“88 thánh địa ở Kurashiki” được cho là đã hình thành vào khoảng giữa thời Edo, nằm ở khu vực trung tâm Kurashiki quanh Khu phố Lịch sử Bikan, núi Tsurugatayama và núi Mukoyama.
Vol.1 chủ yếu giới thiệu nghi thức hành hương và phong cảnh Khu phố Lịch sử Bikan, núi Tsurugatayama. Tiếp nối, Vol.2 sẽ giới thiệu phong cảnh quanh núi Mukoyama và khu vực trước Ga JR Kurashiki.
Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki là một phần của khung cảnh mà chúng ta thường thấy hằng ngày.
Hãy khám phá lại phong cảnh Kurashiki đã được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ, bằng cách tìm hiểu ý nghĩa, lịch sử của nơi này và tâm huyết của những người mong muốn lưu giữ nơi đây cho thế hệ sau.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng bài tháng 7 năm 2022. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki là gì? Trích từ “Cẩm nang hành hương Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki”
Nghe đến “Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki”, có lẽ bạn sẽ chưa hình dung ra ngay.
Về nghi thức hành hương và phong cảnh Khu phố Lịch sử Bikan, núi Tsurugatayama, hãy xem bài viết Vol.1.
Trong Vol.2, chúng tôi sẽ nhìn sự việc từ một góc độ khác, trích phần “Lời chào” trong cẩm nang “Hành hương Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki” để giới thiệu về Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki.
Cùng xem lại lộ trình hành hương
▼Bản đồ trong tờ rơi “Hành hương Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki”.
Trong Vol.1, chúng tôi đã đi bộ và giới thiệu khu vực quanh núi Tsurugatayama, tức khu A được đánh dấu trên bản đồ.
Trong Vol.2, chúng tôi sẽ giới thiệu lộ trình đi bộ vào buổi sáng ở khu B (quanh núi Mukoyama) và khu C, rồi buổi chiều ở khu D, khu E và khu vực trước Ga JR Kurashiki.
Hành hương từ chùa Unpenji (phía bắc núi Mukoyama) đến chùa Kanjizaiji (phía nam núi Mukoyama) (khu B đến khu C)
▼Chùa Unpenji, nơi hành hương thứ 66, và chùa Yakuriji, nơi hành hương thứ 85.
Gần giao lộ trên con đường phía đông Quảng trường Ivy, đi về phía nam.
Hai nơi hành hương được gộp chung tại một địa điểm, nên khu thờ khá lớn; tại đây thờ tổng cộng bốn pho tượng: hai tượng Kobo Daishi và hai tượng tôn chủ.
▼Hãy đi lên con đường nhỏ hẹp trên núi Mukoyama từ đây.
▼Lên một đoạn ngắn. Khi ngoảnh lại, bạn có thể ngắm toàn cảnh Quảng trường Ivy và khu trung tâm Kurashiki.
Chỉ cần thay đổi góc nhìn một chút, khung cảnh quen thuộc hằng ngày có trở nên khác lạ không?
▼Chùa Nagaoji, nơi hành hương thứ 87. Trông có vẻ hơi nghiêng, nhưng chùa được dựng trên nền đá tự nhiên vững chắc.
▼Điểm ngắm cảnh tuyệt đẹp.
Có thể nhìn thấy toàn cảnh Quảng trường Ivy và cả Achi Terrace Kurashiki ở phía xa.
▼Bảng chỉ dẫn trên núi Mukoyama.
Dòng “Hành hương Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki (Mukoyama)” được ghi rõ ở vị trí thứ hai từ dưới lên.
▼Điện Oku-no-in của nơi hành hương thứ 88.
Nơi này nằm ngay cạnh con đường lên công viên Mukoyama, nên có thể bạn đã từng nhìn thấy.
▼Nghỉ chân tại công viên Mukoyama sau khi leo dốc. Chúng tôi đi chậm rãi, nhưng vẫn thở dốc và đổ mồ hôi.
Chúng tôi ăn món ngọt mà ông Kato, người dẫn đường của Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki, đã chuẩn bị, rồi lại thấy khỏe khoắn hơn.
Riêng người viết rất thích tư thế dẻo dai của ông Chushun ở Chùa Kanryuji trong bức ảnh này.
▼Từ công viên, chúng tôi thong thả đi xuống theo con đường núi rộng rãi, được chỉnh trang tốt.
▼Đây là chùa Dainichiji, nơi hành hương thứ 4. Điểm đặc biệt là một tảng đá tự nhiên lớn nằm trên nóc nơi thờ.
Người ta không rõ tảng đá được đặt lên đó khi nào và bằng cách nào.
▼Đây là chùa Kinsenji, nơi hành hương thứ 3.
Đây là một trong những khung cảnh tôi yêu thích.
Ngoài các điểm hành hương, nơi đây chỉ có con đường đất và một túp lều. Khung cảnh khiến tôi hình dung rằng: “Có lẽ thuở ban đầu khi thánh địa được mở ra, mọi người đã đi bộ và thưởng ngoạn cảnh sắc nguyên sơ như thế này.”
▼Điểm hành hương số 11 Fujii-dera và điểm hành hương số 2 Gokuraku-ji.
Một số điểm hành hương tập trung và được thờ phụng giữa rừng tre yên tĩnh. Nếu không được tu sửa, nơi này khá khó tiếp cận, nhưng đây là cụm điểm hành hương mà bạn nên ghé thăm ít nhất một lần.
Về lý do có nhiều điểm được tập trung tại đây, người ta cho rằng: “Có lẽ chúng được đưa về đây khi con đường dành cho xe cộ lên núi Mukai được xây dựng vào khoảng đầu thời Showa.”
▼Các điểm hành hương số 2 Gokuraku-ji, số 17 Okunoin của Ido-ji và số 1 Ryozen-ji nằm cạnh nhau.
▼Điểm hành hương số 15 Kokubun-ji.
Con đường núi này cũng khiến tôi háo hức tự hỏi: “Liệu đây có phải là con đường còn sót lại từ thuở ban đầu của hành trình viếng các thánh địa không nhỉ?”
▼Đây là điểm hành hương số 21 Tairyu-ji. Hôm đi cùng mọi người, tôi đã bị những bông thủy tiên nở hai bên điểm hành hương thu hút.
▼Rẽ vào con đường núi bên cạnh điểm hành hương số 21. Đây là con đường khiến người ta khá ngần ngại nếu đi một mình.
Trên tuyến núi Mukai cũng có những lối vào khó nhận ra như thế này. Vì vậy, tôi khuyên bạn nên tham gia hành trình viếng các thánh địa vào tháng Ba và tháng Mười Một hằng năm.
▼Đúng là đường núi.
Hãy chú ý đến những cây gỗ và tre đã bị đốn ở bên trái. Ngay cả việc duy trì khu rừng để mọi người có thể đi vào cũng rất vất vả.
▼Sau đó, cảnh vật chuyển sang khu rừng cây lá rộng.
Những khu rừng hơi tối như thế này có ít cây bụi dưới tán nên dễ đi bộ.
Tuy nhiên, vì ánh nắng không chiếu tới mặt đất nên cây bụi không phát triển. Người ta cho rằng mưa và các tác động khác khiến bề mặt đất bị xói mòn, làm núi dễ bị suy thoái.
Lá khô và những thứ tương tự khiến đường hơi trơn, nên tôi đi chậm, từng bước một, đặt chân thật chắc.
▼Điểm hành hương số 33 Sekkei-ji.
Tôi nghĩ khu vực này nằm gần đỉnh núi Mukai.
Đặc biệt, điểm hành hương số 26 Nishi-dera và điểm số 25 Tsu-dera nằm rất gần nhau, nên cần chú ý. Hãy kiểm tra bản đồ trong tờ giới thiệu và đi đúng tuyến đường.
Có lẽ đây là một thử thách, vì tuyến hành hương vòng xa hơn một chút.
▼Đây là điểm hành hương số 36 Seiryu-ji. Nơi này được đặt vững chắc trên một tảng đá tự nhiên lớn.
▼Ra khỏi rừng, khi tầm nhìn dần thoáng đãng, tôi thấy núi Ashitaka, nơi có Tòa thị chính Thành phố Kurashiki và Đền thờ Ashitaka.
Tòa thị chính Thành phố Kurashiki cao 66.88 mét. Núi Ashitaka cao 67.00 mét so với mực nước biển.
Đền thờ Ashitaka có lịch sử hơn 1000 năm. Ngôi đền được ghi chép trong những tài liệu cổ (Engishiki) như một trong những đền thờ thuộc vùng Bitchu.
Vì vậy, người ta nói rằng kiến trúc sư thiết kế tòa thị chính đã cân nhắc cả chiều cao công trình để thể hiện sự kính trọng đối với ngôi đền.
▼Đây là điểm hành hương số 41 Inari-dera (Ryuko-ji).
Phía sau, bên trái có thể thấy chùa Jinyu-an. Xung quanh nghĩa trang này cũng có một số điểm hành hương rải rác.
▼Đây là điểm hành hương số 40 Kanjizai-ji.
Nơi này nằm tại bãi đỗ xe của chùa Jinyu-an, phía dưới nghĩa trang. Trụ trì Murata của chùa Kanryuji đã nhập đoàn tại đây. Chúng tôi cùng nhau dâng lời cầu nguyện.
▼Trụ trì Murata vừa nhập đoàn đã thiết đãi chúng tôi bữa trưa đóng hộp và trà.
Cơm măng và các món hầm giúp xoa dịu cơ thể mệt mỏi của tôi.
Giới thiệu những người gìn giữ và tiếp nối các thánh địa
Nghỉ một chút tại đây. Như đã giới thiệu trong Tập 1, tôi xin giới thiệu những người gìn giữ và tiếp nối các thánh địa mà bài viết trước chưa thể giới thiệu hết.
Chị Uchida, người đã cùng đi (nữ)
Tại điểm hành hương số 86 Shido-ji. Chị Uchida (nữ) đang thay sợi dây buộc tấm rèm ở miếu nhỏ. Có thể thấy các thánh địa được gìn giữ nhờ sự tận tụy hằng ngày của mọi người.
Bà Nakata Sadako
Tại điểm hành hương số 4, chùa Dainichiji.
Hãy ngắm nhìn đường thêu còn mới tinh này. Nếu không được kể thì khó mà nhận ra, nhưng bà Nakata đã tự tay thêu từng đường bằng máy trong khoảng 5 năm, sau khi bước sang tuổi 90.
Đáng tiếc là bà Nakata đã qua đời khoảng 4, 5 năm trước, nhưng những đường thêu chữ trắng trên nền vải tím tuyệt đẹp vẫn đang gìn giữ điểm hành hương này.
Ông Matsumoto và ông Miyake
Tại điểm hành hương số 60, chùa Yokomineji.
▼Một phần mái bị khuyết, nhưng có thể thấy đã được sửa chữa cẩn thận bằng bê tông.
Đây là một trong những nơi được sửa chữa, với nhóm của ông Matsumoto và ông Miyake đóng vai trò nòng cốt.
Những bức tường gạch được giới thiệu ở các điểm hành hương khác cũng là một ví dụ. Tình cảm dành cho thánh địa được truyền lại cho thế hệ sau theo cách hữu hình.
Ông Kato và ông Uchida (nam), những người đã cùng đi bộ
Tôi đã quay lại xem tình trạng con đường núi bên cạnh điểm hành hương số 21.
Ông Kato và ông Uchida (nam), những người đã cùng đi bộ, cùng các thành viên khác đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo dưỡng con đường hoang sơ này: dọn lá rụng vào tháng 3 và phát cỏ vào tháng 8.
Tôi thử chụp lại cùng một địa điểm, nhưng cây cối và cỏ dại đã mọc um tùm, khiến việc đi bộ không hề dễ dàng.
Đây là một ví dụ cho thấy con đường được gìn giữ nhờ công tác bảo dưỡng.
Một chuyện kể thêm sau đó.
Nghe nói ngay sau chuyến hành hương này, ông Kato đạt điểm số golf “88”. Bạn có cảm nhận được sự phù hộ của Đại sư Kobo không?
Thực ra, đây có thể là một địa điểm hành hương hữu ích cả với những người chơi golf.
Tiệm “Bizen-yaki Nagayama”
Tiệm “Bizen-yaki Nagayama” nằm trong Khu phố Lịch sử Bikan, nơi cũng đã được giới thiệu trong Tập 1.
Với vai trò là văn phòng của thánh địa, nơi đây thường xuyên phát các tờ hướng dẫn và tài liệu quảng bá.
Sau đó, tôi cũng quay lại xin tài liệu. Nếu không có những tài liệu này thì hầu như không thể đi bộ theo tuyến đường.
Hành hương từ chùa Taizanji (khu vực quanh Tòa thị chính Thành phố Kurashiki) đến chùa Kanryuji (đích đến) (khu D, khu E và khu vực quanh Ga JR Kurashiki)
Vậy là tôi tiếp tục chuyến hành hương từ chùa Taizanji, hướng đến đích là chùa Kanryuji.
▼Điểm hành hương số 52, chùa Taizanji.
Tôi đi từ bắc xuống nam qua núi Mukai, rồi tại đây xuống phố. Thành thật mà nói, đó là khoảnh khắc tôi cảm thấy nhẹ nhõm trong lòng.
▼Niềm nhẹ nhõm chẳng kéo dài được bao lâu: tuyến đường tiếp tục đi về phía bắc dọc sườn tây núi Mukai, rồi liên tục lên núi và xuống núi.
Có cả những đoạn đường núi phải băng qua lòng suối khô như thế này. Đến đây, cảm giác “hồi hộp háo hức” đã nhường chỗ cho “mệt mỏi” và nỗi “lo không biết có về đích an toàn được không…”.
▼Điểm hành hương số 46, chùa Joruriji.
▼Điểm hành hương số 50, chùa Hantaji.
Ban đầu, điểm hành hương này được đặt trên tảng đá phía trong có thể nhìn thấy, sau đó được chuyển ra phía trước. Chỉ riêng việc di dời thôi cũng là công việc nặng nhọc vô cùng.
▼Sau khi xuống núi lần nữa, tôi đi về phía bắc trên con đường phía tây núi Mukai.
▼Đi về phía bắc một đoạn, tôi lại leo lên con dốc.
▼Tại đây có ba điểm hành hương tập trung cùng một chỗ: điểm số 54, chùa Enmeiji; điểm số 55, Đại Thông Trí Thắng Phật; và điểm số 56, chùa Taizanji.
Theo tài liệu tham khảo, nơi này “nằm dưới lò hỏa táng cũ, có lẽ đã được tập trung về đây khi đường sá được chỉnh trang”.
Ngoài ra, khi viếng các điểm hành hương này, tùy theo lộ trình, bạn có thể phải đi qua đất tư nhân, vì vậy cần lưu ý.
▼Băng qua con đường dẫn đến đường hầm Furumachi, rồi lại leo lên dốc.
▼Điểm hành hương số 10, chùa Kirihataji. Có thể nhìn thấy cả chùa Hachimandera, điểm hành hương số 57, ở tầng cao hơn.
▼ Chúng tôi đi về phía bắc, đến gần cổng torii của đền thờ Ikume Hachimangu.
Tại đây có hai điểm hành hương số 47, chùa Yasakaji, và số 62, chùa Hojuji, nằm cạnh nhau.
▼ Điểm hành hương số 59, chùa Kokubunji.
▼ Chúng tôi đã quay lại khá xa. Từ đây có thể nhìn thấy Quảng trường Ivy và Chùa Kanryuji ở gần đó. Tuy nhiên, đừng chủ quan nghĩ rằng chỉ cần đi thêm một chút là đến đích. Từ đây, tuyến hành hương sẽ vòng xa về phía tây một đoạn.
▼ Điểm hành hương số 63, chùa Kisshoji.
Các điểm hành hương nằm trong những con hẻm đang dần xuất hiện nhiều hơn, thay vì trên đường núi như đoạn vừa rồi.
▼ Con đường hành hương sau khi đi xuống một đoạn từ điểm hành hương số 63.
Tôi thích khung cảnh bất ngờ mở ra sau khi đi qua những con hẻm nhỏ như thế này.
▼ Điểm hành hương số 65, chùa Sankakuji.
Những con hẻm nhỏ như thế này sẽ còn tiếp tục thêm một đoạn nữa.
▼ Đi hết con hẻm nhỏ, chúng tôi ra đến con đường ở phía nam Quảng trường Ivy.
▼ Chúng tôi băng qua cầu Takasago ở Khu phố Lịch sử Bikan. Trang phục hành hương rất hợp với khung cảnh nơi đây.
▼ Sau khi qua cầu Takasago, chúng tôi đi thẳng vào con hẻm hẹp. Thật ra, ngay trong con hẻm nhỏ này cũng có một điểm hành hương.
Đây cũng là một điểm hành hương nằm trong Khu phố Lịch sử Bikan, bạn thử ghé thăm một lần nhé.
▼Chùa Komatsuoji, điểm hành hương số 67. Đây là điểm hành hương có khuôn viên rộng đến mức có thể thấy rõ qua ảnh. Chùa nằm hơi chếch về phía đông của Wakadake no Sono.
▼ Hãy đi về phía tây dọc theo phía nam của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, khu phụ. Bức tường của bảo tàng này trông như tường thành, rất ấn tượng.
▼ Tiếp tục đi về phía tây qua khu phố.
▼ Điểm hành hương số 70, chùa Honzanji. Nơi này nằm gần hiệu thuốc ở Inaricho. Điểm đặc trưng là bức tường của điểm hành hương được xây bằng những khối bê tông trang nhã.
▼ Điểm hành hương số 49, chùa Jodoji.
Khung cảnh xung quanh là phố xá. Điểm đặc trưng của nơi này là được đặt bên trong một tòa nhà kiên cố.
▼ Chúng tôi thong thả đi về phía nam dọc bờ sông Kurashiki (kênh tưới tiêu), dòng sông mang nguồn nước quý giá từ sông Takahashi đến khu vực Kurashiki. Điểm đến là Achi Terrace Kurashiki.
▼ Quốc Phân Tự, ngôi chùa thứ 80 mới được xây dựng bên cạnh Achi Terrace Kurashiki. Trước đây, nơi này là điểm hành hương được thờ tại Shinmachi Daishido, nhưng đã được di dời vì một số lý do.
▼ Đây là tượng Phật bản tôn và tượng Kobo Daishi được thờ tại điểm hành hương thứ 80.
Hãy chú ý đến tượng Kobo Daishi. Khuôn mặt tượng bị cháy đen.
Lý do được trích dẫn từ phần “Lịch sử điểm hành hương số 80 ở Kurashiki” đăng tại đây.
Điểm hành hương này được xây dựng vào thời Edo, cách đây hơn 200 năm, là điểm thứ 80 trong số 88 điểm hành hương quanh làng Kurashiki. Nơi đây được gọi là Shinmachi Daishido, theo tên khu phố thời bấy giờ. Năm 1966, một vụ hỏa hoạn ở khu vực lân cận đã khiến nơi này bị cháy lan; tượng gỗ Kobo Daishi bị cháy sém, nhưng được người dân tôn kính như vị Đại sư thế thân. Nơi đây đã được chuyển đến vị trí này trong dự án tái phát triển thời Reiwa.
Chỉ cần đọc lời giải thích này cũng có thể cảm nhận được nơi đây đã được người dân địa phương gìn giữ từ lâu.
▼ Chúng tôi đã quay lại phía tây Chùa Kanryuji. Thành thật mà nói, tôi chỉ thấy mệt rã rời.
Mặt khác, tôi cũng cảm nhận được niềm vui và sự mãn nguyện khi có thể cùng mọi người đi bộ đến đây. Trong lòng tôi chỉ tràn ngập sự biết ơn.
▼ Tại nhà thờ Đại sư của Chùa Kanryuji. Chúng tôi dâng lời cầu nguyện cảm tạ vì đã hoàn thành chuyến hành hương an toàn.
▼ Cuối cùng, chúng tôi nhận được quà tiếp đãi từ Chùa Kanryuji. Túi bên trái là quà tiếp đãi từ ông Senda, người đã được giới thiệu trong Vol.1.
▼ Tôi mở quà tiếp đãi của ông Senda ra xem. Bên trong là một phần quà gồm kẹo và bánh, món nào cũng khiến tôi vui lòng.
Lời của tác giả
Trong Vol.1, chúng tôi chủ yếu tổng hợp những nội dung mang tính kiến thức; còn trong Vol.2, chúng tôi tập trung vào phong cảnh để giới thiệu “Hành trình hành hương 88 điểm linh thiêng Kurashiki” qua hai phần.
Một trong những lý do khiến tôi muốn viết bài này là chủ đề “Những người gìn giữ và tiếp nối các điểm linh thiêng” được nhắc đến trong tiêu đề Vol.1.
Nhờ tâm huyết của nhiều người, hành trình hành hương 88 điểm linh thiêng Kurashiki được lưu truyền từ xưa đã hồi sinh ngoạn mục.
Trước khi dịch COVID-19 bùng phát, các chuyến hành hương còn được tổ chức hai lần mỗi năm.
Nghe nói có những lần số người tham gia lên đến 100.
Tôi mong mọi người nhận ra những điều mới mẻ trong khung cảnh thường ngày vẫn thấy, cũng như sự hiện diện của những người đang gìn giữ và tiếp nối các điểm linh thiêng.
Có hai điều cần lưu ý.
Thứ nhất, đừng chủ quan chỉ vì đây là núi ở Kurashiki, bởi bạn có thể gặp nguy hiểm và bị lạc.
Thứ hai, hành trình hành hương 88 điểm linh thiêng Kurashiki đi qua cả những khu vực sinh hoạt thường ngày của người dân địa phương.
Mong mọi người vừa trân trọng cơ hội được hành hương, vừa giữ chừng mực và phép lịch sự để tận hưởng chuyến đi.
Khung cảnh thường ngày vẫn thấy.
Qua bài viết này, có thể bạn sẽ để ý đến những lá cờ đỏ ghi “Hành trình hành hương 88 điểm linh thiêng Kurashiki” hay những ngôi miếu đá bên đường mà mình vẫn đi qua mỗi ngày.
Nếu bắt gặp, bạn có muốn dừng chân một chút và nhìn vào bên trong ngôi miếu không?
Bạn sẽ nhận ra những pho tượng Kobo Daishi và tượng Phật bản tôn với nét riêng phong phú đang dõi theo bạn bằng sự ấm áp.
Thông tin cơ bản về Hành trình hành hương 88 điểm linh thiêng Kurashiki
| Tên | Hành trình hành hương 88 điểm linh thiêng Kurashiki |
|---|---|
| Ngày tổ chức | Hằng năm, tháng 3 và tháng 11; tập trung lúc 8 giờ 30 sáng, khởi hành |
| Địa điểm | Cố vấn Hội 88 điểm linh thiêng Kurashiki, Chùa Kanryuji |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
Thông thường, đương nhiên người hành hương sẽ đi lần lượt từ ngôi thứ nhất đến ngôi thứ hai, rồi từ ngôi thứ hai đến ngôi thứ ba. Tuy nhiên, ở Kurashiki, nhiều ngôi nhà đá thờ Phật đã được di dời do mở rộng đường sá, nên hiện nay các ngôi không còn nằm theo đúng thứ tự.
Vì vậy, Hội Thánh địa Kurashiki chúng tôi bắt đầu hành trình tại ngôi thứ 74, thuộc thánh địa ở khu vực Kyuyuba, nơi được cho là khởi nguồn của Kurashiki. Chúng tôi sẽ ghi cụ thể đường đi, nên ngay cả người lần đầu hành hương cũng có thể tự mình đi được.
Trước tiên, hãy đọc lộ trình bên dưới các dấu tròn. Tiếp theo là tên của nơi hành hương mà bạn sẽ đến. Một số tên trong Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki khác với tên các thánh địa ở Shikoku.
Sau đó là tên tôn tượng chính và chân ngôn.
1. Tác giả Kobashi Yakuo, “Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki”, tự xuất bản
2. Tác giả Inoue Kenichi, “Các nơi hành hương thuộc Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki”, sông Takahashi, số 41, năm 1982
3. Biên tập: Taniguchi Shigeeko, “Hướng dẫn Thánh địa 88 ngôi chùa Kurashiki”, tự xuất bản
Các tài liệu tham khảo trên
Vậy, chúng ta bắt đầu nhé.