Phỏng vấn Yamamoto Takanori
Chúng tôi đã phỏng vấn ông Yamamoto Takanori, chủ cửa hàng Toworu Mingei, về những điều cửa hàng luôn trân trọng.
Trở thành chủ cửa hàng Toworu Mingei vì yêu thích việc “tiếp nối”
Xin ông cho biết lý do tiếp quản Toworu Mingei.
Yamamoto (lược bỏ kính ngữ)
Từ khi còn làm việc tại Okayama Mingei, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ bà Yuko, chủ cửa hàng trước đây. Khi nghe tin bà Yuko nghỉ hưu, tôi cảm thấy rất buồn khi nghĩ rằng “Toworu Mingei sẽ biến mất khỏi thành phố này”. Vì vậy, khi bà Yuko ngỏ lời hỏi tôi có muốn tiếp quản Toworu Mingei không, tôi đã suy nghĩ rất nhiều nhưng cuối cùng quyết định nhận lời.
Thật ra, tôi không có mong muốn mãnh liệt là phải sở hữu cửa hàng riêng.
Nhưng tôi bị thu hút bởi ý tưởng “tiếp nối”.
Trước đây tôi từng nghe từ “kế thừa”, nhưng khi tiếp quản Toworu Mingei, tôi mới biết đến từ “thừa kế”. “Thừa kế” còn mang ý nghĩa tiếp nối cả niềm tin.
Đó là những người sử dụng đã ghé cửa hàng từ lâu, những người làm ra sản phẩm mà chúng tôi hợp tác, và cả địa điểm này.
Tôi nghĩ nếu mình không tiếp quản và Toworu Mingei biến mất, chắc chắn bản thân sẽ hối tiếc. Dần dần, tôi nhận ra rằng mình nên tiếp nối và gìn giữ nơi này. Vì vậy, tên cửa hàng vẫn được giữ nguyên là Toworu Mingei.
Đối với ông Yamamoto, bà Kobayashi là người như thế nào?
Yamamoto
Bà ấy có ý nghĩa rất lớn với tôi. Đối với bà Yuko, tôi là đàn em ở công ty Okayama Mingei. Vì vậy, mỗi lần ghé Toworu Mingei, tôi đều được bà đối đãi rất tốt. Bà Yuko thường pha cà phê hoặc trà vào những chiếc cốc và tách do các nghệ nhân làm. Bà còn nói những câu như “Uống thấy dễ chịu phải không?” hay “Tôi thích cảm giác cầm chiếc quai này”, giúp tôi học hỏi qua trải nghiệm thực tế về sự dễ chịu mà chỉ khi sử dụng mới cảm nhận được.
Khi đón nhận tác phẩm của một người làm mới vào Toworu Mingei, tôi cũng trực tiếp gặp họ, xem và chạm vào sản phẩm. Tôi nghĩ việc mình có thể trực giác cảm thấy “món này hợp với Toworu Mingei” cũng chịu ảnh hưởng từ những trải nghiệm trao đổi với bà Yuko.
Sau khi tiếp quản Toworu Mingei, phản ứng của khách hàng và những người làm ra sản phẩm thế nào?
Yamamoto
Nhiều người đã nói “cảm ơn”, dù tôi vẫn chưa làm được gì cả.
Tên cửa hàng vốn bắt nguồn từ tên bà Yuko. Bà cũng bảo tôi “đổi tên cũng được”, nên tôi đã suy nghĩ nhiều theo cách của mình. Nhưng tôi muốn giữ lại khung cảnh tấm biển “Mingei Yū” hiện ra đầu tiên sau khi đi qua khu phố mua sắm Ebisu-dori, cũng như niềm tin của bà Yuko đối với mingei, nên đã giữ nguyên tên cửa hàng.
Khi mọi người nói “cảm ơn” vì điều đó, tôi càng nhận ra rằng tấm biển “Mingei Yū” và khung cảnh những tác phẩm được bày bên cửa sổ cũng là những điều cần được tiếp nối, đã in sâu trong ký ức của mọi người.
Khỏe mạnh, không thừa thãi, nghiêm túc và khiêm nhường
Có điều gì thay đổi hoặc vẫn được giữ nguyên sau khi tiếp quản không?
Yamamoto
Như tôi vừa chia sẻ, tên cửa hàng và khung cảnh nhìn từ ngoài phố vẫn được giữ nguyên.
Mặt khác, cách bố trí bên trong cửa hàng đã thay đổi đôi chút. Trước đây, nơi này vốn là cửa hàng gốm Hashima-yaki. Có vẻ như từ thời đó, chiếc kệ bên cửa sổ đã được dùng để trưng bày đồ gốm, tạo nên khung cảnh quen thuộc suốt nhiều năm.
Ông Ogawara Tsunemi, nghệ nhân đời thứ ba của Hashima-yaki đã nghỉ hưu, ngỏ lời với tôi và nhượng lại những chiếc kệ, đèn chiếu sáng từng được dùng khi cửa hàng Hashima-yaki còn hoạt động ở đây, với ý rằng “đưa chúng trở về vị trí ban đầu sẽ tốt hơn”. Một số món cần được bảo dưỡng, nên tôi dự định sẽ lần lượt đưa chúng vào cửa hàng khi tình trạng đã tốt hơn.
Như vậy, cũng có những thứ được tiếp nối qua nhiều thời đại.
Tuy nhiên, nhiều người làm ra sản phẩm đã hợp tác với Toworu Mingei từ khi cửa hàng mới mở đều là những nghệ nhân kỳ cựu. Vì vậy, chúng tôi bắt đầu đón nhận những người làm mới và tác phẩm mới, cũng như đưa vào cửa hàng những thử nghiệm mới của họ.
Khi đón nhận nghệ nhân mới, ông có lưu ý điều gì không?
Yamamoto
Khỏe mạnh, không thừa thãi, nghiêm túc và khiêm nhường.
Tôi chọn những món đồ có những phẩm chất ấy. Đây là câu nói của ông Tonomura Kichinosuke, giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki. Câu nói này diễn đạt dễ hiểu về “mingei”, nhưng cũng là lời có thể áp dụng cho cả con người lẫn đồ vật.
Trước hết, sự cân bằng tốt tạo cảm giác an tâm, chẳng hạn như không dễ bị đổ, và độ bền, không dễ vỡ hay hỏng, là những khía cạnh khỏe mạnh. Còn việc không cố làm ra vẻ sành điệu bằng những hình dáng phóng đại một cách kỳ quặc thể hiện sự nghiêm túc. Tôi nghĩ câu nói này gói trọn những yếu tố mang tinh thần mingei, nên luôn ghi nhớ trong lòng.
Cụ thể, “đồ tốt” là những món như thế nào?
Yamamoto
Theo tinh thần mingei, trước hết “đồ tốt” là những món có tính ứng dụng. Đó có thể là những món đặt ở phía trước nhất trong tủ bát và thường xuyên được dùng, hay những món luôn có trong rổ úp bát để dùng hằng ngày.
Ngoài ra, tôi nghĩ những món có chất liệu và quy trình chế tác đơn giản, được làm đi làm lại, cũng là một yếu tố tạo nên “đồ tốt”. Đó không phải là vị ngon của những món ăn cầu kỳ, phức tạp, mà giống như những món ăn gia đình như nikujaga hay súp miso. Tôi thường cảm nhận được “đồ tốt” ở những món đơn giản, tạo cảm giác an tâm và giúp ta cảm nhận sự phong phú trong cuộc sống.
Ông có thể kể cụ thể một câu chuyện về việc “ủng hộ những thử nghiệm của nghệ nhân” không?
Yamamoto
Bà Yuko, chủ cửa hàng đời trước, chú trọng việc các món bày trong cửa hàng phải là “vật dụng có thể dùng trong đời sống”. Vì vậy, đôi khi bà cũng góp ý với người làm ra sản phẩm, chẳng hạn như “tôi nghĩ phần trang trí này không cần thiết”. Đó là nhận xét rất xác đáng, đúng như lời ông Tonomura.
Tuy nhiên, gần đây tôi có bán con rối giấy bồi làm từ giấy washi Bitchu này.
Món này không thể gọi là vật dụng thiết yếu trong đời sống, và có lẽ cũng đi chệch khỏi lời ông Tonomura vừa nhắc đến. Tuy nhiên, tôi xem những tác phẩm như con rối giấy bồi làm từ giấy washi Bitchu là thành quả phát triển từ công việc mang tinh thần mingei.
Tôi muốn cửa hàng là nơi mọi người có thể tận hưởng cả sự mơ hồ, không bị bó buộc vào việc một món đồ có phải là mingei hay không.
Vì vậy, về cơ bản, tôi muốn tiếp tục trân trọng những điều mà bà Yuko, chủ cửa hàng đời trước, coi trọng, đồng thời giữ gìn sự cân bằng giữa “những món mình thấy tốt” và “những món đem lại niềm vui”.
Khi nghĩ đến nơi người làm ra sản phẩm và người phân phối cùng hợp tác, tôi hình dung đến những sự kiện định kỳ như “triển lãm”. Toworu Mingei có thường xuyên tổ chức triển lãm cá nhân không?
Yamamoto
Ngay cả khi lên kế hoạch cho một triển lãm, doanh thu là một chỉ số quan trọng, nhưng tôi cũng muốn nghĩ đến những ý nghĩa khác ngoài điều đó.
Nếu làm điều gì đó khác lạ chỉ để tổ chức triển lãm mà sản phẩm không bán hết, thì cả người làm ra sản phẩm lẫn món đồ đều chịu thiệt.
Tôi nghĩ một triển lãm tốt là nơi khách có thể thực sự cầm lên xem những món đồ được làm ra với sự quan tâm đến người sử dụng. Tôi cũng nghĩ vai trò của người phân phối như tôi là thông qua triển lãm, chuyển đến người làm ra sản phẩm những ý kiến từ người sử dụng, chẳng hạn như “tôi sẽ rất vui nếu có món đồ như thế này”.
Chẳng hạn, tôi muốn tổ chức triển lãm khi cần thiết, bằng cách tập hợp mong muốn của người sử dụng đối với những món đồ của các nghệ nhân kỳ cựu mà họ ít có dịp nhìn thấy, đồng thời trao đổi với nghệ nhân để phù hợp với nhịp độ làm việc của họ.
Người sử dụng có thể gặp lại món đồ mình mong muốn, còn sản phẩm của nghệ nhân cũng thực sự đến được tay người sử dụng. Tôi muốn tổ chức triển lãm để tạo ra những dịp như vậy.
Tháng 12 năm 2024 cũng sẽ có một triển lãm của nghệ nhân làm thủy tinh thổi.
Mong bạn tìm thấy ở Toworu Mingei những món đồ mà chính mình thấy “đẹp”
Trong hai năm rưỡi đứng bán hàng tại cửa tiệm, có câu chuyện nào khiến ông ấn tượng không?
Yamamoto
Có lần một vị khách trẻ ghé cửa hàng. Hôm đó tình cờ cũng có một khách quen ở trong tiệm. Khi thấy vị khách trẻ ngắm các món đồ, vị khách quen bắt đầu trò chuyện với bạn ấy.
Chẳng hạn như “Tôi dùng món này theo cách này” hay “Tôi thích điểm này ở tác phẩm này”. Cuối cuộc trò chuyện, vị khách trẻ đã mua một tác phẩm mình yêu thích.
Tôi nghĩ một điều hay của mingei là bất kể thế hệ hay địa vị, ai cũng có thể dễ dàng đưa những món mình thấy “đẹp” vào cuộc sống. Nhìn thấy người với người, con người với đồ vật kết nối với nhau thông qua các món đồ của Toworu Mingei, tôi lại cảm nhận được ý nghĩa của việc cửa hàng này tiếp tục hiện diện ở đây.
Ông muốn khách hàng có trải nghiệm như thế nào tại Toworu Mingei?
Yamamoto
Tôi muốn khách có trải nghiệm “tự mình nhìn và lựa chọn”.
Gần đây, tôi gặp những khách nói rằng “tôi muốn mua tác phẩm này vì thấy trên tạp chí” hay “tôi muốn mua món đồ lên hình đẹp trên mạng xã hội”. Nhưng liệu đó có thực sự là những món mà chính họ thấy “đẹp” không?
Tôi muốn giúp khách tự tin với những món mình chọn vì thực sự yêu thích, thay vì dựa vào đánh giá của người khác hay tiếp thị.
Theo nghĩa đó, tôi nghĩ rằng ghé thăm Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki, ngắm những vật dụng sinh hoạt từng được sử dụng vào thời ấy rồi đến Toworu Mingei có thể giúp bạn nhận ra điều gì đó. Bản thân tôi cũng từng là một khách hàng thường ghé Toworu Mingei sau khi tham quan Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki.
Lời của tác giả
“Bạn có tự tin vào những món mình chọn vì thực sự yêu thích không?”
Ngay khoảnh khắc được hỏi câu đó, tôi nhận ra mình không thể tự tin gật đầu.
Mỗi ngày, chúng ta tiếp nhận vô số thông tin nhờ mạng xã hội và Internet ngày càng phổ biến. Không chỉ với vật dụng sinh hoạt mà cả thời trang và quan điểm sống, tôi cũng thường bất giác nghĩ đến “người khác nhìn mình như thế nào”.
Tôi cũng sử dụng Instagram với tư cách là thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương, nên thường theo dõi và xem trang của Toworu Mingei.
Sau buổi phỏng vấn, tôi mở bức ảnh được đăng trên Instagram
Tôi bắt đầu câu chuyện bằng lời “Tôi thích bức ảnh này”
“Cửa hàng có cả cửa sổ mái nên ánh sáng tự nhiên chiếu vào từ nhiều hướng. Tôi đặc biệt thích không gian bên trong cửa hàng vào khoảng 3 đến 4 giờ chiều. Ánh sáng xuyên qua giấy washi và những món đồ thủy tinh đặt bên cửa sổ thật khó diễn tả.”
Ông chia sẻ với tôi như vậy.
Nghe ông đón nhận ngay điều mình yêu thích, tôi cảm thấy ấm lòng. Lần tới, tôi sẽ ghé cửa hàng vào khoảng 3 giờ chiều để tìm những món “đẹp” mà mình muốn dùng trong cuộc sống hằng ngày.
Thông tin cơ bản về Toworu Mingei
| Tên | Toworu Mingei |
|---|---|
| Địa chỉ | 2-25-48 Achi, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-424-8722 |
| Bãi đỗ xe | Không có |
| Giờ mở cửa | 11 giờ sáng–6 giờ chiều |
| Ngày nghỉ | Thứ Hai, thứ Ba Có thể nghỉ đột xuất. Vui lòng xem thông tin trên mạng xã hội để biết chi tiết |
| Phương thức thanh toán |
|
| Trang web | Toworu Mingei |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
