Từng là vùng đất do Mạc phủ Edo trực tiếp quản lý, ngày nay, dọc bờ sông Kurashiki là những cửa hàng tận dụng nhà kho và nhà phố truyền thống, luôn tấp nập người qua lại.
Khung cảnh phố cổ đông nghịt khách du lịch không chỉ gợi lên truyền thống và văn hóa, mà còn cho thấy sự thịnh vượng về kinh tế.
Tuy nhiên, ở những nơi có nhiều người thuộc các nhóm khác nhau cùng tụ họp như khách du lịch, người kinh doanh và những người đã sinh sống ở đây từ lâu, sự khác biệt trong nhận thức và quan điểm có thể dẫn đến nhiều vấn đề.
Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki là tổ chức được thành lập nhằm lưu giữ cảnh quan lịch sử của Kurashiki cho các thế hệ mai sau.
Để bảo vệ cảnh quan dọc bờ sông Kurashiki, nơi được công nhận là Khu bảo tồn các nhóm công trình kiến trúc truyền thống quan trọng, hội đã biên soạn cuốn cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki”, tổng hợp lịch sử địa phương và những điều cần lưu ý trong hoạt động kinh doanh, dành cho những người thuộc nhiều nhóm khác nhau.
Chúng tôi đã trò chuyện với bà Oga Kimiko, chủ tịch Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki, và bà Sawae Aguri, thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương Thành phố Kurashiki, để tìm hiểu về những nỗ lực bảo tồn khu phố cổ giàu lịch sử.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 8 năm 2023. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki và cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki”
Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki là tổ chức như thế nào?
Cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki” có nội dung gì?
Bài viết sẽ giới thiệu những nỗ lực bảo vệ cảnh quan khu phố lịch sử.
Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki là gì?
Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki là tổ chức gồm 8 hội dân cư ở khu vực ven sông Kurashiki, quanh phía nam núi Tsurugatayama, nơi được công nhận là Khu bảo tồn các nhóm công trình kiến trúc truyền thống quan trọng (sau đây gọi là khu phố lịch sử).
Mục tiêu của hội là bảo vệ và gìn giữ khu phố cổ giàu lịch sử được các thế hệ trước truyền lại.
Khu phố lịch sử là khu vực được Cơ quan Văn hóa Nhật Bản công nhận nhằm bảo tồn môi trường còn lưu giữ những dãy phố cổ giàu lịch sử, chẳng hạn như thị trấn quanh lâu đài, thị trấn trạm dịch hay thị trấn quanh đền chùa.
Ở Kurashiki, những dãy phố với nhà kho xây kiểu tường đất, nhà buôn và nhà phố truyền thống vẫn còn được gìn giữ. Nơi đây được chọn để bảo tồn vì vẫn gợi nhớ thời kỳ phát triển thịnh vượng khi là trung tâm tập kết hàng hóa vào thời Edo.
Tất cả cư dân của khoảng 270 hộ gia đình sống trong khu phố lịch sử, cùng toàn bộ các đơn vị kinh doanh hoạt động tại đây, đều là thành viên Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki.
Hội được thành lập vào năm 2006 nhằm tập hợp ý kiến của cư dân và người kinh doanh về định hướng phát triển khu phố lịch sử.
Cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki” là gì?
Cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki” là cuốn sách nhỏ dành cho cư dân và người kinh doanh trong khu phố lịch sử, tổng hợp lịch sử nơi đây cùng những điều cần lưu ý khi kinh doanh trong khu vực.
Bà Sawae Aguri, thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương Thành phố Kurashiki, phụ trách thiết kế.
Thiết kế sử dụng hình tượng biểu trưng và màu sắc truyền thống, giúp độc giả ở nhiều độ tuổi dễ dàng hiểu nội dung.
Ngay cả một số cư dân và người kinh doanh trong khu phố lịch sử cũng chưa nắm rõ các quy định về quảng cáo, sửa chữa công trình và những vấn đề khác. Điều này dẫn đến các vấn đề như cảnh quan bị ảnh hưởng và môi trường sống của cư dân xuống cấp.
Vì vậy, để giúp mọi người hiểu rõ hơn về khu phố lịch sử, hội đã biên soạn cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki”, tổng hợp lịch sử khu phố và các quy định khi kinh doanh trong khu vực.
Cẩm nang được phát cho cư dân và người kinh doanh trong khu phố lịch sử.
Tiểu sử bà Oga Kimiko
Bà Oga Kimiko là chủ tịch Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki.
Bà cũng là giám đốc Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản nằm trong Khu phố Lịch sử Bikan.
Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản mở cửa năm 1967, trưng bày các món đồ chơi dân gian do giám đốc đầu tiên Oga Masanori và giám đốc hiện tại, bà Oga Kimiko, sưu tầm.
Trước khi mở Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản, gia đình bà Oga đã đến hỏi ý kiến ông Tonomura Kichinosuke, giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Thủ công Dân gian Kurashiki, về cách tận dụng nhà ở và nhà kho.
Ông Tonomura khi ấy đang khởi xướng hoạt động bảo tồn khu phố quanh bờ sông Kurashiki và được cho là đã đề xuất sử dụng nơi này làm bảo tàng đồ chơi dân gian.
Bên cạnh việc điều hành Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản, bà còn tham gia các hoạt động bảo vệ cảnh quan.
Tiểu sử bà Sawae Aguri
Bà Sawae Aguri, thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương Thành phố Kurashiki, sinh ra và lớn lên ở Kurashiki.
Dù hiện làm công việc gắn bó mật thiết với khu phố lịch sử, bà Sawae cho biết thời còn đi học, bà không mấy khi tiếp xúc với nơi này.
Trong các buổi học ở trường tiểu học và trung học phổ thông, bà chỉ đến khu phố lịch sử đúng một lần ở mỗi cấp.
Khi lên đại học, bà chuyển đến Kyoto và theo học ngành thiết kế kiến trúc.
Với mong muốn điều hành một quán cà phê kiêm không gian sinh hoạt cộng đồng trong một ngôi nhà bỏ trống được cải tạo, bà bắt đầu làm việc với tư cách thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương tại tổ chức phi lợi nhuận Kurashiki Machiya Trust, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tận dụng nhà bỏ trống ở Thành phố Kurashiki.
Bà đã vận dụng kiến thức thiết kế học được ở đại học khi tham gia biên soạn cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki”.
Phỏng vấn bà Oga Kimiko và bà Sawae Aguri
Chúng tôi đã hỏi bà Oga Kimiko và bà Sawae Aguri, những người tham gia biên soạn cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki”, về các hoạt động trong khu phố lịch sử.
Xin giới thiệu những chia sẻ của hai người đang hoạt động tại địa phương về tình hình hiện tại và những vấn đề của khu phố lịch sử.
Lý do thành lập Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử
Điều gì đã dẫn đến việc thành lập Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử?
Oga (lược bỏ kính ngữ)
Năm 2006, chính quyền đang triển khai kế hoạch chiếu sáng cảnh quan ban đêm ở Khu phố Lịch sử Bikan, dự án ngầm hóa cột điện và dự án chỉnh trang mặt đường.
Tuy nhiên, khi ấy cư dân khu phố lịch sử có nhiều ý kiến khác nhau, rất khó để thống nhất.
Chẳng hạn, đề xuất chiếu sáng của nhà thiết kế ánh sáng nổi tiếng thế giới bà Ishii Motoko cũng nhận được cả ý kiến đồng tình lẫn phản đối.
Ngoài ra, trong dự án chỉnh trang mặt đường, mọi người còn tranh luận về việc nên chọn vật liệu nào cho mặt đường.
Trong quá trình thảo luận về định hướng phát triển khu phố lịch sử, chúng tôi bắt đầu nhận thấy cần có một nơi để tập hợp ý kiến của cư dân.
Cuối cùng, ý tưởng chiếu sáng được thống nhất như thế nào?
Oga
Vào thời điểm lên kế hoạch chiếu sáng cảnh quan ban đêm ở Khu phố Lịch sử Bikan, nhiều điểm du lịch trên khắp Nhật Bản đang đẩy mạnh hoạt động chiếu sáng.
Những khu phố ở Thành phố Takayama, tỉnh Gifu, vẫn lưu giữ dấu tích của thị trấn quanh lâu đài thời Edo, hay khu phố trà ở Thành phố Kanazawa, tỉnh Ishikawa, từng phát triển thịnh vượng như một nơi giao lưu vào thời Edo, cũng rất chú trọng việc chiếu sáng.
Khi bắt tay vào thiết kế chiếu sáng cho Khu phố Lịch sử Bikan, bà Ishii chú ý đến việc khu vực ven sông Kurashiki từng là nơi cư dân có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu ăn, mặc và ở.
Khoảng 60 năm trước (những năm 1960), quanh nơi hiện là Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản, nơi tôi sinh sống khi ấy, có nhiều cửa hàng phục vụ nhu cầu thường ngày như tiệm cắt tóc, cửa hàng cá tươi và cửa hàng xe đạp.
Khi ấy, tôi đã tận mắt chứng kiến dấu tích thời nơi đây phát triển thịnh vượng với vai trò trung tâm tập kết hàng hóa vào thời Edo.
Sau khi biết chuyện, bà Ishii đề xuất tạo hiệu ứng ánh sáng hắt ra từ cửa sổ các tòa nhà để thể hiện nhịp sống thường ngày của khu phố.
Dù có những ý kiến khác từ cư dân, đề xuất của bà Ishii dựa trên lịch sử Khu phố Lịch sử Bikan cuối cùng đã được chọn.
Mục tiêu hoạt động của hội là gì?
Oga
Qua các dự án như kế hoạch chiếu sáng cảnh quan ban đêm, chúng tôi nhận ra rằng cư dân khu phố lịch sử có nhiều ý kiến khác nhau.
Đó là lúc chúng tôi nhận ra rằng để suy nghĩ về tương lai của khu phố, những người sống trong khu phố lịch sử cần trò chuyện với nhau nhiều hơn.
Tất cả cư dân khu phố lịch sử cần cùng suy nghĩ về câu hỏi: “Làm thế nào để giữ gìn vẻ đẹp của khu phố nơi chúng ta sinh sống?”
Vì vậy, cùng với ông Nakamura Yasunori, đại diện tổ chức phi lợi nhuận Kurashiki Machiya Trust, chúng tôi thành lập Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử Kurashiki như một nơi để trò chuyện với cư dân về định hướng phát triển khu phố.
Cẩm nang “Hướng tới tương lai của Khu phố Lịch sử Kurashiki” và khu phố lịch sử
Mục đích biên soạn cẩm nang là gì?
Sawae
Ngay cả trong số cư dân Thành phố Kurashiki cũng có người chưa biết về khu phố lịch sử.
Tôi muốn cẩm nang giúp mọi người tìm hiểu lịch sử khu phố, đồng thời khơi gợi nhận thức rằng đây là vùng đất cần được trân trọng.
Ngoài ra, trong số những người kinh doanh tại khu phố lịch sử cũng có người chưa nắm rõ các quy định khi kinh doanh trong khu vực.
Tôi nghĩ rằng cẩm nang sẽ giúp mọi người hiểu rõ các quy định về biển thông báo và việc sửa chữa công trình.
Oga
Hoạt động của chúng tôi là nỗ lực chung của tất cả những người sống trong khu phố lịch sử.
Hội không phải là tổ chức nhằm giám sát và xử phạt bằng các quy định.
Thông qua cẩm nang, chúng tôi kêu gọi mọi người trân trọng các quy ước chung, không phải để ép buộc mà để cư dân, khách du lịch và người kinh doanh đều có thể thoải mái sinh hoạt.
Vì vậy, cẩm nang tổng hợp giá trị của khu phố lịch sử cùng những điều cần lưu ý để bảo vệ cảnh quan phố cổ.
Bà có vận dụng được những gì đã học thời sinh viên vào công việc trong Đội hợp tác phục hưng địa phương không?
Sawae
Ở đại học, tôi học thiết kế kiến trúc.
Tôi chưa từng thiết kế sách nhỏ, nhưng đã học từ một góc độ khác về cách phối màu và bố cục thu hút ánh nhìn.
Tôi cũng thành thạo các ứng dụng dùng để thiết kế logo và minh họa, nên đã vận dụng chúng khi biên soạn cẩm nang.
Tôi đã vận dụng kiến thức và kỹ năng tích lũy được thời sinh viên vào hoạt động của Đội hợp tác phục hưng địa phương.
Oga
Bà Sawae tự mình lên ý tưởng thiết kế cẩm nang.
Ban điều hành Hội bảo tồn và phát triển Khu phố Lịch sử họp mỗi tháng một lần, và trong mỗi cuộc họp, bà Sawae đều báo cáo tiến độ biên soạn cẩm nang.
Ngay cả khi tôi không đưa ra chỉ dẫn cụ thể, bà Sawae vẫn kiên trì thử nghiệm và đề xuất những phương án tốt.
Khi biên soạn, anh chị đặc biệt chú ý đến những điểm nào?
Sawae
Tôi biên tập với ý thức rằng độc giả rất đa dạng.
Với những người không quan tâm đến các khu bảo tồn kiến trúc truyền thống, trước hết cần khơi gợi sự hứng thú của họ.
Những ấn phẩm có nhiều thông tin chỉ bằng chữ thường khó khiến người ta muốn cầm lên đọc, nên chúng tôi sử dụng các biểu tượng hình ảnh để thiết kế trực quan, dễ hiểu.
Mặt khác, lịch sử của thị trấn không dễ trình bày một cách đơn giản, vì vậy để truyền tải chính xác, cần cung cấp thông tin bằng văn bản.
Đặc biệt, nếu các quy ước liên quan đến việc kinh doanh được truyền đạt không rõ ràng, điều đó có thể dẫn đến rắc rối, nên chúng tôi phải truyền tải thông tin chính xác.
Chúng tôi biên tập sao cho có cả những trang khơi gợi sự hứng thú lẫn những trang để độc giả đọc kỹ thông tin chi tiết.
Những điều Đội hợp tác phục hưng địa phương Thành phố Kurashiki cảm nhận được tại khu bảo tồn kiến trúc truyền thống
Chị cảm nhận được điều gì khi gắn bó với thị trấn với tư cách thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương?
Sawae
Tôi gia nhập Đội hợp tác phục hưng địa phương Thành phố Kurashiki với mục tiêu cuối cùng là mở quán cà phê của riêng mình.
Thế nhưng, khi bắt tay vào việc mở quán cà phê ở Khu phố Lịch sử Bikan, tôi mới biết giá thuê mặt bằng cao đến mức không tưởng, một cá nhân hoàn toàn không thể kinh doanh quán cà phê ở đó.
Hơn nữa, tôi từng nghĩ mình sẽ xây dựng mối quan hệ với cộng đồng địa phương trong vai trò thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương, nhưng thực ra ở đó vốn chẳng có cộng đồng nào.
Những người đã sống lâu năm trong khu bảo tồn kiến trúc truyền thống đều đang già đi, số người năng nổ không nhiều; các doanh nghiệp không có gắn bó với địa phương thuê mặt bằng để kinh doanh.
Tôi dần nghĩ rằng những người trẻ như mình phải xây dựng cộng đồng.
Cuốn cẩm nang có thể giúp ích trong việc xây dựng cộng đồng không?
Sawae
Những dãy phố còn lưu giữ dấu ấn thời Edo là điều hiếm có trên khắp Nhật Bản, và nhiều người cảm nhận được giá trị của khu bảo tồn kiến trúc truyền thống đã đến tham quan.
Mặt khác, đây là địa điểm lý tưởng để kinh doanh, nên các doanh nghiệp lớn không có gắn bó với địa phương tham gia, khiến giá thuê mặt bằng tăng cao.
Để bảo vệ văn hóa và cảnh quan phố phường, không thể chỉ tập trung vào hoạt động kinh tế.
Không thể khép kín nền kinh tế trong phạm vi Kurashiki hay Okayama, nên có lẽ khó loại bỏ nguồn vốn từ bên ngoài hiện nay.
Dù vậy, tôi nghĩ rằng chúng ta vẫn phải tiếp tục các hoạt động truyền tải tầm quan trọng của văn hóa và lịch sử.
Cuốn cẩm nang là một hoạt động nhằm truyền tải văn hóa và truyền thống, đồng thời giúp phổ biến thông tin đến các doanh nghiệp từ bên ngoài.
Oga
Đúng là hiện nay có các doanh nghiệp bên ngoài hoạt động trong khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống, nhưng ngược lại, tôi cảm thấy tiếng nói từ chính địa phương cũng đang ngày càng mạnh mẽ hơn.
Cuốn cẩm nang do anh Sawae thực hiện hẳn đã góp phần truyền tải giá trị của khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống.
Tôi có cảm giác ngày càng nhiều người xung quanh mình nhận ra giá trị của khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống và bắt tay vào hành động.
Tôi mong chờ những ý tưởng và hành động của thế hệ tiếp theo, như anh Sawae.
Sau khi đọc xong cẩm nang “Hướng tới tương lai của khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống Kurashiki”
Có lẽ việc dòng tiền hình thành ở những nơi đông người tụ tập là điều tự nhiên.
Những nhà kho và nhà phố xưa nay đã treo biển hiệu của các nhà hàng, cửa hàng thời trang, cửa hàng đồ tạp hóa và nhiều loại hình kinh doanh khác.
Trong thời đại kinh tế lan rộng trên phạm vi toàn cầu như hiện nay, cả những doanh nghiệp không có mối liên hệ nào với Kurashiki cũng tham gia vào thị trường.
Đây có thể là nguyên nhân dẫn đến xung đột với những giá trị đã ăn sâu vào địa phương.
Qua câu chuyện của anh Oga và anh Sawae, tôi cảm nhận rằng những giá trị như văn hóa và truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị lấn át bởi các thước đo được coi trọng trong xã hội hiện đại, chẳng hạn như giá trị tiền tệ và hiệu quả.
Tuy nhiên, không nên xem hoạt động thương mại sôi nổi là đối lập với văn hóa và truyền thống; cũng cần chú ý đến lợi ích mà hoạt động này mang lại, như thu hút con người và tạo ra lợi nhuận kinh tế.
Cẩm nang “Hướng tới tương lai của khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống Kurashiki” thể hiện mong muốn dung hòa sự phong phú về tinh thần—gìn giữ cảnh quan lịch sử cho các thế hệ sau và truyền tải giá trị của văn hóa, truyền thống—với sự thịnh vượng về kinh tế, khi hoạt động thương mại sôi nổi giúp lưu thông con người, hàng hóa và tiền bạc.
Đọc xong cẩm nang, tôi cảm thấy mục tiêu mà khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống hướng tới chính là sự hài hòa giữa sự phong phú về tinh thần và sự thịnh vượng về kinh tế.
Thông tin cơ bản về “Hướng tới tương lai của khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống Kurashiki”
| Tên | Hướng tới tương lai của khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống Kurashiki |
|---|---|
| Địa điểm | Phát cho cư dân và đơn vị kinh doanh trong khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
