Kitô giáo được truyền đến Nhật Bản vào giữa thế kỷ 16.
Sau khi nhà truyền giáo Francisco Xavier đến Nhật Bản, đức tin Kitô giáo bắt đầu lan rộng khắp đất nước.
Tuy nhiên, sau đó Kitô giáo bị cấm ở Nhật Bản.
Các tín đồ bị đàn áp khốc liệt, thậm chí không được phép công khai cầu nguyện. Dẫu vậy, vẫn có những người âm thầm gìn giữ đức tin. Họ được gọi là “tín đồ Kitô giáo hoạt động bí mật”, và suốt nhiều năm dài, họ không để ngọn lửa cầu nguyện lụi tắt.
Lịch sử của những tín đồ Kitô giáo hoạt động bí mật ấy cũng còn lưu dấu ở Okayama.
Trên hòn đảo nhỏ “Tsurushima”, nằm giữa quần đảo Hinase thuộc Thành phố Bizen, đến nay vẫn còn những ngôi mộ lặng lẽ của những người đã liều mạng gìn giữ đức tin.
Hiện nay, tại Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki, triển lãm bảng thông tin “Tìm hiểu tín đồ Kitô giáo qua Tsurushima” đang được tổ chức, giới thiệu những “câu chuyện ở Okayama không có trong sách giáo khoa” như thế này.
Bà Ban Yuko, nghiên cứu viên kiêm giám tuyển của Quỹ Nghệ thuật Ohara, phụ trách triển lãm, chia sẻ: “Tôi muốn truyền lại lịch sử địa phương cho thế hệ tiếp theo”.
Triển lãm giúp chúng ta nhận ra rằng ngay ở những nơi gần gũi quanh mình cũng có những câu chuyện lịch sử không được ghi trong sách giáo khoa.
Vì sao ở Nhật Bản, nhiều tôn giáo như Thần đạo, Phật giáo và Kitô giáo lại cùng tồn tại một cách tự nhiên? Với tôi, một người viết đến từ Trung Quốc, “văn hóa đón nhận những đức tin khác nhau” này rất thú vị. Cũng vì bối cảnh đó mà tôi đã đến tìm hiểu triển lãm bảng thông tin này.
Nội dung được ghi trong bài là thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 4 năm 2026. Xin lưu ý rằng thông tin hiện nay có thể đã khác.
Triển lãm bảng thông tin “Tìm hiểu tín đồ Kitô giáo qua Tsurushima” là gì?
Triển lãm bảng thông tin “Tìm hiểu tín đồ Kitô giáo qua Tsurushima” được tổ chức tại Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki, gần Khu phố Lịch sử Bikan, từ thứ Sáu, ngày 27 tháng 2 năm 2026 đến Chủ nhật, ngày 31 tháng 5.
Triển lãm giới thiệu lịch sử qua 6 bảng thông tin sau:
- Đại học Khoa học Okayama: Khảo sát Tsurushima lần thứ nhất và thứ hai
- Nhật Bản vào thời điểm El Greco vẽ tác phẩm “Truyền tin”
- Okayama và tín đồ Kitô giáo
- Kurashiki và tín đồ Kitô giáo
- Tsurushima và tín đồ Kitô giáo
- Nghĩa trang của tín đồ Kitô giáo hoạt động bí mật còn lại trên Tsurushima
Câu chuyện về Okayama và Tsurushima
Vào năm 1867, cuối thời Mạc mạt, nhiều tín đồ Kitô giáo hoạt động bí mật bị bắt ở Nagasaki. Nhiều tín đồ bị giao cho các phiên ở nhiều nơi, trong đó có những người bị đưa đến phiên Okayama.
Họ bị chuyển đến hòn đảo nhỏ Tsurushima, nằm giữa quần đảo Hinase thuộc Thành phố Bizen.
Họ bị chia lìa khỏi gia đình và quê hương; cuộc sống ở vùng đất xa lạ được cho là vô cùng khắc nghiệt. Dẫu vậy, họ không từ bỏ đức tin mà vẫn âm thầm cầu nguyện. Trên bia tưởng niệm khắc tên 18 người, trong đó 13 người đã qua đời trên đảo.
Đến nay, mộ của họ vẫn còn trên Tsurushima, lưu truyền dấu chân của những người đã vượt qua thời kỳ gian khó để gìn giữ đức tin. Điều đó nhắc chúng ta rằng ngay dưới chân mình vẫn có những câu chuyện lịch sử không được ghi trong sách giáo khoa.
Các di vật khảo cổ liên quan đến tín đồ Kitô giáo trong thời kỳ cấm đạo được cho là rất hiếm trên toàn Nhật Bản.
Trong bối cảnh đó, những ngôi mộ còn lại trên Tsurushima là một ví dụ quý giá. Đại học Khoa học Okayama đã tiến hành khảo sát đo đạc từ năm 2024 đến năm 2025.
Khung cảnh Tsurushima qua khảo sát thực địa
Bà Ban Yuko, nghiên cứu viên kiêm giám tuyển của Quỹ Nghệ thuật Ohara, đã trực tiếp đến Tsurushima và khảo sát thực địa.
Hiện nay không có người sinh sống trên Tsurushima.
Nói về khung cảnh trên đảo, bà Ban cho biết: “Dù được chăm sóc, cây cỏ vẫn nhanh chóng mọc um tùm, biến nơi đây thành rừng rậm”.
Trong đợt khảo sát, nhóm cũng phát quang cỏ xung quanh và dọn dẹp để mộ không bị sụp đổ. Những công việc này cũng là một phần quan trọng của khảo cổ học, giúp bảo vệ tình trạng ngôi mộ và lưu lại tư liệu.
Chưa có cuộc khai quật nào được tiến hành tại các ngôi mộ Kitô giáo còn lại trên Tsurushima. Tuy nhiên, để chuẩn bị cho trường hợp mộ bị hư hại và cần tu sửa trong tương lai, công tác đo đạc đang được tiến hành nhằm ghi lại chính xác vị trí và hình dáng của chúng.
Những viên đá đánh dấu vị trí các ngôi mộ vẫn còn đó, nhưng một số đã bị phong hóa và chịu tác động của thiên nhiên qua thời gian dài. Vì vậy, một mục đích quan trọng của đợt khảo sát này là ghi chép chi tiết tình trạng hiện tại để có thể phục dựng nguyên trạng trong tương lai.
Điểm nổi bật của triển lãm qua lời kể của nghiên cứu viên kiêm giám tuyển
Chúng tôi đã trò chuyện với bà Ban Yuko, người phụ trách triển lãm bảng thông tin “Tìm hiểu tín đồ Kitô giáo qua Tsurushima”, về bối cảnh lên ý tưởng và những điểm nổi bật của triển lãm.
Xin bà cho biết vì sao lần này bà chọn chủ đề “Tín đồ Kitô giáo trên Tsurushima” cho triển lãm.
Ban (lược bỏ kính ngữ)
Hằng năm, Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki phối hợp với Đại học Khoa học Okayama tổ chức triển lãm. Chúng tôi đã giới thiệu kết hợp tư liệu khảo sát khảo cổ học của Đại học Khoa học Okayama với các tư liệu khảo cổ do Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki lưu giữ.
Trong quá trình đó, một cuộc khảo sát đo đạc các ngôi mộ Kitô giáo trên Tsurushima đã được tiến hành như một phần của công tác khảo sát di tích ở quần đảo Hinase. Không thể khai quật, nhưng cuộc khảo sát này giúp ghi lại vị trí và hình dáng của các ngôi mộ.
Triển lãm lần này được lên kế hoạch với mong muốn giới thiệu mối liên hệ giữa Okayama và Kitô giáo, đồng thời giúp khách thưởng lãm tác phẩm trong bối cảnh lịch sử, nhân dịp cuộc khảo sát này.
Trong bảo tàng, có bảng thông tin hay tư liệu nào mà bà đặc biệt muốn khách xem không?
Ban
Tôi đặc biệt muốn mọi người xem những bức ảnh và bản vẽ đo đạc trên bảng thông tin “Tsurushima và tín đồ Kitô giáo”, kể lại lịch sử đàn áp các tín đồ Kitô giáo.
Vào thời Kitô giáo bị cấm, các tín đồ bị ép cải đạo và phải chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt, nhưng vẫn tiếp tục gìn giữ đức tin. Tôi mong mọi người xem những tư liệu kể về lịch sử của những người đã giữ vững đức tin trong hoàn cảnh khốn khó ấy.
Có điểm nào giúp những người lần đầu đến xem cũng cảm thấy thú vị không?
Ban
Tôi nghĩ rằng ngay cả những người sống ở Okayama hay Kurashiki cũng không mấy khi để ý đến mối liên hệ giữa khu vực này với Kitô giáo.
Chẳng hạn, mọi người có thể tìm hiểu lịch sử ngay trong vùng mình sống, như vị trí nhà tù từng giam giữ tín đồ Kitô giáo, những người tử đạo xuất thân từ Okayama, hay mối liên hệ giữa Kurashiki với văn hóa Kitô giáo.
Ngoài ra, một điểm đáng chú ý là bối cảnh lịch sử cho thấy ngay cả những người không theo Kitô giáo cũng biết đến Kitô giáo, chính vì đức tin vẫn được gìn giữ trong thời kỳ cấm đạo và các tín đồ bị kiểm soát nghiêm ngặt.
Theo bà, lịch sử này có ý nghĩa như thế nào đối với người dân Kurashiki và Okayama?
Ban
Thoạt nhìn, Okayama và Kurashiki có vẻ không liên quan nhiều đến Kitô giáo, nhưng trên thực tế, hai nơi này có nhiều mối liên hệ với Kitô giáo dưới nhiều hình thức khác nhau trong lịch sử.
Người ta biết rằng vào thời Chiến Quốc, tín đồ Kitô giáo cũng từng sống ở khu vực này. Sau khi lệnh cấm đạo được bãi bỏ, đến thời cận đại, những hoạt động của doanh nhân Ohara Magosaburo, người có mối liên hệ sâu sắc với Kitô giáo, cũng bắt đầu được biết đến. Hơn nữa, nhờ Kojima Torajiro đưa tác phẩm “Truyền tin” của El Greco đến đây và trưng bày, công chúng cũng có cơ hội tiếp xúc với nghệ thuật Kitô giáo.
Tôi sẽ rất vui nếu qua việc tìm hiểu lịch sử này, mọi người cảm nhận được rằng vùng đất của mình từng gắn kết với các tôn giáo và nền văn hóa trên thế giới.
Cuối cùng, bà có lời nhắn nào dành cho những người sắp đến tham quan không?
Ban
Tìm hiểu lịch sử giữa Okayama, Kurashiki và Kitô giáo có thể giúp mọi người có thêm góc nhìn khi thưởng lãm nghệ thuật Kitô giáo tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Tìm hiểu đức tin và lịch sử đằng sau các tác phẩm sẽ giúp chúng ta thưởng thức hội họa theo nhiều cách hơn. Mong mọi người ghé xem triển lãm và tìm hiểu mối liên hệ giữa địa phương với Kitô giáo.
Lời của tác giả
Quy mô triển lãm không lớn, nhưng bà Ban, nghiên cứu viên phụ trách, đã giới thiệu từng nội dung một cách cẩn thận.
Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về lịch sử địa phương gần gũi quanh mình, bạn hãy thử trò chuyện với bà nhé.
Lời cầu nguyện của 13 người còn lưu lại trên hòn đảo nhỏ hẳn sẽ lặng lẽ cất tiếng với chúng ta.
Trong lúc dạo quanh Khu phố Lịch sử Bikan, bạn có muốn khám phá “một Kurashiki khác” đang nằm sâu dưới chân mình không?
Bài viết về Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki
Thông tin cơ bản về triển lãm bảng thông tin “Tìm hiểu về Kitô hữu Nhật Bản qua đảo Tsurushima” tại Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki
| Tên | Triển lãm bảng thông tin “Tìm hiểu về Kitô hữu Nhật Bản qua đảo Tsurushima” tại Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki |
|---|---|
| Ngày tổ chức | ■Thời gian tổ chức 27/2/2026 (thứ Sáu) – 31/5/2026 (Chủ nhật) 10:00 sáng – 3:00 chiều (ngừng nhận khách vào cửa lúc 2:45 chiều) ■Ngày nghỉ Thứ Hai đến thứ Năm ※Mở cửa vào ngày lễ ■Địa điểm tổ chức Phòng 4, Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki |
| Địa điểm | 1-3-13 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Phí tham dự (đã gồm thuế) | Người lớn: 500 yên Sinh viên đại học, học sinh trung học phổ thông: 400 yên Học sinh trung học cơ sở, tiểu học: 300 yên |
| Trang web | Bảo tàng Khảo cổ Kurashiki |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
