Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống ven sông Kurashiki (Kurashikigawahan Dentoteki Kenzobutsugun Hozonchiku, sau đây gọi tắt là “khu ven sông Kurashiki”) là một khu vực nằm ở trung tâm Thành phố Kurashiki.
Dọc sông Kurashiki và các khu vực lân cận có nhiều công trình kiến trúc lịch sử.
Tại khu ven sông Kurashiki, Thành phố Kurashiki đã quy định “Khu bảo tồn cảnh quan truyền thống (khu Denbi)” và triển khai các hoạt động bảo tồn cảnh quan phố xá từ rất sớm.
Trong khoảng 20.7ha của Khu bảo tồn cảnh quan truyền thống, khoảng 15ha được lựa chọn là Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng cấp quốc gia với tên gọi “Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống ven sông Kurashiki”.
“Khu phố Lịch sử Bikan” là tên gọi chung của Khu bảo tồn cảnh quan truyền thống và khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng.
Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, quá trình bảo tồn cảnh quan phố xá và sức hấp dẫn của khu ven sông Kurashiki, nơi thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Nội dung trong bài viết là thông tin tại thời điểm bài được đăng vào tháng 7 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin có thể khác với hiện tại.
Nguồn gốc và lịch sử khu ven sông Kurashiki

Khu ven sông Kurashiki trải rộng quanh khu vực ven bờ thượng nguồn sông Kurashiki. Nơi đây còn lưu giữ nhiều công trình kiến trúc lịch sử và đang triển khai các hoạt động bảo tồn cảnh quan phố xá.
Sau đây, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về nguồn gốc và lịch sử của khu phố ven sông Kurashiki.
Khu vực quanh khu ven sông Kurashiki từng là biển

Khu vực có cảnh quan phố xá ven sông Kurashiki ngày nay từng là biển. Nơi đây nằm ngoài cửa sông Takahashi, còn khu ven sông Kurashiki hiện nay từng là một phần của hòn đảo. Người ta cho rằng một khu dân cư đã hình thành quanh núi Tsurugata ngày nay vào thời Muromachi.
Khu phố ven sông Kurashiki ngày nay và vùng lân cận dần được gọi là Kurashiki.
Qua nhiều năm, phù sa do sông Takahashi bồi đắp quanh Kurashiki đã tạo thành vùng biển nông gọi là “đầm Achi”. Vào thời Azuchi-Momoyama, nhờ công cuộc lấn biển do Ukita Hideie, khi ấy là lãnh chúa Thành Okayama, tiến hành, Kurashiki đã nối liền với đất liền.
Ngoài ra, có giả thuyết cho rằng địa danh Kurashiki bắt nguồn từ việc nơi đây từng là “khu lưu trữ hàng hóa” vào thời trung đại. Khu lưu trữ hàng hóa là nơi tạm cất giữ thuế lúa gạo thu được để vận chuyển đi nơi khác.
Những khu lưu trữ hàng hóa như vậy không chỉ có ở Thành phố Kurashiki ngày nay mà còn có ở nhiều nơi khác.
Trở thành lãnh địa trực thuộc Mạc phủ thời Edo

Đầu thời Edo, Kurashiki trở thành lãnh địa trực thuộc Mạc phủ Edo.
Nơi đây được cai quản bởi quan phụ trách tỉnh Bitchu Kobori Masatsugu và Kobori Masakazu (Kobori Enshu), những người lấy Thành Bitchu Matsuyama làm căn cứ.
Năm 1642, Yonekura Heidayu được bổ nhiệm làm quan cai quản Kurashiki và đến Kurashiki nhậm chức.
Sau đó, quyền cai quản Kurashiki lần lượt thuộc về phiên Bitchu Matsuyama, Mạc phủ, phiên Niwase, phiên Tanba Kameyama (Thành phố Kameoka, tỉnh Kyoto), Mạc phủ rồi phiên Suruga Tanaka (Thành phố Fujieda, tỉnh Shizuoka). Đến năm 1721, giữa thời Edo, nơi đây lại trở thành lãnh địa trực thuộc Mạc phủ và tiếp tục được cai quản như vậy cho đến cuối thời Edo.
Năm 1746, dinh quan cai quản Kurashiki được xây dựng tại khuôn viên hiện nay của Quảng trường Ivy.
Phồn thịnh nhờ buôn bán bằng đường thủy trên sông Kurashiki, hình thành khu phố ven sông

Nhờ nằm gần cửa sông Takahashi, Kurashiki phát triển thịnh vượng với vai trò là đầu mối tập kết và phân phối hàng hóa.
Từ đầu thời Edo, biển quanh Kurashiki dần được lấn để tạo thành đất liền.
Do đất mới khai hoang quanh Kurashiki còn nhiễm mặn, người dân đã tích cực trồng bông, loại cây chịu mặn tốt.
Tuy nhiên, khi diện tích đất lấn biển mở rộng, Kurashiki lại trở thành vùng đất nằm sâu trong nội địa. Vì vậy, một con kênh được đào để nối biển với Kurashiki. Đó chính là sông Kurashiki.
Nhiều thương nhân tụ hội, hoạt động giao thương sôi nổi với các mặt hàng như bông thu hoạch trên đất lấn biển, gạo và cói thu hoạch ở các làng lân cận.
Sông Kurashiki trở thành nơi bốc dỡ hàng hóa, còn các nhà kho mọc lên san sát dọc bờ sông. Thương nhân tận dụng đường thủy trên sông Kurashiki để đẩy mạnh hoạt động buôn bán.
Nhiều thương gia giàu có nhờ giao thương xuất hiện ở Kurashiki, khiến thị trấn trở nên nhộn nhịp. Người ta cho rằng thời Genroku (1688–1704) là giai đoạn thịnh vượng nhất, và bộ khung của khu phố ven sông Kurashiki đã hình thành vào khoảng thời gian này.

Phố Honmachi chạy theo hướng đông tây ở phía nam núi Tsurugata ngày nay từng là con phố chính của Kurashiki, với nhiều nhà phố truyền thống mọc san sát.
Khu vực quanh lối vào phía nam Đền thờ Achi trên phố Honmachi cũng từng là khu phố của thợ thủ công.
Dọc sông Kurashiki, nơi ngày nay đã trở thành cảnh quan biểu tượng của Kurashiki, từng có nhiều nhà kho san sát và diễn ra các hoạt động bốc dỡ hàng hóa. Nói theo cách hiện đại, đây là khu nhà kho, có thể xem như một con phố phía sau.
Đến giữa thời Minh Trị, đường sắt được khai thông và Ga JR Kurashiki đi vào hoạt động. Dòng lưu chuyển hàng hóa và con người chuyển từ đường thủy trên sông Kurashiki sang vận tải đường bộ bằng đường sắt.
Từ thời Minh Trị trở đi, hoạt động vận tải bằng thuyền trên sông Kurashiki suy giảm. Tuy nhiên, dịch vụ chở khách được cho là vẫn tiếp tục hoạt động cầm chừng cho đến khoảng đầu thời Showa.
Quá trình bảo tồn cảnh quan phố xá khu ven sông Kurashiki

Khu phố ven sông Kurashiki từng thịnh vượng vào thời Edo.
Ngày nay, nhiều nét cảnh quan phố xá từ thời đó vẫn còn được lưu giữ, thu hút đông đảo du khách. Vậy cảnh quan phố xá khu ven sông Kurashiki đã được bảo tồn như thế nào?
Chúng tôi đã trò chuyện với ông Shibuya Toshihiko, Chủ tịch Hội đồng thẩm định bảo tồn các quần thể kiến trúc truyền thống và các hạng mục khác của Thành phố Kurashiki, về quá trình triển khai các hoạt động bảo tồn cảnh quan phố xá.









































