Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống ven sông Kurashiki — khu phố cổ có lịch sử bảo tồn từ rất sớm, thuộc hàng tiên phong trên toàn quốc. Những chi tiết kiến trúc như hàng song Kurashiki và cửa sổ Kurashiki cũng mang sức hấp dẫn riêng.

Điểm tham quan ven sông Kurashiki

Những điểm nào đáng chú ý, đáng tham quan ở các công trình lịch sử còn lưu lại ven sông Kurashiki?

Trong số nhiều nét đặc trưng, ông Shibuya Toshihiko nêu ra 4 điểm: “song cửa Kurashiki”, “cửa sổ Kurashiki”, “kiến trúc kho đất” và “tường namako”.

Ông Shibuya cũng khuyên mọi người nhất định nên ghé thăm “Higashimachi”, nằm ở cực đông của khu phố ven sông Kurashiki.

Song cửa Kurashiki

“Song cửa Kurashiki” là loại song cửa như thế nào?

Shibuya

Song cửa Kurashiki thường thấy ở các nhà phố Kurashiki, chẳng hạn như Nhà cổ gia đình Ohara (Di sản văn hóa quan trọng do quốc gia chỉ định).
Song cửa Kurashiki thường được gọi là “Oyadoshi Kirikogoshi”, không phải là kiểu song cửa chỉ có riêng ở Kurashiki.

Tuy nhiên, kiểu song cửa này được sử dụng rộng rãi ở các nhà phố ven sông Kurashiki, nên có thể xem là một nét kiến trúc tiêu biểu của Kurashiki.

Kiểu song cửa này thường thấy ở tầng một của nhà phố. Đặc trưng là giữa các thanh dọc dày có xếp vài thanh dọc mảnh và ngắn hơn.

Thanh dày được gọi là thanh dọc chính, còn thanh mảnh và ngắn là thanh dọc phụ.
Các thanh dọc phụ ngắn giúp người bên ngoài khó nhìn vào bên trong. Vì chúng ngắn nên phía trên vẫn có khoảng trống, ánh sáng mặt trời lọt vào từ đây giúp căn phòng sáng hơn.

Song cửa Kurashiki là một giải pháp vô cùng thiết thực, vừa bảo vệ sự riêng tư vừa giúp lấy sáng cho căn phòng.

Số thanh dọc phụ tùy từng ngôi nhà, thường là 3 thanh. Một số nhà có 5 thanh. Độ dày của các thanh dọc cũng khác nhau.

Phần lớn các thanh dọc được đóng cố định bằng đinh. Ở một số ngôi nhà, có thể thấy các thanh được cố định bằng cách luồn thanh ngang qua.

Tôi rất thích “nhịp điệu” độc đáo tạo nên bởi những thanh dọc chính nối tiếp cùng vài thanh dọc phụ. Tôi cũng cảm nhận được nét nghệ thuật nào đó ở song cửa Kurashiki; mỗi lần ngắm nhìn, tôi đều thấy choáng ngợp.

Điều thú vị là song cửa Kurashiki có những nét khác biệt tinh tế tùy từng ngôi nhà, qua đó ta có thể phần nào hình dung được sự chăm chút của chủ nhà và môi trường sống của họ.

Khi dạo quanh ven sông Kurashiki, bạn hãy thử chú ý ngắm những song cửa Kurashiki nhé.

Cửa sổ Kurashiki

Cửa sổ Kurashiki có đặc điểm gì?

Shibuya

Cửa sổ Kurashiki là một kiểu thiết kế đặc trưng của Kurashiki, thường thấy ở tầng hai các nhà phố ven sông Kurashiki.

Đặc điểm của kiểu cửa này là phần gỗ ở góc khung cửa nhô nhẹ về phía tường, đồng thời có từ 3 đến 5 thanh dọc để nguyên màu gỗ.

Tường được trát kín bằng vữa shikkui, thông thường khung cửa và các thanh dọc cũng được trát bằng loại vữa này. Thế nhưng ở cửa sổ Kurashiki, khung cửa không được trát.

Có thể điều này bắt nguồn từ các vụ hỏa hoạn. Việc trát kín bằng vữa shikkui nhằm tăng khả năng chống cháy. Tuy nhiên, lịch sử Kurashiki ghi nhận nơi đây chưa từng xảy ra hỏa hoạn lớn.

Vì vậy, có lẽ ý thức phòng cháy ở đây khác với những vùng khác. Người ta cho rằng điều đó được thể hiện qua cửa sổ Kurashiki.

Nhà Inoue, nằm trên phố Honmachi, là nhà phố cổ nhất còn tồn tại ven sông Kurashiki (Di sản văn hóa quan trọng do quốc gia chỉ định), có cửa sổ Kurashiki gắn cửa chớp. Đây là kiểu cửa sổ từ thời người dân đặc biệt cảnh giác với hỏa hoạn.

Bạn hãy thử chú ý quan sát nhé.

Kiến trúc kho đất

Xin hãy giới thiệu về kiến trúc kho đất.

Shibuya

Kiến trúc kho đất là kiểu công trình có toàn bộ phần thân bằng gỗ được bao phủ bằng lớp đất trát và hoàn thiện bằng vữa shikkui trắng.

Kiểu kiến trúc kho đất có mặt ở khắp Nhật Bản, nhưng khi nghe nhắc đến “Khu phố Lịch sử Bikan”, có lẽ nhiều người sẽ lập tức hình dung ra những công trình kiểu này.

Ven sông Kurashiki, kiểu kiến trúc này có mặt ở phần lớn các nhà kho. Tường đất và lớp vữa shikkui được sử dụng nhằm tăng khả năng chống cháy.

Tường dày nên khi xảy ra hỏa hoạn, phần gần mặt ngoài của tường có thể bị hư hại, nhưng bên trong thường được bảo vệ tốt hơn.

Tường namako

Tường namako có đặc điểm gì?

Shibuya

Tường namako là một kiểu hoàn thiện tường ngoài. Tên gọi chính thức là “lát ngói với mạch vữa nổi”.

Đặc trưng của kiểu tường này là những viên ngói vuông được gắn lên tường, còn vữa shikkui được trát nổi ở các mạch nối giữa những viên ngói. Phần vữa nổi này gợi liên tưởng đến hải sâm, được cho là nguồn gốc của tên gọi.

Để trát lớp vữa trắng thành hình giống hải sâm thật khéo, người thợ cần tay nghề cao. Số thợ trát tường có thể làm tường namako ngày càng ít.

Tường namako ở Kurashiki có nhiều kiểu, chẳng hạn như “kiểu xếp thẳng”, với các đường vữa giao nhau theo chiều dọc và ngang; “kiểu xếp so le”, với các đường dọc lệch nhau; và “kiểu xếp chéo”, với các đường giao nhau theo đường chéo.

Ở Kurashiki, kiểu xếp so le và kiểu xếp chéo đặc biệt phổ biến.

Tường namako cũng có thể bắt gặp trên khắp Nhật Bản, nhưng đây hẳn là hình ảnh dễ hiện lên trong đầu khi nhắc đến Khu phố Lịch sử Bikan.

Phố Higashimachi

Điều gì khiến phố Higashimachi hấp dẫn theo lời ông Shibuya?

Shibuya

Higashimachi là khu phố kéo dài về phía đông từ đường Honmachi, chạy theo hướng đông tây ở phía nam núi Tsurugatayama. Khu vực này được bổ sung vào danh sách khu bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống quan trọng vào năm 1998.

Nơi đây có nhiều dinh thự của các thương gia giàu có ngày trước, tạo ấn tượng trang nghiêm, bề thế. Nhà Kusudo (Hashimaya), một tài sản văn hóa quan trọng do thành phố chỉ định, cũng nằm ở đây.

Nơi đây chưa bị thương mại hóa nhiều, là con phố yên tĩnh vẫn lưu giữ không khí sinh hoạt xưa, và là một trong những nơi tôi yêu thích.

Nơi đây lưu giữ nét đặc trưng của Kurashiki từ xưa đến nay, rất có giá trị và khiến tôi cảm thấy cuốn hút.

Cảm nhận lịch sử từ thời Edo bên phố ven sông Kurashiki

Phố ven sông Kurashiki là khung cảnh tiêu biểu của Kurashiki, đồng thời là điểm du lịch nổi tiếng thu hút đông đảo du khách. Tản bộ ngắm cảnh, ghé thăm các cửa hàng và cơ sở ở đây cũng là những trải nghiệm rất thú vị.

Ngoài ra, nếu để ý đến những chi tiết như song cửa Kurashiki, cửa sổ Kurashiki và tường namako, bạn có thể khám phá thêm những điều thú vị khác.

Bạn cũng nên dạo bước trên những con phố ven sông Kurashiki, vừa đi vừa khám phá nét riêng của từng tòa nhà.

Bài viết về Di sản Nhật Bản ở Thành phố Kurashiki

Nhận những bài viết được Kurashiki Tocotoco tuyển chọn qua LINE