nghiệm đó, họ tìm ra “điều mình có thể làm ở hiện tại” và đang cố gắng truyền lại điều ấy cho thế hệ sau.
Những người có khuyết tật nhưng vẫn thử sức với điều mình muốn làm thường trông như “người đặc biệt”, khiến ta nghĩ rằng “mình không thể làm theo”. Thế nhưng, chính vì từng có thời khỏe mạnh, hai anh hiểu được điểm đặc biệt trong trải nghiệm của mình và diễn thuyết với những điều muốn truyền đạt cho khán giả, những việc mong họ thực hành được xác định rõ ràng.
Chính vì vậy, câu chuyện của hai anh rất thuyết phục và tiếp thêm cho tôi dũng khí để hành động, thử sức với những điều mình có thể làm ngay lúc này.
Thông tin cơ bản về buổi diễn thuyết của Ochimizu Yosuke và Miyo Tatsuya “Đừng từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước”
| Tên | Buổi diễn thuyết của Ochimizu Yosuke và Miyo Tatsuya “Đừng từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước” |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Thứ Bảy, ngày 25 tháng 5 năm 2024, từ 7 giờ tối đến 9 giờ tối |
| Địa điểm | 2−2−21 Honmachi, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Tham dự tại hội trường 3,000 yên, tham dự trực tuyến 1,000 yên |
| Trang web | Buổi diễn thuyết của Ochimizu Yosuke và Miyo Tatsuya “Đừng từ bỏ thử thách – Ước mơ ấp ủ suốt 5 năm và chặng đường phía trước” |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa, hệ thống sẽ tìm trong các bài viết của trang web này
