Từ thứ Sáu, ngày 26 tháng 7 năm 2024, Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki tổ chức triển lãm đặc biệt “Triển lãm về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng trọn vẹn, Nyago!”.
Trong khuôn khổ các sự kiện liên quan đến triển lãm đặc biệt này, buổi diễn thuyết kỷ niệm đã được tổ chức với khách mời là Sekiya Yuko, biên tập viên phụ trách xuất bản sách tranh của Baba Noboru.
Chúng tôi xin giới thiệu về buổi diễn thuyết với nhiều câu chuyện thú vị mà chỉ biên tập viên phụ trách mới có thể kể, từ tính cách của Baba Noboru đến những chuyện hậu trường về sự ra đời của các cuốn sách tranh.
Thông tin trong bài được cập nhật vào thời điểm đăng tải tháng 8 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Buổi diễn thuyết kỷ niệm triển lãm “Triển lãm về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng trọn vẹn, Nyago!” là gì?
“Triển lãm về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng trọn vẹn, Nyago!” là triển lãm đặc biệt đang diễn ra tại Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki trong khoảng một tháng, từ thứ Sáu, ngày 26 tháng 7 đến Chủ nhật, ngày 1 tháng 9 năm 2024.
Được lên kế hoạch vào năm 2021, nhân dịp 20 năm ngày Baba Noboru qua đời, triển lãm “Triển lãm về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng trọn vẹn, Nyago!” khởi đầu tại Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Nerima, Tokyo, rồi lưu diễn khắp Nhật Bản.
Tại Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki có nhiều chương trình đặc sắc chỉ riêng địa điểm Kurashiki mới có, chẳng hạn như trưng bày bản vẽ gốc của sách tranh “Momotaro” và bán túi denim hợp tác độc quyền với thương hiệu jeans BettySmith ở Kojima, nơi khai sinh ngành jeans sản xuất trong nước.

Buổi diễn thuyết kỷ niệm do Sekiya Yuko trình bày vào thứ Bảy, ngày 27 tháng 7, tại hội trường tầng 3 với chủ đề “11 chú mèo” và thầy Baba Noboru – Không ngừng tìm kiếm sự hài hước đích thực, cũng là một trong những chương trình đặc sắc chỉ có tại địa điểm Kurashiki.
Sekiya Yuko là biên tập viên phụ trách các tác phẩm của Baba Noboru.
Đây là buổi diễn thuyết quý giá, nơi khán giả có thể nghe những câu chuyện chỉ Sekiya mới kể được, bởi bà vẫn tiếp tục gắn bó với gia đình và các tác phẩm của ông sau khi Baba Noboru qua đời.
Diễn biến buổi diễn thuyết kỷ niệm “11 chú mèo” và thầy Baba Noboru – Không ngừng tìm kiếm sự hài hước đích thực
Chỗ ngồi trong ngày được sắp xếp theo thứ tự đến trước. Tôi cũng đến hội trường đúng giờ mở cửa lúc 1 giờ chiều. Khoảng một nửa số ghế trong hội trường tầng 3 của Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki đã có khán giả ngồi, có thể thấy mọi người rất mong chờ buổi diễn thuyết.

Vì bị khiếm thính, tôi đã nhờ Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki bố trí phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Để phiên dịch trong buổi diễn thuyết, cần chuẩn bị trước như xem cách bố trí hội trường để xác định vị trí đứng của phiên dịch viên, cũng như trao đổi trước với phiên dịch viên về các thuật ngữ chuyên môn.
Nhân viên phụ trách của Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki cũng chủ động tham gia các buổi trao đổi trước như vậy, giúp tôi yên tâm tham dự buổi diễn thuyết.

Cuốn sổ phác thảo của Baba Noboru mà những người yêu thích loạt truyện “11 chú mèo” nên biết
Khi còn sống, Baba Noboru hầu như không cho ai vào xưởng vẽ của mình, kể cả người thân trong gia đình. Ngay cả gia đình ông cũng không được nhìn thấy những tác phẩm còn đang vẽ dở.
Sau khi Baba Noboru qua đời, Bảo tàng Nghệ thuật Tỉnh Aomori ở quê nhà ông tổ chức một triển lãm hồi cố. Khi được gia đình cho phép khảo sát xưởng vẽ ở tầng hai nhà riêng của Baba Noboru, Sekiya đã tìm thấy gần 100 cuốn sổ phác thảo và báo lại cho người phụ trách chuyên môn của bảo tàng.
Ban đầu, bà cũng do dự không biết có nên công khai những cuốn sổ phác thảo mà thầy chưa từng cho ai xem hay không. Tuy nhiên, sau khi một phần được giới thiệu tại các triển lãm, gần 20 năm sau khi ông qua đời, với sự động viên của người phụ trách chuyên môn, chúng được xuất bản thành cuốn “Sổ phác thảo của Baba Noboru” (Nhà xuất bản Koguma-sha).

“Tôi bắt đầu chia sẻ trong những buổi diễn thuyết như hôm nay vì muốn những người yêu thích ‘11 chú mèo’ biết đến hình ảnh Baba Noboru qua những trang sổ phác thảo.”
Vừa nói, bà vừa trân trọng giới thiệu cuốn sách tập hợp các bản phác thảo của Baba Noboru.
Trong mỗi bức phác thảo, đối tượng đều được thể hiện một cách tinh tế.



Không chỉ vẽ tranh, Baba Noboru còn rất giỏi thư pháp và chữ trang trí từ khi còn nhỏ.
Sekiya cho biết: “Tranh vẽ và chữ viết trong các tác phẩm của thầy Baba Noboru đều là những thứ chỉ có thể thể hiện được nhờ nền tảng vững chắc.”
Bạn có thể xem một số cuốn sổ phác thảo và tác phẩm thư pháp thời thơ ấu tại khu triển lãm.
“Người lớn thì có thể đánh lừa, nhưng trẻ con thì không”
“11 chú mèo” được xuất bản năm 1967 và là tác phẩm kinh điển được nhiều thế hệ độc giả yêu thích, với hơn 200 lần tái bản cho đến nay.
Loạt sách này đã rất được yêu thích ngay từ tập đầu tiên, nhưng phải mất 5 năm mới ra mắt tập thứ hai, rồi sau đó mỗi tập cũng được sáng tác với nhịp độ khá chậm, khoảng 6–7 năm một cuốn.
Lý do là ông muốn viết một cái kết có cú ngoặt khiến trẻ em phải kinh ngạc. Càng muốn tạo ra một cái kết không phụ sự mong đợi của độc giả, ông càng khó viết tiếp.

“Kết quả là cả 6 cuốn đều có tình tiết bất ngờ ở cuối truyện khiến trẻ em phải trầm trồ, và tất cả đều trở thành sách bán chạy lâu dài, đến nay vẫn được nhiều người đọc”, Sekiya vui vẻ chia sẻ.
Nhìn quanh khu triển lãm như lần này, có thể thấy người hâm mộ Baba Noboru thuộc nhiều lứa tuổi, từ trẻ em khoảng 2 tuổi đến người cao tuổi gần 80.
Sekiya cũng chia sẻ: “Khi còn sống, thầy Baba Noboru thường nói: ‘Người lớn thì có thể đánh lừa, nhưng trẻ con thì không’, và luôn tin rằng hãy thể hiện những điều mình thấy thú vị theo cách trẻ em cũng dễ hiểu. Chính sự tận tâm ấy là bí quyết giúp tác phẩm của thầy vẫn được đông đảo mọi người, bất kể tuổi tác hay giới tính, yêu mến ngay cả sau khi thầy qua đời.”
Baba Noboru và sách tranh “Momotaro”
Điểm nhấn tại Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki là trưng bày bản vẽ gốc của sách tranh “Momotaro”.
Triển lãm “Triển lãm về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng trọn vẹn, Nyago!” đã lưu diễn khắp Nhật Bản từ mùa hè năm 2021, nhưng Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki là nơi đầu tiên trưng bày bản vẽ gốc của sách tranh “Momotaro”.
Nhà xuất bản Koguma-sha vốn không mấy mặn mà với việc xuất bản sách tranh dựa trên truyện cổ tích, vì “điều thú vị nhất của truyện cổ tích là được tưởng tượng qua cách kể chuyện”. Tuy nhiên, sách tranh “Momotaro” là một trong những tác phẩm do chính Baba Noboru đề xuất rằng ông muốn vẽ.
Khi ông đưa ra đề xuất này, sức khỏe đã không tốt. Sekiya đã đề nghị ông hãy vẽ những tác phẩm mình muốn, và bà kể rằng ông đã vui vẻ thực hiện cuốn sách này.

Truyện cổ tích được truyền miệng nên cùng một câu chuyện có thể có nhiều tình tiết và kết thúc khác nhau tùy theo vùng miền. Trong sách tranh “Momotaro” của Baba Noboru, Momotaro không phải là một anh hùng dũng mãnh mà là kiểu Momotaro lười biếng, thong thả, đúng mẫu nhân vật Netaro mà thầy yêu thích.
Sau khi ông qua đời, qua lời kể của một người bạn học cùng lớp, người ta còn biết rằng ông đã dành tình cảm đặc biệt cho “Momotaro” từ khi còn học tiểu học.
Nhìn lại những câu chuyện về quá trình hoàn thành sách tranh “Momotaro”, Sekiya một lần nữa chia sẻ rằng bà rất mừng vì đã để ông viết cuốn sách này.
Sách tranh “Momotaro”, một trong những truyện cổ tích quan trọng với Baba Noboru, được trưng bày toàn bộ tại Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki (trừ bìa và trang lót), vì vậy bạn hãy đến xem nhé.

Tôi cũng đã mua được cuốn sách tranh “Momotaro” vừa được tái bản sau một thời gian dài.
Lời của tác giả
Qua lời kể của bà Sekiya, ông Baba Noboru lớn lên trong sự tự do, luôn được gia đình khen ngợi những bức tranh mình vẽ. Ông là người có tấm lòng rộng mở, trao cho độc giả và gia đình mình tình yêu thương giống như tình cảm ông nhận được từ gia đình. Có lẽ chính vì vậy mà ông luôn được yêu mến, trở thành họa sĩ truyện tranh được nhiều thế hệ, từ già đến trẻ, yêu thích.
Sau buổi diễn thuyết, bà Sekiya và người phụ trách Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki lần lượt đến gần phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu và nói: “Cảm ơn bạn đã phiên dịch những lời chúng tôi chia sẻ hôm nay”. Điều đó cũng để lại ấn tượng sâu sắc. Tôi cảm nhận rõ mong muốn truyền tải cuộc đời của ông đến những người hâm mộ Baba Noboru, bất kể họ có nghe được hay không, và đã viết bài này với lòng ấm áp.
“Triển lãm Trọn vẹn về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo, tận hưởng, Nyago!” đang diễn ra tại Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki đến Chủ nhật, ngày 1 tháng 9.
Ngoài dáng vẻ đáng yêu của những chú mèo, hãy thưởng thức cả những bức phác họa, thư pháp của ông Baba Noboru và sức hấp dẫn của cuốn sách tranh “Momotaro” nhé.
Bài viết về Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Kurashiki
Thông tin cơ bản về buổi diễn thuyết kỷ niệm “Triển lãm toàn diện về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng, Nyago!”

| Tên | Buổi diễn thuyết kỷ niệm “Triển lãm toàn diện về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng, Nyago!” |
|---|---|
| Ngày tổ chức | 13:30–15:00, thứ Bảy, ngày 27 tháng 7 năm 2024 |
| Địa điểm | 2-6-1 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Miễn phí |
| Trang web | “Triển lãm toàn diện về Baba Noboru: Vẽ, sáng tạo và tận hưởng, Nyago!” |



















































