Lễ hội Byobu Kurashiki là sự kiện diễn ra vào ngày lễ hội thường niên mùa thu của Đền thờ Achi, ngôi đền bảo hộ chính của Kurashiki.
Lễ hội được tổ chức vào tháng 10 hằng năm. Các ngôi nhà phố truyền thống mở cửa đón công chúng và trưng bày bình phong trong nhà.
Đây vốn là phong tục ở Kurashiki từ thời Edo, nhưng đã mai một vào thời Minh Trị. Đến những năm 2000, phong tục được người dân địa phương tâm huyết khôi phục.
Từ đó, lễ hội trở thành một trong những nét đặc trưng mùa thu ở Khu phố Lịch sử Bikan.
Chúng tôi đã phỏng vấn ông Oka Soichiro, cố vấn Phòng Thương mại và Công nghiệp Kurashiki, người đã nỗ lực khôi phục Lễ hội Byobu Kurashiki và từng giữ chức trưởng ban tổ chức lễ hội.
Thông tin trong bài được cập nhật tại thời điểm đăng vào tháng 10 năm 2025. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể đã thay đổi.
Phong tục lễ hội mùa thu đặc trưng của Kurashiki được khôi phục trong thời hiện đại
Lễ hội Byobu Kurashiki bắt nguồn từ phong tục có từ thời Edo, từng được tổ chức vào ngày lễ hội thường niên mùa xuân và mùa thu. Lễ hội mai một vào cuối thời Minh Trị, nhưng được người dân địa phương nỗ lực khôi phục vào năm 2002.
Từ đó, lễ hội được yêu mến như một nét đặc trưng mùa thu ở Kurashiki, cùng với lễ hội thường niên mùa thu của Đền thờ Achi và Suinkyo.
Ban đầu, lễ hội được tổ chức ở Honmachi và Higashimachi, nhưng sau đó mở rộng ra toàn Khu phố Lịch sử Bikan.
Năm 2017, lễ hội trở thành một trong những tài sản văn hóa cấu thành Di sản Nhật Bản của Cơ quan Văn hóa, mang tên “Câu chuyện Kurashiki bắt đầu từ một bông hoa bông – Thị trấn dệt nên sự giao hòa giữa phương Đông và phương Tây”.
Trong Lễ hội Byobu năm 2025, bình phong sẽ được trưng bày tại 36 ngôi nhà (38 địa điểm) trong Khu phố Lịch sử Bikan.
Lễ hội bình phong ra đời từ thời Edo, nét đặc trưng trong mùa lễ hội ở Kurashiki
Chúng tôi đã trò chuyện với ông Oka Soichiro về lịch sử của Lễ hội Byobu.
Lễ hội Byobu có lịch sử lâu đời không?
Oka (lược bỏ kính ngữ)
Lễ hội Byobu bắt nguồn từ phong tục ở thị trấn Kurashiki thời Edo (khu vực quanh Khu phố Lịch sử Bikan ngày nay), được tổ chức vào dịp lễ hội thường niên mùa xuân và mùa thu của Đền thờ Achi.
Cuốn sách nhỏ “Suinkyo” do Hội Bảo tồn Suinkyo Kurashiki xuất bản năm 1991 có giải thích về phong tục trưng bày bình phong.
Theo cuốn sách, vào dịp lễ hội mùa xuân và mùa thu của Đền thờ Achi, những người giàu có ở Kurashiki thường trưng bày những bức bình phong vàng quý giá, là bảo vật gia truyền, trong một căn phòng phía trước nhà.
Họ tháo cửa chớp dạng song, trải thảm đỏ bằng nỉ kiểu Nhật, cắm hoa vào bình để trang trí, giăng rèm đỏ trắng rồi cho người qua đường xem bình phong.
Những khu vực chủ yếu trưng bày bình phong dường như gồm Ebisu-machi (nay là khu vực quanh phố mua sắm Ebisu-dori), Honmachi và Higashimachi.
Người ta kể rằng cảnh người qua đường dừng chân ngắm những bức bình phong được trưng bày đã trở thành nét đặc trưng mùa lễ hội ở Kurashiki.
Ngoài ra, khi xem những khung cửa chớp dạng song của nhà cổ gia đình Ohara, có thể thấy dấu vết cho thấy chúng từng được tháo ra, qua đó xác nhận lễ hội bình phong từng được tổ chức ở đây.
Phong tục trưng bày bình phong bắt đầu từ khi nào?
Oka
Không rõ phong tục trưng bày bình phong bắt đầu từ khi nào.
Theo cuốn sách nhỏ “Suinkyo”, phong tục này đã trở thành nét đặc trưng mùa lễ hội ở Kurashiki từ thời Bunka và Bunsei (nửa đầu những năm 1800), vào cuối thời Edo.
Phong tục trưng bày bình phong vào dịp lễ hội hoàn toàn do người dân tự nguyện thực hiện, không có sự tham gia của Đền thờ Achi.
Vì sao người ta trưng bày bình phong?
Oka
Lý do trưng bày bình phong cũng không rõ ràng.
Tuy nhiên, tôi nghe nói rằng vào thời Edo, các quán trà ở khu Gion, Kyoto có phong tục trưng bày bình phong.
Mỗi năm một lần, để bày tỏ lòng biết ơn với những vị khách đã luôn ủng hộ mình, người ta trưng bày những bức bình phong quý giá trong phòng, mời khách đến và tiếp đãi chu đáo.
Ngoài ra, còn lưu lại ghi chép rằng chủ tiệm “Oshimaya” từng có ở Kurashiki nổi tiếng là người rất yêu thích bình phong và đã đến tận Kyoto để mua chúng.
Vì vậy, tôi suy đoán như sau.
Có lẽ cùng với những bức bình phong được đưa từ Kyoto đến, phong tục trưng bày bình phong cũng được truyền tới đây, rồi biến đổi thành phong tục riêng của Kurashiki: trưng bày bình phong cho người qua đường xem vào dịp lễ hội.
Nhân tiện, với các họa sĩ tranh Nhật Bản thời bấy giờ, bình phong giống như một tấm toan. Bình phong cũng mang ý nghĩa như một tác phẩm hội họa, một tác phẩm nghệ thuật.
Hơn nữa, với những người giàu có thời bấy giờ, bình phong là một biểu tượng địa vị. Ngày nay, giới giàu có vẫn sưu tầm tranh, đúng không? Bình phong cũng tương tự như vậy.
Nghe nói phong tục trưng bày bình phong dần mai một sau đó. Vậy nó biến mất vào khoảng thời gian nào?
Oka
Có thể phong tục trưng bày bình phong đã biến mất vào khoảng cuối thời Minh Trị.
Đầu những năm 2000, tôi nghe một người ngoài 90 tuổi, lớn lên ở Khu phố Lịch sử Bikan, kể rằng: “Hồi nhỏ, vào dịp lễ hội, tôi từng đến những nhà trưng bày bình phong và được cho kẹo”.
Có lẽ phong tục này vẫn còn tồn tại ít nhất đến khoảng cuối thời Minh Trị.
Theo suy đoán của tôi, phong tục này biến mất do nhiều yếu tố, như môi trường sống và văn hóa thay đổi, cũng như chiến tranh bùng nổ.
Lễ hội bình phong của cả thị trấn đã chấm dứt vào khoảng cuối thời Minh Trị, nhưng riêng gia đình Kusudo ở “Hashimaya” tại Higashimachi vẫn duy trì phong tục trưng bày bình phong vào dịp lễ hội cho đến ngày nay.
Bạn muốn tìm hiểu điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
