Công ty Cổ phần Vải Bông Nhật Bản – Xưởng dệt đã gìn giữ kỹ thuật truyền thống, trân trọng mối gắn kết với địa phương và góp phần phát triển denim Ibara.

Công ty Cổ phần Vải Bông Nhật Bản – Xưởng dệt đã gìn giữ kỹ thuật truyền thống, trân trọng mối gắn kết với địa phương và góp phần phát triển denim Ibara.

Thành phố Ibara, tỉnh Okayama được mệnh danh là “thánh địa denim”.

Ibara, thành phố denim.

Denim Ibara được đánh giá cao không chỉ trong nước mà còn ở nước ngoài.

Tại Ibara có Công ty Nihon Menpu (sau đây gọi là Nihon Menpu), một xưởng dệt đã sản xuất vải cotton từ thời Taisho.

Xưởng dệt là nơi hoặc người dệt vải.

Kế thừa kỹ thuật truyền thống lâu đời, từng sợi chỉ được nhuộm tỉ mỉ và dệt cẩn thận. Nihon Menpu rất chú trọng đến chất cảm và vẻ ngoài của denim.

Ngay cả trong thời kỳ toàn ngành may mặc cạnh tranh về giá thấp, công ty vẫn kiên định với phương thức sản xuất không đại trà và giá trị gia tăng cao.

Đưa denim chất lượng cao của Ibara đến khắp Nhật Bản và thế giới.

Bài viết giới thiệu tâm huyết của Nihon Menpu dành cho denim và mối gắn kết của công ty với địa phương.

Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng tải vào tháng 9 năm 2023. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.

Tổng quan về Công ty Nihon Menpu

Trụ sở Công ty Nihon Menpu

Bên cạnh sông Oda, giữa khung cảnh đồng quê yên bình, là trụ sở và nhà máy của Nihon Menpu cùng cửa hàng bán sản phẩm tại nhà máy.

Cửa hàng bán sản phẩm tại nhà máy khai trương vào tháng 9 năm 2022.

Cửa hàng bán quần jeans, áo sơ mi và phụ kiện làm từ denim của Nihon Menpu.

Nihon Menpu được thành lập năm 1917 với tư cách là nhà sản xuất vải Kokura-ori vùng Bitchu.

Công ty bắt đầu sản xuất quần áo nữ và trẻ em theo quy trình khép kín từ nhuộm đến dệt vải.

Năm 1926, công ty vinh dự được sử dụng vải cuộn của Nihon Menpu làm quà tặng cho Thái tử của Thiên hoàng Taisho (Thiên hoàng Showa).

Năm 1985, công ty bắt đầu sản xuất denim và mở rộng ra thị trường nước ngoài, không chỉ giới hạn trong nước.

Năm 2007, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp công nhận nhà máy dệt vải, nhà máy nhuộm, văn phòng và nhà ăn là Di sản Công nghiệp Hiện đại, thuộc nhóm “Di sản liên quan đến ngành công nghiệp cotton của Thành phố Ibara”.

Tấm biển Di sản Công nghiệp Hiện đại ở lối vào Công ty Nihon Menpu
Tấm biển Di sản Công nghiệp Hiện đại ở lối vào Nihon Menpu

Di sản Công nghiệp Hiện đại là những công trình, máy móc, tài liệu và thành quả lao động của các thế hệ đi trước được gìn giữ qua nhiều năm, kể lại câu chuyện hiện đại hóa công nghiệp Nhật Bản. Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp công nhận các di sản này nhằm phát huy giá trị lịch sử để góp phần thúc đẩy địa phương phát triển.

Khu vực Sanbi, nơi ngành dệt phát triển thịnh vượng

Vào đầu thời Edo, sản lượng cotton còn ít nên đây là mặt hàng quý hiếm.

Cotton được dùng làm quà tặng giữa các lãnh chúa, chẳng hạn như vải thắt lưng obi và hakama.

Vải cotton ấm áp, mềm mại nên dần trở nên phổ biến làm trang phục cho người dân thường.

Cùng với sự phổ biến của cotton, bông bắt đầu được trồng ở những vùng ấm áp trên khắp Nhật Bản.

Thành phố Ibara cũng là một trong số đó.

Thành phố Ibara nằm ở phía tây nam tỉnh Okayama. Thời Edo, đây là tuyến đường của các đoàn lãnh chúa đi lại giữa lãnh địa và Edo.

Nơi đây phát triển thịnh vượng với vai trò là thị trấn trạm dịch trên đường Sanyo và vùng sản xuất vải Kokura-ori Bitchu.

Từ thời Minh Trị trở đi, ngành dệt cotton cũng phát triển thành ngành công nghiệp sản xuất tại nhà máy.

Khu vực có ngành dệt phát triển thịnh vượng trải dài từ tỉnh Okayama đến tỉnh Hiroshima được gọi là “khu vực Sanbi”.

Khu vực Sanbi
  • Bizen: phía đông nam tỉnh Okayama — Kojima
  • Bitchu: phía tây tỉnh Okayama — Ibara, Kurashiki
  • Bingo: phía đông tỉnh Hiroshima — Fuchu, Fukuyama

Nơi đây từng sản xuất Bingo-kasuri, một trong ba loại vải kasuri nổi tiếng nhất Nhật Bản, bên cạnh Kurume-kasuri và Iyo-kasuri.

Denim ra đời từ kỹ thuật truyền thống làm vải Kokura-ori Bitchu và Bingo-kasuri.

Màu chàm trong hoa văn Bingo-kasuri chính là nguồn gốc của denim.

Từ Ibara vươn ra thế giới

Nihon Menpu có nhiều đối tác kinh doanh ở nước ngoài.

Trong số đó có những thương hiệu nổi tiếng mà ai cũng biết.

Có RALPH LAUREN ở Los Angeles, Chrome Hearts và LEVI’S ở San Francisco.

Một chiếc quần jeans RALPH LAUREN có giá hơn 100.000 yên.

Công ty còn giao dịch với LOUIS VUITTON và Hermes.

Denim Ibara được ưa chuộng và sử dụng ở nước ngoài.

Denim của Nihon Menpu được đánh giá cao ở nước ngoài.

Trong nước, công ty cũng giao dịch denim chất lượng cao thuộc phân khúc giá cao với các nhà sản xuất quần jeans như EDWIN.

Những điểm đặc biệt của Công ty Nihon Menpu

Ống suốt đặt vào thoi dệt
Ống suốt đặt vào thoi dệt

Denim của Nihon Menpu được đánh giá cao trong và ngoài nước nhờ nhiều điểm đặc biệt.

Máy dệt thoi và máy dệt Jacquard

Máy dệt sợi thành vải được gọi là máy dệt.

Có máy dệt thoi sử dụng thoi để luồn sợi ngang, và có những loại máy dệt không dùng thoi.

Thoi dệt
Thoi dệt

Nihon Menpu sử dụng máy dệt thoi và máy dệt Jacquard.

Máy dệt thoi
Máy dệt thoi

Máy dệt thoi, còn gọi là máy dệt kiểu cũ, dệt denim bằng cách đưa thoi mang sợi ngang qua lại nhiều lần giữa các sợi dọc.

Vải có khổ đơn rộng 80cm.

Mỗi ngày máy dệt được khoảng 50m vải.

So với các loại máy dệt khác, máy chạy chậm hơn và đòi hỏi nhiều kỹ thuật của thợ cùng thao tác thủ công.

Vì cách dệt không làm sợi chịu nhiều lực, thành phẩm là denim dày dặn, mềm mại và bền chắc.

Máy dệt Jacquard sử dụng dữ liệu được ghi bằng cách đục lỗ trên thẻ đục lỗ, rồi điều khiển bằng máy tính để 5.000 sợi chuyển động khác nhau từng sợi một trong quá trình dệt.

Vải có khổ rộng 150cm.

Máy dệt ra denim có kết cấu nổi và độ dày chắc chắn.

Denim selvedge

Denim selvedge

Denim được dệt bằng máy dệt thoi được gọi là denim selvedge.

Selvedge là phần mép vải denim được xử lý để chống sờn khi dệt.

Loại có đường chỉ đỏ ở mép chống sờn thường được gọi là RED TAB, hay “mép đỏ”, và rất được những người yêu denim ưa chuộng.

Ngay từ khi bắt đầu sản xuất, Nihon Menpu đã chú trọng đến denim selvedge.

Denim có mép vải ra đời ở Mỹ vào thập niên 1870, được dùng để may quần jeans bảo hộ lao động, trong bối cảnh người ta quan tâm đến hiệu quả sản xuất vải denim không xử lý chống sờn.

Ở Nhật Bản, quần jeans selvedge “mép đỏ” Levi’s 501 cũng trở nên phổ biến trong giới trẻ.

“Mép đỏ” chính là dấu hiệu nhận biết denim vintage được sản xuất trước năm 1970.

Ngoài “mép đỏ”, còn có những loại selvedge khác.

Một số người mặc quần jeans còn gấp gấu lên một chút để lộ phần selvedge, khéo léo khoe rằng mình đang mặc một chiếc quần jeans được làm rất công phu.

Denim selvedge

Nhập khẩu cotton tuyển chọn từ khắp thế giới

Nihon Menpu nhập khẩu cotton từ khắp nơi trên thế giới.

  • Cotton San Joaquin từ California
  • Cotton Turpan từ Trung Quốc
  • Cotton Zimbabwe từ châu Phi
  • Cotton hữu cơ từ Thổ Nhĩ Kỳ

Cotton được tuyển chọn và nhập khẩu sẽ được kéo thành sợi tại nhà máy kéo sợi, rồi vận chuyển đến Nihon Menpu bằng nhiều xe container cỡ lớn.

Sợi cotton được chuyển đến từ nhà máy kéo sợi
Sợi cotton được chuyển đến từ nhà máy kéo sợi

Quy trình sản xuất denim Ibara

Các công đoạn sản xuất denim Ibara như sau.

  1. Gỡ sợi khỏi guồng
  2. Tinh luyện
  3. Nhuộm chàm
  4. Nhuộm dây
  5. Hồ sợi
  6. Luồn sợi qua go
Denim selvedge

Sau đây là phần giới thiệu lần lượt từng công đoạn.

Gỡ sợi khỏi guồng

Sợi được chuyển đến từ nhà máy kéo sợi được tháo ra để chuẩn bị nhuộm.

Chữ 糸 (sợi) ghép với chữ 忍 (nhẫn) được đọc là “kase”.

Gỡ cuộn sợi được chuyển đến từ nhà máy kéo sợi.

Tinh luyện

Cho sợi đã cuộn thành “kase” vào nồi để tinh luyện.

Tinh luyện là công đoạn loại bỏ bụi bẩn và tạp chất khỏi sợi.

Bó sợi sau khi được gỡ ra và tinh luyện trở nên mềm xốp, giúp thuốc nhuộm dễ thấm hơn.

Bó sợi sau khi tinh luyện

Nhuộm chàm

Nhuộm bằng chàm hoặc cây cỏ.

Sợi được nghệ nhân nhúng vào bể chàm indigo rồi nhuộm thành màu chàm rực rỡ.

Chàm được sử dụng là chàm từ tỉnh Tokushima.

Công đoạn nhuộm chàm

Nhuộm dây thừng

Sợi dọc được nhuộm bằng một loại máy khác.

Với phương pháp nhuộm dây thừng, chỉ loại bỏ phần thuốc nhuộm thừa chứ không nhuộm phần lõi.

Cảm giác cũ kỹ, mang nét riêng xuất hiện khi mặc quần jeans lâu ngày là nhờ phương pháp nhuộm dây thừng.

Hồ sợi

Để sợi không bị đứt do ma sát khi dệt bằng máy, người ta phủ lên sợi một lớp hồ tinh bột hoặc hồ tổng hợp.

Luồn sợi qua go

Sợi được luồn qua go, một sợi dây kim loại có những lỗ nhỏ.

Nếu có 3,000 sợi dọc thì phải luồn thủ công qua 3,000 go.

Ngay cả nghệ nhân lành nghề cũng mất một ngày cho công đoạn này.

Luồn sợi qua go

Đây là các công đoạn chuẩn bị trước khi dệt denim.

Tiếp theo, denim sẽ được dệt trên từng máy dệt.

Chúng tôi đã phỏng vấn Chủ tịch Kawai Shinji về sức hấp dẫn của denim Ibara và mối gắn kết với địa phương.

Thông tin cơ bản về Công ty Cổ phần Nihon Menpu

Tên tổ chứcCông ty Cổ phần Nihon Menpu
Ngành nghềSản xuất và kinh doanh vải denim, vải may mặc nhuộm sợi trước
Người đại diệnKawai Shinji
Năm thành lậpNgày 2 tháng 1 năm 1917
Địa chỉ1076 Higashiebara-cho, Thành phố Ibara, tỉnh Okayama
Liên hệ0866-63-0111
Trang webNihon Menpu

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE
Cây bút công dân viết bài này
Ảnh đại diện
Umeo

Sống tại quận Kita, Thành phố Okayama, tỉnh Okayama. Là mẹ của ba cậu con trai. Sở thích là đi trekking. Rất yêu thích các loài chim, hoa dại và ong mật Nhật Bản.

Xem các cây bút công dân khác →

Thỏa thuận hợp tác

Tìm hiểu về khu vực

Tìm hiểu về Lưu vực sông Takahashi

Dành cho những ai muốn viết bài cho Haretoco

Hiệp hội pháp nhân phổ thông Haretoco tổ chức các hoạt động như đào tạo “cây bút công dân”, những người phụ trách truyền tải thông tin địa phương.

Lớp học phóng viên công dân Thành phố Kurashiki
Lớp học viết về Lưu vực sông Takahashi

Từ “trải nghiệm” đến “hoạt động chuyên sâu” và “nâng cao kỹ năng”, chúng tôi hỗ trợ cây bút công dân phát triển qua 3 bước. Vui lòng xem trang khóa học và hội thảo để biết thêm chi tiết.