Gìn giữ đồ chơi dân gian truyền thống và mở ra thời đại mới
Chúng tôi đã phỏng vấn bà Oga Kimiko, giám đốc bảo tàng, và ông Ono Nobuhisa, phó giám đốc, về lịch sử, sức hấp dẫn cũng như những dự định trong tương lai của Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản.
Nội dung phỏng vấn được thực hiện trong chuyến tác nghiệp đầu tiên vào tháng 11 năm 2022.
Quá trình mở cửa ～ Phát triển đô thị Kurashiki
Xin hãy kể về quá trình bảo tàng được mở cửa.
Oga (lược bỏ kính ngữ)
Tôi chuyển đến Thành phố Kurashiki vào năm 1961, nhưng người đã khơi dậy niềm say mê của tôi với thế giới đồ chơi dân gian là thầy Tonomura Kichinosuke.
Tonomura Kichinosuke
Giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki.
Ông không chỉ nỗ lực phổ biến nghệ thuật thủ công dân gian mà còn tìm thấy tinh thần “vẻ đẹp trong công năng” của nghệ thuật này trong vẻ đẹp của những dãy nhà tường trắng, mái lợp ngói dán và ngói truyền thống, vào thời điểm ý thức “bảo vệ cảnh quan phố cổ” chưa phổ biến. Ông cũng góp phần bảo tồn cảnh quan Khu phố Lịch sử Bikan ngày nay.
Ông Ohara Soichiro, người rất quan tâm đến cảnh quan phố cổ Kurashiki, đã mời thầy Tonomura, người sau này trở thành giám đốc Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki, đến Kurashiki ngay sau chiến tranh.
Bố chồng tôi, ông Oga Masaaki, cũng là một trong những người đồng cảm với tư tưởng của thầy Tonomura. Chúng tôi đã hỏi ý kiến thầy xem có thể tận dụng kho chứa gạo được tổ tiên truyền lại vào việc gì không.
Thầy Tonomura đề xuất: “Hay là biến nơi này thành phòng trưng bày đồ chơi dân gian?”
Thầy Tonomura vừa cho chúng tôi xem bộ sưu tập của mình, vừa kể về vẻ đẹp tuyệt vời của đồ chơi dân gian được lưu truyền khắp Nhật Bản, sống động như thể chúng hiện lên trước mắt.
Đó là mùa xuân năm 1966.
Trước đó, bà đã có kiến thức về đồ chơi dân gian chưa?
Oga
Năm 1966, cả bố chồng tôi lẫn tôi đều hoàn toàn không biết gì về đồ chơi dân gian. Bố chồng tôi có sở thích xem kịch Noh, hát utai và uống trà.
Tôi học cùng lớp với con gái ông Yoshinaga Yoshimitsu, một nhà sưu tầm đồ chơi dân gian. Tôi chỉ có dịp tiếp xúc với đồ chơi dân gian khi đến nhà cô ấy và được xem bộ sưu tập.
Trong năm trước khi bảo tàng mở cửa, tôi cùng bố chồng đi thăm các nhà sưu tầm trên khắp Nhật Bản. Sau đó, chúng tôi tiếp tục đến thăm những người làm đồ chơi được thầy Tonomura giới thiệu và sưu tầm thêm.
Khi bảo tàng mở cửa vào năm 1967, chúng tôi được nhượng lại những món đồ chơi dân gian do thầy Tonomura tuyển chọn, nhờ đó có được một bộ sưu tập trưng bày chất lượng cao.
Lúc mới mở cửa, khu trưng bày chỉ gồm một nhà kho phía trước, nhưng được đón nhận rất nồng nhiệt và có đông khách từ khắp Nhật Bản đến thăm.
Có lẽ việc được thưởng thức đồ chơi dân gian tại bảo tàng cũng là điều đáng quý, bởi vào thời đó, người ta thường chỉ sưu tầm để ngắm ở nhà.
Xin hãy giới thiệu về +1GALLERY và sân hiên bên hông.
Oga
Ban đầu, chúng tôi tận dụng những tòa nhà được chỉ định là khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống để mở một phòng trưng bày.
Vì bản thân tôi cũng làm trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ nên có duyên quen biết với ông Kotani Shinzo, nghệ nhân thủy tinh Kurashiki, và ông Yunoki Samiro, nghệ nhân nhuộm vải.
Chúng tôi liên tục tổ chức các triển lãm chuyên đề về thủy tinh Kurashiki, nghệ thuật nhuộm vải và cả đồ gốm Sakazu, rồi duy trì hoạt động đến nay.
Hiện tại, chúng tôi trưng bày tác phẩm của ông Kotani Eiji và giáo sư Isogai Akihiro thuộc Đại học Khoa học và Nghệ thuật Kurashiki.
Nhờ mối duyên với ông Isogai, chúng tôi còn tổ chức được triển lãm đèn và ly uống nước, giới thiệu tác phẩm của các nghệ sĩ hoạt động sáng tác sau khi tốt nghiệp Đại học Khoa học và Nghệ thuật Kurashiki.
Sân hiên bên hông và +1GALLERY được cải tạo vào năm 1999. Nơi này vốn là phòng trà, sau đó được sửa sang thành không gian như hiện nay.
Nhiều người yêu thích không gian sáng sủa hướng ra khu vườn.
Mong mọi người cứ tự nhiên ghé vào và tận hưởng nơi này.
Xin hãy kể về logo của Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản. Bà chọn hình quả đào vì nghĩ đến Momotaro phải không?
Oga
Logo của Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản bắt nguồn từ gia huy. Tôi và bố chồng cùng chọn gia huy hình quả đào.
Thật ra, chúng tôi chọn gia huy hình quả đào không phải vì nghĩ đến truyền thuyết Momotaro. Ngày nay, nhắc đến tỉnh Okayama là người ta nghĩ đến Momotaro, nhưng vào thời điểm bảo tàng mở cửa thì chưa đến mức như vậy.
Ngược lại, vì đây là đồ chơi và búp bê trẻ em nên Kintaro phổ biến hơn.
Okayama thường được biết đến với đào trắng, nên có lẽ hình ảnh Okayama và quả đào đã gắn liền với nhau.
Chúng tôi nhờ ông Yunoki Samiro thiết kế giấy gói quà quý giá, bao gồm cả logo. Từ khi bảo tàng mở cửa đến nay đã hơn 50 năm, chúng tôi vẫn sử dụng thiết kế ấy mà không thay đổi.
Góp phần gìn giữ cảnh quan phố cổ Kurashiki
Cuối cùng, xin hãy chia sẻ những dự định trong tương lai.
Oga
Hơn 50 năm kể từ khi mở cửa, chúng tôi đã sưu tầm được rất nhiều đồ chơi dân gian, kể cả những món đang được lưu giữ.
Một phần là vì cửa hàng ngày càng chật, nhưng tôi cũng thấy cách trưng bày hiện nay còn nhiều điều cần cải thiện. Tôi tự hỏi liệu chỉ bày đồ chơi ra như vậy có ổn không.
Tôi nghĩ các triển lãm mỹ thuật cũng gặp vấn đề tương tự.
Ngoài ra, đồ chơi dân gian vốn được truyền lại qua nhiều thế hệ với cách làm truyền thống, nhưng tôi nghe nói gần đây những người kế nghiệp đã bắt đầu áp dụng phương pháp mới.
Trước đây, chúng tôi từng từ chối những món khiến mình cảm thấy “cái này có vẻ không còn là đồ chơi dân gian nữa”, nhưng tôi nghĩ không nên như vậy.
Tôi nhận ra điều đó khi nghe những người trẻ, trong đó có cả phó giám đốc, trò chuyện.
Ono (lược bỏ kính ngữ)
Tôi sinh ra và lớn lên ở Tokyo, nhưng từ trước đến nay vẫn luôn thấy Kurashiki, quê mẹ tôi, rất cuốn hút.
Tôi tốt nghiệp đại học mỹ thuật và từng được Bảo tàng Nghệ thuật Ohara giúp đỡ khi lấy chứng chỉ giám tuyển. Không chỉ ở Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản mà cả trong lĩnh vực mỹ thuật hiện nay, có rất nhiều người đang thử sức với những điều mới mẻ trong sáng tác.
Tôi nghĩ sẽ thật tốt nếu những người đang sở hữu các tác phẩm cũ có thể ủng hộ những người ấy. Điều này cũng liên quan đến nỗ lực gìn giữ phố cổ. Tôi nghĩ rằng dù chỉ giữ lại vẻ ngoài thì tinh thần Kurashiki cũng không thể được bảo tồn.
Điều quan trọng nhất cần gìn giữ chính là phần tinh thần ấy.
Oga
Đúng là cần phải gìn giữ phần tinh thần.
Nói về cảnh quan phố cổ, không chỉ chúng tôi mà cả những người làm trong ngành kiến trúc cũng cần có chung suy nghĩ về việc gìn giữ tinh thần Kurashiki. Nếu không, dù vẻ ngoài còn đó, mọi thứ vẫn có thể biến thành một nơi hoàn toàn khác.
Ono
Theo nghĩa đó, tôi cảm thấy việc bảo tồn cảnh quan phố cổ cũng còn nhiều thách thức.
Tôi có một số mối liên hệ với các nghệ sĩ nhờ trường đại học, nên hy vọng có thể làm được nhiều điều khi vẫn còn cơ hội.
Tuy nhiên, việc cụ thể hóa tinh thần Kurashiki là điều vô cùng khó.
Khi nghĩ đến việc đón nhận những điều mới mẻ, tôi cũng cảm nhận được sức mạnh của di sản mà người đi trước để lại.
Điều tôi rất thích ở Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản là nơi đây đón nhận những điều mới mẻ, đồng thời vẫn lưu giữ những món đồ cũ.
Lời của tác giả
Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản đã hoạt động hơn 50 năm.
Những hoạt động và điều mới mẻ vào thời điểm ấy đang dần trở thành một phần lịch sử lâu đời. Qua câu chuyện của giám đốc và phó giám đốc, chúng tôi cảm nhận được nỗ lực tìm kiếm sự hài hòa giữa đồ chơi dân gian với mỹ thuật và quan niệm giá trị mới.
Qua lời kể của hai người, chúng tôi hiểu rằng đây không phải con đường dễ dàng, nhưng cũng rất muốn được chứng kiến sự hài hòa ấy dần hình thành theo thời gian.
Dù không trực tiếp tham gia làm ra sản phẩm, người viết vẫn cảm thấy muốn đón nhận tâm huyết của những người sáng tạo qua đồ chơi và tác phẩm, rồi truyền lại cho những người thân yêu. Đó là cảm nhận sau chuyến thăm Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản.
Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản thường xuyên thay đổi các món đồ chơi dân gian được trưng bày.
Tôi muốn ghé thăm vào mỗi lần thay đổi trưng bày hoặc có triển lãm chuyên đề để thưởng thức trọn vẹn sức hấp dẫn mà một lần ghé thăm chưa thể cảm nhận hết.
Thông tin cơ bản về Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản
| Tên | Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản |
|---|---|
| Địa chỉ | 1-4-16 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-422-8058 |
| Bãi đỗ xe | Không có Vui lòng sử dụng bãi đỗ xe gần nhất. ※Bãi đỗ xe của Geibunkan hoặc Thư viện Trung tâm rất thuận tiện. |
| Giờ mở cửa | 10:00 sáng〜5:00 chiều ※Giờ vào cửa cuối cùng của bảo tàng là 4:40 chiều |
| Ngày đóng cửa | Không cố định 30 tháng 12〜1 tháng 1 Vui lòng xem trang web chính thức để biết các ngày nghỉ không cố định khác |
| Phí vào cửa (đã gồm thuế) | Chỉ bảo tàng thu phí. Vui lòng thanh toán tại quầy thu ngân của cửa hàng. Người lớn: 600 yên (500 yên) Học sinh trung học cơ sở đến sinh viên đại học: 300 yên (200 yên) Học sinh tiểu học: 100 yên (50 yên) Trẻ dưới tuổi tiểu học: Miễn phí ※Mức phí trong ngoặc áp dụng cho đoàn từ 10 người trở lên và người có sổ chứng nhận khuyết tật |
| Phương thức thanh toán |
|
| Đặt chỗ | Có thể |
| Thuốc lá | Cấm hút thuốc hoàn toàn |
| Nhà vệ sinh | Không có nhà vệ sinh |
| Chăm sóc trẻ em | Cửa hàng tham gia chương trình thẻ Momokko Có thể vào cửa với mức phí dành cho đoàn |
| Trang web | Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
