Tại Mizushima, Thành phố Kurashiki, có Quỹ Tái sinh Môi trường Khu vực Mizushima, một tổ chức pháp nhân vì lợi ích công cộng (tên gọi thông thường: Quỹ Mizushima).
Được thành lập vào tháng 3 năm 2000, Quỹ Mizushima là tổ chức đóng vai trò đầu mối trong công tác bảo tồn môi trường và phát triển cộng đồng tại khu vực Mizushima.
Từ năm 2021, quỹ bắt đầu thực hiện tập sách mang tên “Mizushima Memories”, lấy cảm hứng từ các cơ sở trong khu vực Mizushima.
Chúng tôi đã trò chuyện với bà Hayashi Miho, người thực hiện tập sách và là thành viên Quỹ Mizushima, về tâm huyết dành cho “Mizushima Memories” cũng như dự định trong tương lai.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng bài tháng 1 năm 2023. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Giới thiệu về Mizushima Memories

Mizushima Memories được xuất bản trong khuôn khổ dự án “Nỗ lực hợp tác hướng tới hiện thực hóa các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) tại khu vực tổ hợp công nghiệp – hướng tới thành lập bảo tàng tư liệu về ô nhiễm không khí”, được Quỹ Tái sinh và Bảo tồn Môi trường Nhật Bản lựa chọn làm dự án thuộc Quỹ Môi trường Toàn cầu.
Tập sách được phát miễn phí tại các cơ sở giáo dục xã hội như bảo tàng mỹ thuật, bảo tàng trong Thành phố Kurashiki và các chi nhánh của Ngân hàng Shinkin Mizushima.
Tính đến tháng 1 năm 2023, có 5 số đang được phát hành:
- Số New Linden (tháng 11 năm 2021)
- Số trường học Triều Tiên (tháng 2 năm 2022)
- Số Đường sắt Mizushima Rinkai (tháng 3 năm 2022)
- Số Mizushima Kodomo Shokudo Misora (tháng 7 năm 2022)
- Số khí đốt Mizushima (tháng 11 năm 2022)
Trước khi thực hiện Mizushima Memories, quỹ tổ chức một sự kiện mang tên Cà phê cộng đồng Mizushima.
Tại Cà phê cộng đồng Mizushima, mọi người tìm hiểu về khu vực Mizushima, cùng nhau thảo luận về những điều thú vị mà họ nhận thấy, rồi tổng hợp những nét hấp dẫn của Mizushima được khám phá qua cuộc trò chuyện thành Mizushima Memories.
Tôi từng tham gia buổi Cà phê cộng đồng Mizushima về New Linden vào tháng 8 năm 2021. Tôi vẫn nhớ đó là một buổi gặp gỡ thú vị, giúp tôi khám phá một khía cạnh của quán cà phê mà trước đây mình chưa biết.
Nội dung của Mizushima Memories

Mizushima Memories kể lại lịch sử của những địa điểm và sự vật được giới thiệu, đề cập đến quá khứ, hiện tại và tương lai của chúng, nên rất thú vị khi đọc.
Trong “Số New Linden”, tập sách kể về những ngày đầu của New Linden, quán cà phê thân thuộc với người dân Mizushima.
Còn “Số Đường sắt Mizushima Rinkai” bàn về cách thức giao thông mà Mizushima hướng tới trong tương lai, qua những ý tưởng được đưa ra tại Cà phê cộng đồng Mizushima.
Tuy nhiên, Mizushima Memories không chỉ đề cập đến những trang sử tươi sáng.
Tập sách cũng nói về ô nhiễm, vấn đề đã ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống người dân trong quá trình thành phố phát triển.
Ngoài ra, Mizushima Memories dành cho ảnh một diện tích trang tương đương với phần nội dung chữ.
Ảnh trong tập sách không chỉ được chụp tại Cà phê cộng đồng Mizushima mà còn có ảnh do Phòng Sắp xếp Tư liệu Lịch sử Thành phố Kurashiki lưu giữ và ảnh do cá nhân chụp từ trước. Nhờ vậy, quá khứ và hiện tại của Mizushima được trình bày trực quan, dễ hiểu.
Phỏng vấn bà Hayashi Miho
“Mizushima Memories” được thực hiện như thế nào?
Bà Hayashi Miho, người thực hiện tập sách, đã chia sẻ với chúng tôi câu chuyện chi tiết.
Ý tưởng khởi đầu

Xin bà chia sẻ về ý tưởng khởi đầu của Mizushima Memories.
Hayashi (lược bỏ kính ngữ)
Ý tưởng bắt đầu từ Diễn đàn Hợp tác giữa các Bảo tàng Tư liệu về Ô nhiễm, tổ chức tại Đại học Phúc lợi và Y tế Kawasaki vào năm 2019.
Sau khi tìm hiểu về tình hình các bảo tàng tư liệu về ô nhiễm ở nhiều nơi thông qua diễn đàn năm 2019, tại Mizushima cũng bắt đầu xuất hiện ý tưởng xây dựng một bảo tàng tư liệu trong một tòa nhà.
Trước đó, Quỹ Mizushima hoạt động theo quan niệm biến cả khu vực thành một bảo tàng, gọi là bảo tàng thực địa, đưa mọi nơi trong khu vực Mizushima thành địa điểm học tập.
Khi bắt tay xây dựng bảo tàng tư liệu về ô nhiễm, tôi—lúc đó đang phụ trách vận hành một bảo tàng như vậy ở Osaka—đã đến Quỹ Mizushima và tham gia vào quá trình xây dựng bảo tàng.
Việc xây dựng bảo tàng tư liệu về ô nhiễm có liên quan thế nào đến Mizushima Memories?
Hayashi
Dù chỉ nói gọn là ô nhiễm, nhưng vấn đề này liên quan đến nhiều người khác nhau, như cư dân, doanh nghiệp và chính quyền. Vì vậy, khi tìm hiểu cần có góc nhìn đa chiều.
Ngoài ra, ô nhiễm thường là chủ đề mà người dân địa phương không muốn nhắc đến. Nhưng đã xây dựng bảo tàng tư liệu về ô nhiễm thì phải được người dân địa phương đón nhận.
Để bảo tàng được người dân địa phương đón nhận, chúng tôi phải làm những điều trước đây chưa từng thử.
Đó là kể lại lịch sử Mizushima.
Tôi nghĩ điều quan trọng không chỉ là làm rõ những góc nhìn khác nhau, mà còn kết hợp chúng thành một câu chuyện. Vì vậy, chúng tôi thực hiện Mizushima Memories như một tập sách dễ đọc, gần gũi với người dân địa phương.
Tôi muốn Mizushima Memories không chỉ truyền tải chính xác lịch sử Mizushima mà còn giúp người đọc hiểu rằng lịch sử ấy được nhìn nhận từ nhiều góc độ.
Quá trình thực hiện Mizushima Memories

Mizushima Memories được bố cục như thế nào?
Hayashi
Các số đều có cùng bố cục, kể câu chuyện theo thứ tự hiện tại, quá khứ rồi tương lai.
Bắt đầu từ hiện tại giúp người đọc dễ nắm bắt nội dung ngay từ đầu.
Một điểm đặc trưng nữa là ảnh chiếm một nửa diện tích trang.
Đúng là có rất nhiều ảnh. Vì sao bà dành một nửa diện tích trang cho ảnh?
Hayashi
Chúng tôi muốn những bức ảnh khơi gợi lại ký ức.
Nhìn ảnh, mọi người sẽ nhớ lại chuyện xưa và có thể cùng nhau trò chuyện về nhiều điều.
Khi cầm tập sách lên, người đọc có thể liên hệ nội dung với những điều mình đã biết.
Từ những câu như “Nhà tôi ở chỗ này này” hay “Chuyện này tôi cũng biết”, câu chuyện sẽ được mở rộng. Mọi người cũng có thể dùng Mizushima Memories để kể lại theo cách của riêng mình cho người khác nghe.

Bà có đặc biệt chú trọng điều gì trong cách bố cục không?
Hayashi
Chúng tôi cố gắng lồng ghép chủ đề ô nhiễm vào nội dung.
Nếu từ đầu đến cuối chỉ nói về ô nhiễm thì nội dung sẽ nặng nề, khiến người đọc cảm thấy mệt mỏi.
Vì vậy, trước tiên chúng tôi giới thiệu các cơ sở trong khu vực và những người đang hoạt động ở Mizushima, rồi cho thấy ô nhiễm và quá trình phát triển cũng có liên quan. Tôi nghĩ cách này giúp người đọc dễ tiếp nhận cả câu chuyện về các cơ sở lẫn vấn đề ô nhiễm hơn.
Chẳng hạn, tại buổi Cà phê cộng đồng về “Số Mizushima Kodomo Shokudo Misora”, bà Inoue, hiện đang điều hành một bếp ăn cho trẻ em ở Mizushima, kể rằng trước đây cha bà từng hỗ trợ những trẻ em mắc bệnh hen suyễn do ô nhiễm.
Sẽ thú vị hơn khi thấy được mối liên hệ giữa các chủ đề, thay vì chỉ nói riêng về phát triển hay ô nhiễm.
Tuy nhiên, tôi nghĩ người đọc cứ thưởng thức tập sách trước, không cần biết ý đồ của người thực hiện. Vì vậy, chúng tôi cố gắng tạo ra nội dung truyền tải được sự thú vị của khu vực Mizushima.
Tương lai của Mizushima Memories
Từ đây, Mizushima Memories sẽ được phát triển như thế nào?
Hayashi
Dự án thuộc Quỹ Môi trường Toàn cầu, có liên quan đến việc xuất bản Mizushima Memories, kéo dài 3 năm.
Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, chúng tôi khó thực hiện các buổi phỏng vấn, nên năm 2021 chỉ xuất bản được 3 số. Tuy nhiên, dự kiến đến năm 2023 sẽ xuất bản 4 số mỗi năm.
Tính đến năm 2022, do các vấn đề như quyền sử dụng ảnh, người đọc chỉ có thể xem Mizushima Memories bằng cách cầm những bản được phát miễn phí. Nhưng trong tương lai, tôi muốn phát hành cả bản kỹ thuật số.
Vẫn còn rất nhiều địa điểm và sự vật chúng tôi muốn giới thiệu.
Cùng đọc Mizushima Memories

“Mizushima Memories” chứa đựng tâm huyết của bà Hayashi cùng những nét hấp dẫn ít người biết đến của Mizushima. Tập sách được phát tại Mizushima Shiryo Koryukan Asagao Gallery (11-12 Mizushima Toei-cho, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama), các thư viện và nhà văn hóa cộng đồng trong Thành phố Kurashiki, các cơ sở giáo dục xã hội trong Khu phố Lịch sử Bikan và các chi nhánh của Ngân hàng Shinkin Mizushima.
Ngoài ra, nếu liên hệ với Quỹ Mizushima, bạn có thể đặt mua các số cũ và số mới nhất qua đường bưu điện, tự thanh toán phí gửi.
Nếu bắt gặp tập sách ở Kurashiki, hãy cầm lên đọc thử để khám phá nét hấp dẫn và thú vị của khu vực Mizushima.
Bạn cũng có thể đến tận nơi, cảm nhận không khí hiện tại của Mizushima và tìm ra những nét hấp dẫn chưa được khám phá.











































