Phỏng vấn
Từ “màu đen hoặc nâu trơn” đến những đường viền chiếu tatami đa sắc
Tôi nghe nói Takata Orimono là công ty đầu tiên làm đường viền chiếu tatami có hoa văn.
Takata (lược kính ngữ)
Có thời điểm ngành sản xuất đường viền chiếu tatami có khoảng 100 công ty.
Thế nhưng, trong một thời gian khá dài, cả 100 công ty đều chỉ làm “đường viền chiếu tatami trơn bằng vải cotton màu đen và nâu”.
Nếu cứ như vậy thì khách hàng chỉ quan tâm đến giá rẻ, nên chúng tôi muốn tạo sự khác biệt với các công ty khác.
Vào nửa sau thập niên 1950, Takata Orimono là công ty đầu tiên trong ngành chiếu tatami phát triển đường viền có hoa văn.
Từ vật liệu phụ đơn thuần trở thành sản phẩm có giá trị gia tăng.
Chúng tôi muốn thay đổi vị thế của đường viền chiếu tatami, để nó trở thành thứ có tính thẩm mỹ và ảnh hưởng đến không khí của căn phòng.
Dần dần, các công ty khác cũng bắt đầu làm sản phẩm có hoa văn tương tự.
Tôi nghĩ vị thế của đường viền chiếu tatami ngày nay là một sản phẩm có thiết kế đẹp, khiến khách hàng nghĩ rằng “Nếu là đường viền như thế này thì tôi sẵn lòng trả thêm một chút để dùng”.
Vì sao ngày xưa đường viền chiếu tatami hầu như chỉ có màu đen và nâu trơn?
Takata
Tôi nghĩ các thợ làm chiếu tatami cho rằng “chỉ cần màu đen và nâu là đủ”.
Dù phát triển sản phẩm rồi gửi sổ mẫu đến các cửa hàng chiếu tatami, họ vẫn nói “loại đó không dùng được đâu” và không cho người dùng cuối—những người thực sự chọn và sử dụng chiếu tatami—xem.
Vì vậy, sản phẩm không được biết đến.
Dù làm ra nhưng sản phẩm không đến được với mọi người nhỉ.
Takata
Đúng vậy.
Tôi nghĩ có hai cách tiếp cận trong việc sản xuất sản phẩm.
Một là làm vì chính chúng tôi muốn làm, tạo ra sản phẩm để thử thách và thay đổi quan niệm của ngành.
Cách còn lại là sản phẩm dựa trên hoạt động tiếp thị, đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Ban đầu, khách hàng hoàn toàn không có nhu cầu về đường viền chiếu tatami.
Ngay cả bây giờ, cũng không có nhiều người biết rằng mình có thể chọn đường viền.
Giá chiếu tatami được quyết định bởi mặt chiếu và lõi chiếu.
Mọi người thường nghĩ “đường viền chiếu tatami càng rẻ càng tốt”.
Tuy nhiên, không phải đường viền chiếu tatami cao cấp, được làm tỉ mỉ, hoàn toàn không được đón nhận.
Khách hàng phản hồi tích cực và cũng có một số người sử dụng.
Vì vậy, chúng tôi đã thay đổi cách quảng bá.
Nếu các cửa hàng chiếu tatami khó giới thiệu sổ mẫu, chúng tôi sẽ trực tiếp cho những người ở phía sau họ xem.
Chúng tôi tham gia các hội chợ triển lãm, đồng thời gửi sổ mẫu trực tiếp qua thư quảng cáo đến các văn phòng thiết kế, công ty xây dựng và nhà thiết kế nội thất.
Nhờ vậy, mức độ nhận biết dần tăng lên khi mọi người nói: “Hóa ra có loại đường viền chiếu tatami như thế này, đẹp quá”.
Khách hàng cũng dần bắt đầu chỉ định dùng đường viền chiếu tatami của chúng tôi.
Để các cửa hàng chiếu tatami cũng vui lòng: cửa hàng trực tiếp FLAT
Công việc kinh doanh có phát triển thuận lợi không?
Takata
Chúng tôi cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các cửa hàng chiếu tatami, họ yêu cầu “hãy ngừng làm sản phẩm mới”.
Theo tập quán kinh doanh trong ngành chiếu tatami, đơn vị đặt hàng tối thiểu của loại đường viền thông dụng là một cuộn, đủ dùng cho 10 tấm chiếu.
Nếu dùng loại đường viền hiếm, còn phải trả phí vận chuyển và phí xử lý; một nhà chỉ dùng cho 6 tấm thì đặt một cuộn sẽ thừa đủ dùng cho 4 tấm.
Ngoài ra, chiếu tatami được bán theo giá “mỗi tấm bao nhiêu tiền”, nên dù thay đổi đường viền thì giá bán chiếu vẫn không đổi.
Vì vậy, nếu giá nhập đường viền tăng thì lợi nhuận của cửa hàng chiếu tatami sẽ giảm.
Đối với cửa hàng chiếu tatami, kết quả là họ giới thiệu loại đường viền tốt, khách hàng vui lòng nhưng bản thân lại chịu thiệt, khiến họ khó xử.
Nguyên nhân là vì vào thời điểm đó, đường viền chiếu tatami chưa được xem là sản phẩm giá trị gia tăng giúp khách hàng hài lòng hay là mặt hàng có thể đem lại lợi nhuận.
Có thể có người nghĩ rằng “miễn người dùng cuối vui là được”.
Nhưng tôi nghĩ chúng tôi phải đảm bảo các cửa hàng chiếu tatami, những đối tác hợp tác với mình, có thể nhận được khoản thù lao xứng đáng.
Vì vậy, chúng tôi mở cửa hàng trực tiếp “FLAT” để người dùng cuối có thể xem đường viền chiếu tatami.
Tạo cơ hội để người dùng cuối tiếp xúc với đường viền chiếu tatami
Cửa hàng trực tiếp cũng được mở ra vì nghĩ đến các cửa hàng chiếu tatami nhỉ.
Takata
Người dùng cuối chỉ có vài dịp thay chiếu tatami mới.
Thông thường, sau 5 năm người ta lật mặt chiếu lại để dùng mặt sau thêm 5 năm, tổng cộng khoảng 10 năm thì mặt chiếu hết tuổi thọ.
Giả sử mỗi nhà có một phòng trải 6 tấm chiếu và trong đời thay chiếu 3 lần, thì tổng cộng cả đời chỉ dùng 18 tấm.
Chỉ với chừng đó thì mức độ nhận biết về đường viền chiếu tatami sẽ chẳng thể tăng lên được.
Hơn nữa, dù chúng tôi làm ra loại đường viền có giá trị khiến khách hàng hài lòng đến đâu, nếu cửa hàng chiếu tatami không nghĩ rằng “mình sẽ cho khách xem”, chúng tôi cũng không thể yên tâm sản xuất.
Trước đây, đường viền chiếu tatami chỉ “có giá trị khi gắn với chiếu tatami”, nhưng tôi tự hỏi liệu có thể đề xuất để bản thân đường viền chiếu tatami cũng có giá trị như một chất liệu hay không.
Tôi nghĩ nếu mọi người biết rằng “đường viền chiếu tatami là loại vải dệt có mức giá như thế này”, các cửa hàng chiếu tatami sẽ dễ giới thiệu nó cho khách hơn.
Tiềm năng của đường viền chiếu tatami với tư cách là chất liệu
Tại FLAT, có thể thấy đường viền chiếu tatami được sử dụng theo nhiều cách khác nhau.
Takata
Từ lâu, chúng tôi đã quan tâm đến việc phát triển các ứng dụng mới và từng tham gia những hội chợ triển lãm như Gift Show.
Đường viền chiếu tatami không thể là nhưng dễ tạo nếp gấp. Dù không giặt được, nó được dệt bằng sợi khó thấm nước.
Vì được dùng ở vị trí đặt chân nên có độ bền cao.
Có thể dùng làm đồ nhỏ và những vật dụng không cần giặt.
Tuy nhiên, mọi người chưa có nhiều ý tưởng về việc làm gì với đường viền chiếu tatami chỉ rộng 80 milimét, và đó là một trở ngại.
Khu vực Kojima, nơi Takata Orimono đặt trụ sở, là một thành phố dệt may. Nhiều người dân địa phương, chủ yếu là người lớn tuổi, từng làm công việc may bằng máy.
Khi tổ chức cuộc thi thủ công sử dụng đường viền chiếu tatami cho người dân địa phương, chúng tôi nhận được những tác phẩm vô cùng ấn tượng.
Chúng tôi cũng nhờ các giáo viên dạy thủ công làm tác phẩm, đồng thời hợp tác với các nhà xuất bản chuyên về thủ công để phát hành nhiều tập sách hướng dẫn làm đồ thủ công bằng đường viền chiếu tatami.
Trước đây, đường viền chiếu tatami dài dưới 2 mét không thể dùng làm chiếu thì chỉ còn cách vứt đi.
Nhưng ngay cả loại dài dưới 2 mét, nếu được bày bán trong cửa hàng như một chất liệu, khách hàng vẫn quan tâm.
Độ dài này đủ để dùng làm chất liệu thủ công nhỉ.
Takata
Dần dần, ngày càng có nhiều người đến FLAT và nói: “Nếu biết có đường viền chiếu tatami dễ thương thế này thì tôi đã chọn loại này cho chiếu ở nhà”, hoặc đến xem đường viền để dùng cho chiếu tatami trong nhà.
Khi mức độ nhận biết tăng lên, sẽ có thêm người muốn dùng nó trong nhà, cũng như người muốn thử dùng làm chất liệu.
Chúng tôi đang nâng cao giá trị và mức độ nhận biết về đường viền chiếu tatami từ nhiều góc độ khác nhau.
Tạo nên văn hóa đại chúng
Takata
Chiếu tatami đã ăn sâu vào văn hóa Nhật Bản, không phải là thứ chạy theo xu hướng hay mốt nhất thời mà có giá trị bền vững ở một mức độ nhất định.
Chúng tôi cũng ý thức rằng chiếu tatami tiếp tục được sử dụng vì là sản phẩm tốt.
Thay vì xem công việc của mình là bảo tồn văn hóa truyền thống, chúng tôi kinh doanh với quan điểm “tạo nên văn hóa đại chúng”.
Tôi nghĩ đường viền chiếu tatami có thể tạo thêm giá trị, biến chiếu tatami thành thứ khiến mọi người nghĩ “dễ thương quá, muốn mua” hay “mình thích, muốn thử dùng”.
Khi giao chiếu tatami có đường viền họa tiết động vật cho trường mẫu giáo, bọn trẻ vui lắm; ngoài ra còn có các loại đường viền dành cho nhà hàng Trung Hoa và nhiều loại khác nữa.
Trước đây, việc chọn đường viền chiếu tatami không phổ biến.
Nhưng với các thợ thủ công và kiến trúc sư ngày nay, việc chọn đường viền đã trở thành điều đương nhiên.
Vì vậy, có những người thấy sản phẩm có sẵn không đủ đáp ứng nhu cầu, và thị trường đặt hàng riêng cũng đang phát triển nhanh chóng.
Các hoạt động hợp tác: quan trọng không phải làm gì mà là làm như thế nào
Ông cũng làm sản phẩm từ “Thanh gươm diệt quỷ” nhỉ.
Takata
Chúng tôi bán đường viền chiếu tatami và chiếu tatami rời.
Chính nhờ hoa văn của đường viền này mà chiếu tatami rời gợi nhớ đến các nhân vật.
Chúng tôi hợp tác vì muốn lan tỏa giá trị mà tính thẩm mỹ của đường viền chiếu tatami mang lại, cũng như quan niệm “bản thân đường viền chiếu tatami đã có giá trị”.
Tôi không nhắm đến việc tận dụng độ nổi tiếng của tác phẩm; chỉ đơn giản là vì bản thân thích và muốn làm nên mới làm. Nhưng sản phẩm nhận được phản hồi rất lớn, nên tôi thấy mình may mắn.
Vì sao ông tham gia “Design Goals”, dự án kết hợp các nhà sáng tạo khuyết tật, nhà thiết kế và doanh nghiệp thành một đội để phát triển sản phẩm?
Takata
Tôi quan tâm đến quy trình phát triển sản phẩm. Tôi nghĩ rằng nếu phát huy thế mạnh riêng của mỗi người thì có thể tạo ra những sản phẩm thú vị.
Chúng tôi sử dụng tác phẩm không phải vì người sáng tạo là người khuyết tật, mà vì thiết kế của họ rất tuyệt vời.
Khách hàng vui vẻ đón nhận nên sản phẩm bán chạy, còn người sáng tạo nhận được khoản thù lao (tiền bản quyền) cho việc sử dụng tác phẩm. Tôi nghĩ tạo ra sản phẩm tốt là điều đáng làm.
Sản phẩm làm ra là điều quan trọng, nhưng tôi coi trọng “cách làm” hơn.
Chẳng hạn như mối quan hệ với nhà cung cấp hay môi trường làm việc của nhân viên.
Tôi nghĩ điều kiện làm việc thuận lợi là yếu tố không thể thiếu khi sản xuất ở địa phương.
Gắn kết với địa phương và nâng cao nhận diện
Mối quan hệ với địa phương có thay đổi không?
Takata
Takata Orimono rất tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Chủ tịch công ty cũng từng giữ chức chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Kojima trong thời gian dài.
Dù vậy, khi tôi tốt nghiệp đại học và trở về Kurashiki vào năm 2004, chẳng ai biết đến viền chiếu tatami cả.
Cơ quan hành chính, người dân địa phương, tỉnh Okayama, Thành phố Kurashiki, thậm chí cả người dân Kojima, hầu như đều không biết đến sản phẩm này.
Ngay cả năm 2014, khi cửa hàng quảng bá sản phẩm địa phương “Tottori-Okayama Shinbashi-kan” ở Tokyo khai trương, viền chiếu tatami cũng bị loại khỏi danh sách sản phẩm được chọn bày bán.
Tỉnh Okayama chưa thực sự xem viền chiếu tatami là một ngành công nghiệp của tỉnh, khiến chúng tôi vô cùng thất vọng.
Chúng tôi cố gắng thuyết phục để có được một không gian bán hàng nhỏ. Nhờ vậy, doanh số tăng và có thêm khách hàng quen; hiện nay, đây là sản phẩm bán chạy nhất trong cửa hàng quảng bá sản phẩm địa phương.
Nhờ đó, sản phẩm được các bên liên quan của tỉnh và những người mua hàng ở trung tâm thành phố chú ý. Chúng tôi cũng bắt đầu được nhiều mối quan hệ hợp tác từ đó.
Giờ đây, viền chiếu tatami được giới thiệu như một đặc sản địa phương đến mức xuất hiện trên bìa sách quảng bá của tỉnh Okayama.
Những nỗ lực ấy đã mang lại kết quả và giúp nâng cao nhận diện sản phẩm.
Takata
Có thể nói đó là nâng tầm truyền thống, hay là không nhất thiết phải xem những điều vốn được coi là lẽ thường như chân lý. Tôi là thế hệ thứ sáu, nhưng vẫn làm việc với tâm thế như thể mình là người sáng lập thế hệ thứ sáu.
Lịch sử ngành công nghiệp ở Kojima là chuỗi những lần thăng trầm nối tiếp nhau.
Kojima bắt đầu với nghề sản xuất tabi. Khi người ta không còn dùng tabi nữa, người dân tận dụng kỹ thuật đó để may đồng phục cổ đứng, rồi chuyển sang đồng phục học sinh. Khi số lượng đồng phục học sinh giảm do tỷ lệ sinh thấp, ngành lại chuyển sang trang phục lao động và vải denim.
Ngành denim cũng ngày càng khó khăn trước sự trỗi dậy của hàng giá rẻ từ nước ngoài, nhưng các doanh nghiệp đã xây dựng thương hiệu riêng và vươn ra thế giới.
Tương lai của viền chiếu tatami
Takata
Viền chiếu tatami có lịch sử lâu đời, nhưng tôi nghĩ hiện nay ngành đang ở giai đoạn chuyển tiếp.
Số lượng chiếu tatami và tỷ lệ nhà có chủ sở hữu đều giảm, trong khi chiếu tatami Ryukyu không viền ngày càng phổ biến.
Vậy ý nghĩa của việc tiếp tục làm chiếu tatami là gì? Hoặc ngoài viền chiếu tatami, chúng ta có thể dùng kỹ thuật dệt vải khổ hẹp để đóng góp cho xã hội như thế nào? Tôi luôn cố gắng nhìn nhận mọi việc từ góc độ đó.
Điều quan trọng là phải linh hoạt và biết nắm bắt cơ hội để hành động.
Vì không có ngân sách dồi dào như các doanh nghiệp lớn, chúng tôi cần tạo được dấu ấn và tối đa hóa hiệu quả.
Gần đây, ngày càng có nhiều hoạt động độc lập với chiếu tatami, tập trung riêng vào viền chiếu tatami.
Nếu nhờ những hoạt động đó mà mọi người quay lại với chiếu tatami thì thật tuyệt vời.
Công ty có chủ trương thử sức với những điều mới mẻ không?
Takata
Có chứ.
Nhiều nhân viên nghỉ trước và sau khi sinh con, cũng như nghỉ chăm con. Tôi mong rằng khi họ quay lại, công ty đã thay đổi đến mức khiến họ có cảm giác như Urashima Taro vừa trở về sau một thời gian dài.
Khi làm ra sản phẩm, điều chúng tôi coi trọng là góc nhìn tạo bất ngờ hay mang lại sự thú vị.
Chúng tôi chủ động làm ra những sản phẩm khiến người ta nghĩ “không ngờ một ngành truyền thống lại tạo ra thứ như thế này”.
Tôi nghĩ nếu không làm ra những sản phẩm như vậy thì sẽ chẳng còn gì thú vị.
Ước mơ hay mục tiêu của ông trong tương lai là gì?
Takata
Đến năm 2025, tôi muốn nâng cao nhận diện để khi hỏi 1 trong 10 người dân Nhật Bản “Bạn có biết viền chiếu tatami không?”, họ sẽ không trả lời “Là loại màu đen phải không?” mà nói “Dạo này có nhiều loại lắm nhỉ” hay “Có nhiều cách sử dụng khác nhau nhỉ”.
Hiện nay, tình hình rất khó khăn vì dịch COVID-19, nhưng chúng tôi cũng đã dự định tham gia một triển lãm ở Pháp vào tháng 2 năm 2022. Chúng tôi đang cân nhắc mở rộng sang thị trường nước ngoài như Trung Quốc và Đài Loan.
Đây không phải là chất liệu cứ để đó là tự bán được, nên thách thức là làm sao để giới thiệu viền chiếu tatami đến mọi người.
Tìm hiểu về viền chiếu tatami thật thú vị
Có lẽ trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta ít khi để ý đến viền chiếu tatami.
Thế nhưng, thế giới của viền chiếu tatami chắc chắn đa dạng và thú vị hơn bạn tưởng.
Từ vài năm trước, nhờ FLAT mà tôi đã cảm thấy “viền chiếu tatami thật thú vị”.
Qua buổi phỏng vấn, tôi cũng vô cùng ấn tượng với tâm huyết và những nỗ lực của Takata Orimono.
Bạn có thể dùng viền chiếu tatami để tạo nên không gian nội thất theo sở thích, thay đổi tâm trạng hay khám phá một chất liệu mới.
Tôi rất mong chờ những khả năng mà loại vải dệt rộng 80 milimét này mang lại.
Hãy thử khám phá thế giới đa dạng của viền chiếu tatami.
Thông tin cơ bản về Công ty Cổ phần Takata Orimono
| Tên tổ chức | Công ty Cổ phần Takata Orimono |
|---|---|
| Ngành nghề | Sản xuất viền chiếu tatami |
| Người đại diện | Takata Hisashi |
| Năm thành lập | 1950 |
| Địa chỉ | 2-2-53 Karakoto, Kojima, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-477-7162 |
| Trang web | Công ty Cổ phần Takata Orimono |
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
