Vai trò của bảo tàng không chỉ là sưu tầm và trưng bày tác phẩm nghệ thuật.
Bảo tàng Nghệ thuật Ohara ở Khu phố Lịch sử Bikan cũng triển khai nhiều hoạt động khác nhau, như hỗ trợ nghệ sĩ và phổ biến nghệ thuật.
Một trong những hoạt động đó là chương trình đào tạo doanh nghiệp.
Tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, có chương trình học thông qua “thưởng thức nghệ thuật bằng đối thoại”, tức cùng trò chuyện khi ngắm tác phẩm.
Chúng tôi đã theo sát chương trình đào tạo doanh nghiệp tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Thông thường, Bảo tàng Nghệ thuật Ohara không cho phép chụp ảnh. Lần này, chúng tôi đã được cấp phép đặc biệt.
Thông tin trong bài là thông tin tại thời điểm bài viết được đăng vào tháng 7 năm 2024. Xin lưu ý rằng thông tin hiện tại có thể khác.
Thưởng thức nghệ thuật bằng đối thoại tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara là gì?
Bảo tàng Nghệ thuật Ohara được thành lập năm 1930 (năm Showa thứ 5), là bảo tàng tư nhân đầu tiên ở Nhật Bản thường xuyên trưng bày các tác phẩm chủ yếu thuộc nghệ thuật phương Tây.
Có lẽ nhiều người hình dung bảo tàng là nơi ngắm tác phẩm trong yên lặng.
Tuy nhiên, gần đây, “thưởng thức nghệ thuật bằng đối thoại” đang thu hút sự chú ý.
Đây là cách thưởng thức nghệ thuật trong đó nhiều khách tham quan cùng trao đổi cảm xúc và suy nghĩ.
Bảo tàng Nghệ thuật Ohara đã tổ chức hoạt động thưởng thức nghệ thuật bằng đối thoại từ hơn 20 năm trước.
Trước đây, Kurashiki Tocotoco đã phỏng vấn ông Yanagisawa Hideyuki, người đặt nền móng cho hoạt động thưởng thức nghệ thuật bằng đối thoại tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Bài viết tìm hiểu quá trình hình thành, tâm huyết và ý nghĩa của hoạt động này.
Pegasus Candle, doanh nghiệp tham gia chương trình đào tạo, là công ty như thế nào?
Vào thời điểm chúng tôi đến đưa tin, doanh nghiệp tham gia chương trình đào tạo là Công ty Cổ phần Pegasus Candle ở Kurashiki.
Công ty Cổ phần Pegasus Candle được thành lập năm 1934 (năm Showa thứ 9), chuyên phát triển, sản xuất và kinh doanh nến.
Sản phẩm được bán cho các địa điểm tổ chức tiệc cưới, khách sạn, cửa hàng hoa, nhà tang lễ, cửa hàng đồ gia dụng trên khắp Nhật Bản. Công ty đã duy trì vị trí hàng đầu trong thị phần nến cưới nội địa suốt nhiều năm.
Ngoài ra, công ty còn điều hành nhà hàng Pháp sáng tạo “Candle Taku Watanabe-tei” tại Thành phố Kurashiki.
Hơn một nửa nhân viên là cư dân Thành phố Kurashiki, nhưng số lần họ đến Bảo tàng Nghệ thuật Ohara rất khác nhau.
Mức độ quan tâm đến bảo tàng nói chung cũng khác nhau: có người thường xuyên chủ động đến bảo tàng, trong khi có người nói: “Tôi không biết nên xem gì ở bảo tàng nên không nghĩ đến chuyện tự mình đến”.
Bắt đầu chương trình đào tạo
Chương trình đào tạo bắt đầu sau giờ đóng cửa của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, với toàn bộ bảo tàng được dành riêng cho đoàn. Được biết, đèn ở mặt tiền chính chỉ bật sáng khi có sự kiện thuê riêng.
Trước tiên, chúng tôi nghe giới thiệu về Bảo tàng Nghệ thuật Ohara và gia đình Ohara.
Phần thuyết minh giúp người nghe dễ hiểu lịch sử và bối cảnh của bảo tàng, đồng thời không tạo cảm giác khô khan.
Người tham gia cũng hiểu được điểm khác biệt so với các bảo tàng khác. Họ đánh giá cao phần giới thiệu với những lời nhận xét như: “Người thuyết minh nói hay, dễ hiểu” và “Trước đây tôi chỉ biết sơ sơ, thật tốt vì giờ đã hiểu rõ hơn”.
Hoạt động khởi động 1: Tìm điểm khác biệt
Tiếp theo, mọi người di chuyển đến trước các tác phẩm và thử tìm “tác phẩm khác biệt” trong số năm tác phẩm.
Không có “đáp án đúng tuyệt đối”.
Mọi người so sánh các tác phẩm và tìm ra tác phẩm khác biệt theo cách nhìn của riêng mình.
Những tác phẩm được chọn là các tác phẩm mà tôi đã xem nhiều lần. Tuy nhiên, tôi nhận ra rằng khi so sánh và cân nhắc chúng, mình đã cố gắng đọc ra nhiều điều từ tác phẩm hơn trước.
Sau khi ngắm tranh một lúc, mọi người lần lượt nêu tác phẩm mình cho là khác biệt và lý do.
Có những ý kiến như sau:
- Khung tranh lớn hơn chiều cao của một người
- Những gì được vẽ không có thật ngoài đời
- Tạo cảm giác u tối
- Nhìn chú thích thì thấy tác giả không phải người Pháp
- Nét vẽ tỉ mỉ và chắc tay
Khi có ý kiến cho rằng “Chỉ riêng tác phẩm này không vẽ bầu trời”, người điều phối đã giải thích sâu hơn về “sự khác biệt trong góc nhìn”, điều đó cũng rất thú vị.
Nghe ý kiến của người khác giúp tôi nhận ra nhiều điều: “Mình chưa để ý đến điểm đó, nhưng đúng thật!”
Hoạt động khởi động 2: Chọn tác phẩm muốn mang về nhà
Tiếp theo, mọi người chọn một tác phẩm trong số hơn mười tác phẩm mà mình “muốn mang về nhà” rồi trình bày lý do.
Bức tranh mình thích và bức tranh muốn treo ở nhà có thể không giống nhau.
Khi nghĩ “nếu treo trong nhà mình thì sao”, tôi cảm thấy những tác phẩm trong bảo tàng trở nên gần gũi hơn hẳn.
Sau đó, mọi người chia sẻ lý do với những người chọn cùng một tác phẩm. Đây cũng là dịp để trò chuyện với những người mà bình thường ít có cơ hội tiếp xúc.
Nếu nghe nói đây là “chương trình đào tạo yêu cầu trình bày ý kiến cá nhân tại bảo tàng”, có thể bạn sẽ cảm thấy khó phát biểu nếu không có kiến thức chuyên môn.
Tuy nhiên, tôi nghĩ chương trình đã tạo được bầu không khí khiến mọi người cảm thấy “mình có thể thoải mái phát biểu”.
Hoạt động nhóm
Khi bầu không khí đã trở nên cởi mở, mọi người chia thành các nhóm nhỏ để cùng thưởng thức nghệ thuật bằng đối thoại.
Trình bày ý kiến của mình
Người hướng dẫn đưa ra những lưu ý sau:
- Trình bày suy nghĩ của mình, không bị bó buộc bởi đáp án đúng
- Không phủ nhận ý kiến khác biệt của người khác
Trước tác phẩm, mọi người quan sát khoảng một phút để xem có những gì được vẽ.
Chẳng hạn, nhóm thưởng thức tác phẩm “Mái tóc” của Aman-Jean đã cùng trao đổi suy nghĩ về những câu hỏi sau:
- Bạn nghĩ người trong tranh đang làm gì?
- Hai người có quan hệ thế nào?
- Đó là thời điểm nào trong ngày, và tình huống ra sao?
Không chỉ dừng lại ở những gì được vẽ trong tranh, mọi người còn đặt câu hỏi như: “Bạn nghĩ tại sao bức tranh này có hình bầu dục?”
Mỗi người tưởng tượng cảm xúc của tác giả rồi trao đổi ý kiến.
Tìm ra những khác biệt trong cách nhìn nhận – Phần 1
Trong một nhóm cùng ngắm một bức tranh, cuộc trò chuyện diễn ra như sau:
Người điều phối: “Các bạn nghĩ trong tranh vẽ gì?”
Người tham gia A: “Con người chăng? Tôi nghĩ có người đang được thứ gì đó nâng đỡ.”
Người điều phối: “Ra vậy, có thứ gì đó giống người đang được nâng đỡ. Bạn nghĩ họ có giới tính không?”
Người tham gia A: “Bên trái là nam, bên phải là nữ chăng?”
Người điều phối: “Ra vậy, còn những người khác thì sao?”
Người tham gia B: “Tôi nghĩ cả bên trái lẫn bên phải đều là nữ.”
Người điều phối: “Cảm ơn bạn. Có ai nghĩ giới tính khác, hoặc ngay từ đầu họ không phải con người không?”
Người tham gia C: “Tôi nghĩ đó là robot giống như trong Star Wars.”
Chỉ riêng câu hỏi “trông giống thứ gì” cũng cho thấy mỗi người có một cách nhìn khác nhau.
Tìm ra những khác biệt trong cách nhìn nhận – Phần 2
Nhờ những câu hỏi của người điều phối, mọi người còn nhận ra “sự khác biệt trong cách hiểu mà có thể sẽ bị bỏ qua trong cuộc trò chuyện thường ngày”.
Có người nhận xét bức tranh trông như thể mọi người đang đi đến một nghi lễ hiến tế.
Một người đàn ông được hỏi nghi lễ đó diễn ra với tần suất thế nào đã trả lời: “Tôi nghĩ không thường xuyên lắm”. Khi nghe vậy, tôi nghĩ chắc anh ấy muốn nói khoảng 5 năm một lần.
Thế nhưng, khi người điều phối hỏi con số cụ thể, người đàn ông trả lời: “Khoảng mỗi tháng một lần”.
Tần suất tôi suy đoán từ cụm từ “không thường xuyên” khác với suy nghĩ thực sự của người nói đến 60 lần. Có lẽ những khác biệt như vậy cũng thường xảy ra trong cuộc sống hằng ngày.
Tôi nhận ra rằng dù cùng nhìn một thứ và nghe cùng một lời, cảm nhận mỗi người tiếp nhận có thể rất khác nhau.
Lắng nghe ý kiến của người khác thật thú vị.
Cách nhìn nhận tác phẩm cũng thay đổi, và tôi càng quan tâm hơn đến những người cùng thưởng thức tác phẩm.
Nhận ra sự đa dạng trong các giá trị quan
Sau khi xem xong một số tác phẩm, mọi người tập trung lại.
Tài liệu được phát và chúng tôi nghe về mục tiêu của chương trình đào tạo này.
Để dành phần chi tiết cho những người sẽ tham gia chương trình sau này, tôi chỉ nêu hai từ khóa quan trọng:
- Đa dạng
- An toàn tâm lý
Toàn bộ chương trình kết thúc sau khoảng 2 giờ. Đây là một buổi đào tạo diễn ra trong bầu không khí thân thiện, vui vẻ.
Phỏng vấn chủ tịch Pegasus Candle
Sau khi kết thúc buổi đào tạo, chúng tôi đã phỏng vấn ông Inoue Isao, Giám đốc đại diện của Pegasus Candle.
Vì sao công ty quyết định tổ chức buổi đào tạo này?
Inoue (lược bỏ kính ngữ)
Vài tháng trước, tôi được một người khác đưa đến tham gia trải nghiệm buổi đào tạo về thưởng thức nghệ thuật qua đối thoại. Tôi thấy rất thú vị nên muốn tổ chức cho nhân viên công ty mình.
Các buổi đào tạo dành cho doanh nghiệp thường là ngồi nghe giảng, xem bảng trắng hoặc tài liệu. Nhưng tôi nghĩ với hình thức này, mọi người có thể chủ động tham gia.
Hôm nay, khi hỏi những người tham gia, tôi nhận ra hầu như không ai đến Bảo tàng Nghệ thuật Ohara trong vòng 5 năm qua. Dù sống ở Kurashiki, mọi người cũng hiếm khi có dịp ghé thăm.
Chúng tôi là một doanh nghiệp ở Kurashiki, nhưng tôi vẫn băn khoăn không biết có ổn không khi trò chuyện với khách hàng ở các tỉnh khác mà lại không biết nhiều về gia đình Ohara hay Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Trong buổi đào tạo, người hướng dẫn còn kể về quá trình hình thành Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, điều đó cũng khiến tôi thấy rất thú vị với tư cách là một người dân Thành phố Kurashiki.
Ông có thể chia sẻ những vấn đề công ty đang gặp phải và kết quả kỳ vọng từ buổi đào tạo này không?
Inoue
Công ty chúng tôi có nhiều nhân viên làm việc lâu năm. Làm cùng một công việc trong thời gian dài giúp mọi người làm việc hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, mượn cách nói trong buổi đào tạo, tôi nghĩ mọi người dễ đơn giản hóa vấn đề mà không nhìn qua lăng kính của người khác, hoặc chỉ nhìn mọi thứ qua lăng kính của riêng mình.
Vì vậy, tôi nghĩ buổi đào tạo này rất phù hợp, bởi nó giúp mọi người nhận ra những định kiến cố hữu thông qua nhiều góc nhìn khác nhau.
Đặc biệt, ở bộ phận phát triển sản phẩm, cùng một người thường đảm nhiệm công việc trong thời gian dài, nên tôi hy vọng buổi đào tạo sẽ mang đến một chút kích thích mới.
Sau khi quan sát nhân viên tham gia buổi đào tạo, có điều gì khác với hình dung của ông không?
Inoue
Không, đúng như những gì tôi mong muốn ở một buổi đào tạo như thế này.
Nếu không có phần giải thích cuối buổi, có lẽ mọi người sẽ chỉ nghĩ đây là “một chuyến tham quan vui vẻ”. Mặt khác, nếu nói trước ngay từ đầu, mọi người có thể sẽ trở nên dè dặt.
Mọi người được thoải mái phát biểu và tham gia tích cực trước, rồi cuối buổi mới nghe giải thích. Tôi thấy cách làm này rất hay.
Phỏng vấn nhân viên Pegasus Candle
Tiếp theo, chúng tôi trò chuyện với các nhân viên tham gia buổi đào tạo.
Trước buổi đào tạo, khi nghe nói sẽ có chương trình đào tạo nhân viên tại Bảo tàng Nghệ thuật Ohara, bạn nghĩ thế nào?
Nữ nhân viên ngoài 30 tuổi
Các buổi đào tạo thường thiên về lý thuyết nên tôi không hình dung được buổi này sẽ diễn ra như thế nào.
Nam nhân viên ngoài 30 tuổi
Tôi từng đến Bảo tàng Nghệ thuật Ohara 2～3 lần, nhưng khi xem tranh, tôi chỉ nghĩ đơn giản kiểu như “tuyệt thật”. Vì vậy, tôi khá lo không biết mình có tham gia được không.
Vậy buổi đào tạo hôm nay thực tế thế nào?
Nữ nhân viên ngoài 30 tuổi
Rất thú vị.
Tôi còn có những khám phá mới và ngạc nhiên khi thấy mỗi người lại nhìn nhận khác nhau đến vậy.
Nam nhân viên ngoài 30 tuổi
Tôi cũng thấy rất vui.
Qua buổi đào tạo, bạn đã suy nghĩ điều gì?
Nam nhân viên ngoài 30 tuổi
Tôi là người trẻ nhất trong bộ phận hiện tại, nên khi người khác có ý kiến khác với mình, nhiều lúc dù có điều muốn nói, tôi cũng khó mở lời.
Qua buổi đào tạo lần này, tôi nghĩ môi trường sẽ trở nên cởi mở hơn để cấp trên lắng nghe ý kiến của mình, đồng thời bản thân tôi cũng cảm thấy mình có thể lên tiếng. Tôi rất vui vì mọi người cùng nhận ra tầm quan trọng của việc trao đổi ý kiến mà không phủ nhận nhau.
Nữ nhân viên ngoài 30 tuổi
Có một bức tranh trông giống cái thang hoặc chiếc kệ. Tôi cứ nghĩ đó là “một vật giống cái thang kéo dài theo chiều dọc, nhìn từ bên cạnh”.
Nhưng khi nghe ý kiến của mọi người, có người nhìn từ dưới lên, cũng có người nhìn xuống từ trên cao.
Tôi nhận ra mỗi người nhìn nhận khác nhau đến vậy, và có rất nhiều góc nhìn cũng như ý kiến khác nhau.
Ngoài ra, nếu ý kiến bị bác bỏ ngay lập tức, mọi người sẽ khó phát biểu hơn và cũng mất tự tin.
Dù trong công việc hay cuộc sống riêng, tôi muốn giao tiếp theo cách trước tiên lắng nghe và tiếp nhận ý kiến của đối phương, rồi mới chia sẻ suy nghĩ của mình hoặc đề xuất cách làm như thế này thì sao.
Vận dụng những điều học được từ thưởng thức nghệ thuật qua đối thoại vào công việc
Bảo tàng Nghệ thuật Ohara đào tạo những người điều phối có thể hướng dẫn hoạt động thưởng thức nghệ thuật qua đối thoại, và nhiều nhân viên của bảo tàng có thể đảm nhiệm vai trò này.
Người điều phối khéo léo đặt câu hỏi, đồng thời tiếp nhận ý kiến của người tham gia, nhờ đó buổi đào tạo có không khí vui vẻ và mọi người dễ dàng bày tỏ ý kiến.
Lắng nghe ý kiến của người khác giúp ta nhận ra những góc nhìn mà bản thân chưa từng nghĩ tới.
Trong công việc cũng vậy, cùng suy nghĩ với người khác có lẽ sẽ giúp ý tưởng phát triển phong phú hơn so với khi tự mình suy nghĩ.
Tôi cảm thấy mình đã học được qua thực hành cách nên lưu tâm điều gì khi đối thoại.
Thưởng thức nghệ thuật qua đối thoại giúp mọi người cảm nhận sự khác biệt trong cách cảm nhận và suy nghĩ của mỗi người, trong bầu không khí cởi mở.
Hoạt động này chắc chắn sẽ hữu ích cho việc xây dựng đội nhóm có tính đa dạng và mức độ an toàn tâm lý cao, những điều ngày nay được coi trọng.
Nếu quan tâm, bạn hãy thử liên hệ với Bảo tàng Nghệ thuật Ohara.
Bài viết về Bảo tàng Nghệ thuật Ohara
Thông tin cơ bản về Bảo tàng Nghệ thuật Ohara
| Tên | Bảo tàng Nghệ thuật Ohara |
|---|---|
| Địa chỉ | 1-1-15 Chuo, Thành phố Kurashiki, tỉnh Okayama |
| Liên hệ | 086-422-0005 |
| Bãi đỗ xe | Không có |
| Giờ mở cửa | 【Tháng 12～tháng 2】 9:00 sáng～3:00 chiều (giờ vào cửa cuối cùng: 2:30 chiều) 【Tháng 3～tháng 11】 9:00 sáng～5:00 chiều (giờ vào cửa cuối cùng: 4:30 chiều) |
| Ngày đóng cửa | Thứ Hai Mở cửa nếu trùng ngày lễ hoặc ngày nghỉ bù Có thời gian đóng cửa vào mùa đông và đóng cửa đột xuất |
| Phí vào cửa (đã gồm thuế) | 【Khách thông thường】 Người lớn: 2,000 yên Học sinh trung học phổ thông, trung học cơ sở và tiểu học (người dưới 18 tuổi): 500 yên |
| Phương thức thanh toán |
|
| Đặt chỗ | Có thể Cá nhân không cần đặt chỗ |
| Thuốc lá | Cấm hút thuốc hoàn toàn |
| Nhà vệ sinh | Nhà vệ sinh kiểu phương Tây, nhà vệ sinh dành cho người khuyết tật |
| Tiện ích cho gia đình có trẻ nhỏ | Phòng cho con bú, bàn thay tã, cho mượn xe đẩy Phòng cho con bú nằm ở Nhà trưng bày Thủ công mỹ nghệ Bàn thay tã có ở tầng 2 tòa nhà chính và Nhà trưng bày Thủ công mỹ nghệ |
| Tiện ích cho người khuyết tật | Cho mượn xe lăn, đường dốc, nhà vệ sinh dành cho người khuyết tật, thang máy |
| Trang web | Trang web chính thức của Bảo tàng Nghệ thuật Ohara |
Bạn muốn biết điều gì về Kurashiki?
Nhập từ khóa để tìm trong các bài viết trên trang web này
