Tôi chuyển từ tỉnh Kanagawa đến Kurashiki vào tháng 12 năm 2023 với tư cách là thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương của Thành phố Kurashiki.
Tôi mới chuyển đến được khoảng 3 tháng. Hiện tôi đang học hỏi nhiều điều về Kurashiki từ người dân địa phương và những người đi trước cũng chuyển đến đây.
Người đặc biệt tận tình chỉ dẫn tôi là chị Suzuki Nao, cũng là thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương. Chị là đàn chị đáng kính của tôi, đã tham gia các hoạt động phục hưng địa phương ở Kurashiki suốt 3 năm rưỡi. Ngoài trao đổi công việc, tôi còn được chị quan tâm trong cuộc sống riêng, chẳng hạn như cùng đi ăn hoặc ghé thăm nơi chị làm thêm.
Thế nhưng, khi nghe tin chị Suzuki sẽ kết thúc nhiệm kỳ Đội hợp tác phục hưng địa phương vào tháng 3 năm 2024 và rời Kurashiki, tôi muốn lưu lại những hoạt động của chị.
Sau đây là câu chuyện về những hoạt động của chị Suzuki, người đã dành 3 năm rưỡi suy nghĩ về tương lai của Khu phố Lịch sử Bikan và dốc sức xây dựng cộng đồng.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 3 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Đội hợp tác phục hưng địa phương là gì?
Đội hợp tác phục hưng địa phương là chương trình của chính phủ, trong đó người dân chuyển từ khu vực đô thị đến những nơi đang gặp khó khăn vì suy giảm dân số để tham gia các hoạt động hỗ trợ địa phương.
Đội hợp tác phục hưng địa phương là chương trình nhằm giúp người tham gia định cư lâu dài tại địa phương. Thành viên chuyển đăng ký cư trú từ khu vực đô thị đến các vùng nông thôn hoặc những khu vực có điều kiện bất lợi, đồng thời tham gia “các hoạt động hợp tác địa phương” như hỗ trợ phát triển thương hiệu địa phương, phát triển, bán và quảng bá sản phẩm địa phương; làm việc trong ngành nông, lâm, ngư nghiệp; hỗ trợ người dân. Thành viên được chính quyền địa phương bổ nhiệm, nhiệm kỳ thường kéo dài từ 1 đến 3 năm.
Bộ Nội vụ và Truyền thông｜Phát triển năng lực địa phương, phục hồi vùng nông thôn｜Đội hợp tác phục hưng địa phương (soumu.go.jp)
Thành phố Kurashiki cũng tuyển thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương. Tính đến tháng 3 năm 2024, có 12 thành viên đang hoạt động tại Thành phố Kurashiki.
Tôi cũng là một trong số đó, nhưng lần đầu thấy thông báo tuyển dụng, tôi đã ngạc nhiên: “Thành phố Kurashiki cũng là vùng dân số suy giảm sao!?”
Dù cùng là thành viên đội hợp tác, nhiệm vụ (nội dung công việc) do chính quyền địa phương giao cho mỗi người lại khác nhau, nên hoạt động và nơi làm việc cũng hoàn toàn khác biệt. Tuy nhiên, điểm chung của tất cả thành viên là mọi hoạt động đều góp phần thúc đẩy Kurashiki phát triển.
Những ai trở thành thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương, họ tham gia những hoạt động nào và sẽ đi theo con đường nào sau khi kết thúc nhiệm kỳ?
Về chị Suzuki Nao
Chị Suzuki Nao bắt đầu công tác trong Đội hợp tác phục hưng địa phương của Thành phố Kurashiki vào tháng 10 năm 2020.
Tổ chức tiếp nhận chị là NPO Kurashiki Machiya Trust, đơn vị phục hồi và tái sử dụng các ngôi nhà machiya trong Khu phố Lịch sử Bikan và khu vực lân cận. Chị hoạt động với chủ đề “du lịch bền vững”. Tuy nhiên, thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương có nhiệm kỳ, và chị Suzuki sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào cuối tháng 3 năm 2024.
Sau khi kết thúc nhiệm kỳ, chị sẽ tham gia Đội Hợp tác Quốc tế Thanh niên Nhật Bản và tiếp tục thực hiện các hoạt động về “du lịch bền vững” tại Thái Lan.
Cơ duyên trở thành thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương
Chị Suzuki đã trải nghiệm cuộc sống ở nhiều nơi: sinh ra tại Nara, học đại học ở Fukuoka và làm công việc trước đây tại Tokyo. Tuy vậy, trước khi ứng tuyển vào Đội hợp tác phục hưng địa phương, chị hầu như không quan tâm đến Okayama hay Kurashiki.
Chị Suzuki chia sẻ: “Từ trước đến nay, tôi không thể thờ ơ trước những sự việc trên thế giới được đưa tin hay những chuyện xảy ra quanh mình”.
Thời sinh viên, chị tích cực tham gia các hoạt động đóng góp cho xã hội như hợp tác quốc tế và tình nguyện.
Chị nói: “Tôi luôn mong muốn giao lưu với nhiều người, tìm hiểu thế giới của nhau và hướng tới một xã hội tràn ngập tình yêu thương, sự quan tâm”.
Trong thời gian làm công việc trước đây, chị Suzuki trải qua đại dịch COVID-19 và có lúc nghĩ đến chuyện đổi việc vì không thể làm việc như mong muốn. Khi ấy, một thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương của Thành phố Kurashiki đã nói với chị: “Kurashiki đang tuyển thành viên đội hợp tác đấy. Chắc bạn sẽ quan tâm nhỉ?”
Ban đầu, chị nói mình hoàn toàn không hình dung được việc chuyển đến Kurashiki. Nhưng càng tìm hiểu về công việc của Đội hợp tác phục hưng địa phương và thành phố Kurashiki, chị càng muốn trở thành thành viên của đội.
Nhiệm vụ chính của đội hợp tác mà chị Suzuki ứng tuyển là “phục hồi và tái sử dụng những ngôi nhà cổ trong khu vực Khu phố Lịch sử Bikan”. Nara, nơi chị sinh ra và lớn lên, cũng có nhiều công trình kiến trúc gỗ lâu đời, nên chị rất quan tâm đến các hoạt động liên quan đến nhà cổ.
Tuy nhiên, khoảng 4 tháng sau khi chị Suzuki bắt đầu công tác, một nhiệm vụ mới được bổ sung và sau đó trở thành chủ đề chính: “du lịch bền vững”.
Hoạt động với tư cách thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương của Thành phố Kurashiki
Trong nhiệm kỳ ở Đội hợp tác phục hưng địa phương của Thành phố Kurashiki, chị Suzuki chủ yếu tham gia các hoạt động sau:
- Hoạt động tại “Kurashiki Machiya Trust”
- Các hoạt động về “du lịch bền vững”
Hoạt động 1: Hoạt động tại “Kurashiki Machiya Trust”
Hoạt động đầu tiên là làm việc tại NPO Kurashiki Machiya Trust, tổ chức tiếp nhận chị.
Kurashiki Machiya Trust đóng góp cho cộng đồng thông qua việc phục hồi và tái sử dụng những ngôi nhà cổ trong khu vực Khu phố Lịch sử Bikan, và chị Suzuki cũng tham gia các hoạt động này.
Dưới đây là một số ví dụ về hoạt động:
- Điều hành nhà nghỉ trong nhà cổ (nhà Misaka)
- Dọn dẹp và sửa chữa nhà machiya
- Ban tổ chức sự kiện “Machiya de Class”
Chị cho biết chính nhờ làm việc tại Kurashiki Machiya Trust mà chị có cơ hội gặp gỡ những người tâm huyết với việc xây dựng thành phố và cộng đồng.
Hoạt động 2: Các hoạt động về “du lịch bền vững”
“Du lịch bền vững” là loại hình du lịch duy trì sự cân bằng giữa “văn hóa”, “kinh tế” và “môi trường” của địa phương, đồng thời giúp địa phương tiếp tục phát triển bền vững trong tương lai trên từng phương diện.
Tổ chức Du lịch Thế giới Liên Hợp Quốc định nghĩa như sau:
Nói một cách dễ hiểu, du lịch bền vững là
Định nghĩa về du lịch bền vững | UNWTO (unwto-ap.org)
“loại hình du lịch đáp ứng nhu cầu của du khách, ngành du lịch, môi trường và cộng đồng đón tiếp du khách, đồng thời cân nhắc đầy đủ những tác động hiện tại và tương lai về kinh tế, xã hội và môi trường”.
Chị Suzuki chia sẻ: “Du lịch chỉ là phương tiện để cải thiện địa phương, chứ không phải mục đích. Tôi nghĩ điều quan trọng là không phải địa phương tồn tại vì du lịch, mà du lịch phải phục vụ địa phương”.
Địa phương lý tưởng theo chị Suzuki là nơi các cửa hàng, du khách và người dân đều cảm thấy Khu phố Lịch sử Bikan là “một nơi tuyệt vời”. Chị cho rằng để đạt được điều đó, không chỉ bản thân chị mà người dân Kurashiki cũng cần hiểu về du lịch bền vững.
Trước tiên, chị tham gia chương trình đào tạo chính thức để tìm hiểu về du lịch bền vững. Sau khi dự các buổi học kéo dài 3 ngày trên Đảo Awaji và vượt qua kỳ thi, chị đã nhận được chứng chỉ cá nhân về du lịch bền vững.
Tiếp theo, để chia sẻ kiến thức về du lịch bền vững với người dân địa phương, chị tổ chức buổi thuyết trình tại Kurashiki Monogatari-kan trong Khu phố Lịch sử Bikan với chủ đề “Hướng tới điểm đến du lịch bền vững – Cùng suy nghĩ về tương lai của Khu phố Lịch sử Bikan”. Chị mời các đơn vị thường xuyên tiếp xúc với du khách như Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, Quảng trường Ivy và Kurashiki Kokusai Hotel tham dự.
Buổi thuyết trình này đã mở ra cơ hội để 4 bên gồm Phòng Du lịch Thành phố Kurashiki, Cục Du lịch và Hội nghị Kurashiki, Kurashiki Machiya Trust và chị Suzuki cùng ngồi lại trao đổi.
Trong buổi trao đổi, chị Suzuki đề xuất lắp đặt trạm tiếp nước.
Chị Suzuki cũng thường mang theo bình nước cá nhân. Chị nghĩ rằng lắp đặt trạm tiếp nước sẽ giúp giảm rác thải chai nhựa và tình trạng xả rác bừa bãi, qua đó góp phần bảo vệ môi trường.
Kết quả là vào mùa hè, có rất nhiều người sử dụng trạm. Báo cáo lượng nước sử dụng cho thấy lượng khí CO2 thải ra đã giảm đáng kể.
Nhìn lại, chị Suzuki nói: “Tôi nghĩ đây là một trong những hoạt động góp phần giảm tác động đến môi trường”.
Phỏng vấn chị Suzuki
Chúng tôi đã trò chuyện với chị Suzuki Nao, thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương của Thành phố Kurashiki, về các hoạt động của chị.
Trong chủ đề hoạt động “du lịch bền vững”, chị Suzuki coi trọng điều gì?
Suzuki (lược bỏ kính ngữ)
Tôi nghĩ điều quan trọng nhất trong du lịch bền vững là xây dựng một cộng đồng nơi mọi người đều cảm thấy thoải mái, theo tinh thần “doanh nghiệp hài lòng, du khách hài lòng, người dân hài lòng”.
Du lịch chỉ có thể phát triển nhờ có địa phương. Nếu bản thân địa phương không thể duy trì lâu dài, thì việc tiếp tục tồn tại và được đánh giá cao với tư cách điểm đến du lịch cũng sẽ rất khó.
Chẳng hạn, Khu phố Lịch sử Bikan mà người dân đã rời đi hết vì bị du lịch hóa quá mức thì chẳng khác nào công viên chủ đề, thật đáng tiếc.
Sức hấp dẫn của Khu phố Lịch sử Bikan nằm ở việc nơi đây vẫn là môi trường có người sinh sống. Tôi thấy thật đáng tiếc nếu chỉ còn lại cảnh quan mà thôi…
Tôi nghĩ để gìn giữ những nét hấp dẫn riêng của địa phương, mọi người cũng cần cùng nhau suy nghĩ về du lịch bền vững.
Tại Khu phố Lịch sử Bikan cũng có một nơi gọi là Nền tảng khu vực “Kurashi-ki-ni-naru”, nơi mọi người cùng trao đổi về câu hỏi “Chúng ta muốn Kurashiki trở thành thành phố như thế nào?”.
Đây là một nơi tuyệt vời để trò chuyện với những người tâm huyết, muốn gìn giữ và cải thiện thành phố Kurashiki!
Tôi mong những nơi như vậy sẽ tiếp tục hoạt động trong tương lai.
Điều gì đã dẫn đến việc “du lịch bền vững” trở thành chủ đề hoạt động của chị?
Suzuki
Ba năm trước, vào năm 2021, Kurashiki Machiya Trust nhận được đề nghị “muốn xây dựng chương trình du lịch lưu trú dài ngày”, nên trước tiên mọi người cùng thu thập thông tin về du lịch.
Một hôm, đại diện Nakamura Yasunori mang đến một bài viết về du lịch bền vững. Đó là lần đầu tiên tôi biết đến cụm từ “du lịch bền vững”. Chuyện xảy ra khoảng 4 tháng sau khi tôi bắt đầu công tác trong đội hợp tác.
Nhưng lúc đó tôi hoàn toàn chưa hiểu nội dung cụ thể là gì và nên thực hiện ra sao. Vì vậy, trước tiên tôi tham gia các buổi học và đến tham quan những địa phương đang thực hiện du lịch bền vững.
Từ đó, tôi bắt đầu trao đổi với mọi người xung quanh rằng “để cải thiện địa phương, việc đối mặt với những vấn đề của một điểm đến du lịch cũng rất quan trọng”.
Tôi không hẳn quan tâm đến ngành du lịch, mà mong muốn “lấy du lịch làm điểm khởi đầu để xây dựng cộng đồng bền vững”.
“Du lịch bền vững” không phải là chủ đề do riêng tôi quyết định, mà là điều tôi cùng những người xung quanh tìm ra.
Các hoạt động trong Đội hợp tác phục hưng địa phương đã ảnh hưởng đến bản thân chị Suzuki như thế nào?
Suzuki
Từ trước đến nay, tôi vốn thích giao tiếp với mọi người, nhưng từ khi trở thành thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương ở Kurashiki, tôi càng quan tâm hơn đến con người và địa phương.
Tôi nghĩ điều tuyệt vời nhất của Đội hợp tác phục hưng địa phương là công việc này giúp mình gặp gỡ rất nhiều người.
Từ cư dân, chủ doanh nghiệp, nhà quản lý đến khách du lịch, tôi đã gặp được nhiều người và được nhìn thấy thế giới của mỗi người, điều đó có ý nghĩa rất lớn với tôi. Nếu làm nhân viên công ty bình thường, chắc tôi đã không có cơ hội gặp nhiều người đến vậy.
Ngoài ra, góc nhìn của tôi về các điểm du lịch đã thay đổi hoàn toàn.
Chẳng hạn, khi đi du lịch đến một điểm tham quan, tôi cố gắng chủ động chọn những sản phẩm của địa phương hoặc do người dân địa phương làm ra. Thời sinh viên, tôi tiêu dùng mà chẳng suy nghĩ gì, nhưng giờ tôi nhận ra mình đã bắt đầu chú ý đến những giá trị cốt lõi.
Tôi nghĩ từ khi trở thành thành viên Đội hợp tác phục hưng địa phương, mình cũng chủ động bắt chuyện với người dân ở nơi đến du lịch hơn.
Ngoài công việc, cuộc sống ở Kurashiki của bạn thế nào?
Suzuki
Tôi rất vui khi được trò chuyện thân tình với người ở những cửa hàng quen, chẳng hạn như họ hỏi “Dạo này thế nào?”, hay chào hỏi những người hàng xóm thường đi dạo và bà cụ nhà bên. Những cuộc giao tiếp đời thường với người dân địa phương thật sự rất vui.
Tôi quen được nhiều người ở Khu phố Lịch sử Bikan nên hầu như chẳng bao giờ cảm thấy cô đơn.
May mắn là có người còn hỏi “Bạn có muốn làm thêm ở chỗ chúng tôi không?”, nhờ vậy tôi có cơ hội làm việc tại Bảo tàng Đồ chơi Dân gian Nhật Bản, nơi bán đồ chơi dân gian và đồ thủ công trên khắp Nhật Bản, cũng như quán izakaya Bichu no Jizake Bar Suisuihi, được người dân địa phương yêu mến. Đó cũng là những trải nghiệm quý giá.
Tôi được gặp những nghệ nhân mình ngưỡng mộ, giới thiệu rượu địa phương với khách nước ngoài; ngay cả ở chỗ làm thêm, tôi cũng có nhiều cuộc gặp gỡ thú vị.
Mối liên kết giữa các thành viên trong Đội hợp tác phục hưng địa phương cũng giúp ích cho tôi rất nhiều. Mỗi tháng một lần, các thành viên của Thành phố Kurashiki lại tụ họp ăn uống. Ở đó, chúng tôi có thể chia sẻ những điều trăn trở, cập nhật thông tin về từng khu vực và tôi xem mọi người như những người đồng đội.
Sau khi tốt nghiệp Đội hợp tác phục hưng địa phương, bạn sẽ tham gia Đội Hợp tác Quốc tế Thanh niên ở nước ngoài nhỉ. Vì sao lại từ Kurashiki đến Thái Lan?
Suzuki
Từ thời sinh viên, tôi đã rất quan tâm đến hợp tác quốc tế và từng tham gia hoạt động tình nguyện ở nước ngoài, nên tất nhiên tôi cũng hứng thú với Đội Hợp tác Quốc tế Thanh niên. Nhưng tôi cảm thấy việc tham gia khá khó khăn, dù ngưỡng mộ nhưng lại thiếu tự tin, nên cứ mãi chần chừ không dám thử sức…
Thế nhưng, khi tham dự buổi giới thiệu về Đội Hợp tác Quốc tế JICA (※ tên gọi chung của các chương trình hợp tác quốc tế ở nước ngoài) theo lời mời của một người quen, tôi lại thấy hứng thú.
Được các cựu thành viên JICA động viên, tôi đang cân nhắc có nên đăng ký hay không thì phát hiện Thái Lan đang tuyển người cho vị trí liên quan đến du lịch bền vững. Vừa nhìn thấy thông tin, tôi đã nghĩ: “Đây chính là nơi mình có thể vận dụng những gì đã làm ở Kurashiki!”
Hơn nữa, họ đang tìm người có kiến thức về du lịch bền vững, nên tôi nghĩ: “Đúng là mình rồi!” Tôi thật sự rất bất ngờ.
Tôi muốn đóng góp nếu có người đang gặp khó khăn trong lĩnh vực mình am hiểu và mình có thể giúp được. Đồng thời, nếu đó cũng là cơ hội để bản thân tiến bộ hơn, tôi muốn thử sức.
Nếu không có nhiệm vụ nào phù hợp với kinh nghiệm của mình, chắc tôi đã không đăng ký.
Ở Thái Lan, tôi dự định tham gia các hoạt động như hỗ trợ lên kế hoạch, vận hành chương trình du lịch bền vững và quảng bá.
Bạn có mục tiêu nào cho hoạt động ở Thái Lan không?
Suzuki
Trước hết, tôi muốn xây dựng mối quan hệ tin cậy với người dân địa phương. Tôi muốn giao tiếp với nhiều người ở các khu vực khác nhau, chứ không chỉ những người liên quan đến công việc.
Ở Kurashiki, tôi đã chứng kiến mọi người cùng trao đổi ý kiến, nên tôi hy vọng có thể tạo ra những không gian như vậy ở Thái Lan. Tôi muốn kết nối nhiều người để cùng nhau suy nghĩ về tương lai của địa phương.
Ngoài công việc, tôi mong được tham gia các sự kiện, tìm hiểu văn hóa ẩm thực và cùng người dân nơi đó nấu ăn.
Bạn có lời nhắn nào gửi đến người dân Thành phố Kurashiki không?
Suzuki
Tôi thật sự biết ơn tất cả những người đã dõi theo các hoạt động của mình.
Tôi đã tận mắt chứng kiến nhiều người cùng tụ họp sau giờ làm để bàn bạc về những vấn đề của địa phương, tranh luận đủ điều. Mỗi lần như vậy, tôi lại cảm thấy lạc quan và nghĩ rằng “Tương lai của Kurashiki đầy hy vọng”.
Đôi khi tôi cũng buồn lòng vì nghĩ rằng một mình mình khó có thể thay đổi hoàn cảnh, nhưng được tiếp xúc với nhiệt huyết của nhiều người đã tiếp thêm hy vọng cho chính tôi.
Thông qua hoạt động của Đội hợp tác phục hưng địa phương, tôi được học rất nhiều điều hữu ích giúp cuộc sống sau này thêm phong phú, đồng thời có những trải nghiệm quý giá mà tôi có thể vận dụng ở môi trường tiếp theo.
Tôi sẽ rời Kurashiki, nhưng mong nơi đây sẽ mãi là một địa phương dễ sống, nơi mọi người có thể an cư lâu dài.
Tôi hy vọng những không gian để mọi người cùng ngồi lại và suy nghĩ về tương lai của địa phương sẽ ngày càng mở rộng.
Lời của tác giả
Sau khi buổi phỏng vấn kết thúc, người viết cùng Suzuki đi ăn trưa.
Trên đường đến quán, Suzuki chào hỏi và trò chuyện với những người gặp trên đường, gọi họ bằng tên như “Chào anh/chị ○○”. Khi vào quán, nhân viên nói với cô: “Thật buồn khi bạn sắp rời đi”. Nhìn cảnh ấy, tôi cảm giác mình đã phần nào thấy được dấu ấn của cô sau 3 năm rưỡi sống ở Kurashiki.
Muốn góp sức phát triển địa phương, trước hết cần hiểu về nơi đó.
Và để hiểu địa phương, việc giao lưu với những người sống ở đó là điều không thể thiếu.
Tôi nghĩ những kỹ năng và kinh nghiệm Suzuki có được khi tham gia Đội hợp tác phục hưng địa phương chắc chắn sẽ tiếp tục hữu ích sau khi cô tốt nghiệp.
Tôi cũng muốn tiếp tục cổ vũ cho những hoạt động của cô trong thời gian tới.
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
Suzuki dự định chia sẻ các hoạt động sau khi tốt nghiệp trên Instagram.